2: Manon

No pain, no gain. Beauty hurts. Ik zie mijn strak lijf gereflecteerd in de winkelruit. Elke keer als ik erlangs loop. De L-tyrosine pillen zorgen voor een egaal bruine huid. Geen bikinibandjes voor mij! De fluo randjes in mijn looppak doen mijn bruine huid nog beter uitkomen. Ik overdrijf niet met de pillen. Ik hou zelfs rekening met de seizoenen als ik de dosis bepaal. In de winter veel minder, in de zomer de volle dosis. Dan is het net goed… als de mensen ‘wow’ posten. Als voorbijgangers even opkijken als ik langsloop. En dan weer verder verzuipen in hun grijze bestaan.

Op dit stuk van het traject drijf ik mijn tempo op. Mijn fitness tracker registreert elke hartslag, elke stap en publiceert die data in realtime op het internet. Mijn volgers appreciëren dat. Ik ren de brug op zonder te vertragen. Ik verdiep mijn ademhaling. Neem meer zuurstof op. Ik maak indruk.

Straks als ik thuis kom maak ik wat selfies. Dan parelt het zweet op mijn bovenlip. Een natuurlijke blush op mijn kaken. Eerst verzorg ik mijn haar, natuurlijk. En dan verzorg ik mijn volgers. Vanuit de jacuzzi.

Ik draai van de grote weg af en neem het kronkelende pad van De Moerput. Bijna thuis. Het parkje ligt er netjes bij. De tuinmannen zijn onlangs geweest. Haagjes geschoren. Zwerfvuil opgeruimd. Ik overweeg om straks hier een shoot te doen. Maar neen, niet doen. Niet in de publieke ruimte. Te veel pottenkijkers. Beter gewoon thuis in de vertrouwde omgeving.

Mijn FiveFingers^TM barefoot shoes knarsen over het pad. Een goed merk, slecht één importeur in het land. Ik verdien er goed aan. Straks zeker foto’s posten van die schoenen. Het is een nieuw modelletje.

Het pad maakt plaats voor het hout van het bruggetje over de vijver. Hier houd ik altijd even halt. Het is mijn zen-momentje. De ochtendzon en de lichte nevel zorgen samen voor een poëtisch mooie postkaart. Wilde bloemen, lisdodden, waterpartij. Ik draai volledig rond mijn as om alles in mij op te nemen. Zo mooi is het hier! Ik zet de kleine camera weer af en klik hem op mijn heup vast.

Dan zie ik het! Een witte hand steekt uit doorheen het wateroppervlak. Met mijn Clearview^TM loopbril met gepolariseerd glas kijk ik doorheen de reflecties op het water. Ik zie een witte schim in foetushouding in het groene water. Handen en voeten samengebonden met smalle, rode lederen riempjes. Het donkere, lange haar golft traagjes in het water.

Ik zet een stap achteruit. Dan weer vooruit. Ik kijk om mij heen. Niemand in de buurt. Ik activeer het noodnummer met mijn fitness tracker watch en breng het dichter bij mijn mond.

“Hallo, u spreekt met de noodcentrale van de politie, brandweer en ambulance. Hoe kan ik u helpen?”

3: Roland

‘t Heeft nog lang geduurd. ‘t Moest er vroeg of laat van komen. Eerst kwam een politiecombi. Dan een ambulance, maar ze lijken niet gehaast en ze halen ook niets uit hun ambulance. Ze wachten. Daarna een personenwagen van de brandweer. Dominique stapt eruit. Ik ken hem van toen hij een kleuter was. Hij is de brandweercommandant. Hij schudt de hand van beide politie-inspecteurs. Daarna twee anonieme wagens. Van het parket, denk ik. Een ervan, een vrouw, praat constant in haar mobiele telefoon.

De ander zegt iets tegen de politie-inspecteurs en die schieten in actie. De ene spant de ingang van De Moerput af met blauw-wit politielint. De ander, met een tweede rol in de hand, volgt het kronkelend pad in lichte looppas naar de andere ingang.

Nog meer volk. Twee busjes. Uit het eerste busje stappen twee vrouwen. Ze halen twee zware koffers op wieltjes uit hun busje. Ze nemen hun tijd om hun witte pakken aan te trekken. Ze lijken wel astronauten. Van kop tot teen zijn ze ingepakt. Hun haardos in een netje en dan de aangetrokken kap er nog over. Wit mondmasker. Enkel hun ogen zijn vrij. De politie-inspecteur houdt het politielint voor hen omhoog. Ze volgen het kronkelend pad, met in hun spoor de parketofficieren in burger.

De twee mannen in het tweede busje stappen niet uit. Ze wachten geduldig. Ze gieten dampende koffie uit een thermos in hun beker. Op hun busje staat ‘Speciale Duikeenheid Brandweer’.

Ik kan het allemaal volgen vanuit mijn keukenraam. Het lijkt wel alsof ik naar een Scandinavische politieserie aan het kijken ben op Canvas. Breedbeeld. Mooie beelden.

Ik heb ruim zicht op De Moerput met daarrond nieuwbouwwijken. Laagbouw. Gezinswoningen. Vroeger was dit weiland en velden. Mooie graanvelden, vruchtbare grond. Ik hoef mijn ogen niet te sluiten. De herinneringen dringen zich op. Ik droom weg. Toen leefde mijn halve trouwboek nog. Dat waren mooie tijden. Tijd voor mijn tweede kop koffie. Brengt troost.

De Moerput was er altijd al. Een watergat. Waar de koeien kwamen drinken. Het stond nooit droog. Zelfs niet in de warmste zomers. Toen de bouwmaatschappij de velden en de weiden verkavelde, voerden ze de grond op. De vruchtbare, zwarte grond werd bedolven onder anderhalve meter klei en zand. Daar groeit niets op. Elke zomer ziet het gazon van de gezinnen bruin, zelfs in een natte zomer. Mochten ze eens weten…

De Moerput liet de bouwmaatschappij ongemoeid. ‘t Is te zeggen, er werd een pad aangelegd, er werden wat banken gezet, er werden wat haagjes aangeplant. En er kwam een houten brugje over het watergat.

Maar mijn aandacht gaat nu naar Manon. Het meisje passeert hier elke dag joggend. Elke dag heeft ze een andere outfit aan. Waar blijft ze die halen, vraagt een mens zich af. Ik kan haar leeftijd moeilijk inschatten, maar ze is nog heel jong. Iemand heeft haar zo’n zilveren deken gegeven om zich warm te houden.

Ze heeft haar bril op haar haren gezet. Ze praat al een hele tijd met de politie-inspecteur. Ze glimlacht verleidelijk. De man gaat erop in. Het lijkt wel of ze daten.

Maar dan verschijnt de vrouw van het parket weer. De politie-inspecteur vindt snel zijn sérieux terug. De glimlach van Manon is verdwenen van haar gezicht.

4: Parketmagistraat Vandamme

Er was iets in de eerste melding, een detail, dat mijn aandacht trok: de handen vastgebonden met rode repen leer. En dan de locus delicti natuurlijk: De Moerput in Geluwe. Drie ingangen, nu hermetisch afgesloten. Het stemt mij tevreden: hiermee kan ik scoren. Met wat geluk wordt dit een succesverhaal. Een voorbeeld case voor de syllabi criminologie. Dat wordt mij heel snel duidelijk bij de eerste afstapping. Drie toegangswegen en overal tuinomheiningen. Twee vaste bewakingscamera’s.

Ik spreek met de twee duikers van de Bijzondere Duikbrigade. Ze mogen het lijk uit de vijver halen, samen met het forensisch team. Maar eerst vorder ik nog twee extra duikers op. Ze moeten straks de vijver afzoeken. Desnoods pompen we hem leeg.

Ik richt mij tot Onderzoeksrechter Deketelaere - Marnix. We kennen elkaar al heel lang. We zijn vrienden geworden. Onze zitplaatsen liggen naast elkaar in de tribune van KVK.

“Twee camera’s!” zegt Deketelaere. Zijn ogen blinken optimistisch. “Ik laat de beelden opvragen. Van de laatste vierentwintig uur.”

Ik knik.

“Ik heb extra duikers opgevorderd voor de vijver. Vraag jij meer manschappen voor de afstapping? Tien moet volstaan. Zo groot is het hier niet.”

Deketelaere knikt en houdt zijn smartphone al klaar.

“Wacht nog even. Heb je onze jogster al gezien?”

“Gezien wel, nog niet gesproken. Ik zie jou nog niet meteen in zo’n pakje ronddartelen, ook al ben je een vrouw.”

“Juist, ja. Dat kan problemen geven. Die meiden filmen alles en iedereen. Soms met een live-stream. Leg haar toch maar eens flink op de rooster. En leg maar zwaar de nadruk op het geheim van het onderzoek. Zeg haar maar dat we vanaf nu haar sociale media opvolgen. Oh… zeg ook iets over ‘in het belang van haar eigen veiligheid’. Dat zal wel indruk maken.”

Ik heb een goed gevoel bij deze zaak: er is voldoende complexiteit en uitdaging om zich ermee te kunnen profileren. En in het verleden hebben samenwerkingen met Marnix al vaker tot successen geleid. Ik neem nu al wat afstand van de zaak. Een minimum aan supervisie moet volstaan.

5: Onderzoeksrechter Deketelaere

Ik blijf Nele - parketmagistraat Vandamme - bewonderen. Zij heeft altijd alles onder controle. Als student al. Ze blonk uit in alles. Een geheugen als een olifant. In de goede zin van het woord. Een assertiviteit die toen, voor haar leeftijd, ongewoon was. En belezen! Hoe vaak snoerde ze de mond van een prof? Ze deed het bewust niet al te vaak want ze wilde bij hen in de gunst staan, natuurlijk. Een carrière-beest was ze toen al, maar dat klinkt te negatief. Iedereen wist gewoon dat zij het ging maken. Ze was voorbestemd.

Wat voor een ander hard labeur was, was voor haar een spel, een uitdaging. Een regeringsmedaille voor piano? Daar ging ze voor! Zwemmen op Olympisch niveau? Daar ging ze dan voor! Het was de laatste sportieve uitdaging waar ze scoorde voordat ze zich kandidaat stelde voor de magistratuur. Toen werd competitie op topniveau moeilijk.

Ik krijg een telefoon in verband met de camerabeelden.

“De beelden zijn zwart. Kun je niets mee doen.”

“Hoe bedoel je? Zwart?”

“Jawel, de digitale bestanden zijn beschikbaar. Ik heb ze deels bekeken. Ik heb ze doorgestuurd met Wetransfer. Dan kun je het zelf zien. Niets dan zwart.”

Dat is een tegenvaller! Ik loop naar de dichtste paal met daarop de dure veiligheidscamera. Inderdaad, de glazen bol met daarin de camera oogt nu zwart. De tweede camera zal ook zo onschadelijk gemaakt zijn. Moet recent zijn, want zoiets wordt snel opgemerkt.

Dan dringt het tot mij door. We hebben te maken met een geplande moord. Iemand heeft vooraf een en ander voorbereid en de bewakingscamera’s uitgeschakeld.

Of was het een ontevreden burger? Er waren wel wat protesterende burgers toen de camera’s in 2009 in groot Wervik geplaatst werden. Meer per hoofd dan in de grote steden. Privacy weg, weet je wel. Maar toen de overlast van kleine criminaliteit snel daalde, verdween het protest even snel. Neen, geen ontevreden burger, maar de dader zit hierachter. Een tegenslag dus. Geen beelden. Maar hoe benader je zo’n camera op een paal, zonder zelf in beeld te komen? Ik neem mijn notitieboekje en noteer de vraag. Dit kan een spoor worden. Wellicht kreeg iemand wat geld toegestopt om voor de dader de camera’s uit te schakelen. Een spoor? Misschien…

6: Elsje

Stilte. Of geroep. Ik ben het al lang gewend. Zo word ik elke dag wakker. Een normaal gesprek, of wat zachte muziek, of gewoon gelach, dat heb ik al lang niet meer gehoord in dit huis. Vandaag is het dus stilte.

Na het douchen loop ik de trap af. Vreemd, de tv staat nog altijd aan, op mute. Ik zet hem af. Spaarzaam zijn.

De kleine auto, fel blauw, Italiaans design, staat op de oprit. Mams autootje. De grote EV van Paps is er niet.

Ik kantel een doos K in een kom en giet er melk bij. Ik eet de kom leeg terwijl ik recht sta. De keuken is een slagveld. Een beetje als Waterloo: gebroken borden en glazen, als Franse en Britse soldaten.

Ik mis Dex, onze labrador. Daar stond zijn mand. Nu is het een lege plek. Een beetje als dit huis. Veel lege plekken. Mensen kunnen wel eens genieten van de stilte in hun huis. De welgekomen rust. Ik niet. Dit huis heeft niets meer om van te genieten.

De EV van paps draait de oprit op en hij stapt uit.

“Waar is mams?” vraag ik als hij zijn hoofd binnen steekt in de keuken.

Hij trekt een gezicht dat onwetendheid uitdrukt.

“Don’t know. Don’t care.” En dan: “Moet jij niet naar school vandaag?”

“‘t Is zomervakantie, paps.”

Maar hij is al weer weg.

7: Parketmagistraat Vandamme

Samen met Deketelaere observeer ik vanop afstand hoe de duikers het slachtoffer uit de vijver halen. De mensen van het lab gaan meteen aan de slag en doen ter plekke een gedetailleerd sporenonderzoek. Ze nemen veel foto’s en spreken luidop hun waarnemingen uit. Wordt opgenomen voor later.

Het slachtoffer is een vrouw van middelbare leeftijd. Ze is helemaal naakt. Haar hoofdhaar en haar schaamhaar hebben dezelfde donkerbruine kleur. Haar huid is spierwit. Lippen en ogen zijn blauw verkleurd. Haar tong steekt uit, blauw.

Rode, lederen repen werden gebruikt om haar handen en voeten samen te binden. Rigor mortis is opgetreden. Het stoffelijk overschot blijft hierdoor in foetushouding.

Over de doodsoorzaak bestaat enige twijfel.

“Het lijkt wel of de dader op zeker wilde spelen. Harde slag op het achterhoofd met een stomp voorwerp met grote fractuur als gevolg. Wurging met een gevlochten lederen riem. Keel overgesneden met een mes. Messteek in de nierstreek. Bloedspatten bij de rand van de vijver laten vermoeden dat de moord hier gebeurd is. Nader onderzoek moet dat bevestigen.”

Ik richt me tot Marnix.

“Deketelaere, ik wil het forensisch rapport op mijn bureau. De lijkschouwing kan nog verrassingen opleveren.”

Deketelaere aarzelt, heel kort.

“Natuurlijk, Mevrouw Vandamme.”

En dan licht hij mij in over de sabotage van de twee beveiligingscamera’s. De implicaties ervan worden mij onmiddellijk duidelijk. Een geplande moord.

“Dat is dan bijzonder vervelend,” zeg ik. “Maar het verbaast mij niet, gezien de opmerkelijke modus operandi.”

“Weten we wie het slachtoffer is?” vraagt Deketelaere.

“Misschien brengen de duikers nog iets naar boven. Afwachten dus.”

En ik voeg eraan toe: “Waar blijft die tent? Gun die vrouw een beetje privacy. Ik wil geen pottenkijkers.”

8: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Afstapping van een plaats delict. Da’s eens wat anders. Doorbreekt de routine en haalt mij weg van achter het bureau. Aangenamer dan de afstapping bij een zwaar verkeersongeval met dodelijke slachtoffers. Niet aan denken. Ik voel een kramp in mijn maag en probeer mijn ontbijt binnen te houden. Niet aan denken. Ik denk aan Manon. Knap ding. Ze had een boontje voor mij, denk ik. Voel me meteen beter.

Ik loop helemaal links in de lijn en ben het verst verwijderd van het slachtoffer. De kans dat ik hier op iets stoot van belang is heel klein. Goed zo. Ik denk aan mijn ontbijt.

Zes man - de eerste, dat ben ik - vier duikers en nog vier manschappen, allemaal strak op één rij. We schrijden voort op een traag tempo. Nemen elk detail in ons op. We hebben elk tien vlaggetjes in de hand om die te prikken bij potentieel interessante zaken. Een sigarettenpeuk, een blikje. Een moordwapen? De duikers kruipen op hun knieën door de modderige poel en tasten met blote handen de bodem af. Ze doen mij denken aan wasberen. Pfft, wat een job zeg.

“Blijf op één lijn,” snauwt Deketelaere.

Wat denkt hij wel? Deketelaere loopt er al heel de ochtend zenuwachtig bij rond. Dit is een zaak die hem kan maken of kraken, zo lijkt het. Dat het parket blijft rondhangen en hem op de vingers kijkt, is voor hem geen goede zaak. Een reguliere bitch, die vrouwelijke magistraat. Hangt de hele ochtend aan de telefoon en gunde mij nog geen enkele blik waardig.

Ik duw de takken opzij en zet voorzichtig een stap vooruit. Blijf op één lijn? Gemakkelijker gezegd dan gedaan! De anderen stappen op een grasveld. Deze jongen mag zich door een bosje boren.

Ik duw de takken opzij en zet twee stappen en laat mijn ogen wennen aan het verminderde licht. Boven mij het dichtgegroeid bladerdek. Ik draai mij om en kijk waar ik zonet voorbij stapte. Niets natuurlijk. Ik draai mij snel weer om zodat ik netjes in de lijn kan blijven.

En dan zie ik het.

Een ander had het wellicht nooit opgemerkt. Maar ik dus wel. Ik zie een pad. Geen aangelegd pad natuurlijk, maar een spoor. Ik zie wat ik een wildpad zou noemen. Zoals je die vindt in bossen, waar reeën of ander wild vaak langskomen. Alleen een geoefend oog merkt het op. Maar dit wildpad is gemaakt door een persoon. Ik zie voetsporen: afdrukken van sportschoenen. Verse voetsporen in droge, zanderige bodem. Fragiel.

Ik volg het wildpad met mijn ogen. Het loopt in bijna rechte lijn - hier en daar ontwijkt het een boom of een struik - doorheen het bosje en komt uit bij de tweede bank, die wat verscholen in het park staat.

Even aarzel ik. Dan prik ik een vlagje in de bodem en blaas op mijn fluitje.

Deketelaere komt in looppas mijn richting uit en duwt de takken opzij. Ik wijs naar de sporen en het wildpad.

“Goed opgemerkt, Vandenbulcke!” zegt Deketelaere.

We vinden later dezelfde schoenafdrukken aan het tweede, verborgen bankje. Iemand heeft de gewoonte om door het bosje naar het bankje te stappen. Wellicht niet de dader. Maar misschien wel een getuige?

Deketelaere stelt zich op naast de eerste vindplaats.

“Ik kan van hieruit de rijweg goed zien. Maar ik blijf onzichtbaar. Dat is zo bij daglicht, en al zeker bij valavond en ‘s nachts.” Hij hurkt en bestudeert de schoenafdrukken. Het zijn er veel. Kleine schoenmaat. Hooguit een 36 of 37. Een kind of een vrouw. Iemand stelde zich hier verscholen op.”

Toch wel een slimme kerel, die Deketelaere.

“We moeten achterhalen wie dit pad gebruikt. Dat kan een kroongetuige zijn.”

9: Manon

Mijn fitness tracker trilt. Een stil alarm. Al voor de derde keer. Ik word ongeduldig. Time is money. Ik maak mij zorgen. Als dit nog langer duurt, dan verlies ik volgers. Routine en stiptheid zijn van het grootste belang in het wereldje van influencers. Afwijkingen kunnen desastreuze gevolgen hebben op financieel vlak voor deze kleine zelfstandige.

Ik heb het gevoel dat ik drie keer hetzelfde verhaal moet vertellen. Eerst aan politie-inspecteur Vandenbulcke. Een man in een uniform. Met hem had ik wel een klik. Ik moet nog maar aan hem denken en ik maak een knipoog.

Dan Deketele of whatever. Vraagt of ik hier elke dag langskom. Of course. Of ik eerder al iets vreemds had opgemerkt. Nope. Of ik iets gemerkt had aan de veiligheidscamera’s. Nope. Of ik hier ook kom ‘s avonds. Nope. En dan begint hij over mijn FiveFingers^TM shoes. Vraagt of ik die altijd draag als ik ga lopen. Tuurlijk. Dat ligt contractueel vast hé. Hij lijkt ontgoocheld.

En dan ‘parketmagistraat’ Vandamme. Ze spreekt het woord uit alsof ze tegen een kleuter aan het spreken is. Ze wijst op mijn GoPro^TM. “Daar leggen we beslag op, meid. Voor je eigen veiligheid. En wie weet, misschien staat er iets op dat het onderzoek in een stroomversnelling kan brengen. En ik wil je ook nadrukkelijk wijzen op het geheim van het onderzoek. Mondje dicht, geen letter, geen beeld, geen commentaar, op geen enkel van je kanalen.”

