“การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและปกป้องฐานทรัพยากรธรรมชาติคือวาระร่วมของเรา”
ขยายความ สร้างความตระหนักคิดต่อการปกป้อง การอนุรักษ์ การดูแลและความรับผิดชอบต่อฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้แก่ตัวเอง สังคมและสิ่งแวดล้อม
“การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและปกป้องฐานทรัพยากรธรรมชาติคือวาระร่วมของเรา”
ขยายความ สร้างความตระหนักคิดต่อการปกป้อง การอนุรักษ์ การดูแลและความรับผิดชอบต่อฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้แก่ตัวเอง สังคมและสิ่งแวดล้อม
ANURAK NEWS UPDATE
แถลงการณ์ ชมรมอนุรักษ์ ม.อ.ตานี ขอยืนหยัดเคียงข้าง “เครือข่าย SEC WATCH กลุ่มศึกษาการพัฒนาเขต เศรษฐกิจพิเศษภาคใต้และภาคประชาชน“
ตลอดระยะเวลา 5 ทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยถูกแช่แข็งอยู่กับแนวคิดการพัฒนาอุตสาหกรรมส่วนกลาง ภาพสะท้อนที่เห็นได้ชัดที่สุดคือ ความล้มเหลวของ EEC ในยุคเผด็จการ คสช. ที่ใช้กฎหมายพิเศษเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนอย่างสุดโต่ง
จากการศึกษาและติดตามข้อมูลของพวกเรา เราพบว่าโครงการนี้ ‘ได้ไม่คุ้มเสีย’ ในทุกมิติ:
เสียฐานทรัพยากรธรรมชาติ: ป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์ ชายหาด และทะเลที่เป็นแหล่งประมงพื้นบ้าน—ซึ่งเป็นความมั่นคงทางอาหารของพวกเราทุกคน—กำลังจะถูกแทนที่ด้วยมลพิษและท่าเรือน้ำลึก
เสียวิถีชีวิตและที่ดินทำกิน: พี่น้องในพื้นที่ต้องถูกเวนคืนที่ดิน ถูกขับไล่ออกจากแผ่นดินเกิด และต้องเผชิญกับการล่มสลายของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและการเกษตรยั่งยืนซึ่งเป็นฐานรายได้ให้ชุมชนมาอย่างยาวนาน
ความคุ้มค่าที่ยังเป็นเครื่องหมายคำถาม: ตัวเลขเม็ดเงินที่รัฐบาลอ้างว่าจะหลั่งไหลเข้ามา สุดท้ายแล้วจะตกอยู่ในมือของกลุ่มทุนข้ามชาติและทุนใหญ่ไม่กี่กลุ่ม ขณะที่ความเสี่ยงทั้งหมดตกอยู่กับคนในพื้นที่
ทั้งนี้ มีข้อเสนอเพื่อให้รัฐบาลปฏิบัติดังนี้
1.รัฐบาลต้องยุติการผลักดันกฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้โดย (SEC)โดยทันทีและต้องมีหนังสือยืนยันว่ารัฐบาลจะไม่นำเสนอกฎหมายในลักษณะนี้อีกไม่ว่าโดยหน่วยงานของรัฐหรือพรรคการเมือง
2.รัฐบาลต้องยุติการดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายในโครงการแลนด์บริดจ์โดยทันที ทั้งกิจการท่าเรือ ทางหลวงพิเศษ ทางรถไฟ และการพิจารณาการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ในภาคใต้มีความเหมาะสมที่จะดำเนินการหรือไม่ให้รัฐบาลรอผลการศึกษาของคณะกรรมการจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาภาคใต้
3.รัฐบาลต้องยุติการเห็นชอบในการขยายพื้นที่เขตเศรษฐกิจภาคตะวันออกไปยังจังหวัดปราจีนบุรีและจังหวัดอื่นโดยทันที และให้ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่งที่ยอมรับร่วมกันทำการประเมินผลการดำเนินงานของเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกเพื่อนำไปสู่การปรับปรุงหรือยกเลิกกฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษต่อไป
4.รัฐบาลต้องตั้งคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่งที่ยอมรับร่วมกันเพื่อจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาภาคใต้ที่นำสู่เศรษฐกิจที่เป็นธรรมและต้องมีกลไกการผลักดันแผนแม่บทดังกล่าวสู่การบังคับใช้จริง
5.รัฐบาลต้องยุติการนำเสนอกฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษ เช่น EEC และ SEC ในภูมิภาคอื่นอีก เพื่อรักษาที่ดิน ทรัพยากร ไว้ให้คนไทย
เราขอประกาศตนเป็นพันธมิตรเคียงข้างกลุ่มผู้ชุมนุมที่ร่วมชะตากรรมในการปกป้องฐานทรัพยากรในครั้งนี้
ด้วยความเคารพในสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ชมรมอนุรักษ์ฯ ม.อ. ตานี
25 มิถุนายน 2569
วันสิ่งแวดล้อมโลก 🌍
วันสิ่งแวดล้อมโลก2026 มุ่งเน้นไปที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ—สัญญาณเร่งด่วนที่โลกกำลังส่งมา และสัญญาณที่เราเลือกที่จะส่งกลับไป แคมเปญระดับโลกของ UNEP เรียกร้องให้พวกเราทุกคนร่วมมืกัน #NowForClimate และร่วมกันกำหนดทิศทางของโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลง
[สกู๊ปพิเศษ]
เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก เรามาทำความรู้จักกับกฎหมาย PRTR ที่ภาคประชาชนพยายามผลักดัน 💭
กฎหมาย PRTR คืออะไร ?
กฎหมายการรายงานและเปิดเผยการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ (Pollutant Release and Transfer Register หรือ PRTR) คือกฎหมายที่บังคับให้โรงงานอุตสาหกรรมประเทศไทยในจังหวัดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น โรงงานอุตสาหกรรมระยอง โรงงานอุตสาหกรรมชลบุรี และที่อื่นๆ ‘เปิดข้อมูล’ หรือ Open data มลพิษที่ปล่อยสู่ดิน น้ำ หรืออากาศ ใจความง่ายๆ คือเพื่อให้ประชาชนรู้ว่ามีมลพิษอะไรบ้างที่ถูกปล่อยออกมาที่อาจส่งผลต่อสุขภาพเรานั่นเอง
แนวคิด PRTR มาจากไหน?
หัวใจสำคัญของ PRTR คือ ‘สิทธิของชุมชนในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร (Community Right-to-Know)’ ซึ่งมีที่มาจากหายนะภัยสารเคมีของโรงงานยูเนียนคาร์ไบด์ที่เมืองโภปาล ประเทศอินเดีย และอุบัติภัยสารเคมีรั่วไหลในสหรัฐอเมริกา จนทำให้คนงานและชุมชนที่อยู่ใกล้กับนิคมอุตสาหกรรมต่างเรียกร้องให้โรงงานอุตสาหกรรมเปิดเผยข้อมูลการใช้สารเคมีอันตรายที่สาธารณชนสามารถเข้าถึงได้ ในขณะนี้กว่า 50 ประเทศทั่วโลกมีการประกาศใช้กฎหมาย PRTR เพื่อรักษาสิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลและความปลอดภัยของประชาชน ทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ปัญหามลพิษทางสิ่งแวดล้อมอีกด้วย
ประโยชน์ของ PRTR ต่อประชาชน
เป็นเครื่องมือช่วยให้เข้าถึงข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการป้องกันตนเองและชุมชน
เป็นเครื่องมือป้องกันตนเองจากมลพิษเมื่อเกิดอุบัติภัยสารเคมี
เป็นเครื่องมือส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อจัดการปัญหามลพิษ
เป็นเครื่องมือส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อตัดสินใจต่อการดำเนินโครงการซึ่งอาจมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่
…………………….
