แยกหมวด

ไตรปิฏก พรไตรปิฎก ะธรรมวินัย (วินัยปิฎก และ สุตตันตปิฎก) ที่บันทึกพระธรรมคำสั่งสอนของจากพระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า และพระอภิธรรม (อภิธรรมปิฎก) ที่มหาสาวกสาธยายองค์ธรรมโดยละเอียดในภายหลัง

พระวินัย พุทธพจน์เรื่องความประพฤติ ความเป็นอยู่ ขนบธรรมเนียม และการดำเนินกิจการต่างๆของภิกษุสงฆ์

พระสูตร พระธรรมเทศนา ธรรมบรรยาย ที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้กับแต่ละบุคคล ในแต่ละโอกาส รวมถึงเหตุการณ์ เรื่องราวต่างๆที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล

พระอภิธรรม ประมวลหลักธรรมและคำอธิบายที่เป็นหลักวิชาล้วน ไม่เกี่ยวกับบุคคลหรือเหตุการณ์

พุทธพจน์ พระพุทธวจนที่ตรัสจากพระโอษฐ์ ข้อบัญญัติ พระบัญชา พระธรรมคำสอนต่างๆ นอกเหนือจากพระวินัย เช่น พระปาฏิโมกข์ เสขิยวัตร

พระรัตนตรัย แก้วอันประเสริฐ ๓ ประการ คือ พระพุทธ พระธรรม และ พระสงฆ์ ซึ่งเป็นหลักที่เคารพบูชาสูงสุดของพุทธศาสนิกชน

ธรรมบท พระพุทธพจน์ ๔๒๓ คาถา ที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในแต่ละสถานการณ์ บันทึกไว้ในพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย

พุทธประวัติ ประวัติความเป็นมาของพระพุทธเจ้าและพระพุทธศาสนา หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล

ชาดก เรื่องราวหรือชีวประวัติในอดีตชาติของพระพุทธเจ้าในครั้งเป็นพระโพธิสัตว์ หรือเรียกว่านิทานชาดก

วิสุทธิมรรค คัมภีร์สรุปเนื้อหาพระไตรปิฎกออกเป็นศีล สมาธิ ปัญญา รจนาโดยพระพุทธโฆสาเถระ

มิลินทปัญหา การถามตอบหลักธรรมในพุทธศาสนา ระหว่างพระยามิลินท์ (พระเจ้าเมลันเดอร์ที่๑) กับ พระนาคเสน

พุทธสถาน สถานที่ พื้นที่ อาณาเขต เช่น วัด เจดีย์ พุทธมณฑล สังเวชนียสถาน หรือ ประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา

อัครสาวก พุทธสาวกที่สำคัญยิ่งในสมัยพุทธกาล ทั้งที่เป็นภิกษุและฆราวาส เช่น อสีติมหาสาวก๘๐ เอตทัคคะ๗๔ อนาถปิณฑิกเศรษฐี ฯ

มหาสาวก พุทธสาวกที่มีชื่อเสียงหลังสมัยพุทธกาล รวมทั้งภิกษุและฆราวาส เช่น พระเจ้าอโศกมหาราช พระพุทธโฆสเถระ สมเด็จพระพุฒาจารย์(โต) พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาส) ฯ

อริยสาวก ภิกษุสงฆ์ หรือ ฆราวาส ผู้บรรลุธรรมชั้นใดชั้นหนึ่ง คือ โสดาบัน สกทาคามี อนาคามี หรือ อรหันต์ (๔ คู่ ๘ บุคคล)

พุทธบริษัท๔ ผู้นับถือพระพุทธศาสนาและเป็นผู้สืบทอดพระพุทธศาสนา คือ ภิกษุ ภิกษุณี ซึ่งเป็นฝ่ายทางธรรม และ อุบาสก อุบาสิกา เป็นฝ่ายทางโลก

ชีวประวัติพุทธสาวก อรรถประวัติชีวิต ของสาวกที่มีคุณยิ่งใหญ่ต่อพระพุทธศาสนา ทั้งบรรพชิต และ ฆราวาส

ภิกษุสงฆ์ กล่าวถึงพระสงฆ์โดยรวม ยกว้น ภิกษุณี หรือ เณร ที่จัดให้อยู่ในหมวด "ภิกษุณี-เณร"