Ik: “Hoezo, in beslag nemen? Geheim van het onderzoek? Ik ben toch gewoon getuige? We leven toch in een vrij land? Ja, toch?”

Zij: “Ooit gehoord van obstructie van het onderzoek? Weerspannigheid? Dit is een moordzaak, meid. Iemand is gestorven. Dood! Zet dus maar geen grote mond op. Als je moeilijk doet dan ben je getuige af en maak ik je verdachte.”

Harde tante.

10: Roland

Eerst een tent. En nu komen er ook schermen die het zicht belemmeren. Enkele buren staan in hun deur te kijken en spreken elkaar aan. “Wat is er gebeurd?” Ik zie vooral schouders die worden opgehaald. De mensen zijn wat onwennig. Eigenlijk kennen ze elkaar niet goed. De directe buren, ja. Maar die verder in De Moerput? Nee… Ze wonen hier ook nog niet zo lang. En hier gebeurt ook nooit wat. Toch niet wat de moeite is om voor buiten te komen.

Dan wordt een scherm verplaatst en Manon komt tevoorschijn. Het meisje houdt nog altijd dat zilveren deken rond de schouders. Ze wordt begeleid door de jonge politie-inspecteur. Beiden zijn ernstig nu. Manon kijkt naar de grond en stapt snel. Een van de buren spreekt haar aan maar ze negeert hen en versnelt haar pas. Dan zet ze het op een lopen en verdwijnt ze in de achterliggende wijk. Het zilveren deken wappert in de wind als was ze een superheldin.

Door de schermen te plaatsen lijkt het wel alsof de Moerput van de aardbol is verdwenen. Weggevaagd. Uit het oog, uit het hart. Zo gaat het nu zo vaak. Ik denk aan mijn halve trouwboek. Mijn ogen zoeken naar je foto op de schouw. Jou vergeet ik nooit. Ik voel de pijn van mijn gebroken hart.

Een corbillard komt aangereden. Een déjà vu die het mes in mijn hart doet draaien zodat het nog meer pijn doet. Een corbillard. Het verbaast me, maar mijn kleinkinderen kennen dat woord niet meer. De dood wordt steeds meer geweerd uit ons bestaan. Een lijkwagen dus.

Het kofferdeksel gaat vanzelf omhoog. De twee mannen in pak trekken een brede aluminium kist tevoorschijn. Geen gewone doodskist, maar een koel, afstandelijk ding. Om een lijk in te verplaatsen, wellicht naar het mortuarium, waar het dan wacht op identificatie, en wie weet, een lijkschouwing?

Niet veel later verschijnen de mannen opnieuw en ze schuiven de kist - die nu veel zwaarder weegt - terug in de corbillard en vertrekken.

11: Elsje

Wat doet een tienermeisje als ik op een verloren zomerdag? Ik doe de wandeling die ik altijd deed met mijn geliefde labrador, Dex. De herinnering aan hem doet pijn, maar dat is nog altijd beter dan in dat lege huis te blijven.

Ik volg op automatische piloot de paadjes van de wijk - een labyrint voor niet-ingewijden. Stilte kan even erg zijn als slaande ruzie. Ik breng mijn oortjes in en zet de muziek op. In mijn hoofd maak ik schilderijen. Dat maakt mij rustig. Echt! Vroeger maakte ik ze in het echt. Eerst met krijt, dan met aquarel en op het laatst zelfs met olieverf. “Echt? Heb jij dit gemaakt? Prachtig!” Het was een aangeboren talent, denk ik. Veel hoefde ik er niet voor te doen. Ik vond het ontspannend, eigenlijk. Een beetje als koken met muziek op de achtergrond.

Maar toen Dex stierf van ouderdom, stopte ik van de ene dag op de andere met die kunstwerkjes. De liefde van zo’n dier is onvoorwaardelijk. Waarom zou ik nog verder doen? Wie gaf nog om mij?

Ik bereik het einde van de wijk en wil de baan dwarsen richting De Moerput en dan pas merk ik al de commotie op. What the fuck? Politie, brandweer, een lijkwagen! Een combi én twee busjes! De Moerput is met schermen en hekkens afgezet. Ik weet niet wat doen, het eerste moment.

Dan denk ik terug aan gisteravond. De air cushion stappen op het grindpad. De plons in vijver. De EV die stil wegschuift en achter de bocht verdwijnt.

Dan bonkt mijn hart in mijn keel.

Die EV, dat was toch niet die van mijn Pa? Ik roep het beeld op in mijn geheugen, maar zie alleen autolichten. En ik hoor het glijdend geluid. Geen merk, geen vorm. Te donker.

Maar dat maakt het allemaal nog erger. Mams heb ik niet gezien vanmorgen. En haar Fiat staat nog thuis. En Paps kwam pas vanmorgen thuis… zogezegd.

What the fuck!?

12: Onderzoeksrechter Deketelaere

Van zodra ik de naam van het slachtoffer doorgestuurd krijg van de lijkschouwer, kraak ik een gemeende vloek. De identificatie gebeurde op basis van het gebit. Er zal nog een officiële identificatie moeten gebeuren door een nabestaande, natuurlijk, maar ik twijfel niet aan de juistheid van wat ik lees.

Ik grijp meteen mijn telefoon en bel naar Nele - haar officieel nummer.

“U spreekt met Parketmagistraat Vandamme. Welk nieuws?”

“Hou je ergens aan vast. De identiteit van het slachtoffer is gekend. Katrien Bekaert.”

“Dé Katrien Bekaert?”

“Uh, ja. Er bestaat geen twijfel.”

Het blijft lang stil aan de andere kant.

Dan: “Ik geef je extra manschappen. Hoeveel kun je er gebruiken.”

Ik: “Voorlopig is hier alles onder controle. We kunnen het aan. Maar als de pers hier lucht van krijgt, dan ontploft wellicht een bom.”

Zij: “Je hebt gelijk, we moeten ons hierop voorbereiden. Hoe zit het met die Manon? Dat lijkt mij een serieuze risk factor. Die wil dolgraag op de voorpagina’s.”

Ik: “Begrepen. Ik laat haar morgenochtend ophalen voor verdere ondervraging. Dan zet ik druk waar het pijn kan doen. Vanmiddag nog breng ik een bezoek ten huize Bekaert. Die mensen moeten op de hoogte gebracht worden. Sowieso!”

Zij: “Het is wat ongewoon, maar laten we dat samen doen. Ze gaan het waarderen.”

13: Manon

Ik staar verbijsterd naar mijn 8K iMac^TM scherm. De meest recente video op mijn GoPro^TM kanaal heeft 2.8m views en m staat voor miljoen, voor alle duidelijkheid! Ik herlaad en het cijfer wordt nu 2.9m. De geanimeerde thumbnail, automatisch gecreëerd met een deep learning algoritme, heeft de meest pakkende scène uit mijn zen-momentje van vandaag in een loop gezet: een naakte schim in groen water wiens handen, gekneveld met rode, lederen riemen, uit het water steken.

Ik denk aan de waarschuwing van de parketmagistraat over het geheim van het onderzoek en mijn eigen veiligheid.

Met trillende handen zoek ik het kaartje van onderzoeksrechter Deketelaere. Ik geef zijn nummer in en gelukkig neemt hij direct op.

Ik leg het hem uit in vier zinnen: “Ik heb over het hoofd gezien dat mijn GoPro^TM-filmpjes automatisch online gezet worden van zodra ik het bereik van mijn WIFI-netwerk kom. Mijn volgers zaten vandaag ongeduldig te wachten omdat ik afweek van mijn dagelijkse routine. Het filmpje ging in geen tijd viraal… omdat het lijk erop staat.”

Aan de andere kant blijft het lang stil. Manon hoort op de achtergrond het gezoem van verkeer in een stad. Deketelaere zit in een wagen. Hij herhaalt wat ik gezegd heb voor iemand die bij hem in de wagen zit.

“Dus je bekijkt het filmpje zelf niet ter goedkeuring.”

“Uh… neen. Het gaat volledig automatisch. De idee is dat ik niets te verbergen heb voor mijn volgers, remember.”

“WTF! Wij zijn nog wel op weg naar de nabestaanden van het slachtoffer! Wat wil je dat ik hen zeg? Dat ze even de tv of jouw GoPro^TM -kanaal opzetten?”

14: Parketmagistraat Vandamme

Ik heb al spijt van mijn beslissing om Deketelaere te vergezellen bij het huisbezoek. Drie miljoen views? Dan hebben de mainstream media het zeker al opgepikt. Het staat beter als ik geïnterviewd word in mijn kantoor. Nu ik er niet ben, heb ik geen controle over wat er al of niet vrijgegeven wordt. Bad move.

De Bekaert-clan woont in de hedendaagse versie van een oninneembare middeleeuwse burcht. De uitkijktorens zijn vervangen door beveiligingscamera’s. Ik tel er veertien, enkel en alleen aan de straatkant. De muur is vier meter hoog. De toegangspoort is een modern sluissysteem. Wie op bezoek komt, stapt in de sluis, de eerste poort schuift dicht en dan pas kun je aanbellen. Ongewenste bezoekers zitten als een rat gevangen in een val. Het bezorgt mij een onbehaaglijk gevoel. Ook Marnix kijkt verschrikt achterom als de eerste poort dicht schuift. We bellen aan.

De meid die ons binnenlaat, lijkt uit de vorige eeuw te komen. In het zwart gekleed, een witte, gehaakte diadeem in het haar. Gezicht neutraal, alsof emoties haar helemaal vreemd zijn.

“Meneer Bekaert verwacht u. Volgt u mij naar het salon.”

We wandelen wel eerst door een grote voortuin aangelegd in Franse stijl. Dit heeft geld gekost. Veel geld.

Bekaert profileert zich in West-Vlaanderen graag als familiebedrijf, maar het is al lang een multinational die meespeelt op wereldniveau. Wat ooit begon, na de Tweede Wereldoorlog, als een klein weverijtje van twee broers, Roland en Michel, groeide snel uit tot een van de grootste weefmachinebouwers in de wereld met kantoren op vijf continenten. De tentakels van de familie spreidden zich uit naar andere sectoren én de politiek. Michel Bekaert stierf onverwacht in de jaren negentig. Toen Roland Bekaert na drie infarcten inzag dat hij het rustiger aan moest doen, namen Michels twee zonen, Jan en Tijl, de teugels over. Maar de ‘moderne’ stijl van de zonen, lees fiscale spitstechnologie, bracht het bedrijf bijna ten onder.

Nog een laatste keer greep Roland Bekaert in: hij schoof Jan en Tijl aan de kant - ze werden weggepromoveerd naar een dochterfirma in respectievelijk Noord-Amerika en Azië - en Katrien Muylle, echtgenote van Jan, kwam aan het hoofd van het moederbedrijf te staan. Ze liet zich vanaf haar huwelijksdag, veertien jaar eerder, steevast Katrien Bekaert noemen, en de meeste mensen en mensen dachten dat zij een dochter van Roland Bekaert was.

Ze maakte schoon schip met de boekhouding en sloot een deal met de fiscus. Naar verluidt betrof het een half miljard euro. Roland Bekaert zag zijn levenswerk gered en zag dat het goed was…

Roland Bekaerts lichaam is oud en versleten. Hij is zesennegentig jaar oud. Maar in zijn ogen zit nog steeds die alerte twinkel. Het is de blik van een uitvinder, een ingenieur. Hij bouwde zijn imperium uit met superieure technologie en liet de concurrentie ver achter zich. We spelen open kaart.

“Ik heb slecht nieuws, Meneer Bekaert. Vanochtend vroeg hebben we het lijk van Katrien Bekaert gevonden. De identificatie is gebeurd aan de hand van het gebit. We hebben het zo lang stil kunnen houden, maar het zal nu niet lang meer duren voor de pers er lucht van krijgt.”

Ik observeer in detail zijn reactie. Maar zijn gezicht lijkt van graniet. Zijn priemende ogen springen heen en weer tussen mij en Deketelaere.

“Geen natuurlijke dood… Geen zelfmoord… Daarvoor ken ik Katrien veel te goed. Dus vermoord…”

Ik knik.

“Daarover bestaat geen twijfel. Mag ik u vragen… Waren er problemen? Had Katrien vijanden?”

“Vijanden?”

Hij spreekt het woord zacht uit.

“Ze heeft - had - tientallen vijanden waarvan er zeker een handvol zover zouden gaan. Te ver…”

Er is een gelatenheid in zijn intonatie.

“Waren er recent problemen. Ik begrijp dat de zakenwereld hard kan zijn. Heel hard.”

“Niet waarvan ik op de hoogte ben.”

“Had je nog regelmatig contact met Katrien?”

“Als zij dat nodig achtte.”

“Meneer Bekaert, wij leven mee met uw verlies. Ik geef u mijn kaartje. Directe lijn. U mag mij contacteren, dag en nacht.”

Meneer Bekaert neemt het kaartje aan. Dat van mij en ook dat van Deketelaere.

“Mag ik u vragen op welke wijze Katrien is omgebracht?”

Ik wil hem zeggen dat dat voorlopig deel uitmaakt van het onderzoek, en dat wij hem ten gepaste tijde hierover zullen inlichten. Maar mijn telefoon rinkelt en die van Deketelaere ook.

Deketelaere stapt weg van ons en neemt op. De blik van Deketelaere spreekt boekdelen terwijl hij luistert. Dan sluit hij af.

“Meneer Bekaert, we moeten ons bezoek afbreken, het spijt me. Er zijn belangrijke ontwikkelingen in het onderzoek. Wij houden u op de hoogte in de mate van het mogelijk. Nogmaals, mijn excuses. Nogmaals, innige deelneming.”

Ik ken Deketelaere al lang genoeg en ik weet hij niet zomaar dit bezoek afbreekt.

De meid begeleidt ons naar de hal, langs het tuinpad Franse stijl, door de sluis. Pas als we in de wagen zitten en driehonderd meter hebben gereden spreekt Deketelaere.

“Ze hebben een tweede lijk gevonden bij het uitgraven van de vijver De Moerput. Er is een verband. Geen twijfel.”

“Wablieft?” zeg ik verbijsterd. “Hoe bedoel je, er is een verband, geen twijfel?”

“Geen idee. Ik had Dr Debeenhouwer aan de lijn, die de lijkschouwingen uitvoert. Hij klonk absoluut zeker van zijn stuk.”

Ik zwijg. Ik vind geen woorden. Ik denk aan dit nieuw element. En ik denk ook aan de GoPro^TM-video en de pers. Dit loopt helemaal fout!

15: Wetsdokter Debeenhouwer

Kippenvlees! Wie nog nooit een lijk van dichtbij heeft gezien en zijn nieuwsgierigheid wil botvieren, denkt het best aan kippenbillen. Jawel, pak zo’n bout maar eens goed vast als ie net uit de koelkast komt! Daarmee ga ik aan de slag, elke dag.

Het is mijn favoriete plaisanterie als ik vragen krijgt over mijn beroep. De aanhoorder knikt dan meestal bedachtzaam, twijfelend of hij dit ernstig moet nemen of als grap moet beschouwen. Het is dé manier om snel naar een ander onderwerp over te schakelen. En om flauwe moppen over mijn naam in de kiem te smoren.

Maar wat vandaag op mijn inox autopsietafel ligt, lijkt helemaal niet op kippenvlees. Natuurlijk is het zo dat ik als wetsdokter wel vaker lijken in extreme staat van ontbinding voorgeschoteld krijg - let op de woordspeling - maar dit tweede lijk is toch wel een unicum! Meer nog, het is bijzonder fascinerend!

Mijn assistent meldt de aankomst van Deketelaere en Parketmagistraat Vandamme.

“Okay, laat maar binnen!” Ik trek nog snel een laken over het tweede lijk om het verrassingseffect straks nog groter te maken.

Vandamme en Deketelaere stappen meteen op mij af. Ze schudden mij de hand niet, natuurlijk, maar geven een elleboogje. Het stoffelijk overschot van Katrien Bekaert ligt gestrekt op tafel één, voor zover de rigor mortis het toelaat. Ik heb deze namiddag de autopsie en de obductie afgewerkt. En alles weer netjes dichtgenaaid. Het autopsieverslag is in de maak.

“Vier doodsoorzaken: de slag met een stomp voorwerp, het wurgen met een lederen riem - riem nog aanwezig, het oversnijden van de keel, en het doorsteken van de nier. Ik vermoed dat de vier handelingen binnen de minuut werden uitgevoerd op de locus delicti. De maaginhoud van Mevrouw is ook interessant: haar laatste maal was een eenvoudige maaltijd. WAP: Worst, appelmoes, patat. Gekookte aardappelen bedoel ik. Maar… ik vond ook sporen van maretak.”

“Excuseer,” onderbreekt Deketelaere, “u zei ‘maretak’? Is dat niet dodelijk?”

Ik knik.

“Dat kan. Niet de bessen, maar de takken. Maar in kleinere hoeveelheden heeft het een hallucinogene werking. Het werkt als verdoving. Dat verklaart waarom de vrouw zich niet verzet heeft. Vaak zien we verweerwonden bij een aanval met een mes, maar dat is hier niet het geval. Volgens mij was ze niet meer bij bewustzijn. Ze werd viervoudig geëxecuteerd, een geval van overkill, en in het water geduwd. De kleine hoeveelheid water in de longen bevestigt dat ze heel snel is gestorven.”

“Okay… Hoe zit het dan met het tweede lijk. Waarom ben je zo zeker dat er een verband is tussen beide? Laat maar eens zien.”

Ik trek het laken over Mevrouw Bekaert en we draaien ons naar tafel twee. Met een vloeiende armbeweging trek ik het laken van lijk twee weg. Ik laat het helemaal op de grond vallen. Vergroot het verrassingseffect.

Zowel parketmagistraat Vandamme als onderzoeksrechter Deketelaere hebben al heel wat jaren ervaring op de teller, maar dit hebben ze gegarandeerd nog nooit gezien. Ik geef hen een minuut of wat om te bekomen.

“Dit, beste vrienden, is dus een veenlijk.”

Op de tafel ligt naakt, roodharig vrouwenlijk.

“Door de tannines van het mos is de huid zwart, de nagels zijn grijs, en het haar is rood. Het calcium van de botten is door de zure omgeving opgelost. Na verloop van tijd, onder het gewicht van de lagen mos en het water is het lijk platgedrukt. Het is nergens dikker dan tien centimeter. Ook de schedel is platgedrukt en vervormd. Voelt een beetje als een kip van rubber.”

Vandamme en Deketelaere zijn sprakeloos. Mijn mopje komt niet aan. Ik laat de informatie doordringen.

Uiteindelijk is Deketelaere degene die het woord neemt.

“Maar ik ken dit van National Geographic. Veenlijken zijn tweeduizend of meer jaren oud? Ze dateren uit de Ijzertijd. Er kan toch geen link zijn met de moord op Bekaert?”

Ik neem mijn uitschuifbare aanwijzer die ook als balpen kan dienstdoen. Het theatraal effect ten top.

“Let goed op, vrienden. Ook hier hebben wij een geval van overkill, van viervoudige moord. Eén: een slag met een stomp voorwerp op het achterhoofd. Twee: gewurgd met een lederen riem. Drie: keel overgesneden. Vier: doorboring van de linker nier. Wat denk je, kan dit nog toeval zijn?”

Om het effect helemaal af te werken haal ik bewijsstuk A40 tevoorschijn. En zwaai ermee voor hun gezicht.

“Geen WAP in de maag, wel een soort pap, normaal voor die tijd, én maretak! Vijf identieke kenmerken. Dit kan geen toeval zijn, toch?”

16: Goran

Ik heb het filmpje twintig, dertig, veertig, wie weet honderd keer bekeken. Het duurt ook maar twaalf seconden. Ik woon in hetzelfde dorp als Manon, maar ik heb haar nog nooit ontmoet. Ik geef het maar meteen toe: ik ben smoorverliefd op haar.

Datum en tijdstip worden vermeld, maar de geolocatie is uitgeschakeld, net zoals op al haar andere kanalen: voor Manon is privacy heel belangrijk. Ik gniffel: misschien ben ik wel de enige volger die haar adres kent! Maar geen haar op mijn hoofd denkt eraan die informatie vrij te geven. Ik zou het ook niet durven… Ontelbare keren stond ik haar op te wachten. Ik wist met zekerheid dat ze op dat precieze moment daar langs zou komen gelopen, maar elke keer heb ik mij op het allerlaatste moment bedacht en heb ik mij omgekeerd om huiswaarts te stappen. Om mijzelf dan achteraf te vervloeken!

Het filmpje heeft ondertussen de kaap van vijf miljoen views gehaald. Ongezien! Bovendien hebben een aantal gebruikers het filmpje gedownload en opnieuw geüpload, waarbij ze de paar seconden dat het lijk in beeld komt vertragen. Onder de video zijn er eindeloze discussies over de echtheid van de beelden. Is this real or a hoax?

