Blog

When I was studying at Madras Christian College, why is it that the Japanese film we watched as part of our curriculum more than two decades ago, keeps coming back to me now, while working with Gramadeep Trust in Kovvali village in Eluru district of Andhra Pradesh?! Many years later, when I visited my college again in February 2024, why did I feel such deep gratitude toward my professors for teaching us films like that?

Madras Christian College is, in fact, a school where Nature herself is the teacher. The two years I spent on that campus were like a kind of meditation living truly amidst nature. Deer peeping into our hostel-Martin Hall windows, our hands offering them chips and making friends with them, the giant bats that looked bigger even than eagles hanging from treetops, the foreign researchers who came to study them, our morning and evening walks along forested paths lined with century-old trees; these were life lessons no book could ever give. The 365-acre campus, Asia’s largest scrub jungle, with hundreds of years old trees and wild landscapes… all of it offered lessons far greater than any film.

During my M.A. (political science) days at Madras Christian College, we were shown a Japanese film titled “Dreams”, and its final episode, “The Village of the Water Mills,” left a deep and lasting impact on my life and thinking. That village, its beautiful ponds, crystal clear  canals, natural abundance, and a sustainable life powered by water mills and windmills, deeply moves an outsider who arrives there unexpectedly. In that village, people live healthily and joyfully for more than a hundred years, celebrating even death as a festival. Together, these images conveyed a profound message: When human beings live in harmony with nature, life becomes beautiful, long, and truly rich. That village is not a fantasy; it is a mirror showing us what our future could be.

The episodes that come before it in “Dreams,” however, are stark and harsh, depicting deforestation, nuclear disasters, environmental destruction, and the consequences of human greed in terrifying ways. They reflect the devastation created by humanity, and at the end, the ideal village becomes a warning. The final episode, “The Village of the Water Mills,” offers an alternative path: “If humans protect nature, nature will protect humans.”  That message, as students, sank deeply into us.

Now, every day, as I work with Gramadeep Trust to protect and restore the hundreds of acres of ponds in Kovvali village through legal battles, one truth becomes clearer and clearer: A village with water lives. A village without water fades into history. That is the lesson “The Village of the Water Mills” taught us. Without water, natural resources, and sustainable living, neither our villages nor we ourselves will have a future. And whenever I imagine such an ideal village, the desire grows stronger, will our own villages ever shine with such abundant resources and sustainable life in reality?

When I met my professors at Madras Christian College again after many years, in February 2024, the words I told them with heartfelt gratitude were: “Thank you for showing us Dreams - The Village of the Water Mills as part of our curriculum… even today, that film guides every step I take.”

The same campus where people from Sarvepalli Radhakrishnan to Indra Nooyi, Gemini Ganesan to actor Nasser, and from our own AP state, Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya to Sir C.R. Reddy, Foreign Secretary K. P. S. Menon, T. N. Seshan, Communist Party leader Prakash Karat, and former Union Environment Minister Jayanthi Natarajan once studied, walking on that very soil again reminded me that the values I learned there, the films we watched, and the nature we experienced all echo deeply in every initiative Gramadeep Trust is working on today.

Restoring ponds, protecting the environment, preserving biodiversity, these are not just tasks. They are a way of life. And it was that way of life that a college taught us, with lessons like “The Village of the Water Mills.”

Dr. Manohari Velamati 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

నేను మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ లో పాఠ్యాంశం గా చూసిన ఆ జపనీస్ చిత్రం ఇప్పుడు కొవ్వలి లో గ్రామదీప్ ట్రస్ట్ కు పనిచేస్తూ ఎందుకు గుర్తొస్తుంది?! చాలా సంవత్సరాల తరువాత, ఫిబ్రవరి 2024 లో మరల, నేను చదివిన ఆ కళాశాలను సందర్శించినప్పుడు, అలాంటి చిత్రాలను మాకు పాఠ్యాంశాలుగా భోధించినందుకు, నా అధ్యాపకులకు ఎందుకు కృతజ్ఞతలు తెలిపాను?!

అసలు మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ యే ప్రకృతి బోధించే పాఠశాల. ఆ క్యాంపస్‌లో గడిపిన రెండు సంవత్సరాలు నిజంగా ప్రకృతి మధ్యలో గడిపిన ఒక యోగంలాంటివి. హాస్టల్ కిటికీల్లోకి తొంగిచూసే జింకలు, వాటికి చిప్స్ పెడుతూ స్నేహం చేసిన మా చేతులు, చెట్లపై చిటారు కొమ్మలనుండి వేలాడే డేగల కన్నా పెద్దగా కనిపించే రాక్షస గబ్బిళాలు, వాటిని అధ్యయనం చేయడానికి వచ్చే విదేశీ పరిశోధకులు, శతాబ్దాల వయసున్న చెట్ల మధ్య, దట్టమైన అడవి దారులలో మా మార్నింగ్-ఈవినింగ్ వాక్స్,ఇవి అన్నీ పుస్తకాలు ఇవ్వలేని జీవనపాఠాలు. ఒక 365 ఎకరాలలో విస్తరించి, ఆసియా లోనే అతిపెద్ద ష్రబ్ జంగిల్ గా, వందల ఏళ్ళ వృక్షాలతో ఉన్న వన్యప్రాంతం. అవి అన్ని, ఒక సినిమా కన్నా గొప్ప పాఠాలు.

మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో ఎం.ఏ. చదువుతున్న రోజులలో మాకు చూపించిన " డ్రీంస్" అనే జపనీస్ చిత్రంలోని ఒక భాగం, “ విలేజ్ ఆఫ్ ది వాటర్ మిల్స్”, నా జీవితం పై, ఆలోచనల పై ఎంతో ప్రభావం చూపిన చిత్రం. ఆ చిత్రం లోని ఆ గ్రామం... ఎన్నో అందమైన చెరువులు, ప్రవహించే స్వచ్చమైన కాలువలు, సహజ వనరులతో సంపన్నమైన గ్రామం,వాటర్ మిల్స్ తో -నీరు నుండి.గాలి చక్రాలతో శక్తిని ఉత్పత్తి చేసే సుస్థిర జీవనం, బయటనుండి అనుకోకుండా వెళ్ళిన ఒక వ్యక్తిని ఎంతో ఆకట్టుకుంటుంది! అక్కడ 100 సంవత్సరాలకు పైగా అందరూ ఆరోగ్యం గా, ఆనందంగా జీవిస్తూ, మరణాన్నే పండుగగా జరుపుకోవడం, అన్నీ కలిపి ఒక గాఢమైన సందేశాన్ని ఇచ్చాయి.మనుషులు ప్రకృతితో సమతుల్యం కలిగి జీవిస్తే జీవితం ఎంత అందంగా, దీర్ఘకాలం ఎంత సంపన్నంగా ఉండగలదో .... ఆ గ్రామం ఒక కల్పితం కాదు, మన భవిష్యత్తు ఎలా ఉండాలో చూపిన ఒక అద్దం.

ఈ డ్రీంస్ అనే సీరీస్ లో, ఈ చిత్రానికి ముందు వచ్చే ఎపిసోడ్‌లు మాత్రం చాలా కఠిన మైన వాస్తవాలను-అడవుల నరికివేత, అణు ప్రమాదాలు, పర్యావరణ నాశనం, మనుషుల స్వార్ధానికి ప్రతికూల ఫలితాల ను చాలా భయంకరం గా చిత్రీకరించాయి. మనిషి సృష్టించిన పర్యావరణ నాశనం ను ఆ చిత్రాలు ప్రతిబింబిస్తూ, చివర్లో ఒక ఆదర్శ గ్రామం ఇచ్చిన హెచ్చరిక. చివరి ఎపిసోడ్ అయిన, “విలేజ్ ఆఫ్ ది వాటర్ మిల్స్” మాత్రం ఒక ప్రత్యామ్నాయ దారి చూపింది. “మనిషి ప్రకృతిని రక్షిస్తే, ప్రకృతి మనిషిని రక్షిస్తుంది.” అది విద్యార్ధులుగా మాలో ఆ సందేశం ఎంతో నాటుకుపోయింది.

...............

కొవ్వలి గ్రామంలోని వందల ఎకరాల చెరువులను రక్షించేందుకు, పునరుద్ధరించేందుకు గ్రామదీప్ ట్రస్ట్ తరఫున జరుగుతున్న న్యాయపోరాటం ప్రతి రోజు నాకు ఒక స్పష్టమైన విషయాన్ని గుర్తుచేస్తూ ఉంటుంది. నీరు ఉన్న ఊరు, జీవిస్తుంది. నీరు లేని ఊరు, చరిత్రలో కలిసిపోతుంది. అదే “విలేజ్ ఆఫ్ ది వాటర్ మిల్స్ ” ఇచ్చిన పాఠం. నీరు, సహజ వనరులు, సుస్థిర జీవనం లేకపోతే మన గ్రామాలు, మన కు భవిష్యత్తు ఉండదు. అలాంటి ఒక గ్రామాన్ని చూస్తే, మన గ్రామాలు ఎప్పుడు అంత సమృద్ధి వనరులతో, సుస్థిర జీవనాన్ని గడుపుతూ నిజ జీవితంలో సాక్షాత్కరిస్తుందా అనే కోరిక ఇంకా దృడం గా కలుగుతుంది.

