Cách sử dụng bình khí oxy y tế

Khi trong nhà có người lớn tuổi, người đang điều trị bệnh hô hấp, mới xuất viện, có bệnh tim phổi hoặc thường xuyên bị hụt hơi, bình khí oxy y tế thường được chuẩn bị như một phương án hỗ trợ rất cần thiết. Nhưng thực tế, nhiều gia đình chỉ nghĩ đơn giản là có bình oxy thì lúc khó thở mở ra cho người bệnh dùng. Đến khi cần thật, mọi người lại lúng túng: van bình mở thế nào, đồng hồ áp suất đọc ra sao, chỉnh bao nhiêu lít mỗi phút, dùng dây thở mũi hay mặt nạ, bình oxy đặt trong phòng ngủ có an toàn không, khi nào cần đổi bình? Đây đều là những câu hỏi quan trọng vì bình oxy y tế không phải vật dụng thông thường. Oxy là khí hỗ trợ điều trị, cần sử dụng đúng cách để vừa giúp người bệnh dễ thở hơn, vừa bảo đảm an toàn cho cả gia đình.

Bài viết này Khôi Nguyên chia sẻ cách sử dụng bình khí oxy y tế theo lối dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với người dùng tại nhà. Tuy nhiên, có một nguyên tắc cần nhớ ngay từ đầu: oxy y tế chỉ nên dùng khi có chỉ định hoặc hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ, nhân viên y tế. Không nên tự ý cho người đang mệt, chóng mặt, đau ngực hoặc khó thở thở oxy theo cảm tính. Khó thở có thể đến từ rất nhiều nguyên nhân; có những tình huống cần gọi cấp cứu ngay chứ không thể chỉ xử lý bằng việc tăng oxy tại nhà.

Bình oxy y tế là gì

Bình oxy y tế là bình chứa khí oxy được nén ở áp suất cao, sử dụng cùng bộ van điều áp, đồng hồ áp suất, bộ chỉnh lưu lượng, dây thở oxy hoặc mặt nạ oxy. Khi người bệnh bị thiếu oxy máu hoặc có chỉ định hỗ trợ hô hấp, oxy từ bình sẽ được dẫn qua thiết bị để cung cấp theo lưu lượng phù hợp. Đây có thể là giải pháp hỗ trợ hữu ích tại nhà trong thời gian theo dõi sức khỏe, hồi phục sau điều trị hoặc trong lúc chờ được đưa đến cơ sở y tế theo hướng dẫn chuyên môn.

Nhiều người thường hỏi bình oxy y tế có khác gì bình oxy công nghiệp không. Khác biệt nằm ở mục đích sử dụng, yêu cầu chất lượng khí, quy trình cung cấp và phụ kiện đi kèm. Oxy dùng cho người bệnh cần được cung cấp từ đơn vị uy tín, có bình, van và phụ kiện phù hợp. Khi tìm nơi mua hoặc đổi bình, đừng chỉ hỏi giá; hãy hỏi rõ nguồn khí, dung tích bình, bộ điều áp, dây thở, bình làm ẩm, cách theo dõi lượng oxy còn lại và hỗ trợ khi cần đổi bình gấp.

Tại Trà Vinh, Công ty khí công nghiệp Trung Kiên cung cấp khí oxy trực tiếp, không qua trung gian, hỗ trợ khách hàng lựa chọn bình oxy phù hợp với nhu cầu thực tế. Với những gia đình lần đầu dùng bình oxy y tế, việc được hướng dẫn rõ từng bộ phận và thao tác cơ bản là điều rất đáng giá. Một bình oxy tốt không chỉ nằm ở lượng khí bên trong mà còn ở việc người nhà biết sử dụng đúng và biết phải làm gì khi có tình huống bất thường.

Các bộ phận trên bình oxy

Nhìn một bộ bình oxy y tế, nhiều người sẽ thấy khá nhiều chi tiết và lo sợ thao tác sai. Thật ra, chỉ cần hiểu đúng các bộ phận chính thì việc sử dụng sẽ dễ hơn rất nhiều. Đầu tiên là van bình oxy, nằm ở phần cổ bình. Đây là nơi đóng hoặc mở nguồn oxy từ trong bình. Van bình phải được mở từ từ, không giật mạnh, không dùng búa, kìm hoặc vật cứng để cố vặn khi van bị kẹt.

Tiếp theo là bộ điều áp, thường gắn trực tiếp vào van bình. Bên trong bình, oxy được nén ở áp suất rất cao, còn người bệnh chỉ cần nhận oxy ở áp suất đã được giảm xuống mức sử dụng phù hợp. Bộ điều áp có nhiệm vụ kiểm soát điều này. Trên bộ điều áp thường có đồng hồ áp suất, giúp người dùng biết bình còn bao nhiêu oxy. Kim đồng hồ càng thấp thì lượng oxy dự trữ càng ít. Nếu người bệnh cần oxy thường xuyên, gia đình cần quan sát đồng hồ mỗi ngày để chủ động đổi bình, không nên chờ đến khi bình cạn hoàn toàn.

Bộ phận tiếp theo là núm điều chỉnh lưu lượng, thường được ghi theo đơn vị lít/phút. Đây là phần cần chú ý nhất. Có người nghĩ người bệnh càng khó thở thì cứ tăng số lít lên càng tốt, nhưng cách làm này không đúng. Mỗi người bệnh có mức lưu lượng khác nhau, phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và chỉ định điều trị. Oxy nên được dùng như một loại thuốc: đúng người, đúng mức, đúng thời gian. Gia đình chỉ nên điều chỉnh đúng mức bác sĩ hoặc nhân viên y tế đã dặn; không tự ý tăng, giảm hoặc để người bệnh tự chỉnh theo cảm giác.

Ngoài ra còn có dây thở oxy qua mũi, mặt nạ oxy và bình làm ẩm nếu hệ thống được trang bị. Dây thở mũi là loại ống mềm, có hai đầu nhỏ đặt vào lỗ mũi. Mặt nạ oxy sẽ ôm vùng mũi và miệng, thường dùng theo hướng dẫn riêng. Bình làm ẩm giúp tạo độ ẩm cho dòng oxy trong một số trường hợp, hạn chế cảm giác khô mũi, khô họng. Khi nhận bình, gia đình nên yêu cầu nhân viên giao hàng chỉ rõ từng bộ phận, cách lắp dây, vị trí khóa mở và cách kiểm tra đồng hồ. Chỉ vài phút hướng dẫn ban đầu có thể giúp cả nhà bình tĩnh hơn rất nhiều trong lúc cần dùng gấp.

Trước khi nghĩ đến việc mở van, hãy chọn vị trí đặt bình oxy thật an toàn. Bình nên được đặt đứng trên nền phẳng, khô ráo, thông thoáng và có điểm tựa chắc chắn. Nếu có giá đỡ hoặc dây cố định thì càng tốt, vì bình oxy chứa khí nén áp suất cao, không nên để ngã đổ hoặc va chạm mạnh. Không đặt bình ở mép giường, sát cửa ra vào, lối đi chật hẹp, nơi trẻ nhỏ hay thú cưng có thể đụng vào. Cũng không nên để bình nằm lăn ngang trên sàn nhà.

Một nguyên tắc an toàn rất quan trọng là tránh toàn bộ nguồn lửa và nguồn nhiệt. Oxy không tự cháy, nhưng có thể làm ngọn lửa cháy mạnh hơn và lan nhanh hơn. Vì vậy, không hút thuốc, không dùng thuốc lá điện tử, không bật lửa, không đốt nến, không thắp nhang gần khu vực có sử dụng oxy. Bình oxy cũng cần để xa bếp gas, bếp điện, máy sưởi, ổ điện bị hư, nơi có tia lửa điện hoặc các loại bình xịt dễ cháy. Nếu nhà có người hút thuốc, cần thống nhất rõ: tuyệt đối không hút trong phòng đặt bình oxy hoặc nơi người bệnh đang thở oxy.