Ik ben naar De Moerput gefietst. De schermen en de nadarhekken zijn verdwenen, maar een blauw-wit politielint verspert nog steeds de toegang. Zou ik het wagen? Ik kijk naar links en naar rechts. Niemand. Dan een meid in een hoodie. Sloffend op versleten Vans^TM. Het duurt even maar dan herken ik haar: Elsje! In de kleuterklas en de lagere school konden we best wel met elkaar opschieten.

“Dag Elsje!” zeg ik.

Ze kijkt eerst verschrikt van onder haar hoodie. Dan een blik van herkenning.

“Goran.”

Er verschijnt heel kort een glimlach op haar gezicht, maar die verdwijnt onmiddellijk weer.

“Dat was het een en ander vanmorgen,” zegt ze.

“Heb je alles kunnen zien?” vraag ik.

Elsje knikt.

“‘t Was de moeite!”

“Jammer dat we er niet in mogen.”

“Wie zegt dat?” vraagt Elsje en ze houdt meteen het politielint omhoog zodat ik eronder kan. Samen stappen we naar de vijver. Het groene water is nu een bruine, stinkende modderpoel. De geur is niet te harden. Het gras errond is kapotgereden door de graafmachine.

“De natuur zal flink veel tijd nodig hebben om te herstellen.”

Op dat moment horen ze geroep.

“Hé, jullie daar! Blijven staan!”

Allebei kijken we verschrikt om. Een politie-inspecteur in uniform loopt ons op het pad tegemoet.

We kijken elkaar aan.

“Vlug, op je fiets!” zegt Elsje. Ik aarzel even maar dan springen we op de fiets. Ik trap op de pedalen zo hard ik kan en eindelijk maken we snelheid genoeg. We scheuren over het pad naar de ander uitgang van het parkje. Maar daar staat een andere politie-inspecteur.

“Shit!” roep ik. “Wat moet ik doen.”

“Blijven trappen! Niet inhouden,” roept Elsje.

We ontwijken hem op het nippertje. De politie-inspecteur probeert ons nog in zijn draaibeweging te grijpen maar faalt. Ik kijk achterom. In mijn ooghoek zie ik de man een sprintje trekken onze richting. Man, die gaat snel! Is die triatleet of zo? Hij lijkt ons nog in te halen ook. We zitten natuurlijk wel met z’n tweeën op een fiets. Zonder inhouden dwars ik de rijweg, biddend dat we niet gegrepen worden door een wagen. We zijn de wijk binnen.

“Naar de paadjes!” roept Elsje van achter mijn rug. “Naar de paadjes!”.

Ik zwenk naar rechts, waar op het eind de weg versmalt. Daar begint een doolhof van wandelpaden die de wijken verbinden, afgezoomd door struiken en hoge bomen. Elsje en ik kennen die paadjes als onze broekzak. Voor buitenstaanders, hopelijk ook voor politie-inspecteurs, zijn de paadjes een doolhof. Nu maar hopen dat we de politie-inspecteur zo kunnen kwijtspelen. Er zijn meerdere bochten - die ontnemen het zicht voor de achtervolger - en meerdere splitsingen. Daar ligt onze kans. We rijden fietsen richting de beek. Splitsing… links… rechts… splitsing… links. De bochten van negentig graden zijn geen makkie, maar… geen politie-inspecteur meer te zien als ik over mijn schouder kijk.

Is dit onze kans? We springen van de fiets en duwen hem vliegensvlug in de struiken en zelf verdwijnen we aan de andere kant van het pad in het struikgewas en hurken neer en wachten.

Niet veel later - seconden eigenlijk - horen we de man hijgend voorbijlopen. Wat een conditie heeft die kerel!

Elsje en ikzelf kijken elkaar met wijdgesperde ogen aan. Else houdt haar vinger voor de mond. Geen geluid maken!

We zwijgen en wachten.

Dan communiceert de man met de dispatching.

“Ik ben ze kwijtgespeeld. Klote. Er is geen helikopter in de buurt, toch?”

“Negatief. Grappig, by the way.”

“Okay, dan keer ik terug naar De Moerput.”

Maar weer houdt Elsje haar vinger voor de mond en schudt haar hoofd: “Geen geluid maken!” zegt ze zonder woorden.

Zo blijven we zeker een kwartier wachten. We horen de politie-inspecteur wegstappen en na een tijd is het helemaal stil. Toch praten we fluisterend.

“Waarom zet je het eigenlijk op een lopen?” vraag ik.

“Kwenie. Ik wil geen problemen thuis. Allez… niet nog meer problemen.”

Ik begrijp meteen wat Elsje bedoelt.

“En jij, wat deed jij in De Moerput. Je woont toch aan de andere kant van Geluwe?”

“Ik had de plaats herkend op de video.”

“Welke video.”

Ik vertel Elsje over Manon en haar video. Best wel gênant, eigenlijk. Maar Elsje is onmiddellijk geînteresseerd.

Kun je mij die laten zien.

“Meen je dat?”

“Natuurlijk!”

“Ok dan…”

Ik haal mijn gsm boven en samen kijken we naar de video. Ik laat de versie zien met de vertraagde beelden als het lijk in beeld komt.

“Geef hier dat ding,” zegt ze en neemt mijn gsm uit de handen en spoelt wat terug en pauzeert het beeld wanneer het lijk het best in beeld komt - maar nog steeds zeer wazig.

Opvallend lang bestudeert Elsje het beeld.

“Weten ze al wie het slachtoffer is?” vraagt ze.

“Nope, niet vrijgegeven. Het onderzoek loopt nog.”

Elsje kan een vloek niet onderdrukken en geeft mijn gsm terug. Haar gezicht staat ernstig, gealarmeerd, eigenlijk…

“Hey, kan ik iets voor je doen? Heb je hulp nodig?”

Ze schudt haar hoofd en staat recht.

“Ik vertrek,” zegt ze. “Wacht een paar minuten voor je ook tevoorschijn komt. BlackSheep. Toffe t-shirt!”

En weg is ze.

17: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Nog hijgend hurk ik bij de vijver. Ze mogen dan wel ontsnapt zijn… maar we zitten hen letterlijk op de hielen! Ik maak een foto van de schoenafdruk in de modder bij de vijver en stuur die meteen door naar Deketelaere. De afdruk is identiek aan de afdrukken die ik bij de afstapping onder de bomen heb gevonden. Het is een cliché: de dader die de plaats delict opzoekt kort na de misdaad. Het is onwaarschijnlijk dat de jongen en het meisje de daders zijn, maar mijn buikgevoel zegt dat ze meer weten. En ze wonen in de buurt. Want enkel buurtbewoners vinden met zoveel vertrouwen hun weg in de wirwar van paadjes tussen de wijken.

Deketelaere belt al meteen. Hij is kort van stof.

“Goed werk, Vandenbulcke. Probeer ze te pakken te krijgen. Koste wat kost. Loop desnoods met je collega’s alle deuren van de wijk af.”

“Doe ik. Nog iets?”

“Hoe zit het met die bestanden van de beveiligingscamera’s?”

“Dat leverde niets op. De nacht ervoor werden camera’s onklaar gemaakt. Een professionele job: een man met een hoodie en een bivakmuts. Onherkenbaar. Kwam met een spuitbus op een uitschuifbare boom in beeld voor welgeteld tien seconden en dan was de camera onbruikbaar. De tweede camera kreeg dezelfde behandeling.”

“Vierentwintig uur. ‘t Ja, zelfs als men snel reageert, wordt zo’n camera nooit hersteld binnen vierentwintig uur. Jammer… een dood spoor.”

“Succes met het opsporen van de pubers.”

Ik berg mijn gsm op. Ik sta nog steeds bij De Moerput. Wat een vreemde plaats is dit toch. Het gevoel overvalt mij dat iemand zijn ogen op mij richt.”

Ik draai rond mijn as.

“Is daar iemand?”

Natuurlijk geen reactie.

Het modderwater, grondig verstoord door de graafwerken, verspreidt een zure geur. Een grote luchtbel stijgt van de bodem van De Moerput naar boven, en breekt door het oppervlak en spat open. Er volgen er nog meer. Welke geheimen gaan we hier nog meer ontdekken, vraag ik mij af.

18: Parketmagistraat Vandamme

Nu we de mainstream media de naam van het slachtoffer hebben gelekt, kunnen we op een gecontroleerde manier informatie vrijgeven. Ik kijk in het rond in het zaaltje van Ter Linde, de lokale sporthal. Ik zie een aantal bekende gezichten: ervaren misdaadjournalisten. Ik zie ook jonge journalisten, beginners nog, op de laatste rij. Ook de nationale TV-ploegen zijn er al. Ze halen nog het avondjournaal met hun reportage.

“Klopt het dat er een tweede lijk gevonden is en dat er een duidelijke link bestaat met de moord op Mevrouw Bekaert?”

“Dat klopt, maar in het belang van het onderzoek kan ik hierover geen details vrijgeven.”

“Zijn de bewoners van Geluwe nog wel veilig? Hebben we te maken met een seriemoordenaar?”

“Ik kan de bewoners en omwonenden geruststellen. Het gaat om professionelen. Wellicht een afrekening. Ze hoeven dus geen schrik te hebben. We vragen bovendien hun medewerking! Wie iets gezien heeft, moet zich zeker melden. We garanderen discretie en anonimiteit.”

Ik kijk in het rond. Gelukkig heeft geen enkel van hen de foute logica door van wat ik net zei. Nu maar hopen dat de pubers zich melden.

Een journalist van een op sensatie beluste krant steekt zijn hand op.

“Volgens mijn informant is er iets vreemds aan de hand met het tweede slachtoffer. Een mummie of zo. Kun je daar iets meer over vertellen?”

Ik buig voorover en de microfoon komt te te dicht bij mijn mond.

“Geen commentaar,” zeg ik, veel te luid. “Volgende vraag.”

“Wat is het moordwapen?”

“Geen commentaar.”

“Zijn er al gesprekken geweest met de familie Bekaert? En zo ja, hoe reageren ze hierop?”

“Ik heb met hen gesproken. Zoals te verwachten is, zijn ze in shock. Ze verlenen alle medewerking aan het onderzoek, natuurlijk.”

“Is er een motief voor de moord?”

“Geen commentaar.”

En zo gaat het nog even door. Zo hou je de pers tevreden. Je geeft hen wat materiaal. Ze filmen wat in de buurt van De Moerput zodat ze een reportage in elkaar kunnen flansen. Zij tevreden, ik tevreden.

“Wel, dat was het voor vandaag. Als er een doorbraak is - en die zal niet lang op zich laten wachten - hoort u van ons. Goedenavond!”

Ik ontvang een berichtje: “Archeoloog aangekomen. Wacht op ons in het kantoor van Wetsdokter Debeenhouwer.” Ik licht Deketelaere in en we reppen ons naar onze wagens. Eindelijk een lichtpuntje in deze zaak. Frei Glob is dé autoriteit in de Lage Landen wat veenlijken betreft. Ik hoop dat zijn inzichten ons kunnen helpen.

19: Frei Glob

De Moerput. Moeren. Moeras. Modder. Meersch. Wat kan taal toch interessant zijn! Vlaanderen. Zo dichtbij en toch zo anders.

Omdat de woorden zo dicht bij elkaar liggen in klank én in betekenis, is het onderscheid niet altijd duidelijk. ‘Modder’, gesyncopeerd tot ‘moer/moor’ ofte ‘slijk’ is bezinksel. Moeras komen dan weer van ‘mare’, stilstaand water. De Moerput is dan een waterput in een moerassig gebied. Het bestanddeel ‘moer’ komt in de Lage Landen in tal van plaatsnamen voor.

Toen ik het telefoontje kreeg van de Vlaamse recherche, was mijn nieuwsgierigheid wel geprikkeld. In die mate dat ik er een autorit van vijf uur voor over had, van Groningen naar Geluwe! Een blik op Google Maps^TM deed mij wel de wenkbrauwen fronsen. Geluwe ligt in Zuid-West-Vlaanderen, en als het hier inderdaad om een veenlijk gaat, dan zou het om de meest zuidelijke vondst ooit gaan. Bovendien ligt er een heuvelrug tegen Geluwe aangeleund, a-typisch voor uitgestrekte veengebieden.

Dat het telefoontje van de politiediensten kwam, verbaasde mij dan weer niet. Omdat veenlijken vaak zo goed bewaard blijven, met haar en huid, en een zeldzame keer met kleren, denken de vinders vaak dat het om een recent lijk gaat. In het verleden werd dus al vaker de politie en de wetsdokter erbij geroepen en dan pas in laatste instantie de archeoloog.

Hoe ontstaat een veenlijk? De rol van veenmos, sphagnum, is cruciaal voor de bewaring van een lijk. Als de omstandigheden net goed zijn - een moerasgebied met stilstaand water enkel aangevuld door regenwater - kan het veenmos eeuwen aandikken.

Een dierlijk kadaver, of een lijk dat in het moeras terecht komt, kan honderden, zelfs duizenden jaren bewaard blijven. Het sfagnaan dat uit het dode mos lekt, bindt met de stikstof, waardoor bacteriën geen kans krijgen. Er zijn weinig mineralen en zuurstof in het water, en de onderste, afstervende lagen mos produceren tannines die de huid, nagels haren kleuren en bewaren. De hoge zuurtegraad lost de calcium op. Geef dit proces de nodige tijd, en het resultaat kennen we: slappe, leerachtige, platgedrukte veenlijken die tot de verbeelding spreken.

Deketelaere, de rechercheur, is vooral geïnteresseerd in een motief.

“Een minderheid van menselijke overschotten is verloren gelopen en per ongeluk omgekomen in het moeras. De grote meerderheid is opzettelijk omgebracht en achtergelaten in het moeras.

“Een denkpiste, nu door de meeste specialisten aan de kant geschoven, is dat het gaat om terechtstellingen van misdadigers, verkrachters en moordenaars. Deze piste werd in de Tweede Wereldoorlog nog versterkt: volgens de Nazi’s waren de veenlijken ontaarden: homoseksuelen, onzuiveren van ras, deserteurs. Ze werden, zoals moordenaars, wreed gestraft, denk aan de overkill, en als voorbeeld gesteld. De Nazi’s gebruikten als argument de tekst van de Latijnse schrijver Tacitus, Germania, die de Germanen met veel respect beschreef: ze waren trouw, strijdvaardig, moedig, eenvoudig, monogaam. Wat een contrast met de decadente Romeinen zelf ten tijde van Keizer Nero! Die opgepoetste kwaliteiten van de Germanen pasten perfect bij het ‘arische denken’. Tacitus schreef ook over het rechtssysteem van de Germanen: verraders en deserteurs werden opgehangen, en lafaards en ‘zij die hun lichaam misbruiken’ werden onder een vlechtwerk verdronken in het moeras. Dat laatste werd door de Nazi’s gebruikt om een meedogenloze jacht te maken op homoseksuelen. Himmler, die geloofde dat homoseksualiteit overdraagbaar was, wilde geen homoseksuelen in de SS, het elitaire mannenbastion van de Duitse krijgsmacht, vandaar. De brutale vervolging van homoseksuelen diende als afschrikwekkend voorbeeld.

“Aan het verwerpelijke fascisme van de Nazi’s kwam gelukkig een einde, maar terechtstelling bleef nog een tijd lang de gangbare interpretatie wat veenlijken betrof.

Pas in de jaren zestig en zeventig kwam daar verandering in. Niet alleen lijken, maar ook andere vondsten werden aangetroffen in de moerassen: kostbaarheden zoals zwaarden, gouden torques - waardevolle nekbanden - voedsel, en zelfs een blok van twintig kilogram boter! Er ging meer aandacht naar de primitieve godsdienst van de oude culturen. Wat Tacitus schreef over de Germanen, kwam goed uit voor de agenda van de Romeinen en de Nazi’s. Misschien was Tacitus gewoon fout, of had hij ook een verborgen agenda!

“De meervoudige executie, de overkill, werd hergeïnterpreteerd: de gangbare interpretatie is nu dat het gaat om mensen die werden geofferd aan Nerthus, de noordelijke godin Moeder Aarde, om een vruchtbaar jaar af te dwingen. Analyse van de maaginhoud van de slachtoffers speelde hierin een cruciale rol: die bestond uit typisch wintervoedsel, zoals granen, maar typische zomer- en herfstvruchten zoals noten, bessen en appels ontbreken altijd. In de vroege lente werd dus iemand uit de gemeenschap geofferd om de lente in het land te brengen. Misschien bepaalde het lot wie dat zou zijn, misschien wist die persoon al langere tijd welk lot hem of haar wachtte? Of misschien, als de lente lang op zich liet wachten, werd een persoon van hogere rang, of een kind, geofferd? Goden werden afgebeeld met een torque rond de nek om hen te onderscheiden van mensen. Niet toevallig werden de meeste slachtoffers gewurgd, of vond men een touw rond de hals. Hun offer maakte hen goddelijk!”

“Het oude woord voor Moeder Godin, later Gaia, is Nerthus en gaat etymologisch terug op ‘neer’ of ‘beneden’ en zou verwijzen naar de onderwereld… of de godenwereld. Het moerasgebied was dus dé plaats om contact te maken met de goden.”

“De reputatie van moerassen is over de eeuwen veranderd. De moderne mens blijft er liever weg: het stinkt er, het is er onveilig, je kunt er gemakkelijk verdwalen, verdrinken, en economisch en agrarisch is het waardeloos. Al in de middeleeuwen, en zeker vanaf de industriële revolutie, werd moerasgrond als waardeloos gezien en vaak weggeschonken. Enkel een dure verpoldering kan dat veranderen.”

“Dat was anders pakweg tweeduizend jaar geleden, en daarvoor. Vaak waren de moerassen grensgebieden, natuurlijke grenzen, afbakeningen tussen woongebieden, in gemeenschappelijk bezit. Ze boden een schat aan grondstoffen: riet voor vlechtwerk, uitgebreide jacht- en visgebieden. Er is veelvuldig bewijs van exploitering: er zijn restanten van lange vlonderpaden gevonden die eeuwenlang onderhouden werden, en die uitgebreide moerasgebieden ontsloten. Kortom, de moerasgebieden waren van levensbelang en werden naar waarde geschat. En dan waren er plaatsen, poelen die wat dieper waren, en daar werden dan offers gebracht. Misschien was het wel een eer om geofferd te worden voor het welzijn van de gemeenschap. Wie zal het zeggen?”

“Hoe zit het met maretak?” onderbreekt Deketelaere.

“Maretak… er zijn wel vaker psychoactieve bestanddelen gevonden in de maaginhoud van veenlijken. Soms vinden we ook onkruid in de maag. Aanvankelijk dacht men dat die stoffen werden ingebracht om de slachtoffers te verdoven, zodat ze in alle rust, zonder verweer en zonder pijn, geofferd konden worden. Dat zou ook de meer gelaten gezichtsuitdrukking kunnen verklaren, die sommigen menen te herkennen. En de afwezigheid van verweerwonden. Dat laatste vind ik persoonlijk een sterker argument, want het is vaak moeilijk om de grimas van een platgedrukte schedel juist te interpreteren. Maar er zijn planten - denk aan alruin en bepaalde paddenstoelen - met een veel krachtiger psychoactieve werking. Waarom worden die nooit aangetroffen?"

“En een recente ‘studie van studies’ heeft overduidelijk aangetoond dat de hoeveelheden psychoactieve stoffen in de maaginhoud veel te klein waren om effect te hebben. Dat was bij jullie casus ook het geval, heb ik begrepen. Het zou dus veeleer om een symbolische daad gaan, of misschien beoogde men het placebo-effect. Toen al…"

“Hoe zit het met de overkill?” vraagt parketmagistraat Vandamme.

“Dat kan deels religieus verklaard worden. De Germaanse goden worden vaak met een ring, een torque, rond de nek afgebeeld. De Germaanse adel trouwens ook. Er zijn veenlijken gevonden met een strop rond de nek die niet was aangetrokken. Soms was het een streng gevlochten mensenhaar rond de nek. Maar veel vaker is die strop wel aangetrokken. Soms wijst het op ophanging, soms op wurging - dan zit de strop lager.

“Ach, ik heb een humane en pragmatische kijk op de terechtstelling. Je wil toch niet dat je slachtoffer nodeloos pijn lijdt of het op een lopen zet? Een harde slag op het achterhoofd brengt het slachtoffer buiten westen, de keel wordt overgesneden, of er wordt gewurgd, en nog een laatste steek in de rug maakt het af. Kort en krachtig, vrij pijnloos. Dodelijk efficiënt.”

"Soms werd het lijk daarna gewoon in de put geduwd en achtergelaten. In andere gevallen werd een graf gegraven in het turf en volgde een begrafenis met uitgebreid eerbetoon en grafgiften.”

“Hoe zit het met datering en DNA-analyse?” vraagt parketmagistraat Vandamme.

