Demokracja DE PL

Polsko-niemiecka szkoła zimowa poświęcona pojęciu demokracji

Aktualizacje

23.09.2026: NOWA EDYCJA PROJEKTU 15-20.11.2026 - finansowanie zabezpieczone w 80%

Opis Projektu

Aktualizacja 26.11.2024

Demokracja DE PL.

Demokratyczna wolność, władza i partycypacja w perspektywie polsko-niemieckiej. Seminarium praktyczno-teoretyczne. Szkoła zimowa

"Demokracja DE PL" to wspólne, polsko-niemieckie zajęcia w formie pięciodniowej szkoły zimowej, realizowane w ramach umowy partnerskiej między Uniwersytetem Warszawskim i Johannes Gutenberg-Universität Mainz (Moguncja, Niemcy), przy współpracy Gustav Stresemann Institut in Niedersachsen e.V. w Bad Bevensen (GSI, www.gsi-bevensen.de).

Kurs organizowany jest wspólnie przez wydziały filozofii Uniwersytetu w Moguncji i Uniwersytetu Warszawskiego i skierowany jest do studentów obu uczelni (po 12 miejsc dla uczestników z każdego kraju). Wydarzenie ma charakter dwujęzyczny (jęz. niemiecki i polski), ale nie wymaga znajomości obu języków, gdyż zapewnione jest tłumaczenie symultaniczne.

Organizatorzy pokrywają koszty:

- pełnego wyżywienia,

- zakwaterowania w ośrodku w Bad Bevensen (pokoje 2-osobowe),

- dojazdu (zakup biletów przez biuro podróży obsługujące UW - Travelbank do wys. 833 PLN).

Dotychczas odbyło się 5 edycji projektu w cyklu ok. półtorarocznym, począwszy od 2017 r. Projekt został zainicjowany przez dra Michała Dobrzańskiego, Dr. Margit Ruffing z Uniwersytetu w Moguncji i Iwonę Domachowską z GSI Bad Bevensen. Od 2026 koordynację po stronie niemieckiej przejął Dr. Felix Timmermann.

Tematyka

Celem merytorycznym seminarium jest refleksja nad demokracją oraz jej formami i praktykami, z naciskiem na różnice w społeczeństwie polskim i niemieckim. Seminarium ma umożliwić uczestnikom pogłębienie rozumienia uniwersalnych problemów związanych z demokracją, jak też różnic kulturowych w kontekście polsko-niemieckim.

Koncepcja metodologiczna seminarium ma charakter innowacyjny, a jego głównym celem jest wyjście poza typowe w dydaktyce akademickiej ramy teoretyczno-deskryptywnej pracy na tekście, w celu uzupełnienia refleksji o demokracji i indywidualne doświadczenie, emocje i wnioski płynące z bezpośredniego uczestnictwa w procesie.

Dlatego seminarium podzielone jest na blok praktyczny i teoretyczny. Elementy bloku teoretycznego każdorazowo powiązane będą z częścią praktyczną, podczas której uczestnicy zyskają możliwość osobistego doświadczenia dylematów charakterystycznych dla procesów demokratycznych, zanim poddadzą je refleksji teoretycznej.

Moduł praktyczny realizowany jest za pomocą metody edukacji demokratycznej „Betzavta/Miteinander”, opracowanej przez Adam Institute w Izraelu i adaptowanej przez Centrum für angewandte Politikforschung (CAP) w Niemczech. Moduł ten jest prowadzony przez profesjonalnych edukatorów tej metody.

Część praktyczna może wymagać od uczestników poddania własnych działań krytycznej autorefleksji na plenum grupy. Stanowi to integralną część procesu.

Moduł teoretyczny ma formę konwersatorium akademickiego, podczas którego doświadczenia modułu praktycznego omawiane są w odniesieniu do teorii filozoficznych, w celu zarówno uogólnienia doświadczeń praktycznych, jak też zbadania tych teorii pod kątem ich potencjalnych niedoskonałości.

W ramach kursu odbywa się także wykład o historii i zastosowaniach metody Betzavta, który pozwala lepiej zrozumieć jej założenia i potencjał w dydaktyce.

Nacisk kładziony jest na następujące kwestie:

- jak przebiega akt kolektywnego samostanowienia reguł,

- jak przebiega proces oddolnej konstrukcji procedur demokratycznych,

- jakie są kryteria uznania reguł w kolektywnym podejmowaniu decyzji (co jest racjonalne, jakie idee regulatywne są założone itd.).

- jaką rolę w tych procesach odgrywają milczące założenia, dotychczasowe doświadczenia itd.

Termin

Kolejna, 6. edycja projektu zaplanowana jest na 15-20.11.2026.

