Augustinus van Hippo
De christenen ontwikkelen het idee van de drieeenheid van vader, zoon en heilige geest. De drieeenheid is, voorzover ik weet, het eerste filosofische idee waarmee ik geconfronteerd word. Op de lagere school, begin jaren 50, val ik tijdens de lessen de pastoor lastig met vragen over de drieeenheid. Ik weet niet meer, welke vragen, maar misschien deze vraag: God is de vader, de zoon en de heilige geest. Jezus is echter niet de vader en ook niet de heilige geest. Dit is logisch absurd. Met mijn kinderlijke verstand begrijp ik, dat als je aanneemt dat de vader, de zoon en de heilige geest God zijn, de vader, de zoon en de heilige geest identiek moeten zijn. De pastoor vertelt dan dat volgens Augustinus van Hippo het begrijpen van de drieeenheid het verstand van een mens te boven gaat.
Terwijl Augustinus langs het water loopt op het strand ziet hij een jongetje dat een kuiltje heeft gegraven en daar water in giet dat hij telkens uit de oceaan schept. Augustinus vraagt: wat ben je aan het doen? Het jongetje antwoordt: Ik ga het water van de hele oceaan in dat kuiltje gieten. Augustinus zegt lachend: Dat kan toch niet. Dan zegt het kind: Zoals het onmogelijk is om in dit kuiltje al het water van de oceaan te gieten, zo is het onmogelijk om het mysterie van de drieeenheid te doorgronden. Ineens is het jongetje verdwenen en Augustinus begrijpt dat het een engel is geweest.
Augustinus legt het uit in zijn boek De Trinitate. Hij vergelijkt de eenheid van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest met die van onze mentale vermogens. Wij hebben één geest, maar in de geest bevinden zich drie vermogens: geheugen, intelligentie en wil . Elk vermogen onderscheidt zich van het andere, maar alle drie de vermogens zijn van één geest.
Memoria, intelligentia et voluntas unum sunt essentialiter, et tria relative.
Geheugen, intelligentie en wil zijn essentieel één, en relatief drie.
Mens imago Trinitatis in sui ipsius memoria, intelligentia et voluntate.
De geest is een beeld van de Drieeenheid in zijn eigen geheugen, intelligentie en wil.