“De meeste veenlijken dateren van lang geleden. Ze zijn tweeduizend tot tweeduizend achthonderd jaar oud. Maar er zijn uitzonderingen. Er zijn veenlijken gevonden die dateren van Wereldoorlog Twee. In 1990 vond men in Polen in een moeras veenlijken van een groep Russische soldaten. Als de omstandigheden juist zijn, gebeurt de mummificatie verrassend snel. Veenlijken zijn dus van alle tijden, maar het zijn natuurlijk de oudste die het meest tot de verbeelding spreken. Jonge veenlijken zijn vaak niet van veel oudere te onderscheiden. Enkel koolstofdatering kan uitsluitsel brengen.

“DNA-analyse is voorlopig nog moeilijk. De zure omgeving steekt stokken in de wielen. Bot en kiezen, de plaatsen waar DNA het langst intact blijven, zijn in veenlijken meestal helemaal verdwenen. Maar ik ben optimistisch voor de toekomst: er is de laatste jaren een enorme sprong gemaakt in deze technologie en ik voorspel in de komende jaar fantastische vooruitgang in dit domein.”

“En nu is het tijd, vind ik, dat ik jullie vondst kan bekijken. Wil je nog meer weten, dan raad ik jullie Wikipedia aan.” Ik knipoog en sta op.

Debeenhouwer, Deketelaere en Vandamme kijken naar elkaar en staan ook op.

In de werkruimte van Dr. Debeenhouwer staan de twee inox werktafels twee meter van elkaar. De temperatuur is net boven het vriespunt en mijn adem verlaat mijn lichaam in een lange pluim.

Ongezien, wat daar ligt! Uitgezonderd de vergevorde mummificatie van het lijk op tafel twee, zijn de gelijkenissen frappant. De identieke overkill, de lichaamshouding, de torsie van het hoofd naar links, de markeringen waar handen en voeten werden samengebonden. Enkel de kleur van de huid maakt het grote verschil, en natuurlijk het samengedrukt zijn van het veenlijk.

Ook het oude veenlijk onderging een autopsie. Dat is een jammere zaak, want de veenmummie is nu voor altijd beschadigd. Maar goed, enig begrip is op zijn plaats, bij mijn weten is dit de enige casus waar een hedendaags lijk gevonden wordt bij een veenlijk.

“Zijn er nog andere materiële vondsten gedaan in de poel?” vraag ik.

“Behalve de lederen riempjes, of wat ervan overblijft, niets dat relevant is: blikjes, flesjes, plastic zakken, chips verpakkingen. Beide lijken waren naakt. “

Ik knik.

“Dat is niet ongewoon. Ik wil De Moerput zien. Kan dat?”

“Morgen dan,” zegt Deketelaere. “Het is al bijna avond. We hebben heel wat foto’s.”

“Die heb ik al bekeken. Er zijn een paar element die onduidelijk zijn. De Moerput beantwoordt niet aan de criteria typisch voor veenlijk vindplaatsen in de meer noordelijke gebieden in Nederland, Denemarken en de UK. Maar een bezoek ter plekke zal mij veel helpen.”

“Geen probleem. Ik breng u er morgen naartoe.”

“Nog vragen?”

“Laten we het dan toch maar eens hebben over de olifant in de kamer. Heeft u een verklaring hiervoor? Twee lijken met identieke modi operandi, maar op zijn minst tweeduizend jaar daartussen. Hoe kan dat?” Parketmagistraat Vandamme kijkt mij vol verwachting aan.

20: Elsje

Manon is exact tien jaar ouder dan ik. Ze was jarenlang mijn kinderoppas. Natuurlijk weet ik waar ze woont in de wijk. Niet zo ver van mijn huis, trouwens, in het huis van haar ouders, die nu permanent in Spanje wonen.

Ik hoop meer te weten te komen over het lijk dat Manon gevonden heeft. Misschien heeft zij het herkend?

Ik bel aan. Ik hoor muziek in de verte. Luide muziek uit een boombox of zo. Ze komt niet naar de deur. Ze hoort de bel niet, denk ik. Ik zet twee stappen achteruit. Ik merk dat het tuinpad aan de zijkant van de villa verdwenen is. Er is nu een afsluiting. De tuin is niet langer bereikbaar. Ik bel nogmaals, maar weer geen reactie.

Ik wandel ontgoocheld naar huis. Maar dan realiseer ik mij dat haar achtertuin grenst aan het paadje waarop ik wandel. Ik dring door het struikgewas en bereik de lage afspanning.

Ik sta een tijd geamuseerd te kijken naar het tafereel. Manon, in een topje, staat te dansen op de maat van de muziek. In en naast de jacuzzi. Haar strakke, ranke lijf glinstert. Geen bikini lijntjes. Ze maakt een filmpje. Zo genereert Manon dus een inkomen. Best wel hard werk, als ik haar zo bezig zie. Er staan wel drie of vier camera’s op statieven. De dance moves worden steeds uitdagender, tot het echt wel gênant wordt, en ik mijn ogen neersla en stappen achteruit zet om dan te verdwijnen.

Maar er knapt een twijgje en dat alarmeert de drie chiwawa's van Manon. De drie schieten wakker uit hun slaap en rennen keffend mijn richting uit. Rotbeesten!

Manon heeft snel een handdoek rond haar borsten gedrapeerd en vraagt: “Wie is daar?”

Ik aarzel even. Maak ik mij bekend of zet ik het op een lopen?

“Blij je nog eens te zien,” zegt Manon. “Je bent veel veranderd!”

“Jij ook,” zeg ik. Ze vat mijn opmerking niet op als een belediging. Dat was ook niet mijn bedoeling.

“Ach, het brengt geld in het laatje. Ik heb vier jaar univ gedaan. En dan… na een jaar een rotjob had ik het wel gezien. Saai! Vervelende, handtastelijke collega’s die elkaar messen in de rug steken.”

“Weet je, met een pruik en make-up maak ik mij onherkenbaar. Niemand weet waarmee ik bezig ben. Als ik dit nog een paar jaar kan doen, kan ik gaan rentenieren. Ik verdien een fortuin in vergelijking met mijn vroegere collega’s. Zonder al de shit. Geloof mij, dat wereldje is rot tot en met! Die werken dag en nacht, zonder een greintje inspraak. Het is moderne slavernij. Ik ben mijn eigen baas. Ik bepaal ‘tot hier en niet verder’ en daar stopt het.”

Ik heb altijd al goed kunnen opschieten met Manon. We hebben altijd alles aan elkaar verteld.

Ze heeft een verbeten en ernstige blik.

“Maar genoeg over mij. Hoe gaat het met jou?”

“Ach… niet goed, eigenlijk. Mijn ouders maken constant ruzie.”

“Wa? Zijn die nog altijd samen?”

Ik knik.

“Manon, ik maak mij zorgen. Daarom ben ik eigenlijk gekomen.”

Manon kijkt bezorgd. Oprecht.

“Vertel. Misschien kan ik je helpen.”

Ik vertel over de laatste ruzie van mijn ouders en over wat ik gezien heb aan De Moerput. En al die politie.

En dan vertel ik over het filmpje dat Goran mij heeft laten zien.

Manon knikt.

“Klopt, de politie heeft mij hierover een flinke uitbrander gegeven. Maar, eerlijk, de publicatie ervan ging automatisch. En, dat weet je wel, van zodra je iets op het internet zet, wordt het gekopieerd. Ik heb het binnen het kwartier offline gehaald, maar het kwaad was al geschied.”

“En nu maak ik mij zorgen. Mijn moeder is sindsdien niet meer thuis geweest. Ik kan haar niet bereiken en ze heeft ook niets aan mij laten weten, en haar autootje staat thuis. Mijn pa gedraagt zich verdacht… verdachter dan normaal. Ze hebben nu een lijk uit De Moerput gehaald?” vraag ik angstig.

“Manon,” zeg ik, en ik voel mijn keel dichtknijpen van de spanning, “denk jij dat mijn moeder vermoord werd? Door mijn vader? En in De Moerput werd gegooid?”

“Maar schatteke toch,” zegt Manon, “Eén, ik heb het lijk echt niet gezien toen ik daar stond. Twee: de identiteit van van het slachtoffer is gekend! Ene Katrien Bekaert. Nog nooit van gehoord, maar blijkbaar een dame van standing in Vlaanderen. CEO van een groot bedrijf. Ze hebben het over niets ander in de media!”

Even ben ik sprakeloos.

“Katrien Bekaert? Ken ik ook niet. Zegt mij helemaal niets.”

“Maar natuurlijk niet! Hoe zou jij die kennen?”

Een loodzwaar gewicht valt van mijn schouders.

Dan klinkt de deurbel, onmiddellijk gevolgd door geklop. De chiwawa’s zetten het huis op stelten. Ik volg Manon en wil naar huis.

Maar de politie-inspecteur met de conditie van een triatleet staat in de deur.

“Wel, wel… Twee vliegen in één klap. Heb ik even geluk!”

De man glimlacht en knipoogt naar Manon.

Had hij dat niet gedaan, dan had ik het op een lopen gezet. En misschien had ik dat moeten doen?

21: Roland

Met ouder worden, heb ik geleerd het leven te herleiden tot het essentiële en daar efficiënt mee om te gaan.

Neem nu de koffie die ik zo graag drink als ik voor mijn keukenraam sta: wat uiteindelijk mijn smaakpapillen prikkelt en impulsen verstuurt naar mijn hersenen, dat is koffie en water. Die twee bepalen de smaak, en al de rest eromheen wordt best vermeden. Dure hi-tech Barista-machines met capsules van edelmetalen zijn niet aan mij besteed. Zelfs koffiefilters en pads mijd ik als de pest.

En wie een goed geheugen heeft, hoeft ook niet afhankelijk te zijn van moderne technologieën zoals computers en het internet. Een goed boek, dat is pas ontspanning! En notities neem ik in een schriftje! En wie zijn uitkijkpunt goed kiest, heeft ook geen nood aan nodeloze, tijdrovende verplaatsingen.

Elsje, Manon, parketmagistraat Vandamme, onderzoeksrechter Deketelaere, politie-inspecteur Vandenbulcke, Wetsdokter Debeenhouwer, Goran en archeoloog Frei Glob. Ze zijn allemaal voor mijn raam verschenen, de een al wat langer dan de ander.

Frei Globs impact kan groot zijn. Die moet zeker opgevolgd worden. De manier waarop hij zonet twee uur lang De Moerput verkende, fascineert mij. Het leek wel alsof hij dwars door de moderne bebouwing heen kon zien, alsof hij die kon wegdenken en het landschap kon zien zoals het er eeuwen geleden uitzag, zoals ik dat ook kan. Ik zag hem bezig met stafkaarten en historische kaarten, met een tablet. En toen zag ik hoe hij de moeite deed om met de hand een grondboring van drie meter diep uit te voeren om de bodemsamenstelling te bestuderen.

Zwarte kauwen en eksters verkennen De Moerput. Ze springen over het kapotgereden gazon en zoeken naar iets eetbaars in de modder. Het geeft mij een onbehaaglijk gevoel. Het lijkt iets tijdloos. Wedden dat die vogels getuige waren, nu, en lang geleden?

22: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Manon is verblindend mooi en ik verlies even mijn professionele cool en kan een glimlach en een knipoog niet onderdrukken.

De tiener - Elsje heet ze, verneem ik die avond - staat achter Manon en lijkt te overwegen om het weer op een lopen te zetten, maar lijkt zich te realiseren dat ze geen kant op kan en blijft dan maar onhandig in de achtergrond opgaan. Ze draagt modderige, afgesleten Vans^TM en ik weet nu met zekerheid dat zij onze belangrijke getuige is én daarnet al op de vlucht sloeg.

Misschien bereik ik meer als ik open kaart speel. Dat ze mij binnen lieten, speelt al in mijn voordeel. Ik stap meteen door tot in de leefruimte. Van daar zie ik de jaccuzi en de drie camera’s op statief in de tuin.

Ik richt me tot de twee dames.

“Mag ik vragen hoe jullie elkaar kennen?” vraag ik.

De twee kijken elkaar kort aan.

“Ik was vroeger de babysit van Elsje. We zijn recent weer in contact gekomen met elkaar,” zegt Manon.

De blik van Elsje blijft onveranderd. Dat lijkt mij een eerlijk antwoord. Manon liegt niet, concludeer ik.

“Excuses voor mijn voortvarendheid,” zeg ik.

Ik neem een stoel en ga zitten aan tafel. Ik maak een uitnodigend gebaar naar hen toe om hetzelfde te doen. Ze aarzelen, maar gaan ook zitten.

“Luister, misschien moeten we gewoon open kaart spelen. De recente gebeurtenissen aan De Moerput hebben jullie leven serieus overhoop gegooid, met potentieel heel vervelende gevolgen voor beiden. Manon, jouw lucratieve activiteiten…” en ik maak een hoofdbeweging naar de tuin “worden momenteel constant door officiële instanties gevolgd. Ik begrijp dat dat voor jou heel vervelend is.”

Manon kijkt mij strak aan, zonder emotie te laten zien. Ik draai me naar Elsje.

“Elsje, iedereen is naar jou op zoek. Je bent onze hoofdgetuige én volgens sommigen zelfs onze hoofdverdachte.”

Elsjes ogen sperren zich nog wijder open en lijken gevuld met angst.

“Maar mijn instinct zegt dat jullie onschuldig zijn en niet meer zijn dan getuigen… en misschien zelfs een beetje slachtoffer. Maar jullie gedrag maakt jullie wel bijzonder verdacht.”

“Manon, met de publicatie van het filmpje heb je het onderzoekt ernstig gehinderd. Elsje, door het op een lopen te zetten, maak je jezelf verdacht!”

Ik laat een pauze vallen.

“Als jullie nu eens de waarheid vertellen, dan zou dat het onderzoek enorm helpen, want - eerlijk - volgens mij gaat het momenteel nergens naartoe! Manon, hoe zit het met jou?”

Manons antwoord had ik verwacht:

“Je moet mij geloven. Ik heb hier echt niets mee te maken. Ik heb het lijk gevonden. Door een instelling van mijn GoPro^TM heb ik per ongeluk het filmpje met het slachtoffer online gezet. Daar eindigt mijn betrokkenheid in deze zaak.”

Ik glimlach en knik.

“Ik geloof je. Elsje?”

Elsje kijkt eerst naar Manon en dan naar mij. Dan praat ze.

“Mijn ouders maken constant ruzie… of erger. Op het bankje van De Moerput - het bankje dat verscholen ligt - kan ik rust vinden. Weg van thuis. Ik haat thuis.”

“Je was bij De Moerput de avond van de moord?”

Elsje knikt.

“Toen ik naar huis stapte, was het al donker. Ik volg het pad niet… Maar wandel door het bosje.”

“Dat klopt met onze bevindingen,” moedig ik haar aan.

“Ik hoorde een auto stilvallen langs de grote weg. Een EV… Eigenlijk hoorde ik het geluid van portieren en de koffer, want die auto’s zijn geruisloos. Ik had schrik en hield halt. Ik hoopte dat ik ongezien zou blijven in het bosje. Ik hoorde stappen op het pad van De Moerput. En dan een plons. En dan stappen terug naar de auto. En toen reed hij weg. Dat is alles…”

"Kon je de dader zien?"

Elsje schudt het hoofd.

"Niet meer dan een schim."

“Heb je een nummerplaat?”

Elsje schudt het hoofd.

“Toen ik durfde kijken, was de auto al te ver weg, net bij de bocht. Ik zag alleen de rode achterlichten wegdraaien.”

“Maar waarom zette je het gisteren dan op een lopen. Bij een moordonderzoek is dat nogal verdacht… Je kon je ook zelf melden als getuige… Niet aan gedacht?”

“Mijn pa heeft een elektrische auto… en de volgende ochtend waren mijn beide ouders verdwenen. Uiteindelijk kwam mijn vader wel thuis. Maar mijn moeder bleef weg… terwijl haar auto op de oprit stond. In de loop van de dag werd dan duidelijk dat er een lijk in De Moerput gevonden was. En dan dacht ik dat mijn pa mijn moeder had vermoord...” Elsje deed een inspanning om haar emoties onder controle te houden, maar dat lukte niet zo goed. Ze keek wanhopig afwisselend naar Manon en naar mij.

“Dat is een vrij ernstige situatie dan, bij jou thuis…” zeg ik.

Elsje kijkt naar de vloer en knikt.

“Is je moeder al terug thuis?”

Elsje schudt haar hoofd en begint te snikken.

“Neen, en haar gsm staat af en haar auto staat nog altijd op de oprit. Ik weet niet waar ze is, ik maak mij ongelooflijk zorgen.”

“Tenzij je moeder Katrien Bekaert is, kan ik je geruststellen. Je moeder is niet het moordslachtoffer.”

“Dat weet ik ondertussen. Maar hoe zit het met het tweede lijk? Daar is de identiteit niet van vrijgegeven.”

“Het tweede lijk… Daarvan is de identiteit niet bekend, maar ik kan je verzekeren dat het niet je ma is.”

Elsje knippert met de ogen.

“Hoe kan dat als…”

“Ik ben ook eerlijk, remember? Je moet me op dit punt vertrouwen. Oké?”

Elsje kijkt naar mij, en dan naar Manon, alsof ze wil nagaan of Manon mij vertrouwt.

Dan gaat de bel.

De drie chiwawa’s, als hadden ze één brein, zetten het op een gekef en geblaf.

23: Goran

Ik heb lang getwijfeld… en dan nog meer getwijfeld, maar eindelijk durf ik aan te bellen bij Manon. Met trillende hand, dat wel. Het is mijn ontmoeting met Elsje die mij de moed heeft gegeven. Wie weet, misschien heeft Manon nog meer beelden? Of misschien weet ze meer? En dan kan ik Elsje helpen?

Eerlijk…, ik vind het ook allemaal heel spannend. Die wilde rit om aan de politieman te ontsnappen heeft mij wakker geschud, zo lijkt het. Voor een keer is het spanning in het echt en niet op een scherm, geen film of game… maar echt!

Ik hoor keffende hondjes. Wat een kabaal!

Manon opent de deur.

Ik sta even sprakeloos. Manon is in het echt nóg veel knapper dan op een scherm. Tegelijk besef ik dat ze ouder is dan ik… veel ouder. De drie keffende hondjes trashen mijn focus.

“Ik, euh…, ik…” zeg ik. Ik had nochtans een openingszin voorbereid, maar die ben ik helemaal vergeten…

Manon sluit de deur alweer.

“Kom niet meer terug, alstublieft.”

“Wacht! Ik weet iets over het lijk!” roep ik.

De deur gaat weer open. Manon kijkt met haar mooie ogen naar links en naar rechts. Wat zijn ze mooi, die ogen.

“Stil!” zegt ze, “Wat moeten de buren niet denken?” en ze trekt mij naar binnen.

Ze wandelt heupwiegend door de gang. Ik volg.

Met drie keffende chiwawa’s die rond mij dansen.

Als ik opkijk, in de woonkamer van Manon, sta ik voor de tweede keer in één minuut met mijn mond vol tanden.

Aan Manons eettafel zitten Elsje en de politie-inspecteur met de caruur van een triatleet.

“Hij beweert meer te weten over het lijk,” zegt Manon.

“Ah zo, dat is interessant!” zegt de politie-inspecteur. “We hebben elkaar al eens ontmoet, niet waar? Maar je naam ontsnapt mij nu even.”

Hij verwijst naar onze ontsnapping met de fiets, natuurlijk.

“Goran. Dat van dat lijk… dat was eigenlijk een leugen,” beken ik maar meteen.

“Dan ben ik wel heel nieuwsgierig naar de ware reden voor je bezoek, jongeman!”

“Elsje! Ik wilde Elsje helpen. Misschien, dacht ik, had Manon nog meer beelden, waarop het slachtoffer duidelijker te zien was. Dan kon ik Elsje geruststellen.”

“Mag ik vragen van waar jij Elsje kent?”

“Van in de kleuterklas en de lagere school. Maar gisteren liepen we elkaar tegen het lijf en we hadden elkaar al heel lang niet meer gezien.”

“Ach zo…” De woorden van de politie-inspecteur blijven even in de lucht hangen.

“Dat klinkt geloofwaardig… Vergeet je niet te liegen?”

Ik ben even in de war.

“Ik vertel de waarheid. Je moet mij geloven.”

De politie-inspecteur kijkt de tafel rond. Er kan zelfs een voldane glimlach van af.

“Manon, wat jij zonet vertelde, stemt overeen met je eerdere verklaringen. Dat zit goed. Maar jullie twee, Goran en Elsje, jullie zijn minderjarig. Dat betekent dat jullie morgen in gezelschap van je ouders op het politiekantoor een verklaring moeten laten optekenen. Daar reken ik op.”

Ik knik, zij het met tegenzin.

Maar voor Elsje is dat nu net het probleem.

“Ik zie niet meteen hoe dat zal mogelijk zijn,” zegt ze. “Ik weet niet of mijn vader thuis zal zijn… En mijn moeder lijkt van de aardbol verdwenen.”

De politie-inspecteur reageert begripvol.