บทความจาก
ฝ่ายกิจกรรมชมรมอนุรักษ์ฯ ม.อ. ตานี
เมื่อผู้รอดชีวิตจากโลกไดโนเสาร์ กำลังพ่ายแพ้ต่อโลกปัจจุบัน
หากย้อนเวลากลับไปกว่า 200 ล้านปีก่อน โลกในเวลานั้นเต็มไปด้วยสิ่งมีชีวิตขนาดมหึมาอย่างไดโนเสาร์ แต่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงครั้งแล้วครั้งเล่า ยังมีสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่สามารถอยู่รอดมาจนถึงปัจจุบัน นั่นคือ "เต่า"
เต่าเป็นหนึ่งในสัตว์ดึกดำบรรพ์ที่ผ่านเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของโลกมาแล้วหลายยุคสมัย พวกมันรอดจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ รอดจากภัยธรรมชาติระดับโลก และรอดจากเหตุการณ์ที่ทำให้ไดโนเสาร์หายไปจากโลก
แต่สิ่งที่น่าตั้งคำถามคือ เหตุใดสัตว์ที่เคยผ่านหายนะของโลกมาได้ จึงกำลังเผชิญความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในยุคที่มนุษย์มีองค์ความรู้และเทคโนโลยีก้าวหน้ามากที่สุด
ปัญหาในปัจจุบันไม่ได้เกิดจากอุกกาบาตหรือภัยธรรมชาติครั้งใหญ่ หากแต่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์เอง ทั้งขยะพลาสติกที่ปนเปื้อนในทะเล การทำประมงที่ทำให้เต่าติดอวนและเครื่องมือจับสัตว์น้ำ การบุกรุกชายหาดซึ่งเป็นพื้นที่วางไข่ตามธรรมชาติ รวมถึงผลกระทบจากภาวะโลกร้อนที่กำลังเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศอย่างรวดเร็ว
ในหลายพื้นที่ของโลก จำนวนประชากรเต่าลดลงอย่างต่อเนื่อง ลูกเต่าจำนวนมากไม่สามารถเติบโตจนถึงวัยสืบพันธุ์ ขณะที่แหล่งอาศัยซึ่งเคยเป็นบ้านของพวกมันกำลังหดหายลงทุกปี
เรื่องราวของเต่าจึงไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของสัตว์ชนิดหนึ่ง แต่เป็นภาพสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ เมื่อสิ่งมีชีวิตที่สามารถอยู่รอดมาหลายร้อยล้านปี กลับต้องเผชิญอนาคตที่ไม่แน่นอนจากการกระทำของสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวบนโลก
วันเต่าโลก จึงไม่ใช่เพียงวันแห่งการรณรงค์อนุรักษ์เต่า แต่เป็นวันแห่งการทบทวนว่า รูปแบบการพัฒนาและการใช้ทรัพยากรของมนุษย์กำลังส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตอื่นมากเพียงใด
เพราะหากวันหนึ่งเต่าหายไปจากโลก การสูญเสียครั้งนั้นอาจไม่ได้หมายถึงการจากไปของสัตว์ดึกดำบรรพ์เพียงชนิดเดียว แต่คือหลักฐานชิ้นสำคัญที่บอกว่า แม้แต่ผู้รอดชีวิตจากยุคไดโนเสาร์ ก็ยังไม่อาจรอดพ้นจากผลกระทบที่มนุษย์สร้างขึ้นในยุคปัจจุบันได้
.
บทความจาก นายมันเดร์ลา มอเล็ง
ฝ่ายกิจกรรม
เจาะลึก ”แลนด์บริดจ์“ เมกะโปรเจกต์หมื่นล้าน... ประโยชน์ของใคร และใครต้องแบกรับ? 🚢💨
ชวนทุกคนมามุ่งหน้าสู่ภาคใต้ เจาะลึกโครงการ ”แลนด์บริดจ์ (Landbridge)“ หรือสะพานเศรษฐกิจเชื่อมฝั่งทะเลอ่าวไทย-อันดามัน (ชุมพร-ระนอง)
📌 มันคืออะไร & สร้างทำไม?
เมกะโปรเจกต์เชื่อม 2 ฝั่งทะเลด้วย ท่าเรือน้ำลึก (แหลมริ่ว ชุมพร - แหลมอ่าวอ่าง ระนอง) + รถไฟทางคู่ + มอเตอร์เวย์ เพื่อดันไทยเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์โลก และลดความแออัดของช่องแคบมะละกา
📌 สิ่งแวดล้อมและชุมชนที่ต้องแลก
พื้นที่โครงการตั้งอยู่ใกล้จุดเปราะบาง ทั้งใกล้ ”เขตสงวนชีวมณฑลระนอง“ และแหลมริ่วที่เป็น ”แหล่งวางไข่ปลาทูไทย“ การถมทะเลและมลพิษจากเรือยักษ์ เสี่ยงทำลายอาชีพประมงพื้นบ้านและเกษตรกรในพื้นที่ตลอดกาล
📌 พ.ร.บ. SEC กฎหมายพิเศษเอื้อทุนข้ามชาติ?
