ทำการจัดการเรียนการสอนด้วยวิธีการแบบเปิด Open Approach

สร้างเเละพัฒนาสื่อที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาคณิตศาสตร์ 

สร้างเเละพัฒนาสื่อ  โดยคุณครูภัทรพร  ดลเจือ

การอบรมเชิงปฏิบัติการการพัฒนาเเบบอย่างที่ดีเเละนวัตกรรมอย่างสร้างสรรค์สำหรับ

บุคลากรโรงเรียนสตรีศึกษา

ทัศนศึกษา นักเรียนชั้น ม.5  ณ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

กิจกรรมค่ายคณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 

ณ Parco Khaoyai

ปฏิบัติหน้าที่ประชาสัมพันธ์ในการจัดการทดสอบ Pre-Gifted STR Test

 เกียรติบัตรการพัฒนาตนเอง การเข้ารับการอบรม เเละการได้รับรางวัล

วิทยากรการอบรมเชิงปฏิบัติการ การเขียนวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)

เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะเเละทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21

ปฏิบัติธรรมเพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลเเด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ได้รับเชิญให้เป็นวิทยากรติวสอบ O-Net นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  3 นักเรียนโครงการพิเศษ English Program โรงเรียนสตรีศึกษา

ได้รับเชิญให้เป็นวิทยากรติวข้อสอบ Netsat นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนธวัชบุรีวิทยาคม จังหวัดร้อยเอ็ด

ได้รับเชิญให้เป็นวิทยากรติวข้อสอบ Netsat นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนสุวรรณภูมิพิทยไพศาล

จังหวัดร้อยเอ็ด

วิทยากรตัดสินโครงงานคณิตศาสตร์ในการเเข่งขันทักษะทางวิชาการโรงเรียนในเครือเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด

ส่วนที่ 2 ข้อตกลงในการพัฒนางานที่เป็นประเด็นท้าทายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน
              ประเด็นที่ท้าทายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนของผู้จัดทำข้อตกลง ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งครู วิทยฐานะชำนาญการพิเศษ ต้องแสดงให้เห็นถึงระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง คือ สามารถริเริ่มพัฒนา  ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นหรือมีการพัฒนามากขึ้น (ทั้งนี้ ประเด็นท้าทายอาจจะแสดงให้เห็นถึงระดับการปฏิบัติที่คาดหวังที่สูงกว่าได้)

ประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาทักษะการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  5 ด้วยวิธีการแบบเปิด (Open Approach).   

1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้และคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน

              ชั้นเรียนคณิตศาสตร์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่  5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 ผู้ศึกษามีบทบาทเป็นครูผู้สอนในรายวิชาคณิตศาสตร์พื้นฐาน วิธีการจัดการเรียนการสอนที่ใช้ในชั้นเรียนจะเน้นไปที่ การอธิบายเนื้อหา  เริ่มต้นจากการบรรยายเนื้อหา บอกทฤษฎี  หลักการ หรือสูตรคณิตศาสตร์  จากนั้นยกตัวอย่างโจทย์ซึ่งเป็นโจทย์ที่อยู่ในหนังสือเรียน  หาผลลัพธ์ให้นักเรียนดู  แล้วจึงให้นักเรียนจดบันทึกสิ่งที่อยู่บนกระดานลงในสมุดและมอบหมายให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน  จากการสังเกตชั้นเรียนที่ตนเองสอน  สิ่งที่พบอยู่บ่อยครั้งคือ         เมื่อครูถามหรือให้นักเรียนเขียนอธิบายเหตุผลประกอบแนวคิดของตนเอง  นักเรียนมักจะถามกลับมาว่าต้องเขียนแบบไหน  อธิบายอย่างไร และมักจะบอกว่าหาคำตอบได้แต่อธิบายไม่เป็น  ในตำแหน่งนี้เองผู้ศึกษาจึงมีความสนใจที่จะปรับปรุงชั้นเรียนให้นักเรียนสามารถอธิบายเหตุผล หรือแนวคิดจากมุมมองของนักเรียนแต่ละคนได้  ผู้ศึกษาจึงได้ไปค้นหาข้อมูลและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการอธิบายแนวคิดของนักเรียน  และพบว่ามีนักการศึกษาหลายท่านเช่น Lithner (2000),  Battista (2016) และสมาคมครูคณิตศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (2011) ได้ให้นิยามการอธิบายแนวคิดทางคณิตศาสตร์ด้วยวิธีการต่างๆ ว่าตำแหน่งนี้เรียกว่า “การให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์”  ผู้ศึกษาจึงมีความต้องการที่จะพัฒนาชั้นเรียนและปรับเปลี่ยนวิธีการสอนให้เป็นวิธีที่ส่งเสริมให้นักเรียนได้ลงมือแก้ปัญหาด้วยตนเอง  เปิดโอกาสให้นักเรียนได้คิดและให้เหตุผลในมุมมองของนักเรียนแต่ละคน  เพื่อที่จะให้นักเรียนสามารถอธิบายแนวคิดและวิธีการแก้ปัญหาของแต่ละคนได้