--------

ఫిబ్రవరి 2024 లో నేను నా మద్రాస్ కళాశాల ప్రొఫెసర్లను చాలా సంవత్సరాల తరువాత కలిసినప్పుడు, కృతజ్ఞతతో చెప్పిన మాట, “ ఆ ‘డ్రీంస్-విలేజ్ ఆఫ్ ది వాటర్ మిల్స్’ చిత్రం మాకు పాఠం గా చూపించినందుకు ధన్యవాదాలు… ఈరోజు కూడా ఆ సినిమా, నా ప్రతి అడుగును నడిపిస్తోంది.” అని. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ నుండి ఇంద్రా నూయీ వరకు, జెమినీ గణేశన్ నుండి నటుడు నాజర్ వరకు, మన రాష్ట్ర ప్రముఖులైన భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య నుండి సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి వరకు, విదేశాంగ కార్యదర్శి కె.పి.ఎస్.మీనన్, టి.ఎన్.శేషన్ నుండి, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ నేత ప్రకాష్ కారత్ నుండి కేంద్ర పర్యావరణ శాఖామంత్రిగా చేసిన జయంతి నటరాజన్ వరకు నడిచిన అదే నేల, ఆ పూర్వ విద్యార్ధులుగా, అక్కడ నేర్చుకున్న విలువలు, చూసిన చిత్రాలు, అనుభవించిన ప్రకృతి, ఈరోజు గ్రామదీప్ ట్రస్ట్ పనిచేస్తున్న ప్రతి కార్యక్రమంలో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి.

చెరువులను పునరుద్ధరించడం, పర్యావరణ సంరక్షణ, జీవవైవిధ్యం కాపాడడం, ఇవి కేవలం ఒక పని కాదు. అవి ఒక జీవన విధానం. అదే జీవన విధానం ఒక కళాశాల, అక్కడ,' విలేజ్ ఆఫ్ ది వాటర్ మిల్స్ ' లాంటి పాఠాలతో నేర్పింది.

మనోహరి వెలమాటి,

My First Published Writing… My Present-Day Reality!

Those who are entrusted with the responsibility of protecting people’s rights, safeguarding public lands, and preserving social unity, the very public representatives elected by the people, are today becoming the cause of society’s destruction.

In 2004, the Rajya Sabha Secretariat honored me with the first prize for my four-and-a-half-page essay titled “Sorry State of Play.” The essay was published in a special commemorative book released by them. It was not only a great honor but remains, even today, a mirror reflecting the continuing decline of democratic institutions.

In December 2003, on the occasion of the 200th Session of the Rajya Sabha, the Rajya Sabha Secretariat organized a seminar in Delhi on “The Role and Importance of the Rajya Sabha in the Indian Constitution.” At the last minute, I got an opportunity to participate in that seminar. At the time, I was pursuing my M.Phil. at Jawaharlal Nehru University in Delhi. The seminar was attended by experienced parliamentarians who had served for decades, students from IITs, IIMs, and Central Universities across the country, as well as eminent intellectuals.

After listening to speeches by distinguished personalities such as former Leader of the Opposition in the Rajya Sabha, Dr. Manmohan Singh, and journalist Kuldip Nayar, the then Deputy Chairperson of the Rajya Sabha, Najma Heptulla, addressed the youth during the concluding session with a series of introspective questions. She emphasized that youth are the future of the nation and that they were included in the seminar because of their important role in safeguarding democracy. With deep emotion, she invited us to send our responses in the form of essays to the Rajya Sabha Secretariat and announced awards for the best entries.

“Why do young people stay away from politics? Why do they dislike political leaders? Why are they unwilling to take responsibility for the nation? What message would you like to give us?”

These questions from Najma Heptulla awakened a new perspective within me. They gave me an opportunity to transform the silent anguish, disappointment, and pain buried deep in my heart into words. The essay I wrote in response won the first prize, while the second prize went to a student from IIT Bombay.

During the special publication released to commemorate the 200th Session of the Rajya Sabha, my essay- recognized as the best contribution from a university student, was published alongside writings by eminent personalities such as Vice President Shekhawat, former Chief Justice Ranganath Misra, former Union Ministers Madhu Dandavate and Shiv Shankar, legal scholar L.M. Singhvi, and journalist Kuldip Nayar. For me, as a university student, finding a place among such distinguished voices gave me immense confidence. It became my very first official publication.

Now, after all these years, through the “Gramadeep Trust” that I founded for rural development, environmental protection, and community empowerment, I continue to witness the same reality. The emotions I felt back then and the realities I confront today tell the very same story:

The very political leaders who should be building unity are instead creating divisions. In the name of caste and religion, they deepen social fractures for personal gain. Those who are supposed to protect public assets, government lands, lakes, and ponds are colluding with officials to manipulate revenue records and support illegal activities. The very public representatives elected to make laws on behalf of the people are often the first to violate the constitutional laws enacted in those legislative bodies.

As citizens, we must remain vigilant against such forces. Beyond politics and caste divisions, we ourselves must move forward with unity, respecting the law and working collectively for meaningful change.

Dr. S. Manohari Velamati, Founder & Managing Trustee, Gramadeep Charitable Trust

-----------------------------------------------------------

నా తొలి రచన... నా నేటి జీవన యథార్థం!

ప్రజల హక్కుల కోసం, భూసంరక్షణ కోసం, సమాజ ఐక్యత కోసం నిలబడాల్సిన బాధ్యత కలిగిన ప్రజాప్రతినిధులే, ప్రజలే ఎన్నుకున్న నాయకులే, ఈరోజు సమాజ వినాశనానికి కారణమవుతున్నారు.