กลไกขับเคลื่อนที่ให้ ”เลขาธิการ SEC“ มีอำนาจอนุมัติเบ็ดเสร็จเหนือกฎหมายปกติ สามารถเปลี่ยนสีผังเมือง นำที่ดิน ส.ป.ก. มาใช้ และเปิดให้ต่างชาติเช่าที่ดินยาวนานถึง 99 ปี!
#แลนด์บริดจ์ #อนุรักษ์
ความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่
1) ปัญหาความโปร่งใส : รัฐไม่เปิดเผยข้อมูลอย่างตรงไปตรงมา
ในทุกเวทีที่หน่วยงานรัฐจัดขึ้น ไม่เคยให้ข้อมูลที่ชัดเจนกับชาวบ้านเลย บางเวทีบอกว่าไม่เกี่ยวกับแลนด์บริดจ์
บางเวทีอ้างว่าแค่มาศึกษายังไม่มีการดำเนินการใดๆ บางครั้งก็สร้างภาพฝันว่าจะทำให้ชาวบ้านร่ำรวย บางครั้ง
ก็ปั่นหัวว่าจะได้ราคาเวนคืนที่ดินสูง
ที่ร้ายแรงยิ่งกว่านั้นคือ ในทุกเวทีไม่เคยแจ้งให้ชาวบ้านรู้เลยว่า จะมีการนำ "กฎหมายเขตเศรษฐกิจพิเศษ
ภาคใต้" (SEC) มาบังคับใช้ในพื้นที่ ซึ่งให้อำนาจพิเศษในการจัดการที่ดินของชาวบ้านเพื่อยกให้นายทุนต่างชาติ
ที่จะเข้ามาลงทุน
2) ปัญหาการมีส่วนร่วม : ชาวบ้านถูกละเลยตั้งแต่ต้น
ชาวพะโต๊ะไม่ยอมรับโครงการแลนด์บริดจ์ เนื่องจากขาดกระบวนการอันชอบธรรม ขาดการศึกษาผลกระทบ
ทางสิ่งแวดล้อมในระดับยุทธศาสตร์ (SEA) และที่สำคัญที่สุดคือประชาชนในพื้นที่ไม่ได้มีส่วนร่วมใดๆ ตั้งแต่
ริเริ่มโครงการ
แต่ละหน่วยงานต่างคนต่างทำหน้าที่ แยกส่วนกันจัดเวทีและลงพื้นที่สำรวจซ้ำแล้วซ้ำเล่าในช่วงเวลาร่วม 2 ปี
ทำให้ชาวบ้านหลายครัวเรือนอยู่กับความไม่แน่นอน บางรายถึงขั้นกินไม่ได้นอนไม่หลับ
ข้อเรียกร้องของเครือข่ายฯ
เครือข่ายรักษ์พะโต๊ะยื่นข้อเรียกร้อง 3 ข้อ ได้แก่
1. ชาวพะโต๊ะไม่ยินยอมให้มีการสำรวจพื้นที่ใดๆ ทั้งสิ้น และจะดำเนินการทางกฎหมายกับทุกหน่วยงาน
ที่ลักลอบเข้าพื้นที่โดยไม่ได้รับอนุญาต
2. รัฐบาลต้องพักโครงการแลนด์บริดจ์ทั้งหมดไว้ก่อน เนื่องจากปัญหากรรมสิทธิ์ที่ดินทำกินและพื้นที่ทับ
ซ้อนกับที่ดินของรัฐยังไม่ได้รับการแก้ไข
3. ขอให้รัฐบาลใหม่ทบทวนและยกเลิกโครงการแลนด์บริดจ์ระนอง–ชุมพร พร้อมหยุดผลักดันกฎหมาย
SEC และหันมาสำรวจ–รับรองสิทธิ์การใช้ประโยชน์ที่ดินของชาวบ้านที่ยังตกหล่น
บทสรุปในแง่ความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม
บทความนี้สะท้อนให้เห็นว่าโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ของรัฐ หากขาดความโปร่งใสในการให้ข้อมูล
และกีดกันชาวบ้านออกจากกระบวนการตัดสินใจ ย่อมนำไปสู่การสูญเสียความไว้วางใจ และในที่สุดชุมชนก็จะ
ลุกขึ้นต่อต้านโดยใช้สิทธิ์ทางกฎหมายและการเคลื่อนไหวทางสังคมเพื่อปกป้องตนเอง
อ้างอิง
https://greennews.agency/?p=38752
สายน้ำคือชีวิต ชาวบ้านต้องออกปกป้องแม่น้ำเหมือนชีวิตตัวเอง
“แม่น้ำที่มีชีวิต กำลังจะถูกตัดขาด”