ภิกษุณี-เณร กล่าวถึงภิกษุณี หรือ เณร เช่น พระวินัย ข้อห้าม หรือ ประเด็นต่างๆในสังคม

ฆราวาส พุทธศาสนิกชนผู้ครองเรือน หรือ ผู้นับถือพุทธศาสนาโดยทั่วไป และ อุบาสก-อุบาสิกา

ธรรมะโดยรวม สรุปหลักธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนาโดยภาพรวม โดยคร่าวๆ

ไตรลักษณ์ สามัญลักษณะ ๓ อย่าง หรือลักษณะโดยธรรมชาติที่มีประจำอยู่ในสิ่งทั้งปวง คือ อนิจจา (ไม่เที่ยง) ทุกขา (ความเสื่อมไป) และ อนัตตา (ความไม่ใช่ตัวตน)

เกิดแก่เจ็บตาย สัจธรรมของวัฏจักรสังขาร อันเป็นเรื่องปกติธรรมดาของสรรพชีวิต ซึ่งควรพิจารณา ระลึกถึงธรรมชาติของการเกิดดับ เพื่อปล่อยวางและไม่เป็นทุกข์

กรรม การกระทำของบุคคลหนึ่ง (เช่นการทำบาป ทำบุญ) ที่ส่งผลกับบุคคลนั้นในอนาคตทั้งในชาตินี้และชาติต่อๆไป

กิเลส-ตัณหา กิเลส คือ สภาพธรรมที่ทำให้จิตเศร้าหมอง ประกอบด้วย โลภะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนคคัปปะ ส่วนตัณหา คือโลภะที่เป็นข้อหนึ่งในกิเลส คือ ความกำหนัดด้วยอำนาจความพึงพอใจ

วัฏสงสาร การเวียนว่ายตายเกิด หมุนวนเวียนอยู่ในวัฏฏะไม่มีวันจบสิ้น ตามอำนาจของกิเลส กรรม วิบาก

ภพภูมิ ๓ ภพ และ ๓๑ ภูมิ อันเป็นโลกหรือสถานที่ซึ่งสรรพสัตว์ผู้ยังมีกิเลส ยังไม่เข้าสู่นิพพาน ต้องเวียนว่ายอยู่ ตามกรรมที่สั่งสมไว้ เช่น เทวภูมิ อบายภูมิ มนุษยภูมิ เดรัจฉาน เปรต ฯ

อริยสัจ๔ ความจริงอันประเสริฐ ๔ ประการ แยกเป็นทุกข์ควรรู้ เหตุแห่งทุกข์ควรละ สภาวะการดับของทุกข์ควรทำให้แจ้ง และ หนทางดับทุกข์ควรเจริญ

ขันธ์๕ กองแห่งรูปธรรม๑ และ นามธรรม๔ ซึ่งรวมกันก่อให้เกิดเป็นสิ่งมีชีวิต(คนหรือสัตว์) ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ

พรหมวิหาร๔ ธรรมอันเป็นที่อาศัยของพระพรหม คือ หลักธรรมหรือคุณธรรมเพื่อดำรงชีวิตร่วมกับผู้อื่นอย่างประเสริฐและมีความสุข ประกอบด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา เรียกอีกอย่างว่า พรหมวิหารธรรม

โพชฌงค์๗ ธรรม๗ประการที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ คือ สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา มีความเชื่อว่าสามารถป้องกันโรคภัย หรือ หายจากความเจ็บป่วย

มรรค๘ หนทางหรือแนวปฏิบัติ ๘ ประการที่นำไปสู่การดับทุกข์ คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ

อัตตา-อนัตตา อัตตา ความเป็นตัวเป็นตน ยึดมั่นถือมั่นในตัวตน และ อนัตตา ความไม่ใช่ตัวตน มีตัวแต่ไม่ใช่ตน

วิมุตติ-สุญญตา วิมุตติ คือ ความหลุดพ้นจากอาสวะ อันเป็นจุดมุ่งหมายของการปฏิบัติธรรม และ สุญญตา คือ ความว่าง สภาพที่เป็นสูญ ไม่มีตัวตน