2004లో, రాజ్యసభ సెక్రటేరియట్ నా వ్యాసానికి " రాజకీయ నాయకులు – దిగజారుతున్న ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలు” అనే అంశంపై నేను రాసిన నాలుగున్నర పేజీల వ్యాసానికి మొదటి బహుమతి ప్రకటించి, పార్లమెంటు పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఆ వ్యాసాన్ని వారు ప్రత్యేకంగా విడుదల చేసిన పుస్తకంలో ప్రచురించడం ఒక గొప్ప గౌరవమే కాదు, నేటికీ అది ఒక ప్రామాణిక దర్పణం కూడా. ఎందుకంటే, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థల దిగజారుడు ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది.

2003 డిసెంబరులో, భారత పార్లమెంట్ ఎగువ సభ అయిన రాజ్యసభ 200వ సమావేశం పురస్కరించుకొని, ఢిల్లీ లోని రాజ్యసభ సెక్రటేరియట్ నిర్వహించిన "భారత రాజ్యాంగంలో రాజ్యసభ పాత్ర మరియు ప్రాధాన్యత" అనే సెమినార్‌లో నేను చివరి నిమిషంలో పాల్గొనే అవకాశాన్ని పొందాను. ఆ సమయంలో నేను ఢిల్లీ లోని జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఫిల్ చేస్తున్న విద్యార్థిని. ఈ సెమినార్‌లో దశాబ్దాలుగా పార్లమెంట్‌లో సేవలందించిన అనుభవజ్ఞులు, దేశవ్యాప్తంగా ఐఐటీలు, ఐఐఎంలు, సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలకు చెందిన విద్యార్థులతో పాటు ప్రసిద్ధ మేధావులు కూడా పాల్గొన్నారు.

ఆ సదస్సు లో రాజ్యసభ లో ఒకప్పటి ప్రతిపక్ష నేత గా ఉన్న మన్మోహన్ సింగ్ గారు , జర్నలిస్ట్ కులదీప్ నయ్యర్ గారి వంటి ఎందరో మేధావుల ప్రసంగాలు విన్నాక, సదస్సు ముగింపు సమయంలో, అప్పటి రాజ్యసభ ఉప సభాపతి నజ్మా హెప్తుల్లా గారు యువతను ఉద్దేశించి కొన్ని ఆత్మపరిశీలన ప్రశ్నలు వేశారు. యువతే దేశభవిష్యత్తు అని, ప్రజస్వామ్య రక్షణ లో ముఖ్యం అందుకే ఈ సదస్సు లో భాగం చేసాం అని తెలియచేస్తూ..ఎంతో భావోధ్వేగం తో మా సమాధానాలు కోరుతూ, రాజ్యసభ సెక్రెటేరియట్ కు వ్యాసం రాసి పంపాలని కోరారు. ఉత్తమ వ్యాసాలకు పురస్కారాలను ప్రకటించారు.

"యువత రాజకీయాలకు ఎందుకు దూరంగా ఉంటుంది? రాజకీయ నాయకులను ఎందుకు అసహ్యించుకుంటున్నారు? దేశ బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి యువత ఎందుకు ముందుకు రావడం లేదు? మీరు మాకు ఏమి సందేశం ఇవ్వాలనుకుంటున్నారు?"

అన్న ఈ నజ్మా హెప్తుల్లా గారి ప్రశ్నలు నాలో కొత్త కోణాన్ని మేల్కొలిపాయి. నా గుండె లోతుల్లో నిర్లిప్తమై ఉన్న ఆవేదనను, నిరాశను, బాధను పదాలుగా మలిచే అవకాశం ఇచ్చాయి. ఆ స్పందన గా నేను రాసి పంపిన వ్యాసం, మొదటి బహుమతి పొందింది. ఒక ఐ.ఐ.టి ముంబై విద్యార్ధి కి రెండవ బహుమతి దక్కింది.

రాజ్యసభ 200 వ సెషన్ సందర్భంగా ప్రత్యేకం గా విడుదల చేసిన ఈ పుస్తకంలో ఉప రాష్ట్రపతి షెకావత్, పూర్వ చీఫ్ జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా, మాజీ కేంద్ర మంత్రులు మధు దండావతే, శివ శంకర్ గారు, న్యాయకోవిదులు ఎల్.ఎం. సింఘ్వి, జర్నలిస్ట్ కులదీప్ నయ్యర్ లాంటి ప్రముఖుల వ్యాసాల తో పాటు, ఒక విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థిగా ఉత్తమ వ్యాసం గా పురస్కారం పొందిన నా వ్యాసంకు కూడా చోటు దక్కడం నాకు అపారమైన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఇచ్చింది. ఇది నా మొదటి అధికారిక ప్రచురణ.

