Lê Ngọc Phượng
Giờ đây những chiếc lá xanh của mùa hè đang gọi tôi về (nhà)
Trong bài Hương Xa 1, tôi đã giới thiệu bản La ballade De Davy Crockett (Ballad of David Crockett) về người anh hùng Davy Crockett của nước Mỹ thời lập quốc, được mô tả trong phim The Alamo (1960), với John Wayne vào vai chính. Trong phim này còn có một bài nhạc đệm rất hay (nghe được đêm trước khi diễn ra Trận đánh đồn Alamo). Bài hát tự nó không nói gì đến Alamo hay bất cứ sự kiện lịch sử liên quan nào, mà chỉ là hồi tưởng của những người đàn ông Đồn Alamo, về cuộc sống trước khi đi vào trận đánh cuối cùng.
"The Green Leaves of Summer" được viết bởi Paul Francis Webster, với phần nhạc của Dimitri Tiomkin, và được ban hợp ca The Brothers Four trình bày trong phim. Năm 1961, bài hát được đề cử giải Oscar ( Academy Award)cho nhạc phim, và đoạt Quả Cầu Vàng ( Golden Globe Award)
Nhạc trưởng Dimitri Zinovievich Tiomkin (1894 – 1979) gốc Ukrainianlà một nhà làm nhạc phim Hollywood được đào tạo tại Nga.Ông nổi tiếng với những bài nhạc phim Duel in the Sun, High Noon, Gunfight at the O.K. Corral, vàThe Alamo. Tiomkin nhận được 22 đề cử Oscar (Academy Award, trong đó có The Alamo, The Guns of Navarone,..., và thắng 4 giải Oscars, 3 cho Best Original Score là High Noon, The High and the Mighty và The Old Man and the Sea, và một Best Original Song cho "The Ballad of High Noon" từ phim trước đó.
Paul Francis Webster (December 20, 1907 – March 18, 1984), nhà thơ trữ tình (lyricist) người Mỹ đã dành được 3 giải Oscar (Academy Awards for Best Song) cho các bài hát "Secret Love" (1953),"Love is a Many-Splendored Thing" (1955) và "The Shadow of Your Smile" (1965), là những bài mà chúng ta rất quen thuộc, và được đề cử 16 lần cho các bài
· "Remember Me to Carolina" (1944)
· "Friendly Persuasion (Thee I Love)" (1956)
· "April Love" (1957)
· "A Certain Smile" (1958)
· "A Very Precious Love" (1958)
· "The Green Leaves of Summer" (1960)
· "Love Theme from El Cid (The Falcon and the Dove)" (1961)
· "Tender Is the Night" (1962)
· "Love Song From Mutiny on the Bounty (Follow Me)" (1962)
· "So Little Time" (1963)
· "A Time for Love" (1966)
· "Strange Are The Ways of Love" from the film The Stepmother (1972)
· "A World that Never Was" from the film Half a House (1976)
Ông cũng tham gia viết lời cho rất nhiều bài hát nổi tiếng khác như "Anastasia" (1956), "April Love" (1957), "Rio Bravo" (1959), "Ballad Of The Alamo" (1960), "Somewhere My Love" (1966)...
"The Green Leaves of Summer" đã được rất nhiều ca nhạc sĩ chọn biểu diễn (cover) lại, như Herb Alpert & the Tijuana Brass, Frankie Avalon, Kenny Ball, the Ray Conniff Singers, Ken Dodd, Anita Harris, Hampton Hawes,Mahalia Jackson, Frankie Laine, the Johnny Mann Singers, Patti Page, Nick Perito, Peter and Gordon và The Ventures. Một phiên bản tiếng Pháp, "Le Bleu de l'été", được biểu diễn bởi cả Michèle Arnaud và Maya Casabianca. Phiên bản Phần Lan có tên "Kesän Vihreät Lehvät", thì được cả Eino Grön và Vieno Kekkonen, những nghệ sĩ Phàn Lan biểu diễn.
John Wayne's The Alamo (USA 1960)
A time to be reaping ..a time to be sowing
The green leaves of Summer are calling me home
It was gơd to be young then, in the season of plenty,
When the catfish were jumping as high as the sky ..
A time just for planting ..a time just for ploughing
A time to be courting ..a girl of your own
'Twas so go\od to be young then, to be close to the Earth
And to stand by your wife at the momment of birth ..
A time to be reaping ..a time to be sowing,
A time just for living ..a place for to die ..
'Twas so gơd to be young then, to be close to the Earth
Now the green leaves of Summer are calling me home ..
'Twas so good to be young then, to be close to the Earth
Now the green leaves of Summer are calling me home ....
The Green Leaves of Summer - Original Soundtrack by Dimitri Tiomkin (The Alamo/1960)
The Alamo(1960) - The Green Leaves of Summer
The green leaves of summer (The Brothers Four-Campfire 10).