โพธิปักขิยธรรม๓๗ ธรรมอันเป็นที่ฝักไฝ่หรือเกื้อกูลต่อการตรัสรู้ คือ สติปัฏฐาน๔ สัมมัปปธาน๔ อิทธิบาท๔ อินทรีย์๕ พละ๕ โพชฌงค์๗ และ มรรค๘

อิทัปปัจจยตา-ปฏิจจสมุปบาท กฏของความเกิดขึ้นโดยอาศัยเหตุปัจจัยสืบต่อกัน (อิทัปปัจจยตา) และ ปัจจัย๑๒ประการที่เชื่อมโยงกันเป็นเหตุแห่งทุกข์ (ปฏิจจสมุปบาท)

นิพพาน ความหลุดพ้นจากอวิชชา ซึ่งทำให้หลุดพ้นจากวัฏสงสาร ทำให้ไม่ต้องวนเวียนกลับมาเกิดอีกต่อไป

หลักธรรมอื่นๆ หลักพระธรรม ที่อยู่นอกเหนือจากที่ได้จัดในหมวดหมู่ไว้ เช่น มัชฌิมาปฏิปทา นิวรณ์๕ อินทรีย์๕ อาฬตนะ๖ อนุสัย๗

ปฏิบัติธรรม การปฏิบัติตนตามแนวทางคำสอน เช่น การรักษาศีล การทำทาน การฝึกอบรมจิต

อนุสสติ๑๐ อารมณ์หรือพระคุณอันควรระลึกถึงเนืองๆ ได้แก่ พุทธานุสติ ธัมมานุสติ สังฆานุสติ สีลานุสติ จาคานุสติ เทวตานุสติ มรณสติ กายคตาสติ อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ

ภาวนากรรมฐาน การภาวนา กรรมฐาน สมถวิปัสสนา ซึ่งกล่าวถึงโดยรวมทั้ง สมถะภาวนา และ วิปัสสนาภาวนา

สมาธิ-อานาปานสติ การฝึกอบรมจิต เพื่อสงบระงับกิเลส ให้เกิดความตั้งมั่นของสติ เช่น อานาปานสติ จงกรม อสุภกรรมฐาน กสิน  ฯ

วิปัสสนา การฝึกอบรมปัญญา เพื่อละอวิชชา ให้รู้แจ้งถึงนิพพาน เช่น สติปัฏฐาน ปฏิจจสมุปบาท

สติปัฏฐาน๔ หลักปฏิบัติ ๔ ประการ เพื่อความเข้าใจสิ่งทั้งปวงตามความเป็นจริง ได้แก่ กาย เวทนา จิต ธรรม

อุตริมนุสธรรม-ปาฏิหาริย์ ธรรมอันยิ่งยวด เหนือวิสัยมนุษย์ปกติทั่วไป เช่น ฌาน วิโมกข์ สมาบัติ รวมถึง อภิญญา และ ปาฏิหาริย์

สวดธรรม เฉพาะบทสวดมนต์ ที่ปรากฏเป็นพระสูตร ในพระไตรปิฎก เรียกว่าเป็นการสวดสาธยายธรรม

มนต์คาถา-พระปริตร การสวดมนต์ คาถา หรือ พระปริตร ที่สวดกันเป็นประจำ เช่น สวดทำวัตรเช้า-เย็น การสวดมนต์ทั่วไปตามเรือน การสวดมนต์ข้ามปี

บาป-บุญ การทำความดี สร้างกุศล ซึ่งเป็นเครื่องชำระจิตใจให้สะอาด และ การทำความชั่ว เป็นอกุศล อันเป็นเครื่องทำให้จิตตกต่ำ หยาบช้า

ไตรสิกขา ข้อปฏิบัติที่พึงศึกษาและฝึกอบรม คือ ศีล สมาธิ ปัญญา

บุญกิริยาวัตถุ ที่ตั้งแห่งบุญ ได้แก่ บุญกิริยาวัตถุ ๓ คือ ทาน ศีล ภาวนา และ บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ คือ ทาน ศีล ภาวนา ความอ่อนน้อม การขวนขวายในกิจ การให้ผู้อื่นร่วมทำบุญ อนุโมทนาบุญ การแสดงธรรม การทำความเห็นให้ถูกต้อง