ఇప్పుడు, ఇన్నేళ్ళ తర్వాత, నేను స్థాపించిన "గ్రామదీప్ ట్రస్ట్" ద్వారా గ్రామీణాభివృద్ధి, పర్యావరణ సం రక్షణ, సమాజ సాధికారత కోసం చేస్తున్న సేవా కార్యక్రమాల్లోనూ అదే యథార్థాన్ని చూస్తున్నాను. అప్పటి భావోద్వేగం, ఈరోజు నేనెదుర్కొంటున్న వాస్తవాలు, రెండూ ఒకే కథ చెబుతున్నాయి:

ఐక్యత తీసుకురావాల్సిన రాజకీయ నాయకులే విభేదాలు సృష్టిస్తున్నారు. కులాల పేరుతో, మతాల పేరుతో చీలికలు పెంచి, వ్యక్తిగత లాభాల కోసం సమాజాన్ని చీలుస్తున్నారు. ప్రజల ఆస్తులు, ప్రభుత్వ భూములు, చెరువులు, కుంటలు - వీటిని కాపాడాల్సినవారే, అధికారులతో కలిసి రెవెన్యూ రికార్డులను తారుమారు చేసి అక్రమాలకు అండగా నిలుస్తున్నారు. చట్టసభలలో ప్రజలందరి తరపున చట్టాలను చేయడానికి ఎన్నికయ్యే ప్రజాప్రతినిధులే, ఆ చట్టసభల్లో రాజ్యాంగబధ్ధం గా చేసిన చట్టాలనే ఉల్లంఘించడంలో ముందుంటున్నారు.

ప్రజలం, మనం అలాంటివారి తో అప్రమత్తం గా ఉండాలి. రాజకీయాలకు, కులాలకు అతీతం గా మార్పు కోసం మనమే ఐక్యతతో, చట్టాలను గౌరవిస్తూ ముందడుగు వేయాలి.

-మనోహరి వెలమాటి

“Before Being Introduced as the Founder of Gramadeep Trust…”

While pursuing my Ph.D. at Jawaharlal Nehru University (JNU), Delhi, with a case study on the Sri Lankan Tamil Tigers and on how militancy and international networks sustain terrorism, a major turning point in my journey came in 2005 when I began my first job with the Ministry of Defence, Government of India.

My responsibilities included conducting research, analysis, and preparing reports on national security, international relations, and especially the security policies between neighboring countries. During this period, I became part of a special team constituted by the Central Government under the leadership of M. K. Rasgotra, IFS, a member of the National Security Advisory Board and former Foreign Secretary of India. In that team, alongside distinguished personalities such as Admiral K. K. Nayyar and Army General Deependra Singh, Commander-in-Chief of the IPKF (Indian Peace Keeping Force), I had the opportunity to contribute to the formulation of Indo–Sri Lankan foreign policy perspectives.

During the interview process for this fellowship in 2005, Admiral Nayyar asked me, “How do you envision your future?” I replied, “I see my future as a voluntary social worker dedicated to rural development.” Despite my answer, he selected me. In the strategic discussions led by Rasgotra ji, my analyses were well appreciated and encouraged. Admiral K. K. Nayyar, like a father figure, often told me that I had a promising future in international affairs, that my abilities had drawn the attention of influential people, and that many opportunities would come my way if I continued in that field.But my heart was moving in a different direction.

Driven by a deep desire to work directly with people in rural areas and by the confidence that meaningful change must begin at the grassroots, I left Delhi in January 2006 and returned to Kovvali village with the determination to establish a voluntary organization. Since the environment was not yet conducive, I later rejoined the Defence sector, completed my Ph.D. at JNU, and earned my doctorate in 2010. Even after I permanently left Delhi and returned to Kovvali around 2009–10, Admiral Nayyar continued to call me, urging me to return because there were promising opportunities waiting for me. But I never went back. In 2011–12, seeking deeper understanding and practical exposure, I worked with the National Institute of Rural Development, where I gained valuable knowledge and experience.

However, it was only after I began working full-time in villages through the establishment of Gramadeep Trust in 2015 that I clearly realized a profound truth: the real enemies of our nation are not merely at the borders, but within our villages themselves.

I witnessed how forces wearing different masks, political affiliations, caste identities, bureaucratic authority, and networks of influence, work together with vested interests to divide people and capture public resources. I saw how these mafias dominate villages by manipulating ordinary people, political systems, caste loyalties, and official machinery for their selfish gain. It became painfully clear to me that these are the true enemies of the nation. Their networks are, in many ways, more complex and dangerous than international terrorist networks.

Government lands, lakes, canals, ponds, forests, hills, soil, sand, nothing is spared. These ruthless forces are pushing villages toward destruction, preventing genuine national development, and swallowing public resources for private profit. The flags of political parties, caste identities, and the colors of power have become merely weapons to sustain these mafias. The larger national spirit, the sense that “we are Indians,” that “our village, our people, and our sustainable future matter”, has been lost.

Those who destroy the nation from within, exploiting its resources for personal benefit, are no less than traitors to the country. More than external threats or border security challenges, it is urgently necessary to focus on these internal enemies who are looting our villages and resources, leaving future generations without a future at all. Patriotism is not limited to protecting the nation’s borders; it also means protecting the country’s resources, society, and collective future.

