De veenbrand van 1917

Gepubliceerd op: 10 maart 2026

In mei 1917 veranderde Valthermond in een ware hel op aarde. Wat begon met een simpele vonk uit een baggermachine, ontaardde door extreme droogte en een enorme voorraad turf in de grootste veenbrand uit de Drentse geschiedenis.
Vuurzee.
Aangewakkerd door de wind en gevoed door kurkdroog veen, brandde het veen 3 weken. Het vuur vrat zich zelfs ondergronds een weg door het landschap. Na 3 weken doofden de regens de brand.
De Tol.
17 doden, tientallen verwoeste schepen en meer dan 50 huizen die in de as werden gelegd.
Het meest hartverscheurende verhaal is dat van schipper Eildert Brands. Hij kwam samen met zijn vrouw en zes kinderen om op hun schip, ingesloten door de vlammen.
Hoog bezoek.
De impact was landelijk zo groot dat koningin Wilhelmina en prins Hendrik persoonlijk naar het rampgebied kwamen om de overlevenden te steunen.

Vandaag de dag herinneren een monument (onthuld in 2015) en een expositie in het Vervenershuis in Valthermond aan deze zwarte bladzijde. Het blijft een krachtig symbool van de gevaren van het zware leven in de veenkoloniën.