Gedenksteen van een sluis, 2001
In 2001 kreeg Stichting Stadsarcheologie Steenbergen van de heer Postma aan de Kruislandsedijk een oude granieten gedenksteen uit 1785 aangeboden. De steen stond al jaren bij hem in een hoekje van de schuur.
Op zijn vraag of wij wisten waar de steen thuishoorde boden wij aan daar onderzoek naar te doen.
Na enig speurwerk bleek het te gaan om een gedenksteen die in 1785 in het metselwerk van een sluisje in de Heense haven werd geplaatst. De gemetselde sluis verving in dat jaar een in 1610 gebouwde houten spuisluis.
Bij een aanpassing van de sluis in 1984 werd de kop van de sluis aan de havenzijde gewijzigd waardoor er geen plaats meer was voor de gedenksteen.
Aan de havenzijde, waar de steen zich oorspronkelijk bevond, is de sluis sinds de reconstructie afgesloten. Daar bevindt zich nu ondergronds een systeem voor waterinlaat vanuit de haven via de Sluiskreek naar de polder.
Samen met de Monumentencommissie en de firma v.d. Par heeft onze Stichting eraan gewerkt om de gedenksteen weer op zijn oorspronkelijke plaats terug te krijgen.
In 2001 is de steen van vuil en pek ontdaan waarna er een plan en begroting werd gemaakt om de steen terug te plaatsen in het sluisje.
In datzelfde jaar was de gedenksteen ook te zien gedurende een tentoonstelling van het Waterschap Brabantse Delta in de Blokstallen te Bergen op Zoom.
Vanaf die tijd heeft de Stichting eraan gewerkt om de benodigde IJsselsteentjes voor de reconstructie van de sluiskop bij elkaar te krijgen. Ook moesten er financiële bronnen worden gevonden om het project te bekostigen.
In 2007 is begonnen met het schoonbikken van de verzamelde steentjes. Half februari 2008 zijn de graaf- en reconstructie-werkzaamheden aan het sluisje begonnen.
Voor de financiering zijn verschillende instanties benaderd die gezamenlijk het project mogelijk hebben gemaakt. Aannemersbedrijf v.d. Par heeft op verschillende manieren zijn ‘steentje’ bijgedragen. Ook heeft een aantal particulieren bijgedragen aan de realisatie van het project. Uiteraard zijn er ook vele uren werk ingestoken door bij de Stichting aangesloten personen.
Alleen al in het schoonbikken van de oude verzamelde steentjes is erg veel tijd gaan zitten.
In het voorjaar van 2009 is het werk aan het project afgerond en kon er met een officieel feestje in eetcafé ‘Het Goeleven’ bij de Heense haven met voldoening op teruggekeken worden. Een verrassing was dat het sluisje gelijktijdig als gemeentelijk monument werd aangewezen. Met een bankje erbij is het sluisje nu een rustpuntje geworden bij De Heense haven.
De gedenksteen na een grondige opknapbeurt en gereed om weer een plaatsje te krijgen in de sluis.
Voor de restauratie zijn heel wat IJselsteentjes verzameld.
En die moesten nog wel van cementresten ontdaan worden.
De gedenksteen krijgt zijn oude plaatsje weer terug in de sluiskop.
Een fragment van de beschadigde oude sluis met daarop een verklarende tekst.
De officiële onthulling van de gedenksteen.