Dr. S. Manohari Velamati, Founder & Managing Trustee, Gramadeep Trust

-----------------------------------------------------------

"గ్రామదీప్ ట్రస్ట్ వ్యవస్థాపకురాలిగా పరిచయం అయ్యే ముందు…"

ఢిల్లీలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (JNU) లో, శ్రీలంక తమిళ్ టైగర్లపై కేస్ స్టడీతో మిలిటెన్సీ మరియు అంతర్జాతీయ నెట్‌వర్కులు అవి ఉగ్రవాదం కొనసాగింపు కి ఎలా ఉపయోగపడుతున్నాయి అనే దాని పై పీహెచ్.డి (PhD) చేస్తున్న సమయంలో, నా మొట్టమొదటి ఉద్యోగం 2005 లో భారతదేశ రక్షణ శాఖతో జరగడం నా ప్రయాణంలో ఒక కీలక మలుపు.

దేశ రక్షణ, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, ముఖ్యంగా సరిహద్దు దేశాల మధ్య భద్రతా విధానాలపై పరిశోధనలు చేయడం, విశ్లేషణలు, నివేదికలు తయారు చేయడం నా బాధ్యతగా ఉండేది. ఈ క్రమంలో, జాతీయ భద్రతా సలహా మండలి సభ్యులు, మాజీ విదేశాంగ కార్యదర్శి ఎం.కె. రసగోత్ర IFS (M. K. Rasagotra) గారి నేతృత్వంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక బృందంలో నాకు చోటు దక్కింది. ఆ బృందంలో అడ్మిరల్ కె.కె. నయ్యర్ (K. K. Nayyar), ఐపీకెఎఫ్ (IPKF) కమాండర్ ఇన్ చీఫ్ ఆర్మీ జెనెరల్ దీపేంద్ర సింగ్ వంటి దిగ్గజులతో కలిసి, భారత-శ్రీలంక విదేశాంగ విధాన రూపకల్పనలో భాగమయ్యాను.

ఈ ఫెలోషిప్‌కు ఎంపికయ్యే సమయంలో అడ్మిరల్ నయ్యర్ గారు నన్ను 2005లో "నీ భవిష్యత్తు ఎలా ఊహించుకుంటున్నావు?" అని ఇంటర్వ్యూ లో అడిగారు. నేను, “గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం పనిచేసే స్వచ్ఛంద సేవా కార్యకర్తగా నా భవిష్యత్తును చూస్తున్నాను,” అని చెప్పినప్పటికీ, ఆయన నన్ను ఎంపిక చేశారు. రసగోత్ర గారి నేతృత్వంలోని భద్రతా చర్చల్లో నా విశ్లేషణల పట్ల అందరూ ప్రోత్సాహం చూపారు. ఎడ్మిరల్ కె.కె.నయ్యర్ గారు, నాకు అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల్లో మంచి భవిష్యత్తు ఉంటుందని, ప్రముఖుల దృష్టిలో నా నైపుణ్యాలు వెల్లువయ్యాయని, మంచి అవకాశాలు వస్తాయి, ఆ రంగంలోనే కొనసాగాలని ఒక తండ్రిగా ప్రాధేయపడ్డారు.

కానీ, నా మనసు మాత్రం మరో పంథాలో నడిచింది. క్షేత్ర స్థాయిలో గ్రామీణప్రాంతాలలో ప్రజలతో కలిసి పనిచేసే నా కోరిక, నేరుగా మార్పు తేవాలన్న ఆత్మవిశ్వాసంతో, 2006 జనవరి లో నేను ఢిల్లీ నుండి కొవ్వలి గ్రామానికి వచ్చి ఒక స్వచ్చంద సంస్థ స్థాపించాలనే సంకల్పంతో అడుగుపెట్టాను. అప్పుడు తగిన వాతావరణం లేకపోవడంతో, పునః రక్షణ శాఖలోకి వెళ్లి, JNU లో పీహెచ్.డి పూర్తి చేసి, 2010లో డాక్టరేట్ సాధించాను. ఎడ్మిరల్ నయ్యర్ గారు, 2009-10 లో నేను ఢిల్లి ని విడిచిపెట్టి తిరిగి కొవ్వలి కి వచ్చేసాక కూడా ఫోన్ చేసి తిరిగి రమ్మని ఒక మంచి అవకాశం ఉందని అడిగినా తిరిగి వెళ్ళలేదు. 2011-12 లో మరింత లోతైన అవగాహన కోసం, జాతీయ గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ లో పనిచేసి, ఎంతో పరిజ్ఞానాన్ని సముపార్జించాను.