จากที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ผู้ศึกษาได้ไปศึกษาทฤษฎีและวรรณกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิธีการจัด       การเรียนการสอนพบว่า หากครูคณิตศาสตร์ต้องการที่จะพัฒนาชั้นเรียนให้ผู้เรียนสามารถคิดและแก้ปัญหาด้วยตนเองได้นั้น  ครูจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนการสอนผ่านการใช้กิจกรรมและเปิดโอกาสให้นักเรียนแต่ละคนได้ค้นหาแนวทางการแก้ปัญหาที่ตรงกับความต้องการของแต่ละคน อีกทั้งบทบาทของครูต้องไม่ใช่เพียงการตัดสินว่านักเรียนถูกหรือผิดเนื่องจากการกระทำดังกล่าวถือเป็นการตัดโอกาสการเรียนรู้ของนักเรียน หนึ่งในวิธีการสอนที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้คิดและแก้ปัญหาด้วยตนเองคือวิธีการแบบเปิด (Open Approach) ด้วยลักษณะของการสอนที่เปลี่ยนบทบาทของครู  จากการถ่ายทอดความรู้ไปสู่นักเรียนมาเป็นการที่ครูนำเสนอปัญหาปลายเปิดกับนักเรียนโดยไม่มีการอธิบายความรู้มาก่อนเหมือนที่เคยปฏิบัติมา  ครูเป็นผู้สังเกตและค้นหาแนวคิดของนักเรียนระหว่างที่นักเรียนแก้ปัญหาด้วยตนเอง  รวมทั้งพยายามหาเหตุผลของแนวคิดของนักเรียนแต่ละคนเพื่อมาสรุปเป็นวิธีการเรียนรู้ร่วมกันในชั้นเรียน ผู้ศึกษาจึงนำเอาวิธีการสอนแบบเปิดนี้มาใช้ในการพัฒนาชั้นเรียน  และจากปัญหาที่ได้กล่าวมาที่นักเรียนไม่สามารถอธิบายแนวคิดหรือวิธีการแก้ปัญหาของตัวเองได้  สะท้อนให้เห็นว่าในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ของไทยที่ใช้การสอนแบบบรรยายยังไม่มีการส่งเสริมให้นักเรียนได้ใช้การให้เหตุผลของตนเองเท่าที่ควร  ด้วยเหตุนี้การให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนในชั้นเรียนคณิตศาสตร์จึงมีความสำคัญในมุมมองของครูเพื่อที่จะได้ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนและใช้พัฒนาการจัดการเรียนการสอนต่อไป

   2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

            1.  ศึกษาทฤษฎี/แนวคิด ที่เกี่ยวข้องกับ วิธีการแบบเปิด และการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียน

     2.  สร้างแผนการจัดการเรียนรู้  โดยสร้างสถานการณ์ปัญหาจากปัญหาปลายเปิดที่นำมาจากหนังสือเรียนคณิตศาสตร์กับเพื่อนๆ ซึ่งเป็นหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ของประเทศญี่ปุ่น  ทำการแปลและเรียบเรียงโดยรองศาสตราจารย์ ดร.ไมตรี  อินทร์ประสิทธิ์  ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์วิจัยคณิตศาสตรศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น จากนั้นร่วมกันคาดการณ์แนวคิดที่จะเกิดขึ้นในชั้นเรียนรวมถึงการออกแบบคำถามของครูเพื่อใช้กระตุ้นให้นักเรียนได้แสดงออกถึงการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์

        3.  นำแผนการจัดการเรียนรู้ที่ออกแบบร่วมกันมาสอนด้วยวิธีการแบบเปิด (Open Approach) ตาม

แนวคิดของ Inprasitha (2011) ซึ่งมีทั้งหมด 4 ขั้นตอน คือ

ขั้นตอนที่ 1  การนำเสนอปัญหาปลายเปิด คือช่วงที่ครูนำเอาสถานการณ์ปัญหาที่เป็นคำสั่ง และ

ใบกิจกรรมนำเสนอในชั้นเรียน ทำให้นักเรียนได้รับรู้สถานการณ์ปัญหาร่วมกันเพื่อนำไปสู่การทำกิจกรรม

ขั้นตอนที่ 2  การเรียนรู้ด้วยตนเองของนักเรียน คือการที่นักเรียนทำการแก้ปัญหาที่ได้รับด้วยตนเอง

หรือแก้ปัญหาร่วมกันกับเพื่อนในกลุ่ม โดยครูและผู้เข้าร่วมการสังเกตชั้นเรียนจะไม่มีการแทรกแซงความคิดของนักเรียน แต่ครูสามารถกระตุ้นให้นักเรียนคิด  อธิบายและให้เหตุผลประกอบแนวคิดของตนเองและสามารถเดินสำรวจพร้อมกับจดบันทึกแนวคิดของนักเรียนได้

ขั้นตอนที่ 3 การอภิปรายและการเปรียบเทียบของนักเรียนทั้งชั้นเรียน คือการที่นักเรียนออกมา

นำเสนอผลงานของตนเองหน้าชั้นเรียน  หลังจากนั้นครูจะเปิดโอกาสให้เพื่อนคนอื่นใน    ชั้นเรียนได้ซักถามข้อสงสัยและเป็นช่วงที่นักเรียนทำการอภิปรายกันในชั้นเรียน ในช่วงนี้จะเป็นช่วงที่นักเรียนได้พูดอธิบายและให้เหตุผลประกอบแนวคิดของตนเอง  นักเรียนได้แลกเปลี่ยนแนวคิด  ซึ่งมักจะมีการอธิปราย  โต้แย้ง และมีการให้เหตุผลของนักเรียนทุกๆกลุ่ม

         ขั้นตอนที่ 4 การสรุปโดยการเชื่อมโยงแนวคิดทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน คือการที่ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปบทเรียนจากการรวบรวมแนวคิดที่นักเรียนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน

  4.  สะท้อนผลการจัดการเรียนรู้หลังจากที่จัดการเรียนการสอนเสร็จในแต่ละคาบ  โดยสะท้อนผลเกี่ยวกับแนวคิดของนักเรียนที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน  พฤติกรรมการเรียนรู้และการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียน  โดยอ้างอิงจากเครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลและเกณฑ์ประเมินผล  แล้วนำข้อเสนอแนะที่ได้จากการสะท้อนผลไปปรับแผนการจัดการเรียนรู้ในคาบต่อไป  

เอกสารแบบรายงานข้อตกลง PA

คลิปการจัดการเรียนรู้ วิชา คณิตศาสตร์