ทาน-จาคะ การมอบสิ่งใดๆให้แก่ผู้รับซึ่งอาจเป็นบุคคลหรือสัตว์ และ การสละ ละทิ้งออกจากตน เช่น วัตถุ กิเลส ความโลภ ความตระหนี่ ฯ ด้วยใจบริสุทธิ์

บารมี-วาสนา คุณความดีที่ควรบำเพ็ญ และทำให้ครบถ้วนสมบูรณ์ มี ๑๐ ประการ คือ ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา

มงคลธรรม ธรรมะ หรือ บทธรรมอันเป็นมงคลต่อการใช้ชีวิต เช่น มงคล๓๘(พระสูตร) ธรรมเทศนาเรื่องมงคลชีวิต ฯ

อัปปมาทธรรม การอยู่อย่างไม่ประมาท ไม่ขาดสติ ไม่เผลอสติ รอบคอบ ระมัดระวังไม่ทำเหตุแห่งความผิดพลาด ไม่ละเลยโอกาสทำเหตุแห่งความดี ความเจริญ

มรณสติ การระลึกถึงความจริงว่าทุกชีวิตล้วนต้องตาย เพื่อการดำรงชีวิตอยู่โดยไม่ประมาท เรียกอีกชื่อว่า มรณานุสติ

ศรัทธา-อธิษฐาน ความเชื่อและเลื่อมใสในพระธรรมคำสอน และ การตั้งจิต แสดงความปรารถนาอย่างใดอย่างหนึ่ง

จิต-มโน-วิญญาณ นามขันธ์ที่ไร้รูปสัณฐาน ล่องลอยไปมาตลอดเวลา ปรุงแต่งด้วยสังขาร อวิชชา หรืออายตนะ จะก่อเกิดเป็นอารมณ์ต่างๆ

การศึกษา การเรียน การสอน การถ่ายทอดวิชาความรู้ต่อกัน ทั้งในแง่ของตัวบุคคล (ครู นักเรียน ฯ) สถานที่ (โรงเรียน มหาวิทยาลัย ฯ) และสภาพการณ์ (ระบบการศึกษา ฯ)

ปัญญา-ความรู้ การรับรู้ในสภาพ สภาพการณ์ ข้อมูล ที่ถ่ายทอดต่อกัน และความเข้าใจ ที่ประกอบด้วยความคิดและสติในสิ่งที่รับรู้มา

เทคโนโลยี-การพัฒนา ธรรมะกับสิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อเสริมปัจจัยพื้นฐาน ปฏิสัมพันธ์ และพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของกลุ่มคน ให้มีความสะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล เช่น ไอที อินเตอร์เน็ต ฯ

สังคม-การเมือง พุทธศาสนาหรือธรรมะ ที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มคนหรือประชาชน ที่มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน ตามระเบียนและกฏเกณฑ์

เศรษฐกิจ-ธุรกิจ ธรรมะที่เกี่ยวข้องกับการประกอบอาชีพ การทำธุรกิจ หรือ เศรษฐกิจในภาพรวม

พุทธพิธี-ประเพณี แนวการปฏิบัติตามหลักพุทธศาสนา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม

วัฒนธรรม-อารยธรรม ลักษณะที่แสดงความเจริญงอกงามของสังคม ทั้งทางวัตถุและจิตใจ ผ่านการสั่งสมกันมา

การเผยแผ่-ธรรมทูต การทำให้รู้และเข้าใจประวัติความเป็นมาและหลักคำสอน พิธีกรรมต่างๆ เพื่อให้เกิดศรัทธา มั่งคงในพระศาสนา

ธรรมราชา-พุทธกษัตริย์ พระราชาผู้ทรงธรรม ปกครองบ้านเมืองด้วยหลักธรรม เช่น ทศพิธราชธรรม ทำให้ประชาชนพึงพอใจโดยธรรม 

สันติภาพ-เสรีภาพ-อิสรภาพ การไม่มีพันธนาการทางสังคม มีสิทธิอันเท่าเทียม เสมอภาคกัน ภายใต้กรอบเงื่อนไขทางสังคมและกฎหมาย

ศาสตร์แห่งพุทธะ ศาสตร์แขนงต่างๆที่สามารถเทียบเคียงกับพระธรรม เช่น ตรรกศาสตร์ นิติศาสตร์ แพทย์ศาสตร์ วิทยาศาสตร์