అయితే, గ్రామాల్లో పూర్తి స్థాయిలో, గ్రామదీప్ ట్రస్ట్ ఏర్పాటు తో పని చేయడం 2015 లో ప్రారంభించిన వెంటనే నాకు స్పష్టమైంది. మన దేశానికి అసలు శత్రువులు సరిహద్దుల్లో కాకుండా, మన గ్రామాల్లోనే ఉన్నారు అని. ప్రజల మధ్య చీలికలు పెట్టే, వనరులను కాజేయడానికి పని చేసే, వివిధ రంగుల ముసుగులు వేసుకున్న శక్తులు- రాజకీయ పార్టీలను, కులాలను, అధికారులు-అధికారాన్ని అడ్డంపెట్టుకుని-సామాన్యులు తో కూడా కలిసి ఎలా ఈ మాఫియాలు గ్రామాలను శాసిస్తున్నాయో, ఇవే దేశానికి అసలు శతృవులు అని స్పష్టం గా అర్ధమయ్యింది. వీరి నెట్‌వర్క్ అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్స్ కన్నా సంక్లిష్టమైనది, ప్రమాదకరమైనది. ప్రభుత్వ భూములు, చెరువులు, కాలువలు, సరస్సులు, మట్టి, ఇసుక, అడవులు, కొండలు దేన్నీ వీరు విడిచిపెట్టకుండా అసలు దేశం అభివృద్ధి కాకపోవడానికి, వినాశనం వైపు అగాధంలోకి గ్రామాలను అడుగులు వేపిస్తున్న, క్షమించరాని కరుడుగట్టిన ఉగ్రవాదులు మన గ్రామాల్లోనే, దేశం లోనే ఉన్నారని! అవకాశవాదతనం తో చేతిలో పట్టుకున్న ఆ పార్టీ జెండా-కులం జెండా, ఇంకా అధికార రంగులతో ఒక మాఫియా ను కొనసాగించటానికి అవి ప్రధాన అయుధాలు తప్ప, అసలు ఏ కోసాన మనం భారతీయులం, మన ఊరు, మన వాళ్ళు, మన సుస్థిర భవిష్యత్తు అన్న జాతీయభావనే లేదని! అసలు దేశానికే హాని తలపెడుతున్న, మన వనరులనే వ్యక్తిగత లబ్ధికి మింగేస్తున్న దేశద్రోహులని!

సరిహద్దు భద్రత-అంతర్జాతీయం గా ఈ దేశానికి వస్తున్న ముప్పులకన్నా, మన గ్రామాలు, మన వనరులు ను దోచేస్తూ, అసలు మనకి భవిషత్తే లేకుండా చేసే అసలు అంతర్గత శత్రువులపై దృష్టిపెట్టటం చాలా అత్యవసరం. దేశభక్తి అంటే కేవలం సరిహద్దు భద్రతే కాదు; మన దేశ వనరులను, సమాజాన్ని కాపాడటమూ కూడా.

మనోహరి వెలమాటి,

గ్రామదీప్ ట్రస్ట్,

17/9/2025

(2006 లో రక్షణ శాఖలో పనిచేస్తున్నప్పుడు, యుద్ధనౌక ఐ.ఎన్.ఎస్ ఢిల్లీ పై.. ముంబైలో అరేబియన్ సముద్ర జలాల్లో తీసుకున్న చిత్రం).

Even though more than two decades have passed, the memories of my days as an M.A. (Political Science) student at Madras Christian College still feel as fresh as if they happened just yesterday. Among them, the journey we took for our very first field study, barely a month or two after classes began, it remains unforgettable for a lifetime.

We travelled overnight from Madras to Mettupalayam by train, and from there, took the toy train to Ooty, enjoying the breathtaking beauty of the Nilgiri hills during the five-hour journey. After another hour’s bus ride from Ooty, we reached Gudalur. From there, the college took us to a tribal village deep inside the forest. Our aim was to study the political, social, and economic conditions of tribal communities like the Kattunayakan, who live in the forest region bordering Tamil Nadu, Karnataka, and Kerala states.

We were given accommodation for few days at a small community health centre. For the girls and our female lecturer, they temporarily converted the operation theatre into a living space; the large general ward hall was allotted to the male students and professors and also served as our common dining area. Apart from that building, all we could see around us were valleys, tea plantations, and greenery! It felt like a completely new world.

Every day, we travelled by jeep along the winding hill roads, studying the lifestyle, economic condition, social structure, and political awareness of the tribal people. The marks left behind by a herd of elephants that had caused damage in the village just the day before were clearly visible. We were told that it wasn’t just human-elephant conflict; some tribal groups there even killed humans. Knowing this that such lifestyle exists in that calm and silent forests left us a little startled even before entering there.

As part of the study, when we asked the tribal people, “Who is the Prime Minister of the country now?” they answered without any doubt, “Nehru.” That incident filled us with both surprise and sadness. It was then that we realized that such communities still existed, living far away from the flow of time, at the borders of three states. After the week concluded, we returned to the college and each of us presented our findings on the topics assigned to us. The report our class prepared was submitted to the Tamil Nadu government on behalf of the college; their appreciation of our observations felt like a beautiful ending to that journey.

That journey from two and decades ago did more than nurture my academic curiosity; it opened my eyes for the first time to many unseen and unknown realities of our society. That is exactly what the study of social sciences should evoke! But in many arts colleges, the way social sciences are being approached today is completely different, and deeply worrying.

Dr. S. Manohari Velamati, Founder & Managing Trustee

....................................

