ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਯੁੱਧ ਕਲਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦਲ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾਈ ਰੂਹ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮਝਣ ਲਈ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੌਮ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਖੜੀ ਰਹੇ।
ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੁੱਧ ਕਲਾ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦਲ ਪੰਥ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਿੰਮਤ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਜੀਵਨ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਮਾਰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਇਆ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਨਾ ਝੁਕੇ।
ਇਹੀ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਨਿਹੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੀ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ:
ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ
ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ
ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ
ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ
ਲੰਗਰ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ
ਨਿਹੰਗ ਬਾਣਾ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾਈ ਸਰੂਪ
ਇਹ ਸਭ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਸਿੱਖ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਔਖੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਯੋਧਾ ਦਲਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾਈ ਰੱਖੀ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ, ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ। ਜਥੇਦਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾਈ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ
ਅੱਜ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ
ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਲਈ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮਝਣ ਲਈ
ਸੇਵਾ ਭਾਵ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ
ਖਾਲਸਾਈ ਸਰੂਪ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਥ ਅਕਾਲੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਥ ਅਕਾਲੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਕੇਵਲ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੇਵਾ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਅਰਦਾਸ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾ
ਖਾਲਸਾ ਪਛਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ
ਨਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ
ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ’ਤੇ ਮਾਣ
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਥ ਅਕਾਲੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਥਾ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ।