Sekar Alit taler kawastanin geguritan. Geguritan mawit saking kruna lingga gurit sané maartos ngardi puisi, kruna gurit punika kadwipurwayang dados gegurit, sanékawewehin antuk pangiring –an.
Artos punika sané prasida minayang ring sajeroning karya sastra peparikan, sané wantah marupa karya sastra tetedunan (transformasi) saking karya sastra sané sampun wénten riinan. Indik pupuh-pupuh sané ketah kaanggehang ring sajeroning geguritan, sané lumrah wénten adasa (10) kuéhnyané, inggih punika:
S : Sinom, Semarandana
M : Maskumambang, Mijil
P : Pucung, Pangkur
G : Ginada, Ginanti
D : Durma, Dandanggula
Wangun Sekar Alit/Pupuh/Geguritan
Wangun Sekar Alit/Pupuh/Geguritan kaiket olih:
Padalingsa
Padalingsa tegesipun kecap wanda miwah wangun suara ring panguntat sajeroning acarik lan akéh carik sajeroning apada.
Guru Wilangan
Guru Wilangan inggih punika uger-uger kecap wanda sajeroning acarik.
Guru Dingdong
Guru dingdong inggih punika uger-uger wangun suara panguntat sajeroning acarik.
Guru Gatra
Guru gatra inggih punika uger-uger katah carik sajeroning apada.
Ring sor puniki kasurat wangun pupuh sané kabaos sekar alit miwah uger-ugernyané :
Sinom = 8a 8i 8a 8i 8i 8u 8a 8i 4u 8a
Semarandana = 8i 8a 8o 8a 8a 8u 8a
Maskumambang = 4a 8i 6a 8i 8a
Mijil = 10i 6o 10e 10i 6i 8a
Pucung = 4u 8u 6a 8i 4u 8a
Pangkur = 8a 11i 8u 7a 12u 8a 8i
Ginada = 8a 8i 8a 8u 8a 4i 8a
Ginanti = 8u 8i 8a 8i 8a 8i
Durma = 12a 8i 6a 8a 8i 5a 7i
Dandanggula = 10i 10a 8e 7u 9i 7a 6u 8a 12i 7a
Wirasan/Watak Pupuh (Sekar Alit)
Pupuh-pupuh punika ri tatkala ngendingang/ngwacén patut nganutang ring wirasan/ watak
pupuh ipun sakadi :
Pupuh sinom : mawirasa ramah tamah, tur lengut, taler becik anggén ri kala mapasuitran miwah ngicénin piteket-piteket.
Pupuh semarandana : mawirasa manut kayun, sedih, kaduhkitan saking asmara.
Pupuh mijil : kanggén ngicénin piteket-piteket, miwah anggén nyinahang kasmaran.
Pupuh maskumambang : nyinahang wirasa sané sedih, matetangisan.
Pupuh pucung : mawirasa enduk, tan parasa sané mamuncak, becik anggén ngicénin piteket-piteket.
Pupuh pangkur : mawirasa daging pikayun sané mamuncak, becik anggén ngicénin piteket-piteket sumeken taler anggén nyinahang kasmaran sané mapucak.
Pupuh ginada : nyinahang kayun sané kaduhkitan, sedih, merana, kuciwa/kecewa.
Pupuh ginanti : nyinahang rasa senéng, tresna asih, patut anggén ngicénin ajaran filsafat,miwah indik kasmaran.
Pupuh durma : nyinahang watak sané keras, bangras, bendu, muah nyritayang indik payudan.
Pupuh dandang gula : nyinahang rasa sané alus, makasih-kasihan taler anggén panguntat karangan.
Contoh Pupuh (Sekar Alit)
Pupuh Ginanti
Saking tuhu manah guru
Mituturin cening jani
Kaweruhe luir sanjata
Ne dadi prabotang sai
Kaanggen ngaruruh merta
Saenun ceninge urip
Pupuh Mas Kumambang :
Cai Tarka
Kema ka toko di gati
ne pipise aba
Beliang meme abesik
colok mecap ali baba
Pupuh Mijil :
Dadong dauh ngelah siap putih
Ba mataluh reko
Minab ada limolas taluhne
Nanging lacur ada ne nepukin
Anak cerik-cerik
Kaliwat rusit ipun
Pupuh Pucung :
Bibi anu lamun payu luwas manjus
Antenge tekekang
Yatnain ngaba masuwi
Tiyuk puntul
Bawang anggon pasikepan