Khi thao tác với van và bộ điều áp, tay người dùng phải sạch, khô và không dính dầu mỡ. Không bôi dầu, mỡ, vaseline hoặc chất bôi trơn lên van oxy, ren nối, đồng hồ hay các phụ kiện. Không tự tháo bộ van để sửa khi thấy bất thường. Nếu nghe tiếng xì kéo dài, thấy van lỏng, đồng hồ không hoạt động, dây bị nứt hoặc có dấu hiệu rò rỉ, hãy ngưng sử dụng và liên hệ đơn vị cung cấp để được kiểm tra.

Cách sử dụng bình khí oxy y tế từng bước

Khi đã đặt bình ở vị trí an toàn, người nhà cần kiểm tra lại chỉ định về lưu lượng oxy trước. Hãy chắc chắn rằng bộ điều áp đã được gắn đúng, dây thở hoặc mặt nạ được kết nối chắc chắn, không bị gập, bẹp hay rơi ra. Nếu sử dụng bình làm ẩm, chỉ dùng nước theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc nhà cung cấp thiết bị; không tự pha thêm tinh dầu, thuốc, nước có mùi hoặc chất lạ vào bình làm ẩm.

Bước tiếp theo là mở van bình. Hãy mở van từ từ theo chiều đã được hướng dẫn khi nhận bình. Không mở đột ngột bằng lực mạnh. Sau khi mở, quan sát đồng hồ áp suất để kiểm tra xem bình còn oxy hay không. Nếu kim đồng hồ không lên, có tiếng rò rỉ mạnh hoặc thiết bị có dấu hiệu bất thường, hãy khóa van lại và gọi hỗ trợ. Không cố tiếp tục dùng bằng cách tháo ra lắp lại nhiều lần nếu bạn không chắc thao tác.

Khi hệ thống ổn định, chỉnh núm lưu lượng đúng mức đã được bác sĩ chỉ định. Mức này thường được ghi theo lít/phút. Người nhà không nên áp dụng chung một mức cho mọi người, cũng không tự tăng oxy chỉ vì thấy người bệnh vẫn thở mệt. Nếu người bệnh đang dùng oxy đúng chỉ định nhưng tình trạng không cải thiện, đó có thể là dấu hiệu cần đánh giá y tế thêm, không phải lúc để tự chỉnh thiết bị.

Sau khi chỉnh lưu lượng, đặt dây thở mũi hoặc mặt nạ cho người bệnh. Với dây thở mũi, đặt nhẹ hai đầu nhỏ vào lỗ mũi, vòng dây qua tai rồi siết vừa phải dưới cằm. Dây không nên quá chặt vì có thể gây đau tai, hằn da, khó chịu; nhưng cũng không nên quá lỏng khiến đầu dây tuột ra ngoài. Với mặt nạ oxy, đặt ôm vừa vùng mũi và miệng, kiểm tra dây cố định để người bệnh có thể thở thoải mái.

Trong thời gian sử dụng oxy, người bệnh nên ngồi hoặc nằm nửa ngồi nếu tư thế này giúp họ dễ thở hơn. Không để dây bị đè dưới lưng, mắc vào chăn gối hoặc kéo căng khi người bệnh trở mình. Người nhà nên ở gần quan sát, đặc biệt với người cao tuổi, người bệnh nặng hoặc người lần đầu sử dụng. Hãy chú ý biểu hiện thực tế của người bệnh: họ có bớt tím tái không, có tỉnh táo không, có nói chuyện được không, nhịp thở có dồn dập hơn không. Không nên chỉ chăm chăm nhìn vào chỉ số hoặc đồng hồ bình mà bỏ qua tình trạng của người bệnh.