เช้าของการเดินเท้าของชาวบ้านกรงปีนัง เต็มไปด้วยความมุ่งมั่น ความเชื่อมั่น และความหวัง เส้นทางจากกรงปีนังสู่ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ระยะทางกว่า 20 กิโลเมตร ไม่ได้เป็นเพียงการเดินทางของผู้คน แต่คือเสียงของชุมชนที่ต้องการปกป้องสายน้ำและวิถีชีวิตของตนเอง
การเดินเท้าในครั้งนี้เกิดขึ้นเพื่อคัดค้าน “โครงการประตูระบายน้ำกรงปีนัง” และเรียกร้องให้ผู้มีอำนาจรับฟังเสียงของประชาชน ผู้คนที่อาศัยอยู่กับแม่น้ำสายนี้มาตั้งแต่ยาวนาน
แกนนำเครือข่ายชาวบ้านกล่าวว่า
“โครงการประตูระบายน้ำกรงปีนัง ไม่ได้กระทบเพียงคนในกรงปีนัง (ลือมุ) เท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อประชาชนปลายน้ำด้วย ในช่วงฤดูฝน หากมีการปล่อยน้ำ อาจทำให้เกิดน้ำท่วมซ้ำซากอีกครั้ง”
คำพูดนี้สะท้อนถึงความกังวลของชาวบ้านที่มองเห็นผลกระทบทั้งต่อธรรมชาติ วิถีชีวิต และความมั่นคงของชุมชน
“ในขณะที่หลายประเทศทั่วโลกกำลังรื้อเขื่อนและตั้งคำถามต่อการสร้างเขื่อนใหม่ แต่บ้านเรากลับยังพยายามผลักดันโครงการลักษณะนี้ให้เกิดขึ้น เพราะอะไร?”
สายน้ำแห่งนี้ไม่ใช่เพียงแค่ทางผ่านของน้ำ แต่คือเส้นเลือดของผู้คน เชื่อมโยงกันตั้งแต่ต้นน้ำสู่ปลายน้ำ (Hulu Ke Hilir) ชาวบ้านใช้ชีวิตผูกพันกับแม่น้ำสายนี้มายาวนาน ทั้งการหาปลา เล่นน้ำ ทำเกษตร และใช้เป็นพื้นที่แห่งความทรงจำของชุมชน
สำหรับคนกรงปีนัง แม่น้ำไม่ใช่ทรัพยากรที่รอการพัฒนาเพียงอย่างเดียว แต่คือ “ชีวิต” ที่หล่อเลี้ยงผู้คน วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ของชุมชน
วันนี้ เสียงเรียกร้องของชาวบ้านได้รับคำตอบว่า “โครงการประตูระบายน้ำกรงปีนังจะยุติ”
ชัยชนะครั้งนี้อาจไม่ได้หมายถึงเพียงการหยุดโครงการหนึ่งเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการพิสูจน์ว่า เสียงของประชาชนตัวเล็ก ๆ ยังมีความหมาย และการลุกขึ้นปกป้องบ้านเกิดของตนเองนั้น ไม่เคยสูญเปล่า
เสียงของแม่น้ำ
ไม่ใช่แค่เสียงน้ำไหล
แต่มันคือเสียงของชีวิตในชุมชน
เสียงเรือประมงเล็ก ๆ
เสียงเด็กเล่นน้ำริมตลิ่ง
เสียงชาวบ้านออกหาปลาในยามเช้า
และเสียงธรรมชาติที่ผู้คนเติบโตมาด้วยกัน
แม่น้ำจึงไม่ใช่เพียงแหล่งน้ำ
แต่มันคืออาหาร วิถีชีวิต วัฒนธรรม และความทรงจำของคนในชุมชน
เมื่อแม่น้ำเปลี่ยน
ชีวิตของผู้คนก็เปลี่ยนตาม
เพราะชุมชนริมแม่น้ำไม่ได้อยู่ “ข้าง” สายน้ำ
แต่พวกเขาใช้ชีวิต “ไปพร้อมกับ” สายน้ำมาตลอด
แม่น้ำที่ยังมีชีวิต ย่อมควรได้ไหลอย่างอิสระ
และผู้คนที่เติบโตมากับสายน้ำ ก็ควรมีสิทธิ์กำหนดอนาคตของบ้านตนเองเช่นกัน
…………………………………………………
บทความจาก
นายนัสรุดดีน แก่ต่อง
ฝ่ายวิชาการชมรมอนุรักษ์ฯ ม.อ.ตานี
รู้จัก Green River หลักการสายน้ำสีเขียว
ข้อเสนอเครือข่ายพิทักษ์สายน้ำปัตตานี
เพื่อศึกษาแนวทางการจัดทำแผนการพัฒนา การบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำปัตตานี
.