“Da’s inderdaad een probleem. Ik roep mijn collega erbij, en dan gaan we samen naar jouw huis en proberen we je ouders te vinden, en op hun ouderlijke plichten te wijzen!”

24: Frei Glob

Bronvermelding: Voor de historische informatie over Geluwe in lang vervlogen tijden heb ik dankbaar gebruik gemaakt van het artikel 'De Moerputkapel aan de Galgenknok' (uit Jaargang 1 van Gilwe) van Dirk Decuypere, historicus en Geluwnaar, dat mij werd bezorgd door Franky Ferla, lid van de Heemkundige Kring Gilwe. De citaten heb ik overgenomen uit 'De Geschiedenis van Gheluwe' van Emiel Huys (1892, 1ste druk, ontleend in de bibliotheek van Geluwe).

Ik vertelde de leden van het rechercheteam zonet over de bestaansgrond van veenlijken en veenoffers, en ik heb meteen ook verklaard hoe die lijken zo lang, tot tweeduizend achthonderd jaar, bewaard kunnen blijven. En nu vragen ze mij hun murder case op te lossen. Ha!

“Luister even, hoeveel jaren of eeuwen er tussen de twee moorden zitten, dat moet nog blijken. We wachten de koolstofdatering af, goed?”

“Ondertussen kan ik u wel op de hoogte brengen van mijn bevindingen ter plaatse.”

De onderzoeksrechter wil iets zeggen maar bedenkt zich. Ik ga verder.

“Na mijn grondboring, ik geef toe, ietwat amateuristisch, en studie van allerhande historische kaarten waaronder de Ferrariskaart uit 1777, is mijn conclusie dat er hier in de regio wel wat moerasgebied was en dat een veenlijk tot de mogelijkheden behoort, maar tegelijk zitten we hier wel in het grensgebied. Nog meer zuidwaarts gaan we geen vondsten meer doen, daarvan ben ik overtuigd.”

“Emiel Huys, die De Geschiedenis van Gheluwe schreef, beschrijft Geluwe als volgt in zijn boek.” Ik lees voor van mijn iPad^TM:

In vroegere eeuwen zat het geheel anders: het grootste deel van de gemeente was een woest en dicht woud. Wil men er een gedacht van hebben, men ga zien wat de «Stalpaert» ten huidigen dage is. Wat oneffen en hobbelige grond vindt men daar! 't Is er al oever en leegte, gracht en klove. En zie daar eens te midden het bosch, omringd van streusche eiken, dat groot water van twee (of) drie honderd lands oppervlakte. Bij plaatsen kan men er geen grond vinden; elders kijkt het wervenhout uit; nog verder is de plas met lis en waterplanten overgroeid. Dat is nog de wilde natuur in al hare woestheid! Dat er daar eenmaal wild gedierte nestelde staat vast. Men vond nog wolven op het dorp ten jare 1586, en men schoot er alle jaren vossen tot het jaar 1830. Wat men buiten het boschland aantrof was oorspronkelijk al niet beter. Hier lagen de «Coerheide», de «Magherheit» of de ‘magere heide’, «theyland» of heideland, «tgroette heet» of de groote heide, de «Caempten» of Kempen, de «Woestine», de «Doolaeghe» of slijkpoel, en de «Broucken» of moerassen. (pp10-11)

“Wat is jullie taaltje toch rijk aan woorden! En dan heb ik bij mijn vluchtig bronnenonderzoek nog een interessant feit ontdekt. Veel grond in Geluwe was eigendom van de Sint-Pietersabdij van Rijssel. De abdij had ‘hogere rechtsmacht’ beoefend door eigen baljuwen en schepenen, en kon dus moordenaars en misdadigers ophangen. Emiel Huys, die een geschiedeniswerk schreef van uitzonderlijke kwaliteit, schrijft in zijn boek het volgende:

Hare galg stond langs de Magherheitstraat, bij het land geheeten den Moerput, op het driehoeksken beplant met wilgen, rechtover het huis van Mijnheer Constant Vanryckeghem, olieslager. (p 220)

De Moerput werd daarom in de volksmond soms ook Galgenhoek of Galgenknok genoemd. Knok - of knik - betekent bocht, en op oude kaarten maakt de weg die langs De Moerput loopt inderdaad een bocht.”

De onderzoeksrechter heeft een vraag en gebruikt beide handen ter ondersteuning van zijn stem.

“Maar wat hebben die galgen te maken met veenlijken en de moorden?”

“Blijven luisteren. Na verloop van tijd werd de galg afgebroken en kwam er een kapel met een Mariabeeld in de plaats. Nog later kwam er een elektriciteitscabine waar de kapel stond en werd het Mariabeeld erin verwerkt. Wellicht ben je er gewoon voorbij gelopen, maar check it out, aan De Moerput staat een elektriciteitscabine met een Mariabeeld.”

“Wat is nu de link met de veenlijken? Wel, we hebben hier eigenlijk te maken met een schoolvoorbeeld van wat men noemt ‘verchristelijking’: in een ver, heidens verleden, misschien twee- tot drieduizend jaar geleden, was De Moerput al een bijzondere plaats waar mensen werden geofferd, of misschien ook werden terechtgesteld. En in de middeleeuwen werd De Moerput getransformeerd tot een galgenhoek waar recht werd uitgevoerd door de abdij. En toen uiteindelijk de galg verdween, plaatste men er een kapelletje. Daarmee was de verchristelijking compleet.”

“En dan nu de olifant in de kamer: de link tussen de twee lijken. Er zijn volgens mij drie hypotheses om mee rekening te houden. Eén: het is toeval. Iemand pleegt een moord en dumpt, misschien in paniek, het lijk in De Moerput om er vanaf te zijn.”

Deketelaere knikt.

“Twee: we hebben te maken een terechtstelling. Een executie. Bewust of onbewust kwam de dader naar De Moerput om zijn slachtoffer terecht te stellen.”

“Drie,” ga ik verder, “misschien werd het slachtoffer geofferd om iets af te dwingen bij de goden. Denk aan Nerthus. Toen werd geofferd voor een vruchtbare lente. Nu wordt geofferd voor… succes in de zakenwereld? Succes in de carrière?”

“We kunnen ook gewoon te maken hebben met een gek, natuurlijk…”

Daarmee sluit ik mijn uiteenzetting af.

De onderzoeksrechter kijkt kritisch: “Drie hypotheses, dat wel, waar hiermee zijn de gelijkenissen tussen het ‘verse’ en het ‘oude’ lijk nog steeds niet uitgelegd.”

Ik laat een brede glimlach zien.

“Ik denk dat mijn werk hier erop zit, en dat het nu aan jullie is om deze misdaad, of misdaden, op te helderen.”

25: Onderzoeksrechter Deketelaere

Frei Glob heeft zonet mijn kantoor verlaten, en ik vermoed dat hij nu al op de snelweg richting Groningen aan het rijden is. Ik twijfel niet aan de wetenschappelijke en historische correctheid van zijn uitleg. Maar… hoe moet ik hier nu in hemelsnaam mee verder! Moord? Mensenoffer?! Jezus Christus!

Ik tik met mijn balpen op het werkblad van mijn bureau. Dat doe ik wel vaker als ik aan het redeneren sla.

Twee keer werd een moord gepleegd op een identieke manier. Dat kan geen toeval zijn.

Er kan vijftig jaar tussen de twee moorden zitten, of tweeduizend achthonderd jaar.

Aangezien het ‘oude’ lijk pas later werd gevonden, moet de dader ofwel weet hebben gehad van bijzondere functie van De Moerput, ofwel is er een direct verband met de oude moord.

Het is natuurlijk wel heel vervelend dat het sporenonderzoek weinig, om niet te zeggen niets van waarde heeft opgeleverd. We hebben blijkbaar te maken met een professioneel iemand, of iemand die het heel goed had voorbereid.

Ondertussen heeft politie-inspecteur Vandenbulcke mij de voorlopige getuigenverklaring van Elsje, Goran en Manon doorgestuurd. De enige conclusie hier is dat zij inderdaad getuigen zijn, en geen verdachten.

Uiteindelijk zijn er twee sporen die wij kunnen volgen. Eén: Elsjes moeder is verdwenen. Is dit louter toeval? Of is er meer aan de hand. Is zij de moordenaar, met als motief jaloersheid? Of… wordt zij ons volgend lijk?

Het ander spoor is dat van het slachtoffer, Katrien Bekaert. De zakenwereld kan hard zijn, maar een top CEO vermoorden, dat komt toch niet vaak voor.

Ik voel me moe en geeuw. Deze zaak houdt me bezig tot in de late uurtjes en doet mij bovendien andere zaken verwaarlozen. Niet goed bezig. Ik besef dat er dringend schot in deze zaak moet komen…

Tijd om de vader van Elsje op de rooster te leggen!

Tijd om de Bekaert-clan nogmaals een bezoek je te brengen!

26: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Elsje woont met haar ouders in een koppelbouwwoning. In haar straat zijn alle woningen identiek. Bij de meeste woningen is er een oprit voorzien voor twee wagens, of er werd later een tweede parkeerplaats aangelegd in de voortuin. Bij Elsje staan er twee wagens op de oprit: een Tesla Model 3^TM en een felblauwe Fiat 500c^TM.

Het gesprek met de vader was moeilijk en kort.

“Ik heb begrepen dat er ernstige echtelijke problemen zijn en dat toch al voor een vrij lange periode?”

De man knikt.

“Dat is zo. We doen ons best, maar gemakkelijk is het niet. We blijven samen omwille van Elsje. Maar misschien is dat een vergissing geweest.”

“Ik begrijp dat uw vrouw nu al twee dagen niet meer thuis is geweest. Waarom heeft u de politie niet gecontacteerd?”

“Het gebeurt wel vaker dat ze er vanonder trekt en na een paar dagen weer opduikt. Altijd eigenlijk. Ik verwacht nu dus niet anders.”

“Waar verblijft ze dan?”

Hij haalt zijn schouders op.

“Bij haar zus? In een hotel? ‘k Zou het niet weten.”

“Vindt u het niet vreemd dat haar autootje hier nog staat en dat ze onbereikbaar is?”

“Jawel, maar er zijn allerlei verklaringen. Misschien is ze te voet vertrokken? Of iemand kwam haar ophalen?”

Ook hier vertoont de man weinig interesse of affectie. Het vuur in dit huwelijk is al lang geleden gedoofd. Heel lang geleden!

“Ook u verliet de woonst nog die avond. Waar naartoe?”

“Euh… naar mijn vriendin. Waar ik de nacht doorbracht. Zij kan dit bevestigen.”

De man werkt mee en geeft mij een naam en een adres.

“Dat gaan we zeker controleren. Een alibi kan belangrijk zijn.”

De man staat op en wil daarmee aangeven dat het gesprek, wat hem betreft, af is. Ik sta ook op en wandel met hem naar de deur.

“Je moet toch maar eens praten met je dochter, meneer. Ze heeft het moeilijk met heel die situatie.”

De man kijkt mij aan zonder te knipperen met de ogen.

“Als ze mijn dochter is, bedoel je? Er zijn geen zekerheden meer…”

“Mag ik nog één ding vragen?”

Hij knikt.

“Toen het nieuws de ronde deed over het lijk in de vijver… Was je dan niet bang dat je vrouw een wanhoopsdaad zou begaan hebben?”

Hij aarzelt niet.

“Geen moment aan gedacht. Dat zou ze Elsje nooit aandoen.”

27: Elsje

Manon is als een grote zus voor mij. Ik ken haar al heel mijn leven en sinds het hernieuwde contact de laatste paar dagen besef ik dat nog meer. Terwijl ik aan het stappen ben in de richting van haar huis verwijt ik mijzelf dat wij het contact wat hadden verloren. Maar dan bedenk ik dat het misschien niet ongewoon is. Ze is per slot van rekening vier of vijf jaar kotstudent geweest, en dan heeft ze nog een jaar of wat gewerkt ook. Misschien moet ik niet zo hard zijn voor mezelf? Misschien moet ik de schuld voor al wat fout loopt niet altijd bij mij leggen?

Ik had vreemd genoeg een goed gevoel, gisteren, toen die politie-inspecteur ons zo op de rooster legde, hoe raar het ook mag klinken. Ik vertrouw hem, ik vertrouw Manon. Tja, ik vertrouw zelfs Goran! Ik glimlach. En voel me meteen daarna schuldig want mams is nog altijd vermist.

Ik bel aan bij Manon en hoor het trio chiwawa’s het kot op stelten zetten. Jongens toch, wat een kabaal! Maar Manon komt niet naar de deur. Ik hoor ook geen boombox in de tuin maar beslis toch maar eens te kijken achteraan.

Ik sta weer aan de tuinafsluiting met zicht op haar tuin. Dit keer geen dansende Manon in bikini. Vreemd, want ze had het nog over haar strakke tijdschema en het belang ervan om dat weer op te pikken voor haar volgers.

Op het dak van haar huis zitten twee zwarte kauwen. De vogels springen van nokpan naar nokpan en kijken mij aan met hun kop schuin. Ze maken een akelig, krassend geluid. Een panisch gevoel overvalt mij. Ik heb wel vaker last van paniekaanvallen, maar dit is anders. Dit betreft Manon, niet mijzelf… Ik grijp mijn smartphone en laat hem vallen tussen de brandnetels. Ik vloek binnensmonds en probeer hem op te vissen zonder geprikt te worden maar dat lukt niet. Meer gevloek.

“Goran? Er is iets grondig fout met Manon. Kom meteen naar haar huis, wil je?” Goran zegt okay maar ik heb al ingelegd.

Ik stap terug langs het paadje naar de voorkant van Manons huis. Daar blijf ik voorzichtigheidshalve in de schaduw van de struiken staan. Dan weten ze niet dat ik hier sta. De straat ligt er verlaten bij. Niets ongewoons. Maar mijn gevoel van onbehagen is alleen maar sterker geworden. Eindelijk fietst Goran de straat binnen. Ik fluit op mijn vingers en hij kijkt in mijn richting. Ik zet een stap vooruit en roep hem in mijn richting met een armgebaar. Ik verdwijn weer in de struik. Goran fietst tot aan het pad en ik trek hem verder in de schaduw.

“Ik maak mij ongelooflijk zorgen, Goran. Manon is verdwenen, denk ik.”

“Hoe bedoel je, verdwenen. Heb je aangebeld?”

“Natuurlijk, wat dacht je wel?”

“Ze moet thuis zijn! Ze volgt een strikt tijdschema.” Terwijl hij het zegt, kijkt hij naar zijn uurwerk. “Misschien moest ze weg? Misschien moest ze naar het politiekantoor?”

“Neen, dat was toch afgerond gisteren? Wij moesten nog naar het politiekantoor, met onze ouders, remember?”

Goran knikt bedachtzaam.

“Klopt… Ik heb een idee!”

Goran neemt zijn smartphone maar dan bedenkt hij zich.

“Ik heb een computer nodig. Ik ga naar mijn huis. Ga je mee?”

Ik aarzel.

“Kan het ook met mijn computer? Ik woon hier heel dichtbij.”

Goran denkt na.

“... Ja, zou moeten lukken.”

Mijn pa kijkt op van zijn scherm als ik binnenstap met Goran. Hij wil iets zeggen maar ik ben hem voor.

“Even iets opzoeken op de computer, paps, in mijn kamer.”

Zijn mond blijft halfopen. Hij weet niet wat te zeggen. Te laat, we zijn al in mijn kamer.

Goran gaat aan de slag met mijn computer.

“Met CTRL+SHIFT+N open ik een anonieme browsersessie. Dan heb ik geen last van paswoorden die de browser onthoudt.”

Op het scherm verschijnt een zwart browserscherm.

“Ik doe niets speciaal hoor. Gewoon inloggen op mijn account.”

Een tel later verschijnen de sociale media kanalen van Manon op het scherm. Het scherm vult zich met foto’s, filmpjes, chatgroepen en nog meer.

“Ik filter op gisteren en vandaag. Misschien vinden we zo iets interessants? Wie weet, misschien is ze gewoon op uitstap, of heeft ze een hotel geboekt?”

Ik schud mijn hoofd. Neen, ik heb ik slecht voorgevoel. Hier klopt iets niet.

“Alles ziet er normaal uit. Ik scrol door haar berichten. Niets over wat in De Moerput gebeurd is de laatste dagen.”

Natuurlijk niet, want ze houdt haar woonplaats geheim.

Gorans blik verstrakt. Hij heeft iets gevonden.

“Dit is interessant! Haar looptraject van van deze ochtend. Haar geolocatie is uitgeschakeld, maar ze publiceert wel haar traject met haar bio-data, zoals hartslag en ademhaling.”

We kijken allebei naar de blinde kaart. Een rode lijn laat de vorm van het traject zien zonder plaatsnamen of stratenplan. Als je met de cursor boven de lijn zweeft, dan verschijnen de biologische data.

Jammer dat het een blinde kaart is. Daar kunnen we niet veel mee doen.

“Aangezien ze start aan haar huis en daar eindigt, verwacht je een gesloten traject. Maar dat van vandaag is niet gesloten. Het ziet ernaar uit dat ze haar loopsessie vervroegd heeft afgebroken,” zeg ik.

“Kunnen we hiermee verder? Kunnen we op een of andere manier iets doen met dit traject?”

Gorans blik licht op en dan verschijnt een glimlach. Ik voel dat we iets op het spoor zijn.

“Ik heb een idee…”

Goran beschrijft voor mij wat hij op het scherm aan het doen is:

“Ik open de screenshot van Manons afgebroken looptraject in het standaard tekenprogramma en maak de witte achtergrond transparant. Ik kopieer.” Hij zegt het op een zeer voldane manier. Hij weet nu al dat het zal lukken.

“Nu open ik Google Maps^TM en maak een screenshot van de buurt hier. Hiervan maak ik mijn basislaag. Ik plak het looptraject in de laag erboven. Let nu goed op.”

“Maar dat past helemaal niet!” zeg ik ontgoocheld.

“Beide kaartjes hebben het noorden bovenaan? Check. Ik verschuif het rode traject tot de startplaats samenvalt met Manons huis. Check.”

“Ik snap het al, en nu vergroot je het looptraject tot het overal samenvalt met een weg of een pad. Check!”

Goran voert uit wat ik beschrijf. En allebei bewegen we ons hoofd in de richting van het scherm om goed te zien waar Manons looptraject plots stopt.

“Dat is de andere kant van De Moerput, de kant van de Beselarestraat! Bij het kapelletje!”

We kijken elkaar aan. We moeten daar naartoe! Misschien is ze aangereden en ligt ze daar ergens in de berm. Of… misschien is zij het volgende slachtoffer geworden? Ik denk aan de zwarte kauwen op haar dak.

28: Parketmagistraat Vandamme

Voor de tweede keer zit ik samen met onderzoeksrechter Deketelaere omwille van die bizarre moordzaak met twee lijken, waarvan één een veenlijk, misschien duizenden jaren oud. We doorlopen het dossier, zodat we straks goed voorbereid Bekaert nog eens kunnen een bezoekje brengen.

Feit is dat we nauwelijks vooruitgang boeken. Onze sporen lopen dood en we zijn nog nergens.

“In hoeverre kunnen we Frei Glob geloven?” vraagt Deketelaere.

“Hij is dé specialist ter zake in de Lage Landen wat veenlijken betreft. De man heeft een onberispelijke reputatie.”

“Specialist… Tja, hij heeft wel een foutje gemaakt,” zegt Deketelaere ietwat arrogant.

“Hoe bedoel je?”

“Volgens Frei Glob stond er bij De Moerput een galg. Die werd na verloop van tijd afgebroken en er kwam een kapel gewijd aan Maria in de plaats.”

“Klopt, zo heeft hij het verteld,” bevestig ik.

“En nog later werd de kapel vervangen door een elektriciteitscabine. En het historisch waardevol Mariabeeld werd ingemetseld in een muur van de cabine.”

Ik knik.

“Dat klopt niet! Inspecteur Vandenbulcke heeft de elektriciteitscabine aan alle kanten bekeken. Er is in de verste verte geen Mariabeeld te bespeuren.”

“Tja… misschien is de elektriciteitscabine ondertussen nog maar eens verbouwd en is het Mariabeeld weggehaald?”

“Zou kunnen. Maar toch vind ik het vreemd. Frei Glob is ter plaatse geweest en ging echt wel grondig te werk. Dan is het toch opmerkelijk dat hij bij dit detail in de fout gaat.”

“Luister,” zeg ik, mijn geduld verliezend, “als jij denkt dat dit van belang is, dan moet je het opvolgen en uitzoeken.”

Er valt een stilte. Een beetje pijnlijk, eigenlijk.

“Mijn excuses. Ik vind dat het allemaal veel te traag vooruit gaat. Misschien moet je toch extra manschappen inzetten?”

Deketelaere schudt het hoofd.

“Nog niet, nog niet. Er moet ergens een spoor zijn, ik voel het… maar waar?”

