86 tháng chờ đợi: Vụ án 115 cáo buộc của Man City kéo Premier League vào cuộc khủng hoảng niềm tin
Theo nhà báo điều tra hàng đầu Miguel Delaney của The Independent, các nguồn tin thân cận cho biết vụ án liên quan đến 115 cáo buộc tài chính nhằm vào Manchester City nhiều khả năng sẽ còn kéo dài ít nhất thêm một năm, thậm chí lâu hơn.
Hiện tại, hội đồng trọng tài độc lập gồm ba thành viên vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng. Thông tin này cũng đã được chính Manchester City xác nhận trong báo cáo tài chính thường niên công bố vào tháng 12 năm ngoái.
Không có mốc thời gian cụ thể nào cho quyết định cuối cùng, đặc biệt trong bối cảnh ba trọng tài nói trên đồng thời đang xử lý nhiều vụ việc khác.
Các nguồn tin cho biết, phán quyết đầu tiên nếu được đưa ra sẽ chỉ tập trung vào việc xác định trách nhiệm, chứ chưa liên quan trực tiếp đến hình phạt.
Những người am hiểu vụ việc khẳng định rằng nếu kết luận bất lợi, Manchester City “100% sẽ kháng cáo”. Trong suốt quá trình điều tra, CLB luôn nhấn mạnh lập trường vô tội.
Tuy nhiên, theo quy định của Premier League, không gian kháng cáo của Man City là tương đối hạn chế, và thông thường quá trình này không kéo dài quá một năm, trừ khi phát hiện sai phạm nghiêm trọng về mặt thủ tục từ phía giải đấu.
Trong những tuần gần đây, vụ án một lần nữa trở thành chủ đề nóng của bóng đá Anh. Một mặt, năm 2026 sẽ đánh dấu năm thứ chín kể từ khi loạt tài liệu “Football Leaks” bị phanh phui vào tháng 11/2018. Mặt khác, Manchester City vẫn tiếp tục chi tiêu mạnh tay trong suốt thời gian điều tra.
Nếu sau thương vụ Semenyo, Man City tiếp tục chi khoảng 35 triệu bảng để chiêu mộ Marc Guéhi từ Crystal Palace, thì kể từ khi phiên điều trần kết thúc vào tháng 12/2024, chi tiêu ròng của CLB có thể tiệm cận 500 triệu bảng.
Điều này gây ra sự bất mãn âm ỉ, nhưng trên hết là cảm giác kiệt sức trong nội bộ Premier League. Nhiều CLB mong muốn vụ việc sớm khép lại, đặc biệt khi hai bên đã tiêu tốn hàng chục triệu bảng phí pháp lý, và con số này sẽ còn tăng nếu bước vào giai đoạn kháng cáo.
Kể từ khi bị điều tra, Manchester City đã chi hàng tỷ bảng cho chuyển nhượng và lương, đồng thời giành được 5 chức vô địch Premier League, 1 Champions League, 2 FA Cup và 3 League Cup.
Riêng từ tháng 2/2023 – thời điểm Premier League chính thức công bố cáo buộc – Man City còn giành thêm cú ăn ba lịch sử và một chức vô địch quốc nội nữa.
Tính theo thời gian, vụ án này đã bao trùm 86 trong tổng số 401 tháng lịch sử của Premier League, tương đương 21%. Nếu tính từ mùa 2009–10, thời điểm các cáo buộc bắt đầu được xem xét, tỷ lệ này lên tới 48,4%.
Việc một giải đấu giá trị nhất thế giới lại sống chung với sự bất định lớn như vậy đang khiến uy tín quản trị của Premier League bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng.
UEFA đã đưa ra phán quyết cuối cùng vào tháng 7/2020, chỉ khoảng 20 tháng sau khi Football Leaks bị công bố. Trong khi đó, vụ việc của Premier League đã kéo dài 86 tháng.
UEFA tiến hành điều tra trong sáu tháng, tổ chức một ngày điều trần và ra phán quyết sơ bộ vào tháng 2/2020, dựa trên chính những email mà Premier League hiện đang nắm giữ.
Sự khác biệt này được lý giải bởi phạm vi thời gian điều tra rộng hơn và không có thời hiệu truy tố trong quy định của Premier League. Tuy vậy, nhiều luật sư thể thao vẫn gọi đây là một “khoảng cách thời gian khó lý giải”.
Ngay từ năm 2021, Thẩm phán Miles đã chỉ trích việc xử lý vụ án kéo dài quá mức, dù đây là vấn đề có lợi ích công cộng chính đáng.
Một số lãnh đạo CLB cho rằng Premier League chưa xác định rõ quy trình, thời gian và điểm kết thúc ngay từ khi khởi động vụ việc. Có ý kiến cho rằng hội đồng trọng tài được trao quá nhiều quyền tùy nghi.
Dù vậy, những người hiểu rõ cơ chế pháp lý nhấn mạnh rằng đây là bộ quy tắc mà các CLB đã cùng nhau thông qua, và việc kiên nhẫn với quy trình pháp luật là điều không thể tránh khỏi.
Nguyên nhân bắt nguồn từ thiết kế ban đầu của Premier League, vốn ưu tiên giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài thương mại kín, theo Luật Trọng tài của Anh.
Ngày càng nhiều ý kiến cho rằng mô hình này không còn phù hợp, bởi vụ việc mang bản chất kỷ luật và truy tố, chứ không đơn thuần là tranh chấp thương mại giữa hai bên ngang hàng.
Hệ quả là các CLB – những chủ thể sở hữu giải đấu – lại gần như không được tiếp cận thông tin, dù tương lai của họ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ kết quả vụ án.
Nếu Manchester City được tuyên vô tội trong các cáo buộc nghiêm trọng nhất, Premier League vẫn phải đối mặt với tổn thất lớn về uy tín và tài chính, thậm chí có thể dẫn đến thay đổi nhân sự cấp cao.
Ngược lại, nếu Man City bị kết tội, CLB gần như chắc chắn sẽ kháng cáo. Khi đó, câu hỏi lớn nhất sẽ là mức phạt, việc tạm hoãn thi hành án, cũng như khả năng bồi thường cho các CLB khác – những vấn đề mà Premier League hiện chưa có quy định rõ ràng.
Thậm chí, trong kịch bản nghiêm trọng nhất, vụ việc còn có thể liên quan đến cơ quan quản lý bóng đá độc lập của Anh và kéo theo những hệ lụy vượt ra ngoài phạm vi thể thao.