ความเสื่อม-งมงาย ปัญหาหรือความเสื่อม ที่เกิดกับพุทธศาสนา หรือ ภิกษุสงฆ์ และความเสื่อมศรัทธาของฆราวาสต่อพุทธศาสนา และ/หรือ พระสงฆ์

วรรณกรรมพุทธศาสนา งานเขียน งานประพันธ์ ที่มีเค้าโครงเนื้อหาอ้างอิงพุทธประวัติหรือพระพุทธศาสนา เช่น นิยาย บทกลอน

ถามตอบธรรมะ ปุจฉา และ วิสัชชนา (ถามและตอบ) เพื่อความรู้และความเข้าใจในข้อธรรมะต่างๆ

ธรรมะในชีวิต ธรรมที่เกี่ยวข้อง หรือ ประยุกต์เข้ากับการดำรงชีวิตประจำวัน

ธรรมะกับอายุ-เพศ-อาชีพ ธรรมะที่เหมาะสมสำหรับบุคคลในแต่ละช่วงอายุ เพศ และอาชีพ เช่น วัยเด็ก วัยรุ่น วัยทำงาน วัยสูงอายุ สตรี แพทย์

มารดา-บิดา-บุตร ผู้ให้กำเนิด เป็นบูรพาจารย์(ครูคนแรก) เป็นพรหม(ประกอบด้วยพรหมวิหาร) ของบุตร

สุข-ทุกข์ ความปรุงแต่งของจิต ที่ทำให้เกิดความปิติ ยินดี เริงร่า ดีใจ หรือ ความโศกเศร้า เศร้าหมอง หดหู่ เสียใจ

ความรัก-ชีวิตคู่ ความรู้สึก สภาพทางอารมณ์ ที่เกิดขึ้นจากประสบการณ์ ความสัมพันธ์ ต่อบุคคล สิ่งของ หรือ สภาพการณ์ โดยมีหรือไม่มีเรื่องเพศหรือกามารมณ์ก็ได้

ความเพียร-ความอดทน วิริยะ คือ ความเพียร การมุ่งมั่นปฏิบัติอย่างเด็ดเดี่ยวโดยไม่ย่อท้อ และ ขันติ คือ ความอดทน ความอดกลั้น ทั้งทางกายและใจ

ซื่อสัตย์-สุจริต-กตัญญู การปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความบริสุทธิ์ใจ ซื่อตรง จริงใจ ไม่คดโกง ไม่คิดร้าย สามารถไว้วางใจ รู้บุญคุณและตอบแทนที่ผู้อื่นกระทำดีต่อตน

ศีลธรรม-คุณธรรม-จริยธรรม กิริยาความประพฤติที่ดีงาม ที่ชอบ ที่สุจริต ทางกาย วาจาและอาชีพ อันเป็นที่ยอมรับของสังคมว่าถูกต้องและเหมาะสม

การบวช-บรรพชาอุปสมบท การเปลี่ยนสถานะจากฆราวาส ทิ้งความเป็นอยู่เดิม ไปเป็นภิกษุสงฆ์ เพื่อให้สะดวกต่อการประพฤติปฏิบัติให้บรรลุวัตถุประสงค์ของพุทธศาสนา

วิเวก-สันโดษ การปลีกออก หรือ การไปสู่ความสงบ ความสงัด ทั้งทางกาย (อิริยาบทหรืออยู่แต่ผู้เดียว) ทางจิต (พ้นจากนิวรณ์ สังโยชน์ อนุสัย ฯ) หรือ ทางอุปธิ (สงบระงับสังขาร กิเลส ฯ)

ความร่ำรวย เรื่องราว หรือ เหตุปัจจัย ของความเป็นเศรษฐี ความร่ำรวย ทั้งในสมัยพุทธกาลและปัจจุบัน

สุขภาพ-ธรรมชาติ ความพร้อมสมบูรณ์ทางร่างกายและทางจิต ความไม่มีโรค และ สิ่งที่เกิดขึ้นและเป็นอยู่ตามธรรมดา

เจ็บป่วย-โรคภัย ความเจ็บไข้ได้ป่วย ซึ่งเป็นข้อหนึ่งในวงจรชีวิต และเป็นทุกข์อย่างหนึ่ง

