In 2018 leek het er op dat een eeuwenoude boerderij aan de Moerstraatseweg ongemerkt zou verdwijnen. De boerderij was niet behoudens waardig en moest daarom gesloopt worden en wijken voor nieuwbouw. Wij hebben af kunnen spreken dat wij in 2019 de boerderij vooraf konden beschrijven, fotograferen en tekenen om op die wijze een stukje geschiedenis op papier te krijgen. De gegevens werden aangevuld met dat wat een bewoner van de boerderij nog kon vertellen en wat er in de geschiedenis terug te vinden was. Nadat alles klaar is komt daarvan een verslag. Bij het navolgende archeologische onderzoek hebben wij de stadsarcheoloog van Bergen op Zoom en die van Breda geassisteerd. Het onderzoek leverde sporen op die niet verder teruggingen tot 1669.
Wat ons steeds bezighield was documentatie uit de 15e eeuw waarin een slot beschreven staat dat zich nabij de plaats van de boerderij zou bevinden. Een dichtgeslibde gracht tekende daar een terrein af dat er zeker mee te maken kon hebben.
Een beperkt onderzoek op het terrein dat naast de boerderij ligt en omgeven is door een slotgracht, leverde geen oude funderingsresten op. Wel werden fragmenten leisteen van dakleien aangetroffen. Dit moest betekenen dat daar ooit bebouwing van enige betekenis moet hebben gestaan, al was daar verder niets van terug te vinden.
De bedoeling van de eigenaar van het terrein was om de slotgracht te verdiepen en te verbreden voor de aanleg van een siertuin.
De afspraak werd gemaakt dat de eigenaar onze stichting in zou lichten als de gracht werd uitgegraven zodat wij de inhoud ervan konden controleren en mogelijke oude voorwerpen konden veiligstellen. Maar het liep anders....
Onverwachts kreeg onze stichting zondag 17 mei 2020 een tip dat de oude slotgracht fors was verbreed en verdiept. Doordat wij niet waren geïnformeerd over de werkzaamheden was er van mogelijke archeologische voorwerpen uit de gracht niets meer te vinden. Een gemiste kans!
Wij hebben daarna op maandag 18 mei het graafwerk nauwlettend gevolg waarbij plots toch resten van oude funderingen vrijkwamen. Gezien de hoge archeologische waarde van die ontdekking werd de aanleg van de siertuin stilgelegd en ging het graafwerk over in archeologisch onderzoek.
Stadsarcheoloog Marco Vermunt uit Bergen op Zoom werd gevraagd het onderzoek te leiden waarbij hij steun kreeg van de amateurarcheologen van onze groep in Steenbergen en die uit Wouw en Bergen op Zoom. Bijgestaan door een kraan, heeft de groep in korte tijd de funderingen van twee torens met daar tussenin een muur uit de 15e eeuw vrij gelegd. Middenvoor de funderingen troffen zij de resten aan van een houten brug. Op het terrein achter de torens en de muur bevonden zich funderingsresten van oude bebouwing. Het leek erop dat daar het slot 'De Lantaarn' heeft gestaan, maar die gegevens moeten nog nader worden uitgewerkt.
De funderingen van de torens en de muur waren opgebouwd uit rechthoekige baksteen en witte kalkhoudende Gobertange zandsteen, een sierlijke steen die al sinds eeuwen uit de Belgische streek Gobertingen komt en al in vele bouwwerken is verwerkt. Na het onderzoek werden de funderingsresten met worteldoek afgedekt waarna het weer onder een laag aarde werd opgeborgen.
Alles bij elkaar was het onderzoek een aanzienlijke prestige voor de groep die dit in een kleine 3 dagen voor elkaar kreeg en daarmee de historie van Steenbergen belangrijk aanvulde.
De aangetroffen sporen zijn een zeer belangrijke archeologische ontdekking voor Steenbergen en redelijk zeldzaam voor Nederland.