Een uur later staan we bij de versterkte burcht van de Bekaert-clan. Weer bezorgt het sluissysteem aan het huis van Bekaert mij een onbehaaglijk gevoel.

Bekaert zit in zijn stoel, recht gehouden door armsteunen en een hoofdsteun. Hij ziet er moe uit. Nog ouder dan hij de vorige keer al was. Hoe oud is de man ook alweer? Zesennegentig?”

“U boekt weinig vooruitgang met uw onderzoek naar de moord of Katrien Bekaert, niet waar?”

We negeren zijn vraag.

“Hebt u een opnametoestel bij?” vraagt Bekaert. “Ik durf het te hopen, want ik ga een bekentenis afleggen!”

29: Bekaert

Vandamme en Deketelaere zijn even van slag. Amateurs! Het duurt een volle minuut voordat Deketelaere zijn smartphone met een statiefje opstelt waarmee hij mijn bekentenis kan opnemen.

“Klaar?” vraag ik plagerig en ongeduldig.

“In de jaren na de Tweede Wereldoorlog waren er veel opportuniteiten voor zakenmensen. De welvaart en rijkdom werd op Europees vlak herverdeeld, ten nadele van Duitsland en ten voordele van… al de rest, tenminste, als je slim was. Bovendien kwam het nieuws dat de Amerikanen veel geld in Europa gingen pompen om de economie te stimuleren.”

“Ik was jong en ambitieus en had er alles voor over om op die trein te springen. Ik wilde al mijn bezit investeren en laten renderen in een weverij. Ik kon mijn broer, Michel, overtuigen mee te investeren en we slaagden erin twee weefmachines te verwerven. Samen met mijn broer ging ik zelf aan de slag in ons fabriekje. Al na een paar maanden konden wij uitbreiden en werkvolk aantrekken."

“Er was veel vraag naar goedkope stoffen en de modesector boomde. Een nieuwe uitvinding bereikte onze contreien: confectiekledij. De kleermaker in het dorp, die onverslijtbare kledij op maat maakte, was gedoemd om te verdwijnen en maakte plaats voor honderden fabriekjes waar patronen uit Amerika werden versneden en gestikt. Het was de logische uitbreiding van onze succesvolle weverij en dus investeerden we onze winst in drie confectiefabrieken.“

“De nieuwe industrie was ook constant op zoek naar mooie modellen om de nieuwste mode te showen en verkocht te krijgen. En zo ontmoette Michel zijn toekomstige echtgenote en moeder van zijn twee kinderen: Iréne. Haar schoonheid was betoverend en haar karakter was oprecht en zacht.

Een aantal jaren ging het ons voor de wind. Elk jaar konden we het bedrijf uitbreiden door onze winsten te investeren in ons bedrijf. We bezaten heel de keten, van productie van de stoffen tot vestigingen van kledingketens in de grote steden.

Ikzelf was verantwoordelijk voor de alledaagse beslommeringen van het bedrijf. Broer Michel zag zichzelf als het ‘brein’. Jan en Tijl werden geboren en groeiden op, maar van familiegeluk was er geen sprake. Michel kreeg een permanente frons op zijn voorhoofd en hij trok zich steeds langer terug in zijn bureau.

Als we hem vroegen wat hij daar hele dagen deed, dan wimpelde hij dat weg of zei iets vaags over ‘lange termijn denken’.

Zijn fascinatie voor Hitler, en vooral de ideeën van Himmler over het Arische ras, hadden hem eerder al in de problemen gebracht. Nu leek het of hij opnieuw niet langer kon weerstaan aan de verlokkingen van die verwerpelijke ideeën. Zijn interesse ging vooral naar de Ahnenerbe: de onderzoeksvereniging van Duits voorouderserfgoed, een nationaalsocialistisch onderzoeksinstituut dat als voornaamste taak had om wetenschappelijke bewijzen voor de herkomst en superioriteit van het zogenaamde Arische ras te vinden. De wijsheid en de waarden van onze Germaanse voorouders, hun cultuur, riten en rituelen werd door Hitlers ideologen, met Himmler op kop, verdraaid zodat ze pasten in hun fascistische ideologie.

Telkens hij erover begon, wees ik erop dat hij verwerpelijke, achterhaalde en knettergekke ideeën leek op te hemelen. Maar ik had weinig impact.

Op een avond vond ik hem in zijn bureau, helemaal geëxciteerd. Het leek wel of hij onder invloed was van alcohol of drugs, of allebei. Op zijn bureau lagen foto’s van veenmummies, en artikels en boeken over het fenomeen. De foto’s waren vaak weerzinwekkende, maar hij leek erdoor gefascineerd.

“Een offer in een van die heidense poelen brengt welstand en succes: je bereikt met een offer de oudste goden en die belonen je met focus en succes in je onderneming,” zei hij. “Hoe waardevoller het offer, hoe groter de beloning en het succes!”

En bij het uiten van die zin hield hij een foto van Iréne in zijn hand.

“Je bent knettergek,” zei ik vol weerzin! “Dat kun je toch niet maken, je eigen vrouw, de moeder van je kinderen!”

Om mijn woorden kracht bij te zetten, greep ik hem bij de kraag en duwde hem tegen de boekenkast achter hem.

“Als je met één vinger raakt aan Iréne dan stap ik persoonlijk naar de politie en klaag je aan! En ik meen het!”

Mijn woorden leken doel te treffen. Er verscheen een zwakke glimlach op Michels gezicht.

“Ik was je aan het testen, Roland! Alles is goed! Maak je geen zorgen. Iréne is oké.”

Er was een glimlach, maar ook een zenuwachtig trekje rond zijn mond, waardoor ik toch niet gerustgesteld was.

Ik kon het voorval niet vergeten en dus bleef ik op mijn hoede. De maanden verstreken. Op een keer nam hij mij mee in zijn nieuwe, protserige, Amerikaanse Cadillac Thunderbird. Zo’n klassieker met vleugels op de achterkant die doen denken aan ruimteraketten, weet je wel? Ik voelde mij ongemakkelijk, want heel de tijd had hij een grijns op zijn gezicht. Ik dacht dat het te maken had met zijn nieuwe aanwinst uit Amerika. Maar dat was het niet.

“Help je een handje?” vroeg hij en hij stapte uit. We waren gestopt langs een landweg. Niets dan woestenij en velden. Het was winter en de schemer was vroeg gevallen en er waren onweerswolken, zwanger van wind en water.

Hij opende de koffer van zijn Thunderbird en wat ik daar zag, deed mij op de knieën vallen: Iréne, naakt, handen en voeten samengebonden! Rond haar hals zat een lederen strop. Ze leek nog in leven, maar was verdoofd. Voor ik het goed en wel besefte, had hij Iréne over zijn schouder gegooid en stapte hij met gezwinde stap naar een poel wat verder van de weg. De koude regen en wind sloegen in mijn gezicht. Ik krabbelde overeind en probeerde hem tegen te houden. Maar hij duwde mijn opzij. Er leek geen stoppen aan!

Zijn mes flikkerde in het licht van een bliksemschicht. Toen de luide knal van de donder weerklonk, vlogen zwarte kauwen en houtduiven op uit de bomen verderop. Een snijdende armbeweging ter hoogte van de hals, dan een steek in de rug, en dan een stamp, en een plons toen Iréne in het water van de poel terecht kwam.

“Iréne!” huilde ik, en “Hoe kun je dit doen, man!? Je echtgenote, de moeder van je kinderen! Ben je gek geworden?”

Ik had een demonische uitdrukking verwacht op zijn gezicht, maar zo was het niet. Integendeel, hij leek gelaten, sereen en in focus.

“Ik zal Iréne voor altijd dankbaar zijn, en jij zou dat ook moeten zijn. Haar offer is de grootste eer, voor haar en voor ons, en wij zullen er allen de vruchten van plukken.”

Ik keek hem verbijsterd aan, afwegend of de sereniteit in zijn gezicht een bewijs was van waanzin, of van extreme misdadigheid. De slagregen striemde in ons gezicht en de wind rukte aan onze doornatte kleren. Een nieuwe bliksemschicht verlichte het luguber decor, en achter hem zag ik de witte schim van Iréne dieper wegzinken in het bruine water van De Moerput.”

30: Onderzoeksrechter Deketelaere

De grimas op het gezicht van Bekaert zegt veel: het lijkt alsof hij de gebeurtenissen van die verschrikkelijke nacht opnieuw beleeft. Ik kijk naar het schermpje van mijn iPhone^TM om zeker te zijn dat hij aan het filmen is.

“Waarom ben je niet naar de politie gestapt?” vraagt Vandamme. Aan haar intonatie kan ik afleiden dat ze weinig geloof hecht aan het verhaal van Bekaert. We maken oogcontact als ze de vraag stelt.

Nog terwijl we aan De Moerput stonden, maakte ik hem duidelijk dat ik naar de politie zou stappen, maar weer verscheen die demonische blik in mijn broers ogen. Hij boog zich voorover en klauwde met zijn hand in de modder en de kleine plas bloed. Hij smeerde de smurrie in mijn gezicht en rond mijn hals: ‘Het is mijn woord tegen dat van jou, broer! En ik heb dit maanden lang kunnen voorbereiden, er is een kruimelspoor van kattebelletjes en kleine details dat rechtstreeks naar jou zal leiden, mocht je naar de politie stappen met wilde beschuldigingen.’

Ik keek hem vol ongeloof aan. Toen ging hij verder: “Ach, broer, lig er toch niet van wakker. Na Iréne ben ik toch degene die het grootste offer heb moeten brengen?”

“Maar Iréne zal als vermist opgegeven worden, ze kan toch niet zomaar verdwijnen!”

“Toch wel, mijn vriend, voor de buitenwereld is ze met een nicht van haar op wereldreis en zal ze maanden wegblijven. En dan kan er wel eens iets fataals gebeuren in die verre contreien, nietwaar?”

Bekaert pauzeerde even en nam een slok van zijn glas water. Zijn hand beefde en hij tuitte zijn mond bij het drinken, alsof het al zijn concentratie vergde.

De weken die volgden waren een hel. Ik kon nauwelijks slapen, ik werd geplaagd door nachtmerries waarin de feiten van de gruwelijke moord telkens werden herhaald. Ik kreeg een paniekaanval bij elk onaangekondigd bezoek, en meerdere keren overwoog ik om toch naar de politie te stappen. Ik bedacht zelfs een plan om anoniem de politie in te lichten over het voorval. Maar uiteindelijk… gebeurde er helemaal niets. Tijl en Jan, de zonen van Iréne, werden op internaat gestuurd in een Internationale School, en leken hun moeder niet te missen.

Ik hoorde wekenlang helemaal niets meer van mijn broer, tot hij op een dag onaangekondigd mijn bureau binnenstapte. Hij had papieren bij die ik moest ondertekenen. Hij had een triomfantelijke blik in zijn ogen.

“De goden zijn ons gunstig gezind!” zei hij. Het betrof een investering in productiehallen waar weefgetouwen werden gebouwd. Het ging om enorme bedragen en meerdere banken hadden leningen toegekend. Dat was een risico want bij een mislukking betekende het zonder meer de ondergang van onze onderneming. Ik aarzelde niet om mijn handtekening te plaatsen. Het kon mij nog maar weinig schelen. Misschien was het net een goede zaak mocht ons bedrijf ten onder gaan!

Maar de jaren die volgden bevestigden zijn economisch genie. Ons bedrijf verlegde zijn kernactiviteiten naar de weefmachinebouw en dat bleek een goede zet, want de productie van stoffen verschoof geleidelijk richting lageloonlanden. Dat was een goede zaak voor ons, want ook daar had men betrouwbare weefgetouwen nodig.

Maar er zat ook een donkere kant aan ons succes: mijn broer begon steeds meer te drinken en in zijn dronken buien kon hij niet zwijgen over het voorval aan De Moerput. Ons financieel succes dichtte hij toe aan het offer dat hij had gebracht. Hij kraamde steeds vaker onzin uit over de godin Nerthus, ook in het bijzijn van anderen. Zonder schroom sprak hij er openlijk over, over offers brengen, en hij roemde zelfs de fascistische dictatuur in Duitsland, omdat die zonder aarzelen die offercultuur in hun ideologie hadden opgenomen. In het naoorlogse Vlaanderen lag dit natuurlijk bijzonder gevoelig. Hij beweerde, ook als ik hem erover sprak onder vier ogen, dat hij de goddelijke tussenkomst van Nerthus voor waar zag.”

Maar ondertussen kreeg ikzelf een meer alternatieve kijk op de zaak. Het was mij immers ter ore gekomen dat er in de hoogste regionen van zaken doen, ook een offercultuur bestaat: wie van tel wil zijn, dient zijn loyaliteit te bewijzen, en dat werd dan heel persoonlijk opgevat: je offert je eigen kind, of je echtgenoot of echtgenote op in ruil voor een rol op wereldniveau.

Bekaert zit als een kleine, zielige vent in zijn ondersteunende stoel, ietwat ineengezakt.

Ik kijk naar parketmagistraat Vandamme.

Is dit een bekentenis? Het kon evengoed geraaskal zijn van een dementerende ouderling.

“Ik neem aan dat je geen bewijzen hebt?”

“Natuurlijk… niet…” fluistert Bekaert.

“Aan je broer kunnen we het niet vragen, want hij stierf in de jaren 1990. Dus, als we jou mogen geloven, dan zou het veenlijk dateren van na Wereldoorlog Twee?”

Bekaert klikt.

“En het recente lijk, Katrien Bekaert?”

Bekaert kijkt naar Vandamme en dan naar mij.

“Katrien Muylle werd vermoord door haar man, Jan. De geschiedenis herhaalt zich. Weet je, Jan en Tijl brachten hun jeugdjaren ook door in internaatscholen, dé broeihaard bij uitstek van elitair en fascistisch ideeëngoed. Toen zij de teugels in handen namen liep het al snel helemaal fout. Daarom heb ikzelf op een bepaald moment ingegrepen en hen op een zijspoor gezet en Katrien de stallen laten uitmesten. Daar heeft ze nu de prijs voor betaald.”

“Dat zijn ernstige beschuldigingen, Meneer Bekaert,” zeg ik. “Heb je daar bewijs voor?”

Bekaert grijnst.

“Indirect wel. De identieke manier waarop ze werd omgebracht, de locatie. Jan wist alles want hij werd door zijn vader ingewijd in de verering van Nerthus, en Jan gaf de opdracht om haar om te brengen.”

“Probeer je je eigen schuld niet op een ander af te schuiven? Hoe weet ik dat?” vraag ik.

“Vanuit mijn rolstoel kan ik niet veel meer doen, en zelfs als ik een contract tegen Katrien zou kunnen uitschrijven… Waarom zou ik degene die mijn bedrijf redde, willen uitschakelen?”

“Maar waarom zou Jan dat dan wel doen?”

“Jan is even doorgedraaid als zijn vader. Dat hij Katrien vermoordt, of laat vermoorden, de moeder van zijn kinderen, zegt genoeg. Het zou me niet verbazen dat hij een verhaal opsteekt over een offer voor Nerthus. Maar dat is slechts een rookgordijn. In de hoogste regionen van de internationale handel is loyaliteit en geloofwaardigheid minstens even belangrijk als op elke straathoek. En hoe laat je zien dat het je menens is? Door op te offeren wat je het meest dierbaar is!”

Ik kan de verbijstering niet van mijn gezicht houden.

“Meen je dat nou echt? Dat is toch complete onzin!”

Bekaert kantelt zijn hoofd een beetje richting het raam en staart naar buiten.

“Het is dát, of een offer aan de godin Nerthus…”

31: Manon

Ik zie mijn strak lijf gereflecteerd in de winkelruit. De L-tyrosine pillen zorgen voor mijn egaal bruine huid. Een geruststelling. Wat een week! Ik probeer de draad weer op te pikken. Mijn volgers verdienen dat, en misschien iets extra’s. Maar ik ben mijn focus kwijt, merk ik. Mijn gedachten meanderen richting Elsje en haar ouders, Goran, en politie-inspecteur Vandenbulcke. En de lijken in De Moerput, natuurlijk. Maar naar mijn gevoel gaat het nu de goede richting uit, en kunnen we dit alles binnenkort achter ons laten. En daarom neem ik mijn dagelijkse routine weer op. Daar begint het herstel, denk ik.

Ik sla links af, aan de kant van De Moerput waar de elektriciteitscabine staat met het Mariabeeld. Ik vind het altijd opnieuw grappig want er hangt een bordje 'elektrocutiegevaar'.

Aan de overkant van de straat wandelen de ouders van Elsje hand in hand. Ze kennen mij natuurlijk van toen ik babysitter was voor Elsje. Ze groeten mij. Ik groet hen terug maar vertraag niet. Focus, routine, volgers… weet je wel. Fijn dat alle plooien daar weer gladgestreken zijn, denk ik.

Ik ben al een straat verder, en dan valt mijn euro… Ik stop met lopen en buig voorover, diep uitademend. Ik probeer mijn ademhaling zo snel mogelijk onder controle te krijgen en haal het beeld voor de geest van toen ik de ouders van Elsje daarnet kruiste. Dan vloek ik binnensmonds. En dan nogmaals, luider nu. Ik haal mij de hand van Elsjes moeder voor de geest. Hoe zij mij daarnet groette.

Ze keek mij aan. Ze groette mij door haar hand op te steken. Met haar palm naar mij toe. De duim naar binnen geplooid. En dan vouwde ze haar vingers eroverheen.

Ik sta nog steeds voorovergebogen en moet kokhalzen. Mijn ontbijt van noten en zaden verlaat mijn lichaam.

Met haar palm naar mij toe. De duim naar binnen geplooid. En dan vouwde ze haar vingers eroverheen.

Ik ben het nu zeker: neen, niet alle plooien zijn gladgestreken! Het handgebaar ken ik van op mijn TikTok^TM-kanaal. Het is het handgebaar om zonder woorden duidelijk te maken dat je slachtoffer bent van huiselijk geweld! Ik had zelf ook een filmpje hierover gemaakt want ik voelde mij moreel verplicht om mijn volgers het te leren kennen!

Ik kreun. Mijn maag is leeg. Even is er een aarzeling. Ik wil gewoon verder lopen, naar mijn volgers toe, maar…

Dit is belangrijker. Belangrijker dan al de rest.

Ik keer mij om en begin te lopen in de richting van waar ik kom. Ik heb een plan nodig. Ik spreek hen aan en met een smoes lok ik de moeder van Elsje weg van bij haar vent? Zoiets… We zien wel.

Het duurt niet lang. Daar staat ze. Op het moment dat ik de laatste stap zet, besef ik dat ik een fout heb gemaakt. Het laatste dat ik zie, zijn haar verschrikte ogen, verontschuldigend, betraand. Ik voel de zware slag op mijn achterhoofd. Een hamer? Zoiets. Ik voel extreme pijn en dan wordt alles donker.

32: Goran

Elsje zit achter op de fiets, twee benen aan de linkerkant. Ik voel haar arm rond mijn middel. Bij elk putje of bobbel in de weg spant haar arm zich even aan. Het is niet ver hier vandaan. Vierhonderd, vijfhonderd meter? Zoiets. Ik probeer het fietstempo op te drijven want Elsjes gezicht staat ernstig. Ze maakt zich zorgen over Manon.

Het Mariakapelletje ligt er verlaten bij. Geen kat te zien. Hier en daar een houtduif en een zwarte kauw.

Elsje schuift van het zitje af en ik gooi mijn fiets tegen een haag. Elsje en ik lopen het voetpad af. We speuren naar details, naar sporen van Manon. Maar hier is echt niks abnormaals. Bij het kleine voetbalveld liggen lege blikjes in het rond. Het vuilbakje loopt over. We doorzoeken met onze ogen het struikgewas. Niets.

“Haal je gsm nog eens boven, Goran,” zegt Elsje. “We zijn toch zeker op de juiste plaats aan het zoeken, ja toch?”

Ik haal mijn gsm boven en samen bekijken we de afbeelding nog maar eens. Om absoluut zeker te zijn zet ik mijn 4G aan en open Google Maps^TM.

“We zijn hier echt wel op de juiste plaats zeg ik,” en ondertussen stap ik naar het punt op de afbeelding dat samenvalt met het einde van het traject.”

Met mijn smartphone in de hand draai ik rond mijn as. Het blauwe kegeltje op mijn scherm draait driehonderdzestig graden mee.

Niets. Niets! Ni..

Wacht eens even!

Ik zie een onregelmatigheid in de rode lijn van Manons traject, een kleine verdikking in de rode lijn die we eerder niet hadden opgemerkt!

Elsje kijkt mee op mijn scherm.

“Ik zie het ook!” roept Elsje. En dan: “Ze is op haar stappen teruggekeerd!”

Ik zoom in op de afbeelding… inderdaad. De verdikking herhaalt zich een paar keer. Google Maps^TM laat de twee lijnen samenvallen.

“Ja, ze is op haar stappen teruggekeerd, maar hoever?”