Phiên bản tiếng Việt được Tuấn Dũng đặt lời mang tên Lá Xanh Mùa Hè, với nội dung tương tự nhưng với không, thời gian đã được Việt hóa. Sau này bài hát được Asia 65 dưng lại như một hồi tưởng thời hoàng kim của nhạc trẻ.
Lá Xanh Mùa Hè (The green leaves of summer/LV Tuấn Dũng/Ban Mây Trắng/Nhạc Trẻ 5)(Asia 65)
Hè sang lá cây xanh màu. Hè sang vang tiếng ve sầu
Hè sang phượng tươi thấm mau. Ru say hồn thi nhân ..
Làn mây trắng lững lơ ngang trời. Dòng suôi mát lắng trôi êm đềm
Chìm trong nước xanh cá tung tăng. Nô đùa với rong vàng ..
Hè sang lá cây xanh màu. Hè không mang đến âu sầu
Hè cho tình yêu bắc cầu. Xe tơ hồng nhân duyên ..
Hè gieo nắng trên những cánh đồng. Và mưa tưới khắp thôn trang
Làm cây lúa sớm lên bông. Cho nhà nông bớt cần lao ..
Hè sang lá cây xanh màu. Hè sang vang tiếng ve sầu
Hè sang phượng tưới thấm màu. Nơi ngôi trường thân yêu ..
Hè mang đến thôn quê xa vời. Hè đem đến chốn xa hoa
Hè gieo khắp quê hương thân yêu. Bao nguồn sống triền miên ...
Trong Ngàn Lời Ca Khác Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt Phạm Duy, ta cũng thấy có Lá Xanh Mùa Hè do Ngọc Lan ca. Bài này chắc phải soạn sau Tuấn Dũng:
Nhạc Mỹ - Lời Việt : Phạm Duy/Ngọc Lan
Hè sang nắng lên huy hoàng
Cỏ cây hoa lá mơ màng
Còn đang ngủ yên trong rừng
Nay bỗng ngoảnh cổ lên.
Ng-ang nhìn lên thấy xanh trên trời !
Ngoảnh nhìn ra suối xanh ngời.
Một mầu xanh êm trôi về suôi
Ðưa tình tới xa vời...
Mầu xanh đã lên cao rồi.
Mầu xanh cho lá yêu đời
Mầu xanh còn lên cao hoài
Lên mãi, và còn lên...
Mầu xanh lá hoa tưng bừng
Lả lơi trong gió xanh rờn
Mầu xanh còn lên cao hoài
Lên mãi, và còn lên.
Người yêu ơi, mỗi khi Thu về
Mầu xanh nơi hoa lá phai mờ
Mầu xanh trong mắt em còn xanh
Xanh rờn tới nghìn thu.
Trận chiến Alamo (23 tháng 2 đến 6 tháng 3, 1836) là điểm then chốt trong cuộc Cách Mạng Texas. Tổng thống Mexico, tướng Antonio Lopez de Santa Anna, tấn công Dòng tu Alamo — lúc này làm căn cứ quân sự với một ít tu sĩ — ở San Antonio, Texas, bao vây Alamo 13 ngày, và giết tất cả những người trong đó. Các hành động của Tướng Santa Ana được xem là độc ác, và cái chết anh hùng của những người chống trả, đã làm động lòng dân Texas, thúc đẩy nhiều người gia nhập quân đội Texas. Với lòng quyết tâm trả thù, người Texas chiến thắng quân đội Mexico tại trận chiến Battle of San Jacinto, ngày 21 tháng 4 năm 1836, chấm dứt cuộc Cách Mạng Texas, đưa Texas độc lập khỏi Mexico.(Trận đánh đồn Alamo)
The Green Leaves of Summer không phải là một bài hùng ca nhằm ca ngợi, hoặc vinh danh những đứa con đã hy sinh cho đất nước Mỹ, nhưng giai điệu của nó trong một ca từ đầy ẩn dụ từ Thánh Kinh (Một thời để sinh ra, một thời để chết / A time just for livin’, a place for to die.) đã toát ra tính cách bi, hùng, tráng của một biến cố lịch sử!
Bài Lá Xanh Mùa Hè của Tuấn Dũng không nói lên được điều đó, nhưng sau khi đã được Việt hóa, nó mang cho người nghe một nỗi bâng khâng mang mác!
Bài của nhạc sĩ Phạm Duy, tiếc thay đã mất thời gian tính. Ngày nay người ta tìm nghe nhạc xưa, nhưng không quan tâm viết nhạc Việt cho nó. Nhất là những phiên bản mới!
Bao giờ lại có bài lời Việt cho một bản cổ xưa như thế này?
Tháng 12 /2015