Green River มุ่งเน้นการจัดการน้ำด้วยการรักษานิเวศน์ลำน้ำให้มั่นคง และใช้องค์ความรู้ทางนิเวศน์ มาเป็นแก่นสารในการดำเนินการใด ๆ โดยจะต้องไม่ลดทอนศักยภาพ และความหลากหลายทางชีวภาพของฐานทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของชุมชน
.
📍สาระสำคัญ
1️⃣ รักษานิเวศลำน้ำ ที่เน้นคงสภาพความสมดุลตามธรรมชาติของแม่น้ำ ไม่กั้นแม่น้ำด้วยสิ่งปลูกสร้างคอนกรีตถาวร
2️⃣ การจัดการตามระบบนิเวศ ใช้องค์ความรู้ทางนิเวศวิทยาและภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานในการบริหารจัดการน้ำ เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมที่แท้จริง
3️⃣ คงความหลากหลายทางชีวภาพ ปกป้องแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำและพืชพรรณไม่ให้ถูกลดทอนศักยภาพ
4️⃣ คุ้มครองฐานทรัพยากรชุมชน พัฒนาบนพื้นฐานการรักษาฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ชุมชนใช้ประโยชน์และพึ่งพา
.
การปักหลักสู้ 3 วัน ดัน ศอ.บต. ร่อนหนังสือด่วนสั่งชะลอ-ยุติเขื่อนกรงปินังสำเร็จ พร้อมเตรียมตั้งคณะกรรมการร่วมศึกษาโมเดลการจัดการน้ำแบบสายน้ำสีเขียว 'Green River' ที่หันมาเน้นการจัดการน้ำที่ยั่งยืนและรักษาระบบนิเวศ และจ่อรื้อแผนจัดการน้ำปี 2510 เข้าสภาที่ปรึกษาฯ 14 พ.ค. นี้
ประวัติศาสตร์ของการก่อสร้างเขื่อน มักไม่เคยมีการกล่าวถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม ประเด็นเหล่านี้เป็นเรื่องที่ถูกละเลย โดยหารู้ไม่ว่าเขื่อนได้ทำลายระบบนิเวศของแม่น้ำตามธรรมชาติ ปิดกั้นเส้นทางอพยพของปลา ทำให้พื้นที่ขนาดใหญ่จมอยู่ใต้น้ำ เกิดผลกระทบด้านลบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ แหล่งน้ำจืด และวัฒนธรรมท้องถิ่น สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่มักถูกมองข้ามเนื่องจากเหตุผลทางเศรษฐกิจและการพัฒนาของแต่ละประเทศจะถูกจัดลำดับความสำคัญไว้ก่อนเสมอ
.
