Ο Γέρακας αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ταχείας αστικής ανάπτυξης στην Ανατολική Αττική. Μέσα σε περίπου 25–30 χρόνια, η περιοχή μεταμορφώθηκε από αγροτική ζώνη σε ένα σύγχρονο και οργανωμένο προάστιο της Αθήνας, ακολουθώντας τις γενικότερες τάσεις επέκτασης της πρωτεύουσας.

Κατά την περίοδο 1945–1970, ο Γέρακας διατηρούσε έντονα αγροτικό χαρακτήρα. Η περιοχή αποτελούνταν κυρίως από καλλιεργήσιμες εκτάσεις, με ελάχιστα σπίτια και περιορισμένο οδικό δίκτυο. Λειτουργούσε ως ενδιάμεση αγροτική ζώνη ανάμεσα στην Παιανία και τα Σπάτα, ενώ τα όρια της Αθήνας βρίσκονταν τότε σημαντικά πιο δυτικά.

Η πρώτη φάση οικιστικής ανάπτυξης ξεκινά τη δεκαετία του 1980 και διαρκεί έως περίπου το 2000. Την περίοδο αυτή δημιουργούνται οικοδομικοί συνεταιρισμοί, οργανώνεται το πολεοδομικό σχέδιο και χαράσσονται νέοι δρόμοι. Παράλληλα, αρχίζει η κατασκευή κατοικιών, κυρίως μεζονετών και μικρών πολυκατοικιών, προσελκύοντας κατοίκους από το κέντρο της Αθήνας. Ο Γέρακας αποκτά σταδιακά τον χαρακτήρα προαστιακής περιοχής.

Η δεκαετία 2000–2010 σηματοδοτεί την πιο δυναμική φάση ανάπτυξης. Η ολοκλήρωση σημαντικών υποδομών, όπως η Αττική Οδός και το Διεθνές Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», ενίσχυσε σημαντικά την προσβασιμότητα της περιοχής. Ως αποτέλεσμα, επιταχύνθηκε η οικοδομική δραστηριότητα, καλύφθηκε μεγάλο μέρος των διαθέσιμων οικοπέδων και διαμορφώθηκε ένας ενιαίος αστικός ιστός, συνοδευόμενος από την ανάπτυξη εμπορικών και επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Από το 2010 έως σήμερα, ο Γέρακας έχει πλέον εδραιωθεί ως πλήρως ανεπτυγμένη αστική περιοχή. Διαθέτει βασικές υποδομές και υπηρεσίες, όπως σχολικές μονάδες, εμπορικά καταστήματα, δημόσιες υπηρεσίες και συγκοινωνιακή σύνδεση με το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας. Η περαιτέρω επέκταση της πόλης πραγματοποιείται με ηπιότερους ρυθμούς, καθώς η πλειονότητα των οικοπέδων έχει ήδη αξιοποιηθεί.

Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της περιοχής διαδραμάτισαν οι μεγάλες υποδομές, η διαθεσιμότητα γης και η αυξημένη ζήτηση για προαστιακή κατοικία, ιδιαίτερα πριν από την οικονομική κρίση. Ο Γέρακας εντάσσεται στο ευρύτερο φαινόμενο της αστικής διάχυσης της Αθήνας προς τα Μεσόγεια, μαζί με περιοχές όπως η Παλλήνη, η Παιανία και τα Σπάτα.

Συνολικά, η ανάπτυξη του Γέρακα αποτυπώνει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο οι υποδομές, η οικονομία και οι κοινωνικές ανάγκες μπορούν να μετασχηματίσουν μια αγροτική περιοχή σε μια σύγχρονη πόλη μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.