ภาษิต-ข้อคิด พุทธภาษิต สังฆภาษิต หรือ คติธรรม ข้อคิด คำคม ที่ใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติตน

ธรรมศึกษา หลักสูตรการศึกษาพระพุทธศาสนา แยกเป็นนักธรรม (ชั้นตรี-โท-เอก) และ เปรียญธรรม (ประโยค ๑-๙)

อภิธรรมศึกษา หลักสูตรการศึกษาพระอภิธรรม ชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี-โท-เอก มัชฌิมอาภิธรรมิกะตรี-โท-เอก และ มหาอาภิธรรมิกะตรี-โท-เอก

ภาษาบาลี ภาษาที่ใช้โดยเฉพาะในการรักษาไว้ซึ่งพุทธศาสนา นิกายเถรวาท เรียกอีกชื่อว่า ภาษามคธ

แปลบาลี การแปลภาษาบาลีในลักษณะวิธีต่างๆ เช่น แปลโดยไวยากรณ์ แปลโดยพยัญชนะ แปลยกศัพท์ แปลโดยอรรถะ

บาลีไวยากรณ์ ไวยากรณ์ภาษาบาลีในแต่ละขอบเขต เช่น อักขรวิธี วจีวิภาค นาม อาขยาต กิตก์ สมาส ตัทธิต ปทรูปสิทธิ ฯ

คัมภีร์พระปาฬิ พระคัมภีร์ภาษาบาลี ใช้ในการเรียนการสอนภาษาบาลี เช่น กฺจจายน มังคลัตถทีปนี ปทรูปสิทธิ เนตติปกรณ์ ฯ

อรรถกถา-ฏีกา-อนุฏีกา อรรถกถา : คัมภีร์อธิบายบาลีหรือความในพระไตรปิฎก / ฎีกา : คัมภีร์ที่อธิบายอรรถกถาหรือขยายความต่อจากอรรถกถา / อนุฎีกา : คัมภีร์ที่อธิบายขยายความของฎีกาอีกทอดหนึ่ง

ศาสนศึกษา-ปรัชญา การศึกษาความเชื่อ แนวคิด ปรัชญา ของศาสนา เพื่อความรู้ความเข้าใจ หรือ เพื่อเปรียบเทียบ

พุทธมหายาน-ภาษาสันสกฤต พุทธประวัติ พระสูตร บทสวด ภาษิต ตำศัพท์ ของพุทธศาสนานิกายมหายาน และภาษาสันสกฤต

หนังสืออ้างอิง อีบุ๊คเพื่อค้นหาข้อมูลในการอ้างอิง เช่น พจนานุกรม สารานุกรม รวมคำศัพท์

หนังสือเก่า หนังสือที่มีอายุเก่ากว่า ๕๐ ปี หรือ ตีพิมพ์ก่อนหรือในปีพ.ศ. ๒๕๑๕ (1972)

หนังสือการ์ตูน หนังสือที่สื่อเนื้อหาด้วยรูปภาพการ์ตูน มากกว่าข้อความหรือตัวอักษร

หนังสือภาพ หนังสือที่เน้นการสื่อเนื้อหาด้วยรูปภาพมากกว่าตัวอักษร เช่น หนังสือเกี่ยวกับสังเวชนียสถาน ที่สื่อด้วยรูปภาพพุทธสถานต่างๆเป็นหลัก

หนังสือเสียง (Audiobook)

 เสียงอ่านหนังสือ เพื่อใช้ในการฟัง ทดแทน เพิ่มเติม หรือ เสริมกับการอ่านอีบุ๊ค

วารสาร หนังสือที่ตีพิมพ์เป็นคราวๆ ตามระยะเวลา โดยมีเนื้อหาจากผู้เขียนหลายท่าน เช่น รายสัปดาห์ รายเดือน รายไตรมาส

บทความ เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์จำหน่ายทั่วไป เช่น บทความ คอลัมน์ในนิตยสาร/วารสาร วิทยานิพนธ์ เอกสารประกอบการสอน

แผนผัง-ตาราง เอกสารประกอบเพื่อสรุปเนื้อหาหรือภาพรวมให้เข้าใจง่ายด้วยแผนผัง หรือ ตาราง