Khi đã dùng xong theo hướng dẫn, cần khóa bình cẩn thận để tránh thất thoát oxy. Trước hết, tắt van bình theo đúng hướng dẫn. Sau đó, tùy loại bộ điều áp, có thể cần để lượng oxy còn trong dây thoát ra trước khi đưa núm lưu lượng về mức tắt. Vì kiểu van và thiết bị có thể khác nhau, tốt nhất hãy làm theo quy trình mà nhân viên giao bình đã hướng dẫn trực tiếp. Đừng tự tháo đồng hồ hoặc tháo bộ điều áp ra khỏi bình khi bình vẫn còn áp.

Sau khi khóa, cất dây thở hoặc mặt nạ ở vị trí sạch sẽ. Không để đầu dây rơi xuống sàn, nằm lẫn trong chăn gối hay để người khác dùng chung. Dây thở và mặt nạ cần được vệ sinh, thay mới theo hướng dẫn chuyên môn hoặc khi đã cũ, bẩn, nứt, đổi màu. Nếu người dùng bị cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp, việc thay phụ kiện đúng thời điểm càng quan trọng để giữ vệ sinh.

Theo dõi lượng oxy còn lại và chủ động đổi bình

Một trong những lỗi thường gặp nhất là để bình gần cạn mới gọi đổi. Khi người bệnh phụ thuộc vào oxy hoặc cần dùng vào ban đêm, việc hết bình đột ngột sẽ khiến gia đình rất áp lực. Vì vậy, hãy tạo thói quen quan sát kim đồng hồ áp suất, nhất là sau những lần dùng kéo dài. Khi kim đã xuống thấp hoặc gần mức mà đơn vị cung cấp khuyến nghị đổi bình, hãy liên hệ sớm để sắp xếp.

Thời gian sử dụng một bình oxy không thể nói chung bằng một con số cố định, vì còn phụ thuộc vào dung tích bình, áp suất nạp, lượng oxy thực có trong bình và lưu lượng sử dụng mỗi phút. Bình dung tích lớn hoặc dùng ở lưu lượng thấp sẽ kéo dài hơn; bình nhỏ, dùng ở lưu lượng cao sẽ nhanh hết hơn. Khi chọn bình, khách hàng nên nói rõ nhu cầu: dùng dự phòng trong nhà, dùng trong thời gian ngắn, dùng thường xuyên hay cần bình có thể di chuyển. Trung Kiên có thể tư vấn dung tích và phương án đổi bình phù hợp hơn, giúp khách hàng tránh vừa lãng phí vừa rơi vào cảnh thiếu oxy lúc cần.

Trung Kiên cung cấp khí oxy tại Trà Vinh

Khi cần mua, đổi hoặc nạp bình khí oxy tại Trà Vinh, khách hàng nên chọn đơn vị có thể tư vấn rõ ràng thay vì chỉ giao bình rồi để người nhà tự xoay xở. Công ty khí công nghiệp Trung Kiên chuyên cung cấp khí oxy trực tiếp, không qua trung gian, với mức giá ưu đãi và quy trình phục vụ phù hợp cho nhiều nhu cầu. Khách hàng có thể trao đổi trước về dung tích bình, bộ van điều áp, dây thở, bình làm ẩm, nhu cầu sử dụng tại nhà và thời điểm cần đổi bình để được chuẩn bị phù hợp.

Một bình oxy y tế đặt tại nhà mang lại cảm giác chủ động, nhưng chỉ thật sự phát huy giá trị khi được dùng đúng cách. Hãy coi việc kiểm tra van, theo dõi đồng hồ, giữ khoảng cách an toàn với nguồn lửa và làm đúng lưu lượng chỉ định là những thói quen bắt buộc. Trung Kiên mong muốn không chỉ cung cấp nguồn khí oxy ổn định cho khách hàng tại Trà Vinh mà còn đồng hành bằng sự tư vấn rõ ràng, hỗ trợ tận tâm để mỗi gia đình có thể sử dụng bình oxy an toàn và yên tâm hơn khi cần thiết.