Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην εκπαίδευση βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα εκπαιδευτικά συστήματα βρίσκονται σε μια διαδικασία συνεχούς εξερεύνησης τρόπων για αξιοποίηση των ευκαιριών που προφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες για τη διδασκαλία και μάθηση και για αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούν. Η ψηφιακή ικανότητα θεωρείται κεντρικό θέμα στην εκπαίδευση και επιμόρφωση εκπαιδευτικών ούτως ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εποχής μας. Στην παρουσίαση αυτή θα αναφερθούμε στο πώς προσεγγίζεται η ψηφιακή ικανότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα επικεντρωθούμε στην ψηφιακή ικανότητα των εκπαιδευτικών μέσα από το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο DigCompEdu και το εργαλείο αυτό-αξιολόγησης SELFIEforTEACHERS.

There are many ways AI can be used to support the teaching and learning process: adaptive tutors and tutoring platform help deliver one-to-one tutoring; voice-activated interfaces allow hands-free interactions; recommender systems help teachers find suitable resources for their students quickly and effectively; and much more. But, to use these technologies appropriately and effectively, everyone – teachers and students alike -- needs to understand something about AI.

AI Readiness is a framework the Educate Ventures Research team has developed to support conversations about, and understanding of, AI. In this talk, I’ll share my thoughts on the aspects of AI that can make it so very useful to education. I'll also share examples of the work that we have done with educational organisations using the AI Readiness framework, as well as the structure of a new AI Readiness course we have developed specifically for the education context

Στην ψηφιακή εποχή του οπτικού πολιτισμού, το πέρασμα από το γραπτό λόγο στο πολυτροπικό εικονοκείμενο σηματοδότησε και την μετατόπιση του κέντρου βάρους από το μαθητή-αναγνώστη στο θεατή-χρήστη-καταναλωτή και συνάμα, παραγωγό περιεχομένου στα ψηφιακά μέσα επικοινωνίας. Οι προκλήσεις αλλάζουν και μετασχηματίζονται διαρκώς με το διακύβευμα να αφορά πλέον, όχι στην τεχνική χρήση των οπτικοακουστικών και ψηφιακών μέσων αλλά στην κριτική και ηθική διαχείριση του περιεχομένου και την υιοθέτηση μιας αυτόνομης μιντιακής ταυτότητας που συμβάλλει στην ενεργό ψηφιακή πολιτειότητα. Η Παιδεία στα Μέσα και την Πληροφορία αποτελεί τη θεμελιώδη δεξιότητα ζωής (soft skills) σε επίπεδο αυτογνωσίας και κοινωνιογνωσίας για τις δημοκρατικές διαμεσολαβημένες κοινωνίες, κοινωνίες όπου η πληροφορία ανάγεται σε γνώση ως το ύψιστο πολιτειακό αγαθό.

Οι ψηφιακές τεχνολογίες και το διαδίκτυο διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή των παιδιών και των νέων, παρέχοντας σημαντικές ευκαιρίας για μάθηση, πληροφόρηση, επικοινωνία και ψυχαγωγία. Η ψηφιακή αποχή δεν αποτελεί επιλογή για τα σημερινά παιδιά, δεδομένης της ολοένα και πιο διαδικτυακής μορφής της παροχής πληροφοριών και στοιχείων της τυπικής εκπαίδευσης, καθώς και των κοινωνικών επαφών και της ψυχαγωγίας. Ωστόσο, τα παιδιά και οι νέοι έρχονται συχνά αντιμέτωποι με επιβλαβές και παράνομο περιεχόμενο, συμπεριφορές, επαφές και κινδύνους στο διαδίκτυο. Οι ψηφιακές υπηρεσίες, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως τα διαδραστικά παιχνίδια, μπορούν να εκθέσουν τα παιδιά και τους/τις νέους/νέες σε κινδύνους όπως ακατάλληλο περιεχόμενο, εκφοβισμό, ή σεξουαλική κακοποίηση.

Στη σχετική εισήγηση θα παρουσιαστούν τα ευρήματα της διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής #DigitalDecade4YOUth, όπου γύρω στα 750 παιδιά και νέοι, μοιράστηκαν τις σκέψεις τους για τις δυνατότητες και τους κινδύνους στο Διαδίκτυο, ο ρόλος των δικτύων των Κέντρων Ασφαλούς Διαδικτύου (Safer Internet Centres, SIC) και την ομάδας των νέων της Ευρώπης BIK Youth Panel, καθώς, επίσης και η νέα Εθνική Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK), η οποία εγκρίθηκε τον Μάιο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η πανδημία COVID-19 δημιούργησε μια εκπαιδευτική κρίση χωρίς προηγούμενο, θέτοντας νέες προκλήσεις και επισημαίνοντας την ανάγκη για χρήση νέων καινοτόμων τεχνολογικών προσεγγίσεων για την υποστήριξη της εκπαίδευσης και τη διασφάλιση της μάθησης. Η σημερινή μαθησιακή κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο τις γενιές του σήμερα αλλά και τις μελλοντικές γενιές και κοινωνίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ως εκ τούτου, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης και η εφαρμογή καινοτόμων στρατηγικών διδασκαλίας και μάθησης που θα προάγουν δεξιότητες ζωής, έγινε πιο επιτακτικός από ποτέ. Η Εικονική Πραγματικότητα αποτελεί μια αναδυόμενη παιδαγωγική προσέγγιση, προσφέροντας στους εκπαιδευόμενους έναν ασφαλή και ελεγχόμενο χώρο για βιωματική μάθηση και πρακτική εξάσκηση, ενώ μπορεί να προσφέρει υψηλού επιπέδου αλληλεπιδραστικές εμπειρίες που αντικατοπτρίζουν ρεαλιστικές και πραγματικές καταστάσεις και προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου.

Τα ψηφιακά αποθετήρια πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως η Europeana, η ευρωπαϊκή πολιτιστική πλατφόρμα, μπορούν να αποτελέσουν έναν πολύτιμο θησαυρό στην εκπαίδευση, καθώς προσφέρουν στους μελλοντικούς πολίτες πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα ψηφιακού περιεχομένου από τις ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία. Η δράση Europeana Education προωθεί καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και διευκολύνει την ανοικτή σχολική εκπαίδευση μέσω του σχεδιασμού δραστηριοτήτων ενταγμένων σε υβριδικούς χώρους μάθησης. Το ιστολόγιο Teaching with Europeana και το Ευρωπαϊκό Μαζικό Ανοιχτό Διαδικτυακό Μάθημα MOOC με θέμα: «Ψηφιακή εκπαίδευση με πολιτιστική κληρονομιά» αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα σχεδιασμού και υλοποίησης δράσεων όπου η πολιτιστική κληρονομιά συνδέεται με την ανάπτυξη του ψηφιακού γραμματισμού και την παιδεία για τα μέσα. Στόχος αυτής της εισήγησης είναι να παρουσιάσει τις εν λόγω δράσεις και συγκεκριμένα παραδείγματα που ενδυναμώνουν και εμπνέουν εκπαιδευτικούς και μαθητές στον τομέα της παιδαγωγικής αξιοποίησης της ψηφιακής Ευρωπαϊκής πολιτιστικής μας κληρονομιάς.