We beginnen te stappen in dezelfde richting, als snelwandelaars. Met onze ogen scannen we de omgeving af. De eerste druppels van een regenbui vallen uit de hemel. Ik speur de lucht af. Da’s een serieus onweer dat op ons afkomt!

Dan weerklinkt een ‘ping’.

Een bericht komt binnen via mijn 4G. Ik dwing mezelf om het bericht niet te openen. Het is een verslaving, weet je wel…

Dus stappen Els en ik verder. Maar dan daagt het mij… Die ‘ping’ is speciaal… Het is de ‘ping’ die ik speciaal heb ingesteld als Manon in livestream online komt. WTF!

“Elsje!” roep ik. “Manon is online met een livestream! Hoe kan dat nu?”

Elsje is even verbaasd als ik.

“Maar dan is ze weer thuis! Of in de buurt van haar huis, want ze zit op haar WIFI-netwerk!”

Ondertussen staan we in de gietende regen.

Ik trek mijn jasje half over mijn hoofd en Elsje doet hetzelfde. We schermen mijn gsm zo af van de regen en samen bekijken we de livestream.

33: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Frei Glob had dus toch gelijk! Ik sta in de gietende regen bij de Mariakapel van De Moerput, maar niet aan de kant van de vijver, maar de kant van de Beselarestraat. De lichten van de auto schijnen op de kapel en doen het Mariabeeld oplichten. Ik zie ook een bord met een bliksemschicht. Het is inderdaad ook een elektriciteitscabine!

Deketelaere had mij eerder vandaag gebeld. Of ik de oude Ferraris-kaart wil opzoeken online en de bevindingen van Frei Glob wil controleren. Deketelaere wilde vooral duidelijkheid in verband met de Mariakapel. Frei Glob was dus niet fout geweest, hij was hooguit wat slordig in zijn formulering.

Ik rij traag De Moerput binnen. Toch even patrouilleren nu ik hier toch ben. Je weet maar nooit. Na de knik in de straat schijnen mijn lichten op Elsje en Goran. Ze schuilen onder hun jassen voor de gietende regen. Een koppeltje in wording? De idee brengt een glimlach op mijn gezicht. Ik raak zachtjes en kort de knop van mijn sirène aan. Uit ervaring weet ik dat hij dan een zacht geluid maakt. Ik wil niet dat ze hard schrikken.

Ze kijken op en als ze mij herkennen rennen ze naar mij toe. Hun gezichten staan ernstig. Ik zie zelfs paniek in hun ogen. Ik roep dat ze op de achterbank moeten gaan zitten.

Ik versta niets van wat ze zeggen want ze spreken door elkaar.

“Els, jij eerst. Dan Goran!” Ze schrikken van mijn kordaatheid maar het werk.

Elsje spreek.

“Manon is verdwenen! Ontvoerd denken we. Hier ergens in de buurt. En nu zien we een livestream op een van haar kanalen!”

Goran houdt zijn scherm onder mijn neus en samen kijken we naar de binnenstromende beelden. Ondertussen klettert de stortregen op het dak van mijn politiewagen en dat overstemt het geluid van de livestream helemaal. Maar wat we zien is schrikbarend genoeg: Manon wordt door een man bij de haren door een lange, ondergrondse gang gesleept. In de ondergrondse gang staat het water een halve meter hoog.

“Het is de GoPro^TM op haar heup die aanstaat,” zegt Goran. Manon lijkt niet bij bewustzijn te zijn. Af en toe komt haar hoofd in beeld. Er loopt bloed uit de achterkant van haar hoofd.

“Waar is dit?” vraag ik.

“Geen idee, maar het moet in de buurt van haar huis zijn, want de GoPro^TM connecteert met haar WIFI-netwerk.”

We zwijgen alledrie en kijken verbijsterd naar de beelden die blijven binnenkomen. Het gekletter van de regen neemt nog toe. Het is oorverdovend!

We zien hoe Manon aan haar haren door de gang gesleept wordt. De man, haar ontvoerder, draagt een hoofdband met een LED-licht, zoals bergbeklimmers en kampeerders die gebruiken. Het licht is zo fel dat het verblindend is en we kunnen zijn gezicht niet zien.

Af en toe komt de structuur van de gang scherp in beeld. Het zijn zandzakken en houten balken.

“Ik herken dit!” roep ik plots, luider dan ik had bedoeld. Elsje en Goran schrikken.

“Dit zijn tunnels van in Wereldoorlog Een! Ze zitten verdorie onder de grond!”

Op dat moment schreeuwt Elsje het uit!

“Mijn moeder! Ik zag in een flits mijn moeder, zonet!”

Weer zitten we alledrie gespannen te staren naar het kleine scherm. Inderdaad. We zien niet langer een gang, nu, maar een ondergrondse ruimte… een bunker. En… de beelden schokken heel erg en even is er echt niets te zien. Maar dan stabiliseert het beeld helemaal. De groothoeklens van de GoPro^TM brengt het netjes in full hd in beeld: daar zit Manon, de polsen met leder riempjes samengebonden boven haar hoofd, en ernaast Elsjes moeder, op dezelfde manier vastgebonden. Zij kijkt huilend en smekend in de richting van de man, die alsnog onherkenbaar blijft.

Ik neem mijn smartphone en surf naar http://www.geopunt.be en klik op ‘historische kaarten’.

“Wat doe je nu, man?” roept Elsje verwijtend in mijn richting. “Doe iets, wil je!”

“Ben ik mee bezig! Geduld. Ik kan een historische kaart oproepen. Zo heb ik de Mariakapel gevonden en de plaats van de galg. En nu zoek ik naar de locatie van bunkers uit Wereldoorlog Een. Een aantal zijn verdwenen, maar de onderaardse gangen en opslagruimtes bestaan nog!”

Elsje kijkt mij vol onbegrip aan.

Maar dan heb ik de kaart gevonden. Ik kan inzoomen op De Moerput. En daar zie ik het: een klein, zwart blokje duidt aan waar de bunker van De Moerput ooit stond. Met een schuiver maak ik de historische kaart half transparant. De bunker lag op amper twintig meter van Manons huis!

“‘k Heb het gevonden!” roep ik triomfantelijk. Ik scheur al weg met de politiewagen. Slechts een paar honderd meter verder, daar moeten we zijn.

“De bovengrondse bunker is verdwenen, maar er moet ergens een toegang zijn naar de tunnels! Help zoeken!”

We laten de auto achter en zoeken in de gietende regen naar de ingang van het ondergrondse tunnelsysteem.

Weer schreeuwt Elsje. Ze toont ons het kleine scherm.

“Het water in de tunnels stijgt. Als we hen niet snel vinden, dan zullen ze verdrinken!"

34: Parketmagistraat Vandamme

Ik bel met Deketelaere die achter mij rijdt.

“Vanavond nog laat ik Jan Bekaert internationaal seinen en morgenvroeg doen we huiszoekingen bij Roland Bekaert en Katrien Muylle, tegelijkertijd. Begrepen!”

Deketelaere zegt niets.

“Waarom zeg je niets, Deketelaere?”

Hij aarzelt.

“Eerlijk? Ik hecht weinig waarde aan die zogenaamde bekentenis van hem. Geen bewijzen… Lijkt mij het geraaskal van een dementerende, of een laatste zet om Jan helemaal klein te krijgen. Wie weet, misschien is Roland wel de volgeling van Nerthus! Daar al aan gedacht?”

Knap van Deketelaere… Had ik zelf ook al aan gedacht. Maar we hebben een bekentenis op film én het kan wijzen op een internationaal schandaal. Die kans kan ik toch niet laten liggen! We kunnen internationaal gaan met ons onderzoek, richting het verre oosten en richting Noord-Amerika!

Maar ik weet dat Deketelaere zo niet in elkaar zit: daarom is hij ‘maar’ onderzoeksrechter en ben ik parketmagistraat!

“Luister, Deketelaere, we zetten volledig in op de bekentenissen van Roland Bekaert! Zorg dat je erbij bent morgenochtend, of ik neem je weg van het onderzoek. Begrepen?”

35: Elsje

Ik huil in de gietende regen en niemand ziet het. Ik kan mij niet meer herinneren wanneer ik vroeger nog gehuild heb. Nochtans waren er redenen genoeg: de vele ruzies van mijn ouders, het geduw en getrek, de verbale en fysieke agressie die in de loop der jaren steeds erger werd… Ik had er mij voor afgesloten: mijn hoodie en mijn oortjes waren een hulp, het was mijn overlevingsstrategie, al vele jaren. Ik had weinig betrokkenheid en een laag welbevinden, zo stond er op mijn schoolrapport. Ik was een eenzaat. Dan hoefde ik niets uit te leggen, aan niemand.

Maar nu schreeuw ik het uit en even lijkt het of ik alle controle aan het verliezen ben. Maar Goran grijpt mij bij de schouders en schudt mij door elkaar.

“Hé, Elsje, kalmeer! Help zoeken. Denk na! Wat zoeken we?”

Zijn woorden brengen mij weer bij de realiteit. De regen valt nog altijd met bakken uit de lucht.

Ik denk na. Wat kan toegang verschaffen aan een tunnel uit Wereldoorlog Een?

Ik kijk in het rond. Er staan hier nieuwbouwwoningen, oudere woningen, ik denk van na de Tweede Wereldoorlog, en dan een paar heel kleine, nog oudere huisjes. Zouden die dateren van voor of kort na de Eerste Wereldoorlog?

Hoe kan ik dat weten? Ik brul het uit van frustratie en schrik van mezelf. Wat een ontlading.

Putdeksels?

“Putdeksels misschien? Of een betonnen bunker?” roep ik naar Goran en inspecteur Vandenbulcke.

“Er zijn geen betonnen bunkers hier. Die werden weggehaald. Er zijn misschien wel nog oude putdeksels. Help zoeken!” roept Vandenbulcke.

Hij heeft een grote, metalen zaklamp uit zijn wagen gehaald en schijnt ermee in het rond.

Goran en ikzelf hebben het licht van onze smartphone aangezet, maar dat help niet veel. Toch beginnen we ook in snel tempo de grond af te zoeken naar putdeksels.

Ik denk dat we de putdeksels in het midden van de rijweg mogen negeren, maar is dat wel zo? Weer brul ik uit frustratie, en ik schrik een beetje van mezelf.

Ik ben de wanhoop nabij. Het blijft hard regenen en het waterniveau in de tunnel is al fel gestegen. Het water reikt tot aan de borst van de twee vastgebonden vrouwen, zie ik op de livestream.

Dan hoor ik Goran brullen!

Hij zit geknield in een grasperk naast het voetpad.

“Het lijkt erop dat dit putdeksel onlangs is geopend, ik zie sporen in het grasperk,” en terwijl hij het zegt, schijnt hij erop.

“Klopt!”

We proberen met onze vingers het zware putdeksel op te tillen maar dat lukt natuurlijk niet! Vandenbulcke rent naar zijn dienstvoertuig en keert terug met een een grote, metalen staaf. We maken plaats.

Zijn gespierde armen klemmen om de staaf en hij slaagt erin het putdeksel op te lichten en aan de kant te schuiven.

Hij schijnt met zijn zaklamp in de put en alledrie hopen we dat we de twee vrouwen te zien zullen krijgen, maar dat is natuurlijk niet het geval.

“Er is een tweede putdeksel!” roep ik. Het tweede deksel, wel een meter lager, oogt veel ouder. Maar ook hier zien we sporen van een recente opening.

Weer gebruikt Vandenbulcke zijn metalen staaf, maar dit keer lukt het niet om het op te tillen… het zit muurvast. Waarschijnlijk zit het op slot aan de andere kant.

“Uit de weg!” zegt Vandenbulcke. “Dan moet het maar met bruut geweld.”

Zijn spieren bollen op en hij begint met de zware metalen staaf op het halfvergane, betonnen deksel in te beuken. Het maakt veel lawaai, en de brokken vliegen in het rond.

“Ik ga erin, jullie blijven hier, verstaan?” roept Vandenbulcke. “En gebruik mijn zender in de politieauto om versterking te vragen. Dringend! Brandweer, een ambulance en politie. Nu!”

En dan verdwijnt hij in de tunnel.

Ik sta daar een moment helemaal versteend, zoals ik al vele jaren ben, eigenlijk. Maar dan kom ik in beweging. Ik wil ook in de tunnel! Ik wil mijn moeder redden!

36: Politie-inspecteur Vandenbulcke

Ik laat mij zakken en maak gebruik van de verroeste, ijzeren trappen die in het beton gegoten zitten. Het beton is broos, het ijzer kan elk moment afbreken. Ik daal af, twee, drie of vier meter, ik kan het moeilijk inschatten. Ik bereik de tunnel en wat ik er zie stemt overeen met wat ik op de livestream heb gezien. Ik geef mezelf een pluim, want ik heb op de stroomrichting van het water gelet daarnet en nu weet ik in welke richting ik moet stappen.

Mijn zaklamp is gelukkig waterbestendig maar toch aarzel ik. Wat als de ontvoerder mij opwacht? Ik neem mijn vuurwapen in de andere hand. Je weet maar nooit. Ik besluit niet te roepen, om mijn komst niet te verraden. Weet niet of dat verstandig is. Ik heb trouwens geen tijd te verliezen, want het waterpeil staat alarmerend hoog.

Een geur van nat, verrot hout hangt in de tunnel. Het water spat op terwijl ik snel door de tunnel waad. Ik tel mijn stappen. Zo loop ik straks, bij mijn terugkeer, de uitweg niet zomaar voorbij.

Ver hoef ik niet te stappen, want de vrouwen bevinden zich in de buurt van Manons WIFI-netwerk. De tunnel maakt een bocht van negentig graden en dan zie ik de dames. Ik hou even halt en ren dan naar hen toe. Het water staat hen letterlijk aan de lippen. Ze klappertanden en rillen van de kou. Ze zijn onderkoeld. Veel langer dan dit gingen ze het niet meer trekken, denk ik. Ik snij de lederen repen door waarmee ze aan de polsen en de enkels zijn vastgebonden. Ik doe het op de tast, onder water. Met mijn Victorinox Swiss Army Knife Escort ^™.

De twee dames hebben nog geen woord gezegd, maar hun ogen spreken boekdelen: doodsangst en opluchting. Manon heeft moeite om alert te blijven. De klap op haar hoofd speelt haar parten.

“Lukt het om te stappen?” vraag ik hen. Ze knikken en stappen al vooruit. Ze willen hier weg, zo snel mogelijk.

“Hij komt terug… ben ik zeker! Blijf op je hoede.”

Ik knik.

“Volg mij, het is niet ver.”

Ik neem de hand van Manon en trek haar vooruit, zij neemt de hand van Elsjes moeder, en zo stappen we hand in hand naar de uitgang van de tunnel. Die is niet moeilijk te vinden, want de blauwe lichten van de hulpdiensten reiken tot in de tunnel. Helpende handen reiken naar Manon en Elsjes moeder en trekken hen uit de tunnel en brengen hen in veiligheid.

Van bovenuit bereiken mij geruststellende geluiden. Ik hoor Elsje, die haar moeder huilend om de hals vliegt. Ik hoor de stem van een ambulancier die zich om Manon bekommert.

En dan hoor ik een ander geluid - of misschien beeld ik het me in - vanuit de tunnel. Ik kijk naar links en zie nog net een schim uit het lichtschijnsel verdwijnen.

Ik zet de achtervolging in.

Hoe uitgebreid is dit tunnelsysteem uit Wereldoorlog Een? Ik ren met vertrouwen door de tunnel zo snel het water mij toelaat. Ik ben een getraind atleet. Het kan niet zijn dat Elsjes vader - ik ga er nu van uit dat hij de ontvoerder is - sneller is. Maar hij heeft een voordeel: hij kent deze tunnels!

37: Goran

Ik overzie de georganiseerde chaos en de drukte. De brandweer heeft in de gietende regen panelen met krachtige LED-verlichting opgesteld. Politie, ambulanciers, zelfs de Civiele Bescherming, ze zijn er allemaal, getooid in alle denkbare fluo-kleuren en reflecterende banden. Ze verblinden mijn netvlies.

Elsje en ikzelf houden ons afzijdig, we vallen nauwelijks op. Wij zijn getuigen, zo denkt de meerderheid van de volwassenen. Niemand lijkt door te hebben hoe belangrijk onze rol is geweest in het vinden en redden van Manon en Elsjes moeder. En dat is goed! Mijn blik kruist die van Elsje. Ze kijkt mij aan en dan richt ze haar blik op de toegang tot het tunnelsysteem. En dan weer naar mij. En dan knikt ze. Het is bijna niet op te merken. Haar vinger houdt ze voor haar lippen. Stil!

Manon en Elsjes moeder zijn eindelijk klaar om met de ambulance afgevoerd te worden. Even gaat alle aandacht naar de grote ambulance die manoeuvreert om de wijk uit te rijden. Elsje knikt en als schimmen begeven wij ons onopgemerkt naar ingang van de tunnel en wij klimmen naar beneden, op de tast zoekend naar de verroeste treden.

In de tunnels is het verrassend stil. Enkel het water maakt geluid. Het komt tot onze middel.

“Welke richting gaan we uit?” vraag ik Elsje. Ze aarzelt niet als ze antwoordt.

“Met de stroom mee.”

We waden door de tunnel en ik voel hoe de sterke stroming bij elke stap aan mijn benen trekt en mij zo vooruit stuwt. Elsje is kleiner en lichter dan ik en heeft het moeilijk om rechtop te blijven. Het schijnsel van het lampje van mijn gsm reikt niet ver. Nog een geluk dat hij waterdicht is.

De tunnels maken hoeken van negentig graden. Hier en daar zijn er inhammen waar de slaapbarakken van de soldaten geweest zijn. We zijn in tunnels van Wereldoorlog Een, realiseer ik mijn.

Ze gaan toch niet instorten, hoop ik? Ik voel de paniek in mij opkomen. Maar nee, die tunnels bestaan al meer dan een eeuw. Ze gaan niet instorten omdat wij erin lopen. Ik hoop dat ik gelijk heb.

Elsje houdt plots halt en ik bots tegen haar aan.

“Hoor je dat?” vraagt ze.

Ik spits mijn oren en luister aandachtig. Ik hoor vooral het schuimende water. Maar dan hoor ik het ook. Gevloek, gegrom, gekreun, geschreeuw. Een gevecht!

“Mijn vader!” schreeuwt Elsje. Ze komt in beweging, versnelt haar pas, en dan heeft het water grip op haar en sleurt haar mee.

“Elsje,” roep ik en graai nog naar haar hand maar ik ben te laat. Ze is al in het duister verdwenen. Er zit niets anders op dan haar achterna te gaan. Mijn voeten komen los van de grond en ik laat mij meedrijven met mijn voeten vooruit, zoals ik geleerd heb van Bear Grylls, de survival-expert op Discovery Channel^TM.

Het duurt niet lang voor ik weer op Elsje bots. Ze heeft zich kunnen vastklampen aan een houten steunbalk. Ze is erg aangedaan en huilt.

Verderop is een gevecht op leven en dood aan de gang. Er hangt een lantaarn aan de haak en die zorgt voor een spookachtige verlichting.

Ik herken Elsjes vader nauwelijks, maar hij is het inderdaad. Zijn gezicht is verwrongen tot een grimas en zijn ogen zijn wijd opengesperd. Hij lijkt wel een bezetene, of hij is onder invloed van het een of het ander.

Waar haalt hij die kracht vandaan, vraag ik mij af. Hij is duidelijk aan de winnende hand. Vandenbulcke, toch zelf ook geen doetje, slaagt er niet in hem te overmeesteren. Integendeel, hij heeft alle moeite om zich staande te houden en incasseert veel slagen.

Elsjes vader houdt een lang mes in de hand. Of is het een bajonet? Ik weet het niet. Hij haalt uit en raakt de arm van Vandenbulcke. Het mes gaat diep in bovenarm en komt er aan de andere kant weer uit. Vandenbulcke kreunt van de pijn en zakt door de benen. Nog een slag en Vandenbulcke verdwijnt helemaal onder water.

Elsjes vader brult een dierlijke overwinningskreet en houdt Vandenbulckes hoofd onder water tot hij verdronken is.

“Nee, Paps!” huilt Elsje. “Niet doen!”

Haar vader kijkt op. Hij heeft een demonische blik in de ogen. Heel even lijkt zijn blik te verzachten, maar dan vullen zijn ogen zich weer met haat. Hij brengt zijn mes omhoog om Vandenbulcke, die nog steeds onder water wordt gehouden, af te maken.

Elsje ziet het gevaar, duwt zich af tegen de balk en laat zich door de stroming meesleuren. Ze botst tegen haar vader aan, die zijn evenwicht verliest en meegesleurd wordt met de stroming. Hij graait om zich heen, zoekend naar houvast en dat vindt hij aan een inham aan de tunnel.

