Dr Paweł Modrzyński z Wydziału Zarządzania Politechniki Bydgoskiej prowadzi ogólnopolskie badanie naukowe poświęcone funkcjonowaniu samorządowych Centrów Usług Wspólnych (CUW) oraz ich dojrzałości cyfrowej. Projekt koncentruje się na analizie wpływu cyfryzacji na zdolności nadzorcze oraz efektywność zarządzania w jednostkach samorządu terytorialnego (JST).

Badanie realizowane jest we współpracy z Wolters Kluwer Polska.

Projekt stanowi kontynuację ponad dekady badań naukowych i analiz eksperckich dotyczących funkcjonowania CUW w Polsce. Dotychczasowe prace obejmowały m.in. modele organizacyjne obsługi wspólnej, zakres świadczonych usług, efektywność działania oraz poziom digitalizacji procesów administracyjnych.

Po ponad dziesięciu latach funkcjonowania CUW możliwe staje się kompleksowe spojrzenie na efekty tej reformy. Kluczowe znaczenie ma dziś zrozumienie, w jaki sposób organizacja obsługi wspólnej, poziom automatyzacji procesów, architektura danych oraz zdolności analityczne przekładają się na realne mechanizmy nadzoru oraz zarządzania finansami publicznymi w JST.

Badanie stanowi pierwszą w Polsce kompleksową analizę konfiguracyjnych mechanizmów transformacji cyfrowej CUW.
W odróżnieniu od dotychczasowych badań - koncentrujących się głównie na aspektach organizacyjnych lub zakresie usług - projekt identyfikuje zależności między poziomem cyfrowej dojrzałości, architekturą procesów i systemów informacyjnych a rzeczywistą zdolnością JST do podejmowania decyzji zarządczych w oparciu o dane.

Projekt podejmuje próbę wypełnienia istotnej luki badawczej, analizując relacje między organizacją obsługi wspólnej, poziomem transformacji cyfrowej procesów administracyjnych oraz zdolnością JST do efektywnego zarządzania i sprawowania nadzoru.

Realizacja projektu uzyskała szerokie wsparcie całego środowiska samorządowego w Polsce. Patronat medialny oraz aktywne zaangażowanie w realizację działań badawczych objęły wszystkie najważniejsze ogólnopolskie organizacje zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego.

W gronie instytucji wspierających projekt znalazły się: organizacje ogólopolskie: Unia Metropolii Polskich, Związek Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich, Unia Miasteczek Polskich, Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej oraz organizacje regionalne: Federacja Regionalnych Związków i Powiatów RP oraz Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski.

Tak szerokie wsparcie instytucjonalne wzmacnia rangę projektu oraz zapewnia jego wysoką użyteczność praktyczną. Projekt ma potencjał realnego oddziaływania na kierunki rozwoju zarządzania publicznego oraz cyfrowej transformacji administracji samorządowej w Polsce.

Celem badania jest identyfikacja konfiguracyjnych mechanizmów cyfrowej transformacji samorządowych Centrów Usług Wspólnych oraz określenie ich wpływu na zdolność jednostek samorządu terytorialnego do sprawowania nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi oraz zwiększania efektywności zarządzania środkami publicznymi.

Badanie koncentruje się na analizie zależności między organizacją procesów obsługi wspólnej, poziomem automatyzacji procesów administracyjnych, architekturą danych, systemami raportowania oraz wykorzystaniem informacji zarządczej, a zdolnością JST do podejmowania decyzji finansowych i organizacyjnych w oparciu o dane generowane przez centra usług wspólnych.

Kwestionariusz badawczy obejmuje siedem komplementarnych obszarów analizy:

A. Profil organizacyjny i operacyjny CUW
Struktura jednostki, zakres świadczonych usług wspólnych oraz skala działalności CUW.

B. Geneza i umocowanie instytucjonalne CUW
Uwarunkowania powstania CUW, ich miejsce w systemie zarządzania JST oraz poziom autonomii organizacyjnej jednostki.

C. Architektura procesów masowych i operacyjna transformacja cyfrowa CUW
Organizacja procesów finansowo-księgowych i płacowych, specjalizacja zadań oraz poziom automatyzacji procesów.

D. Architektura danych i zdolność informacyjna CUW w kontekście nadzoru JST
Integracja systemów informatycznych, struktura gromadzonych danych oraz możliwość generowania informacji zarządczej.

E. System KPI, pomiar efektywności i jego umocowanie
Zakres stosowanych mierników efektywności, ich formalizacja oraz wykorzystanie w zarządzaniu CUW i JST.

F. Wpływ funkcjonowania CUW na zdolność zarządczą JST
Możliwość centralnego monitorowania finansów jednostek oraz wykorzystanie danych w procesach decyzyjnych JST.

G. Systemowy efekt funkcjonowania CUW – zdolność analityczna i inicjatywa optymalizacyjna
Rola CUW w przygotowywaniu analiz finansowych, formułowaniu rekomendacji optymalizacyjnych oraz wspieraniu decyzji zarządczych JST.

Badanie skierowane jest do dyrektorów i kierowników samorządowych Centrów Usług Wspólnych w Polsce.

Realizacja badania prowadzona jest w okresie od 8 marca do 31 maja 2026 roku.

Udział w badaniu jest dobrowolny, a wszystkie odpowiedzi mają charakter anonimowy. Dane będą analizowane wyłącznie w formie zagregowanej i wykorzystane wyłącznie do celów naukowych.
Wyniki badań zostaną przedstawione w raportach eksperckich, publikacjach naukowych oraz podczas konferencji poświęconych funkcjonowaniu Centrów Usług Wspólnych w Polsce.

Forum Samorządowych Centrów Usług Wspólnych w Warszawie - 15.06.2026 r.