ఇప్పటికి రెండు దశాబ్దాలు పైగా గడిచిపోయినా, మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో ఎం.ఏ. (పొలిటికల్ సైన్స్) చదువుతున్న రోజుల జ్ఞాపకం నిన్న జరిగినట్టే అనిపిస్తుంది. తరగతులు ప్రారంభమైన నెల-రెండు నెలలకే మా మొదటి క్షేత్రస్థాయి అధ్యయనం కోసం చేసిన ప్రయాణం మాత్రం జీవితాంతం మరచిపోలేనిది.

మద్రాస్ నుండి రాత్రంతా  మెట్టుపాలయం రైలు లో ప్రయాణించి,  మెట్టుపాలయం నుండి ఊటీ కు టాయ్ ట్రైన్ లో అందమైన నీలగిరి  కొండప్రాంత అందాలు వీక్షిస్తూ, ఒక ఐదుగంటల ప్రయాణం చేసాము. మరొక గంట ఊటీ నుండి బస్ లో ప్రయాణం చేసి గూడలూరు చేరుకున్నాము. అక్కడి నుంచి ఇంకా లోతైన అటవీ ప్రాంతంలోని ఒక గిరిజన గ్రామానికి మమ్మల్ని కళాశాల తీసుకెళ్లింది. తమిళనాడు–కర్ణాటక–కేరళ సరిహద్దుల్లో ఉన్న ఆ అటవీ ప్రాంతం లో నివసించే కట్టునాయకన్ వంటి గిరిజన తెగల రాజకీయ, సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను అధ్యయనం చేయడం మా లక్ష్యం.

 అక్కడి ఉన్న చిన్న సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో మాకు వారం రోజులపాటు వసతి కల్పించబడింది. ఆడపిల్లలు, మా మహిళా లెక్చరర్‌కు ఆపరేషన్ థియేటర్‌ను తాత్కాలిక వసతిగా మార్చారు; మగవిద్యార్థులు, ప్రొఫెసర్లకు జనరల్ వార్డులోని పెద్ద హాల్ ఇచ్చారు. ఆ వసతి కేంద్రం తప్ప చుట్టూ కనిపించేది లోయలు, టీ తోటలు, పచ్చదనం మాత్రమే! అది మాకెంతో కొత్త ప్రపంచం లాగా అనిపించింది.

ప్రతిరోజూ జీప్‌లో ఆ ఎత్తూ పల్లాల తో కూడిన కొండ రహదారుల మీదుగా ప్రయాణిస్తూ, గిరిజనుల జీవన విధానం, వారి ఆర్థిక పరిస్థితులు, సామాజిక నిర్మాణం, రాజకీయ అవగాహన వంటి అంశాలను పరిశీలించాం. మేము చేరే ముందు రోజే ఏనుగుల గుంపు గ్రామంలో హానికలగించిన ఆనవాళ్లు స్పష్టంగా కనిపించాయి. అక్కడ మానవులపై  ఏనుగుల దాడులు మాత్రమే కాదు, అక్కడి గిరిజిన తెగలు, మనుషులను కూడా చంపుతారు అని తెలిసినప్పుడు, ఆ నిశబ్ధ మైన అడవుల  లోపల ఇంత  భయంకర పరిస్థితి ఉందా, అని మాకు అక్కడికి చేరకముందే, కొంత అలజడి కలిగించింది.

అధ్యయనంలో భాగంగా “ఇప్పుడు దేశ ప్రధానమంత్రి ఎవరు?” అని గిరిజనులను అడిగితే, వారు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా “నెహ్రూ గారు” అని చెప్పటం మాకు ఆశ్చర్యం, కొంత విషాదం కూడా కలిగించిన సంఘటన. మూడు రాష్ట్రాల సరిహద్దుల్లో, ఇంకా కాలానికి దూరంగా జీవించే ఇలాంటి తెగలు ఉన్నాయన్న నిజాన్ని అప్పుడు అర్థం చేసుకున్నాం. వారం ముగిసిన తర్వాత, తిరిగి కళాశాలకు  వచ్చి, ఎవరికి ఇచ్చిన అంశం పై వాళ్ళం మా ప్రెజెంటేషన్స్ చేసాము. మా తరగతి  తయారుచేసిన నివేదికను తమిళనాడు ప్రభుత్వానికి కళాశాల తరపున సమర్పించాం; వారు మా పరిశీలనలను అభినందించి ప్రోత్సహించడం ఆ యాత్రకు బ్యూటిఫుల్ ఎండింగ్ లాంటిది. 

రెండు దశాబ్దాల క్రితం జరిగిన ఆ ప్రయాణం, నాలోని అధ్యయనాసక్తిని మాత్రమే కాదు, మన సమాజపు ఎన్నో తెలియని-చూడని వాస్తవాలను కూడా మొదటిసారి చూపించింది. సామాజిక శాస్త్రాల అధ్యయనం కు కావాల్సింది అదే! కాని మన రాష్ట్రం లో సామాజిక శాస్త్రాల అభ్యాసనం మరొకలా, ఆందోళనకరం గా జరుగుతుంది.

మనోహరి వెలమాటి,

గ్రామదీప్ ట్రస్ట్,