WORLD THEATER DAY

Celebrated Globally on March 27th of Every Year

About the World Theatre Day

World Theatre Day was initiated in 1961 by the International Theatre Institute ITI. It is celebrated annually on the 27th March by ITI Centres and the international theatre community. Various national and international theatre events are organized to mark this occasion. One of the most important of these is the circulation of the World Theatre Day Message through which at the invitation of ITI, a figure of world stature shares his or her reflections on the theme of Theatre and a Culture of Peace. The first World Theatre Day Message was written by Jean Cocteau in 1962.

Ever since, each year on the 27th March (date of the opening of the 1962 "Theatre of Nations" season in Paris), World Theatre Day has been celebrated in many and varied ways by ITI Centres - of which there are now more than 90 throughout the world. Moreover theatres, theatre professionals, theatre lovers, theatre universities, academies and schools celebrate it as well.

Each year an outstanding figure in theatre or a person outstanding in heart and spirit from another field is invited to share his or her reflections on theatre and international harmony. What is known as the International Message is translated into more than 50 languages, read for tens of thousands of spectators before performances in theatres throughout the world, and printed in hundreds of daily newspapers. Colleagues in the audio-visual field lend a fraternal hand, with more than a hundred radio and television stations transmitting the Message to listeners in all corners of the five continents

Goals of the World Theatre Day

The goals of World Theatre Day are:

To promote theatre in all its forms across the world.
To make people aware of the value of theatre in all its forms.
To enable theatre communities to promote their work on a broad scale so that governments and opinion leaders are aware of the value and importance of dance in all its forms and support it.
To enjoy theatre in all its forms for its own sake.
To share the joy for theatre with others.

World Theatre Day Message 2026 Willem DAFOE:

I am an actor principally know as a film actor. But my roots are deeply in the theatre. I was a member of the Wooster Group from 1977-2003 creating and performing original pieces at The Performing Garage in NYC and touring throughout the world. I have also worked with Richard Foreman, Robert Wilson and Romeo Castellucci. Now, I am the Artistic Director of The Venice Theatre Biennale. This appointment, the events in the world, and my desire to return to theatre work has strongly formed my belief in the unique positive power and importance of the theatre. At the humble beginning of my time in The Wooster Group, the NY based theatre company, we would often get very little public at some of the performances at our theatre. Often the rule was if there were more performers than public we could choose to cancel. But we never did. Many of the company were not trained in the theatre but were people of different disciplines that came together to make theatre- so “the show must go on” was not really our mantra, however we felt an obligation to keep our meeting with the public. We would also often rehearse during the day and in the evening show the material as a work in progress. We would sometimes spend years on a show while sustaining ourselves with touring of older performances. Working years on a piece would often become tedious for me and I found rehearsals somewhat trying but these works in progress showings were always excitingeven if the tiny public was a damning judgment of the level of interest in what we were doing. It just made me realize how no matter how few people, the audience as witness gave the theatre its meaning and life. Like the sign in the gambling hall says “YOU MUST BE PRESENT TO WIN.” Shared experience in real time of an act of creation, that may be scored and designed but is always different, is certainly the obvious strength of the theatre. Socially, politically, theatre has never been so important and vital to our understanding of ourselves and the world.

The “elephant in the room” is new technologies and social networking. which promises connection but seemingly has fragmented and isolated people from each other. I use my computer daily even if I have no social media, I have even googled myself as an actor, and have also consulted AI for information. But you have to be blind not to recognize that human contact risks being replaced by relationships with devices. While some technology can serve us well the problem of not knowing who’s on the other end of the circle of communication runs deep and contributes to a crisis of truth and reality. While the internet can raise questions, it very seldom captures a sense of wonder that theatre creates. A wonder based in attention, engagement and a spontaneous community of those present in a circle of action and response. As an actor and theatre maker I remain a believer in the power of theatre. In a world that seems to get more divisive, controlling and violent, our challenge as theatre makers is to avoid the corruption of theatre solely as a commercial enterprise dedicated to the entertainment by distraction or as the dry institutional preserver of traditions, but rather to foster its strength to connect peoples, communities, cultures and above all to question where we are going…... Great theatre is about challenging how we think and encouraging us to imagine what we aspire to. We are social animals and designed biologically for engagement with the world. Every sense organ is a gateway for encounter and through this meeting we achieve greater definition of who we are. Through storytelling, aesthetics, language, movement, scenography - theatre as a total art form can make us see what was, what is and what our world could be.

ਵਿਸ਼ਵ ਰੰਗਮੰਚ ਦਿਵਸ-2026

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਲਾ ਬਇਏਨਾਲੇ ਡੀ ਵੈਨੇਜ਼ੀਆ ਵਿਖੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਲੇਮ ਡੈਫੋਏ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼:

ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ 1977 ਤੋਂ 2003 ਤੱਕ ਵੂਸਟਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਪ੍ਰਫਾਰਮਿੰਗ ਗੈਰਾਜ ਸਮੇਤ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਰਿਚਰਡ ਫੋਰਮੈਨ, ਰੌਬਰਟ ਵਿਲਸਨ, ਅਤੇ ਰੋਮੀਓ ਕੈਸਟੇਲੂਚੀ ਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਮੈਂ 'ਦੀ ਵੇਨਿਸ ਥੀਏਟਰ ਬਇਏਨੇਲ' ਦਾ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਗਰੋਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਮੇਰੀ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵੂਸਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਰੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ੋਅ ਕੈਂਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਯੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ੌਕੀਆ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਸਨ। 'ਸ਼ੋਅ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਵਾਲੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਅਸੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਰੀਹਰਸਲਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਕਰਦੇ ਸਾਂ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਹੀਰਾ ਰੰਧਾਵਾ, ‘ਹੈਟਸ-ਅੱਪ’ ਟੋਰਾਂਟੋ।

Message for World Theatre Day March 27, 2025

Author of the Message:

THEODOROS TERZOPOULOS, Greece Theatre Director, Educator, Author, Founder and Artistic Director of the Attis Theatre Company, Inspirator of Theatre Olympics and Chairman of the International Committee of Theatre Olympics English

Can theatre hear the SOS call that our times are sending out, in a world of impoverished citizens, locked in cells of virtual reality, entrenched in their suffocating privacy? In a world of robotized existences within a totalitarian system of control and repression across the spectrum of life? Is theatre concerned about ecological destruction, global warming, massive biodiversity loss, ocean pollution, melting ice caps, increasing forest fires and extreme weather events? Can theatre become an active part of the ecosystem? Theatre has been watching human impact on the planet for many years, but it is finding it difficult to deal with this problem. Is theatre worried about the human condition as it is being shaped in the 21st century, where the citizen is manipulated by political and economic interests, media networks and opinionforming companies? Where social media, as much as they facilitate it, are the great alibi for communication, because they provide the necessary safe distance from the Other? A pervasive sense of fear of the Other, the different, the Stranger, dominates our thoughts and actions. Can theatre function as a workshop for the coexistence of differences without taking into account the bleeding trauma? The bleeding trauma invites us to reconstruct the Myth. And in the words of Heiner Müller “Myth is an aggregate, a machine to which always new and different machines can be connected. It transports the energy until the growing velocity will explode the cultural field” and I would add the field of barbarity. Can theatre spotlights shed light on social trauma and stop misleadingly shedding light on itself? Questions that do not allow definitive answers, because theatre exists and endures thanks to unanswered questions. 2 of 2 pages Questions triggered by Dionysus, passing through his birthplace, the orchestra of the ancient theatre, and continuing his silent refugee journey through landscapes of war, today, on World Theatre Day. Let us look into the eyes of Dionysus, the ecstatic god of theatre and Myth who unites the past, the present and the future, the child of two births, by Zeus and Semele, expresser of fluid identities, female and male, angry and kind, divine and animal, on the verge between madness and reason, order and chaos, an acrobat on the borderline between life and death. Dionysus poses a fundamental ontological question “what is it all about?” a question that drives the creator towards an ever-deeper investigation into the root of myth and the multiple dimensions of the human enigma. We need new narrative ways aimed at cultivating memory and shaping a new moral and political responsibility to emerge from the multiform dictatorship of the present-day Middle Ages. Theodoros Terzopoulos Translated from the original Greek: Yiola Klitou / Cyprus Centre of I.T.I.

ਵਿਸ਼ਵ ਰੰਗਮੰਚ ਦਿਵਸ 2024 ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੇਖਕ: ਜੌਨ ਫੋਸੇ

'ਕਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ'

ਇਸ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਹਰੇਕ ਜਣੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੇਵਲ ਸਾਡੇ ਨਿੱਜ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਰੂਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਂ ਦਾ ਲੇਬਲ ਨਾ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਲਗਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਭਾਸ਼ਾ, ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕੈਸੀ ਵਿਡੰਬਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਾਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਵੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਾਂਝਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉਪਰਲੇ ਸਥੂਲ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਅਸਥੂਲ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।

ਚੰਗੀ ਕਲਾ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਵਿਚਲੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਹਰੇਕ ਗੁੱਟ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਲਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਕੁਝ Eਪਰਾ ਜਾਂ ਪਰਾਇਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਲਈ Eਪਰਾ ਤੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਉਤਮ ਕਲਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਹਨ। ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਉਡਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਭੇਤ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਕਲਾ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਧਿਅਮ ਹੋਵੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਲਟ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਵਿਲੱਖਣ, ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਗੈਰ-ਮਾਨਵੀ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਤੇ ਅਲੱਗ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਈਜ਼ਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਤੇ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਪਸ਼ੂਬ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਹਰ ਉਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੈਆਂ ਆਲੋਪ ਹੋ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਥਾਂ ਖਲੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਯੁੱਧ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀ ਬੈਠੀ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੜਾਈ ਉਸ ਕਲਾ ਦੇ ਖਿ਼ਲਾਫ਼ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਨਾਟ-ਸਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਲਾ ਦੀ ਹਰ ਵਿਧਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਵਿਸੇਸ਼ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਨਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਲਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਬਲਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਾ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ।

ਕਲਾ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਹੀਰਾ ਰੰਧਾਵਾ, ‘ਹੈਟਸ-ਅੱਪ’ ਟੋਰਾਂਟੋ।

Page updated

Google Sites

Report abuse