อย่างไรก็ตาม เมื่อมนุษย์เกิดความตระหนักรู้ ก็ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวเพื่อรื้อถอนเขื่อนได้รับแรงผลักดัน เพราะความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับผลกระทบเชิงลบทางนิเวศวิทยาของเขื่อนที่มีต่อระบบนิเวศของแม่น้ำ การเคลื่อนไหวนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อฟื้นฟูพลวัตทางธรรมชาติของแม่น้ำ ซึ่งได้รับผลกระทบจากการมีอยู่ของเขื่อน โดยขัดขวางการไหลของน้ำและตะกอน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและเคมีของน้ำ ท้ายที่สุดแล้วสิ่งเหล่านี้จะบ่อนทำลายความสมดุลทางนิเวศวิทยาของระบบแม่น้ำ การรื้อเขื่อนออกจึงเปรียบเสมือนการเคารพต่อ ‘สิทธิของแม่น้ำ’ (The Rights of Rivers) ที่ทั่วโลกกำลังรณรงค์ให้บัญญัติไว้ในข้อกฏหมาย
.
[กรณีศึกษาหลังจากการรื้อเขื่อน]
โครงการรื้อถอนเขื่อน Elwha ในรัฐวอชิงตัน (Washington) สหรัฐอเมริกา ถือเป็นกรณีศึกษาที่สำคัญสำหรับชุมชนสิ่งแวดล้อมโลก เขื่อนขนาดใหญ่สองแห่งถูกสร้างขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ซึ่งขัดขวางการอพยพของปลาแซลมอน ส่งผลกระทบต่อชนเผ่าพื้นเมืองอเมริกันในพื้นที่ การรื้อเขื่อนเหล่านี้แล้วเสร็จในปี 2012 และเป็นโครงการที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา ซึ่งนำไปสู่การฟื้นตัวของระบบนิเวศที่น่าทึ่ง โดยปลาแซลมอนและปลาสายพันธุ์อื่นๆ กลับคืนสู่แม่น้ำและวางไข่ในพื้นที่ที่ไม่สามารถเข้าถึงได้มานานกว่าศตวรรษ โครงการนี้ยังได้ฟื้นฟูการไหลของตะกอนตามธรรมชาติ การสร้างปากแม่น้ำและแหล่งที่อยู่อาศัยริมชายฝั่งขึ้นใหม่ซึ่งจำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์
.
บทเรียนในอดีต ได้ตอกย้ำเราเสมอว่า
โครงการลักษณะนี้ไม่สามารถแก้ปัญหาน้ำท่วมได้อย่างแท้จริง
กรณีน้ำท่วมจังหวัดอยุธยา ที่ไม่สามารถระบายน้ำได้เนื่องจากมีประตูกั้นน้ำทำงานอยู่ เพื่อลดผลกระทบของคนในเมือง แต่คนในชุมชนต้องแบกรับน้ำท่วมเป็นเดือนๆ การทำลายระบบนิเวศ และวิธีวัฒนธรรม-ชุมชน บางครั้งไม่สามารถกู้กลับมาได้
.
#คัดค้านการสร้างเขื่อน
อ่านเพิ่มเต็มได้ที่ : https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/2024-79/
ANuRak Community
การอนุรักษ์ไม่ได้เริ่มต้นจากตำรา แต่เริ่มจากการออกไปสัมผัสโลกแห่งความเป็นจริง คุณจะได้เดินสำรวจป่า สำรวจทะเล เรียนรู้วิถีชุมชน และค้นพบเรื่องราวที่ธรรมชาติกำลังกระซิบให้เราได้ยิน ในทุกกิจกรรมคือบทเรียนที่หล่อหลอมให้เราเข้าใจทั้งสิ่งแวดล้อม ผู้คน และตัวเอง พร้อมเปิดมุมมองใหม่ที่หาไม่ได้จากในห้องเรียน
ที่นี่คือพื้นที่ที่รวมผู้คนหลากหลายความสามารถและความสนใจไว้ด้วยกัน เราเรียนรู้จากกันและกัน ทำงานเป็นทีม แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และสร้างเครือข่ายกับเพื่อน รุ่นพี่ ศิษย์เก่า นักวิชาการ และชุมชน เพื่อร่วมกันสร้างแรงกระเพื่อมแห่งการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน
สิ่งที่ได้เรียนรู้จะไม่หยุดอยู่แค่ในความทรงจำ แต่จะถูกส่งต่อผ่านการลงมือทำ ไม่ว่าจะเป็นการฟื้นฟูธรรมชาติ การออกแบบกิจกรรม การสื่อสารประเด็นสิ่งแวดล้อม หรือการทำงานร่วมกับชุมชน ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างผลกระทบเชิงบวก และร่วมคืนความสมดุลให้กับธรรมชาติ