ปฏิกิริยารีดอกซ์ เรียกว่าปฏิกิริยาออกซิเดชัน-รีดักชันเป็นปฏิกิริยาที่ทำให้ประจุของอะตอม (ในโมเลกุล) หรือไอออน (ในสารประกอบ) เกิดการเปลี่ยนแปลง
ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ครึ่งปฏิกิริยา คือ
ครึ่งปฏิกิริยารีดักชั่น คือ ครึ่งปฏิกิริยาที่มีการรับอิเล็กตรอน
สารที่เกิดปฎิกิริยารีดักชัน เรียกว่า ตัวออกซิไดส์ (ถูกรีดิวซ์)
ท่องจำให้ขึ้นใจ : รี รับ ลด
รี = รีดักชั่น
รับ = รับอิเล็กตรอน
ลด = ลดเลขออกซิเดชั่น
ตัวอย่างภาพของครึ่งปฏิกิริยารีดักชั่น
ครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชั่น คือ ครึ่งปฏิกิริยาที่มีการให้อิเล็กตรอน
สารที่เกิดปฎิกิริยาออกซิเดชั่น เรียกว่า ตัวรีดิวซ์ (ถูกออกซิไดส์)
ท่องจำให้ขึ้นใจ : อ๊อก ออก เพิ่ม
อ๊อก = ออกซิเดชั่น
ออก = ให้อิเล็กตรอน
เพิ่ม = เพิ่มเลขออกซิเดชั่น
ตัวอย่างภาพของครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชั่น
ตัวอย่างภาพเมื่อนำครึ่งปฏิกิริยารีดักชั่นและออกซิเดชั่นมารวมเป็นปฏิกิริยารีดอกซ์
เพิ่มเติม : หลักการคิดเลขออกซิเดชั่น
ธาตุและไอออนที่มีเลขออกซิเดชั่นคงที่
หมู่ I, II, III มีเลขออกซิเดชันเป็น +1, +2, +3 ตามลําดับ
F (ฟลูออรีน) มีเลขออกซิเดชันเป็น -1 เสมอ
Ag , Zn , Sc , มีเลขออกซิเดชันเป็น +1, +2,+3 ตามลําดับ
ไอออนชนิดเดียวกันมีประจุเท่ากัน SO₄²⁻ , SO₃²⁻ , PO₄³⁻ , PO₃³⁻ , ClO⁻, ClO₂⁻, ClO₃⁻, ClO ⁻₄, NO₃⁻ , NO₂⁻ , CN⁻ , SCN⁻ , CO₃²⁻ , CrO₄²⁻, Cr₂O₇²⁻
H (ไฮโดรเจน) มีค่าเป็น 1 ถ้าเป็นพันธะโคเวเลนต์ และมีค่าเป็น -1 ถ้าเป็นพันธะไอออนิก
สารประกอบใด ๆ ก็ตาม ธาตุที่มีค่า EN สูงกว่าจะแสดงประจุลบ
เลขออกซิเดชันของสารประกอบใด ๆ ก็ตาม รวมกันจะมีค่า เท่ากับ 0
ไอออนใด ๆ ก็ตาม เลขออกซิเดชันรวมกันจะเท่ากับ ไอออนที่ปรากฏอยู่
ธาตุอิสระทุกตัวมีเลขออกซิเดชัน เท่ากับ 0 เช่น O₂, Cl₂, Cu, S₈
เลขออกซิเดชันจะมีค่าเป็นจํานวนเต็มบวก จํานวนเต็มลบ หรือเป็นเศษส่วนก็ได้