Hij brult triomfantelijk en zijn demonische grijns doet ons ineenkrimpen. Dan gebeurt het. Het munitierek waaraan hij zich vasthoudt, begint vervaarlijk te kantelen. Elsje en ik deinzen terug. Stukken rot hout breken af. Het rek ligt vol met obussen en munitie en die beginnen te schuiven. Dan breekt een van de bommen gewoon open.

Nog even is de immense schrik in de ogen van de man te zien, en dan komt de alles verblindende lichtflits, gevolgd door een drukgolf die Elsjes haar naar achter doet waaien. Direct daarna begeven de zijwanden en het plafond van de tunnel het. Alles stort in. Elsje en ik worden omver geblazen en meegesleurd in het kolkende water van de instortende tunnel.

Is dit het einde?

38: Onderzoeksrechter Deketelaere

De briefing laat in de avond, ter voorbereiding van de huiszoeking bij Bekaert-burcht bij dageraad de volgende ochtend, was nog maar net begonnen toen een belangrijk bericht binnenkwam. Roland Bekaert was onwel geworden en de meid had de hulpdiensten gebeld. Die hadden het overlijden vastgesteld en het parket verwittigd.

We gaan dus maar onmiddellijk op pad en hoeven niet te wachten tot Helios‘ stralende zonnewagen tevoorschijn komt en de mensen het licht brengt! Ik zeg de woorden luidop en let op de reactie van parketmagistraat Vandamme. Ze geeft geen reactie maar staart door het raam naar buiten. Haar enthousiasme van de voorbije dagen lijkt helemaal verdwenen.

De oninneembare burcht van de Bekaert-clan baadt in het blauw flikkerlicht van de ambulance en de MUG-wagen. Veertien camera’s filmen onze aankomst vanuit verschillende invalshoeken. De sluis staat open: we wandelen direct door de twee deuren de Franse tuin binnen.

Ik schud de handen van de mensen van het medisch team. Overal verspreid liggen kisten open met medisch urgentie materiaal en die zijn ze weer aan het opbergen. Ze grappen en grollen onder elkaar. Voor hen zit de interventie erop. Een dag als een ander.

“Roland Bekaert heeft het niet gehaald?” vraag ik. Het is meer een retorische vraag.

In de leefruimte lijkt wel een bom ontploft: overal liggen plastic verpakkingen van medisch materiaal gebruikt bij de reanimatie… of poging daartoe: intubatiemateriaal, gebruikte spuiten, baxters…

Wetsdokter Debeenhouwer is er al en overziet het slagveld als een commandant die een nederlaag geleden heeft.

“Veel geluk met je crime scene,” zegt hij sarcastisch en hij geeft Vandamme en mij een elleboogje.

“Op het eerste zicht een natuurlijke dood. Hij was zesennegentig. De meid heeft in paniek de hulpdiensten gebeld. Straks doen we een autopsie, natuurlijk, om kwaad opzet uit te sluiten.”

We richten onze blik op de meid. Die zit in de hal op een Louis Quinze bankje. Ze houdt een klein, wit zakdoekje in haar handen die in haar schoot liggen. Af en toe drukt ze die tegen haar ogen om een traan te laten verdwijnen. Het is de enige blijk van emotie die ze ons gunt.

Ik vraag mij af wat er nu met haar zal gebeuren. Waar kan zij nog naartoe? Ze is zeker een stuk boven de pensioenleeftijd.

“Gaat het een beetje, mevrouw?”

Ik richt me tot de oude vrouw en probeer zoveel mogelijk empathie in mijn stem te leggen.

Ze kijkt me aan met verrassend heldere ogen en glimlacht.

“Waarom niet… Dit is misschien wel de beste dag van mijn leven. Eindelijk verlost van die…” Ze zoekt naar een woord.

“... klootzak en moordenaar. Excuseer me voor het lelijk woord, maar ik vind er geen ander dat beter past.”

“U noemt hem een moordenaar?”, zeg ik, de rest negerend. “Dat moet u mij dan toch eens uitleggen.”

“Haal uw camera en statiefje maar boven. Ik wil maar al te graag een aantal flagrante leugens rechtzetten. Dan kan eindelijk gerechtigheid geschieden.”

We installeren ons in het salon en de vrouw steekt van wal.

“Ik kon flarden van de ‘bekentenis’ van Bekaert horen,” en terwijl ze het zegt maakt ze met de vingers het typische aanhalingsgebaar.

"Schandelijk is het, hoe hij zonder verpinken de moord op Iréne in de schoenen van zijn broer - haar echtgenoot - schuift. Michel was dé familieman, hij hield zielsveel van zijn vrouw en kinderen. Niet Michel, maar Roland zelf verbrandde zich in de oorlog aan collaboratie met de Duitser en liep hoog op met het verwerpelijk ideeëngoed van het Nazisme en de Ahnenerbe. Hij was het, Roland, die Iréne offerde aan Nerthus en ermee dreigde ook de Michels kinderen, Tijl en Jan, te offeren. Michel kon geen kant meer uit, want Roland had het allemaal fijntjes uitgekiend zodat alle verdachtmakingen richting Michel zouden wijzen. De brave man vluchtte in de drank en ergens in de jaren tachtig zag Roland zijn kans en hij offerde ook Michel in het belang van de zaak. Naar de buitenwereld toe leek het zelfmoord.”

De meid pauzeerde even en dan ging ze verder.

“Ook Michel werd dus ook geofferd, nota bene in de aanwezigheid van zijn twee zonen, Tijl en Jan. In zijn waanzinnige logica zou deze offerdaad Tijl en Jan betere bestuurders van de firma maken. Maar Tijl en Jan - daar misrekende Roland zich - wilden zich niet onderwerpen aan Roland. Na een machtsstrijd die jaren duurde, gaven de broers zich gewonnen. Ze werden weggestuurd naar verre oorden, en Katrien Bekaert, de echtgenote van Jan, en hun twee kinderen, hield Roland Bekaert zo dicht mogelijk bij zich. Met het dreigement haar twee kinderen iets aan te doen, liet hij Katrien in de pas lopen.”

Ik onderbreek de meid in haar verklaring.

“Mevrouw, dat is een mooi verhalen, maar bewijzen… we hebben bewijzen nodig! Heeft u die? Briefwisseling, opgenomen gesprekken? Iets materieels dat uw verdraaiing van de feiten kan staven?” Ik kan mijn ongeloof niet verbergen terwijl ik spreek.

“Volgt u mij. Bewijzen zijn er in overvloed.” De vrouw steunt op de armleuningen van haar stoel om recht te komen.

Haar manier van stappen maakt haar bijna onzichtbaar: zo heeft ze het grootste deel van haar leven doorgebracht, dienend en ten dienste van anderen, steeds onzichtbaar en geruisloos.

We wandelen door de centrale gang van het grote landhuis en stappen recht op een deur af. De meid haalt een sleutelbos boven en ontsluit de zware deur. Erachter ligt een trap, vrij steil en veel ouder dan het landhuis. Zowel links als rechts zijn er trapleuningen die houvast bieden en dat is nodig want de treden zijn ruw en ongelijkmatig.

Het duurt even voor we het einde van de trap bereiken. Hoeveel treden zijn we afgedaald? Twintig, of dertig, of meer?

De trap komt uit op een lange, brede gang. Links en rechts zijn attributen uit het Nazi-tijdperk uitgestald en opgehangen. Hakenkruisen, vlaggen in felle rode kleur, wapenverzamelingen, een mannequin met een SS-uniform erop gedrapeerd. Om de zoveel meter is er een kuipzetel geplaatst waar de bezoeker kan plaatsnemen om te ‘genieten’ van de tentoonstelling. Vandamme port mij aan en met opengesperde ogen vormt ze met haar mond de letters W T F zonder ze uit te spreken.

De meid loopt er ongeïnteresseerd aan voorbij. Het is meteen duidelijk dat we hier niet voor gekomen zijn.

Op het einde van de gang is er een tweede deur. Weer haalt ze de sleutels boven.

“Welkom in de tempel van Nerthus,” zegt ze en ze zwaait de deur open en zet een stap opzij zodat wij er binnen kunnen gaan.

Het duurt even voor onze ogen wennen aan de duisternis, maar ondertussen waait een zure geur van aarde en modder naar ons toe.

Een gevoel van nietigheid overvalt mij onmiddellijk, niet op het vlak van grootte, maar op het vlak van tijd. Het lijkt of wij een oertijd zijn binnengestapt, een wereld helemaal anders dan die van ons, waarin de natuur, de aarde in het bijzonder, duizenden jaren oud, haar hand over ons uitspreidt en ons neerdrukt. Mijn bestaan hier op aarde verdwijnt helemaal in het niet in vergelijking met deze omgeving.

Verderop zie ik een schim, een standbeeld, met vage kenmerken van zowel man als vrouw: Nerthus. Er gaat een sensualiteit van uit die mij een oncomfortabel gevoel geeft en tegelijk enorm aantrekkelijk is. Mijn rationeel denken, mijn redelijkheid, is ver weg. Het lijkt wel of emoties en hormonen de overhand nemen. Ik voel een diepe angst in mij opkomen. Al wat ik in mijn leven heb gezien aan gruwel, misdaad en degeneratie komt naar boven als een herinnering en doet mij beseffen hoe ver menselijk gedrag verwijderd is van natuurlijke gerechtigheid en schoonheid.

Ik kijk vanuit mijn ooghoek naar Vandamme en merk dat ook zij met gefascineerde afschuw naar de schim kijkt. Ook zij moet die oeroude natuurkracht voelen, de heidense Moeder Aarde, tegelijk man en vrouw, yin en yang, leven en dood, die geeft en neemt, en balans en evenwicht zoekt zonder scrupules of medeleven.

Als ik mijn eerste woorden spreek, schrikt ze op.

“Zijn de offers hier gebracht?” vraag ik aan de meid.

Ze schudt het hoofd.

“Dit is maar een tempel. De offers dienen in de openlucht te gebeuren. Hierboven.” En ze wijst met haar vinger omhoog. “Meneer Bekaert hield ervan hier te verblijven. Het hield hem jong en gezond, zei hij altijd.”

“Maar hij zit toch in een rolstoel! Hoe kan hij hier geraken?”

De meid draait een kwartslag en wijst naar een hoek.

“Daar is de lift.”

Later. Bij dageraad. We rijden weg uit De Moerput, aan een slakkengang van twintig kilometer per uur.

“Dus,” zegt Vandamme, “hebben we sowieso te maken met een een rotvent - of het nu Roland is, of Michel, maakt weinig uit - die er niet voor terugdeinst zijn eigen vrouw, zijn eigen kinderen, zijn eigen bloed te offeren aan Nerthus voor financieel gewin? Zeg ik het goed? Wie een multinational leidt, moet bereid zijn de grootste offers te brengen? Is dit de moraal van het verhaal?”

De eerste zonnestralen vallen op haar gezicht. Helios’ zonnewagen komt tevoorschijn. Vandamme zag er nog nooit zo moe uit als nu. Haar telefoon gaat af en ze neemt op. Ze luistert, zonder te onderbreken en legt dan af. Haar gezicht toont geen emotie.

“Dat was mijn kantoor. Ze hebben zonet een bericht ontvangen van Interpol: zowel Jan als Tijl zijn momenteel spoorloos.”

Ze pauzeert even en gaat dan verder.

“En hiermee is de Bekaert-clan helemaal opgeruimd.” Ze laat een diepe zucht horen. “Ik wou dat ik heel dit dossier kon begraven in een diepe put!”

Weer zit Vandamme door het raam naar buiten te staren. Dan vraagt ze mij met aandrang te stoppen langs de weg. Ze opent het portier en geeft over in de graskant.

39: Elsje

Ik zie de lichtflits wanneer de bom uit Wereldoorlog Een ontploft en dan lijkt het alsof de tijd eindeloos vertraagd wordt. Mijn vader is een silhouet en daarrond zie ik balken van licht bevroren in de tijd. Ik zie hoe het lichaam van mijn vader defragmenteert in slowmotion. Het spat letterlijk uit elkaar, zoals als ik het eerder al in een Japanse manga animatiefilm heb gezien. De wetenschap dat het mijn vader is die uiteenspat doet me emotioneel helemaal niets. Ik registreer het. Dat is alles.

Dan bekruipt mij de angst dat de tunnel instort en dat dit voor Goran en mij een zekere dood betekent. In mijn ooghoek zie ik Goran, versteend als een zoutpilaar. De drukgolf bereikt ons en streelt mijn haren als een warme zomerbries. Ik sluit mijn ogen en geniet ervan. Als ik mijn ogen weer open doe, zie ik de hoe wanden van de tunnel het begeven. Een muur van water, modder, houten balken en puin komt op ons af.

Maar in plaats van pijn voel ik een warme omhelzing. Ik sluit weer mijn ogen en laat me meevoeren. Ik zit in een cocon van stilte, zo lijkt het. En dan zie ik een schim. Daar moet ik zijn, daar ben ik veilig. Ik glij in een kanaal van zachte, warme aarde naar de schim toe. De schim is man en vrouw tegelijk. Ik zie een glimlach en een geruststellende knik. Hier is het veilig, de tijd staat stil.

Ik ben niet alleen. Goran is in mijn buurt. Ik draai me naar hem toe en we smelten samen. Goran en ik zijn één. We volgen de schim. We glijden door een tunnel van warme aarde, steeds sneller. Maar wij volgen de schim moeiteloos. Hier wil ik blijven, voor altijd. Geen geroep, geen geschreeuw, geen pijn…

Maar dan voel ik een kracht die ons terughaalt. Inspecteur Vandenbulcke! We moeten hem nog redden! Het kan nog! Ken je dat gevoel, als je ‘s morgens wakker wordt uit een heel diepe slaap? Zo ver weg ben ik! De diepste slaap… en daar wil ik blijven. Maar de idee dat ik Vandenbulcke moet redden is sterker. En ik ben niet alleen. Ik merk dat Goran mij ook volgt. Mijn armen voelen zo moe, maar beetje bij beetje komt mijn kracht terug. Ik beweeg mijn vingers en voel de warme aarde, de modder, het slijk.

Ik open mijn ogen en zie niets dan blauw. Het duurt een hele tijd voor ik doorheb dat ik wakker ben. En het duurt nog veel langer voor ik doorheb waar ik ben. Ik lig in De Moerput, op mijn rug in de modder. Ik beweeg mijn vingers en voel het vettig goedje. Ik zit helemaal onder de modder, van kop tot teen. Naast mij ligt Goran. Ik geef hem een por en hij kreunt. Het duurt ook bij hem heel lang voor hij wakker wordt.

Dan komt de idee bij mij opdagen. Vandenbulcke, de politie-inspecteur! Hij heeft ons gered! Hij moet hier ook ergens zijn. Ik verzamel al mijn krachten en ga rechtop zitten.

“Goran, wakker worden. We moeten inspecteur Vandenbulcke vinden. Hij moet hier ook ergens zijn.”

Het duurt nog een tijd voordat Goran kan reageren. Maar eindelijk zitten we beiden op onze handen en voeten in de modderpoel en zoeken we op de tast naar Vandenbulcke. We ploeteren in het rond. Het lijkt een hopeloze zaak.

Plots roept Goran.

“Ik heb iets. Een been of zo.”

Ik glij door de modder naar hem toe en begin mee te zoeken en te graven.

“Klopt, ik voel het ook!” schreeuw ik. “Blijven graven, niet opgeven, we kunnen hem redden!”

Het lijkt hopeloos. Telkens als we de modder opzij duwen, weg van Vandenbulcke, glijdt het direct weer terug.

“Stoppen met graven,” zegt Goran. “We trekken hem er gewoon uit. Sta recht en pak een been!”

Het is het enige dat we nog kunnen doen. Met onze laatste krachten sleuren we aan zijn beide benen. Hij zit met zijn romp, armen en hoofd diep in de zuigende modder.

Maar beetje bij beetje lijkt er toch beweging in te komen.

“Blijven trekken! Tot we ver in het gras zijn. Niet opgeven nu!”

Eindelijk ligt Vandenbulcke in het gras. Hij lijkt ongeschonden, maar door de modder kunnen we niets zien.

Ik wrijf de modder van zijn gezicht. Maak zijn ogen, neus en mond vrij.

“Hij ademt niet!” Ik panikeer niet, maar voel me radeloos! “We moeten iets doen! Bel een ambulance!”

“Ik, ik,... ik heb mijn gsm verloren!” stottert Goran!

“Dan moeten we reanimeren!” Ik voel me schuldig omdat we zoveel tijd hebben laten voorbijgaan. Elke seconde is van belang!

Ik hou mijn oor bij zijn mond en zijn neus. Niets! Ik schud aan de schouder van Vandenbulcke. Best wel hard. Ik wacht. Tien seconden, twintig seconden, dertig seconden. Dan één keer een heel zwakke ademhaling. Eigenlijk meer een kreun. Dan weer niets. Zijn ogen zijn open, maar hij lijkt niets te zien. De seconden tikken weg. We moeten iets doen. Nu!

Ik begin te pompen op zijn borst, zoals ik gezien heb op tv. Een twee drie vier vijf. Een twee drie vier vijf. Ik vloek want mijn handen glijden weg door de modder. Opnieuw! Een twee drie vier vijf. Een twee drie vier vijf.

“Goran, overnemen!”

Goran neemt over.

“Moeten we niet beademen?” hijgt Goran.

Ik haal de schouders op.

“Het bloed doen circuleren is belangrijker, heb ik geleerd.”

Goran is moe en ik neem weer over.

“Hoe lang moeten we dit nog volhouden? Het is verdomd lastig.”

“Oké, stop en laten we luisteren.”

Ik houd mijn oor weer boven zijn mond en neus. Ik hoor niets.

“Ik hoor iets, Goran. Blijven volhouden! We kunnen hem redden!”

Goran neemt het van mij over en pompt op Vandenbulckes hart, nog harder dan tevoren.

Dan horen we een rochel. Het is Vandenbulcke die moeizaam probeert te ademen.

“Stoppen met pompen! Hij ademt weer!” roep ik.

We zitten beiden op onze knieën in de modder naast het lichaam van Vandenbulcke. Zijn ademhaling begint op gang te komen. Eerst moeizaam. Dan regelmatiger. Hij kan uiteindelijk zijn hoofd een klein beetje kantelen in onze richting.

Nu zie ik weer leven in zijn ogen.

Hij kijkt ons lange tijd aan.

“In hemelsnaam, wie zijn jullie?”

Even vrees ik hersenschade.

Maar dan heb ik het door: we zitten helemaal onder de modder en Vandenbulcke herkent ons niet!

40: Goran, Elsje, Manon, Vandenbulcke, de moeder van Elsje, en Roland

Weet je… wij zijn er allemaal beschadigd maar beter uitgekomen. Manon heeft een litteken aan de linker slaap - nog een geluk dat we haar oog niet verloren - en de lederen riemen, die diep in ons vel sneden, hebben rood-witte markeringen achtergelaten op onze polsen. We zouden die kunnen verbergen met accessoires, maar dat doen we niet. We hebben de sociale media gedeletet. De volgers zijn wellicht de wanhoop nabij nu, maar als er een paar van hen eens wat vaker naar buiten komen, dan zijn we al tevreden.

Vandenbulckes hart had zwaar te lijden ondanks onze reanimatie. Hoe lang ons hart zonder verse zuurstof zat, weten we niet. Wellicht veel te lang, en topprestaties als triatleet zitten er voor ons niet meer in. Maar we hebben eindelijk door dat prestatiedrang en ijdelheid het moeten afleggen ten voordele van behulpzaamheid en empathie.

Goran heeft last van paniekaanvallen en hyperventilatie. Maar we hebben al flink veel vooruitgang geboekt: we gebruiken diepe-ademhalingstechnieken en yoga. We komen ook heel vaak buiten, weer of geen weer, op de mountainbike, gewapend met de verrekijker en het fototoestel. De gameconsole staat stof te vergaren.

Elsje en mams… we zijn onafscheidelijk. We hebben geen geheimen meer. De ruzies, het verbale en het fysieke geweld dat we moesten ondergaan, we brengen het onder woorden, en hoe verschrikkelijk pijnlijk de herinneringen vaak zijn, ze onder woorden brengen is de eerste stap van het genezings- en verwerkingsproces. We beseffen nu ook dat paps was afgegleden in het moeras van drank- en drugsverslaving en financieel helemaal aan de grond zat. Bij zijn zogenaamde vriendin kreeg hij opdrachten van het misdaadmilieu. De laatste opdracht was de moord op Katrien Bekaert, waarvoor hij heel specifieke instructies ontving en een mes, een rode, lederen riem en een specifieke locatie: De Moerput. Vlak bij zijn deur. Wat een toeval! Maar, ach, niets is toeval, toch?

We zitten allemaal samen in de jacuzzi. Er zijn geen camera’s opgesteld. We genieten van een glaasje cava. Op het dak van Roland, de overbuur, zitten zwarte kauwen. We springen van nokpan naar nokpan en houden dan ons kopje scheef.

https://open.spotify.com/track/4HMHfABjrAez8PucpSM6Qe?si=6e8960814f5e46f6