Phân Tích Tác Phẩm Văn Học Bắt sấu rừng U Minh Hạ
Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng Giảng Viên Đặng Ngọc Khương (Giảng viên văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI) đi phân tích tác phẩm văn học “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” của tác giả Sơn Nam.
I. Giới thiệu khái quát chung về tác phẩm tác giả
1. Tác Giả
- Tác giả Sơn Nam tên thật là Phạm Minh Tài (1926-2008) sinh tại Kiên Giang.
- Ông được mệnh danh là “ông già Nam Bộ”, “nhà Nam Bộ học”, nhà khảo cứu tài hoa về miền đất Nam cực nước ta.
- Mang một phong cách sáng tác đậm đà tính màu sắc Nam Bộ và cách dựng truyện li kì; là một nhân vật giàu sức sống, nhiều ân tình, gan góc.
- Ông đã sáng tác ra rất nhiều thể loại khác nhau tiêu biểu như: ”Chuyện xưa tích cũ”; “Nói về Miền Nam” “Người Sài Gòn”;“Hồi ký Sơn Nam”; “Hương rừng Cà Mau”;…
2. Tác Phẩm
- Tác phẩm văn học “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” được in trong tập “Hương rừng Cà Mau” (1986).
II. Đọc hiểu nội dung văn bản
1, Thiên nhiên và con người của rừng U Minh Hạ
a, Thiên nhiên trù phú của rừng U Minh Hạ
- Kênh rạch chằng chịt, rừng tràm trải rộng và dài, sông nước mênh
mông bát ngát và đỏ ngòm,…
- Nhiều con thú dữ và rất nhiều cá sấu rất nguy hiểm: “Cá sấu lội từng đàn” “nhiều như trái mù u chín rụng”.
=> Thiên nhiên bao la,bát ngát ,nhiều điều kì thú nhưng cũng hoang sơ, nhiều bất trắc, nguy hiểm.
b, Con người ở rừng U Minh Hạ
- Có một sức sống mãnh liệt: gắn bó rất lâu đời với vùng đất hoang sơ và đầy rẫy nguy hiểm, kiên trì bền bỉ bám trụ.
- Con người rất giàu tình cảm, ân tình và ân nghĩa: Vì muốn trả thù cho anh nên ông Năm Hên đã theo nghề bắt cá sấu, được những người dân biết ơn, cảm kích Năm Hên,…
- Con người trí dũng, gan góc,không sợ hiểm nguy: bẫy cá sấu, săn heo rừng.
=> Con người tài hoa và mang nhiều phẩm chất tốt đẹp từ bên trong lẫn bên ngoài.
2, Hình tượng, hình ảnh của nhân vật ông Năm Hên
a, Tính cách và tài nghệ của nhân vật ông Năm Hên
*Tính Cách:
- Gan góc,khéo léo, tài giỏi: bắt một lúc hàng chục con cá sấu.
-Tình cảm, ,trượng nghĩa,nghĩa hiệp: bắt cá sấu để trả thù cho anh và giúp dân, không vì tiền bạc, phú quý.
=> Khiêm tốn,đơn giản, đầy phóng khoáng, sự giản dị và mộc mạc.
*Tài Nghệ:
-Bắt cá sấu khéo léo đầy thông minh và bản lĩnh.
-Được người dân trong vùng ghi nhận công lao và nể phục.
b, Tiếng hát có sự gợi nhiều ý nghĩa rất sâu xa
- Tiếng hát đã bày tỏ sự tiếc nuối, cảm thông trước những mất mát hi sinh của người dân lao động.
- Tiếng hát đây là một sự hóa giải cho những linh hồn bất hạnh đã bỏ mạng vì miếng cơm manh áo nơi rừng xanh nước đỏ, nhiều hiểm nguy.
III. Tổng Kết
1, Nội Dung
- Là một tác phẩm đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên hoang sơ, kì vĩ nhưng cũng đầy rẫy nguy hiểm, bất trắc với con người. Đồng thời, làm nổi bật lên vẻ đẹp con người phóng khoáng, giản dị, gan dạ và thông minh.
2, Nghệ Thuật
- Xây dựng một lối kể chuyện tự nhiên, lôi cuốn, sử dụng điểm nhìn của người trần thuật “giấu mặt”.
- Mang đến ngôn ngữ sống động. sông rạch, và cá sấu là giống hung hăng nhứt.Nhưng có điều đáng chú ý ở đây là chúng không thích chốn sông sâu hay nước chảy, có sóng gió. Chúng chỉ lên tận ngọn cùng,để tìm nơi yên tịnh, chật hẹp. Vùng U Minh Hạ sấu sẽ thường đi ngược với sông Ông Đốc, rạch Cái Tàu vào giữa rừng tràm.
Tuy là thích ăn thịt người đấy,nhưng loại sấu vẫn tìm cá con để làm món ăn chính.Và Rừng U Minh Hạ cũng thuộc về các loại tràm thủy, cá sanh sôi nảy nở cũng rất nhanh chóng; lên đó, tha hồ mà được ăn.
Đến mùa nắng hạn thì rừng khô,cá sấu khỏi trở về sông Cái. Trong rừng có sẽ có sẵn nhiều ao, nhiều lung, sấu cứ nằm góp gom vào đó mà lập căn cứ, sanh của con đẻ cháu, năm này thì sẽ qua năm khác, và cứ như vậy cho tới khi người Việt Nam ta đổ tràn xuống cái rạch Cái Tàu mà để lập nghiệp. Ban đầu, họ cữ ngỡ rằng rằng sấu chỉ ở dưới sông, nhưng sau khi câu được năm mười lên con sấu ở đoạn ngọn rạch họ cứ đinh ninh cho làm sấu đã giảm bớt... mười phần chết dăm bảy còn ba. Mãi đến khi có người lên núi rừng ăn ong chạy mới về loan báo.
Mình hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các bạn trong chương trình học ngữ văn lớp 12.