Proszę planować przyjazd do Bad Bevensen 15.11.2026 (niedziela) tak, aby byli Państwo na miejscu na 17.00, a odjazd 20.11.2026 (piątek) od południa (przed południem będzie jeszcze część końcowa programu).

Program udostępniony będzie niebawem.

Warunki zaliczenia

- aktywne uczestnictwo

- praca zaliczeniowa wg poniższych wytycznych

Zapisy

Studenci i doktoranci Uniwersytetu Warszawskiego, którzy chcą wziąć udział w seminarium, zapisują się przez USOS, rejestracja rozpoczenie się niebawem.

Ze względu na powiązanie finansowania projektu z liczbą uczestników, wszelkie rezygnacje po zamknięciu rejestracji będą utrudniały realizację przedsięwzięcia. Dlatego proszę o przemyślane zapisy! (Zapis = deklaracja gotowości i możliwości uczestnictwa we wskazanym terminie).

Prace zaliczeniowe

Temat: dowolne zagadnienie związane z tematyką seminarium (np. opis wybranego problemu, który pojawił się w części praktycznej, za pomocą aparatu pojęciowego proponowanego przez omówionych autorów).

Termin nadesłania prac: będzie podany w poźniejszym terminie

Forma: Krótki esej (do 5 stron), dla osób nie mających pomysłu na własny temat: szczegółowe wytyczne

Będę wdzięczny za nadsyłanie prac w formacie PDF.

Omawiane teksty (lista może ulec modyfikacjom)

Arystoteles, Polityka

Thomas Hobbes, Lewiatan

John Locke, Dwa traktaty o rządzie

Jean Jacques Rousseau, Umowa społeczna

Immanuel Kant, Do wiecznego pokoju (definicja demokracji), O porzekadle (głosowanie większościowe), Uzasadnienie metafizyki moralności (definicja autonomii), Metafizyka moralności (definicja prawa)

Carl Schmitt, Duchowa i historyczna sytuacja dzisiejszego parlamentaryzmu

Isaiah Berlin, Dwie koncepcje wolności

John Rawls, Teoria sprawiedliwości

Jürgen Habermas, Uwzględniając Innego ("Trzy normatywne modele demokracji" w sesji close-reading i "O wewnętrznym związku państwa praworządnego i demokracji" we fragmentach), Faktyczność i obowiązywanie (Suwerenność ludu jako procedura)

Chantal Mouffe, Paradoks Demokracji

Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.

Kwestie organizacyjne

(Aktualizowane na bieżąco, ostatnio: 23.09.2026)

Status dofinansowania: zabezpieczone 80% środków

Przygotowanie przed wyjazdem:

Proszę nie kupować żadnych biletów dopóki ostatecznie nie potwierdzę pozyskania środków zewnętrznych umożliwiających realizację wydarzenia!
Proszę zaopatrzyć się w gotówkę EUR. W Niemczech płatności kartą są dużo mniej dostępne niż w Polsce. Kartą nie można zazwyczaj zapłacić w restauracjach i taksówkach (szczególnie w małych miejscowościach, takich jak Bad Bevensen). W Bad Bevensen są bankomaty, ale jest ich kilka i dość daleko od ośrodka. Jednocześnie podkreślam, że przez cały okres pobytu mają Państwo zapewnione pełne wyżywienie, więc pieniądze mogą Państwu być potrzebne tylko na dodatkowe wydatki.
Proszę upewnić się, że mają Państwo ważny dokument podróży (dowód osobisty lub paszport) uprawniający do wjazdu do Niemiec. Aktualnie na granicy polsko-niemieckiej mogą wystąpić wyrywkowe kontrole policji. Przypominam, że dowód w aplikacji mObywatel nie jest uznawany poza granicami Polski.
Przed wyjazdem najlepiej wyrobić sobie kartę EKUZ.
Zgodnie z wytycznymi UW powinni Państwo wykupić ubezpieczenie turystyczne na wyjazd (często można to korzystnie zrobić np. przez swój bank, jest to koszt rzędu parudziesięciu złotych) oraz zarejestrować się w systemie Odyseusz Ministerstwa Spraw Zagranicznych (można przez mObywatela)
Proszę zapoznać się z informacjami na stronie MSZ dotyczącymi wjazdu do Niemiec.
Dojazd: z uwagi na finansowanie transportu przez UW otrzymają Państwo w późniejszym terminie propozycję konkretnych rozwiązań transportowych i połączeń
Atrakcje: W Bad Bevensen, ok. 25 minut pieszo od ośrodka, znajduje się basen termalny. Osoby zainteresowane udaniem się tam powinny wziąć ze sobą strój kąpielowy. Szczegóły: https://jod-sole-therme.eu/.
Bezpośrednio obok ośrodka jest las, można iść na spacer.
Na terenie ośrodka jest bar udostępniany dla gości.
Być może zorganizujemy także wyjście do muzeum Kanta w Lüneburgu.