Shishi-mai

1. Shishi-mai, czyli przeganiający zło „taniec lwa”

Taniec shishi zwany shishi-mai lub shishi-odori—tłumaczony najczęściej na język angielski jako taniec lwa, choć również nazywany tańcem psa, jelenia lub dzikiej świni—jest popularny nie tylko w Japonii i niektórzy twierdzą, że przywędrował do Japonii z Chin. Shishi jest zwierzęciem mitycznym i łączy w sobie szereg sprzecznych cech. Istnieją różne lokalne tradycje w wyglądzie reprezentującej go maski (zobacz http://nohmask21.com/eu/shishi06.html). Niekiedy przypomina lwa lub tygrysa, lecz często ma jelenie rogi. Innym razem przypomina psa lub dzika. Jego nazwa wywodzi się z chińskiego znaku, który znaczy bestia, jeleń, dzika świnia.

W tańcu zwykle bierze udział para shishi o wyraźnych cechach męskich i żeńskich ubrana w bardzo charakterystyczny kostium, na który składa się długi szeroki rękaw zakończony drewnianą głową, w którym ukrywa się jeden lub dwóch tancerzy (foto 1). Często jednak taniec jest wykonywany przez jednego lub wielu shishi.

Taniec ten wykonuje się na terenach świątynnych przy różnych okazjach, choć najbardziej znaną okazją jest początek roku. Jest on traktowany jako pewien rodzaj egzorcyzmu wypędzającego zło i jest wykonywany z myślą o zapewnieniu ludzkiej społeczności dobrego losu w nowo-podejmowanych działaniach. Taniec ten jest również ściśle powiązany z cyklem rolniczym i wykonuje się go często wiosną i latem z intencją przepędzenia chwastów niszczących plony lub dzikich zwierząt i niektórzy twierdzą, że dlatego taniec ten nazywa się tańcem tygrysa lub lwa, choć zwierzęta te w Japonii nie występują. Taniec ten jest również wykonywany celem ochrony ogniska domowego przed złem i podczas ludowych festiwali tancerze noszący maski shishi biegają od domu do domu przeganiając złe duchy i następnie wracają do tych domów po szklaneczkę sake. Towarzyszy temu wkładanie głowy do „paszczy” shishi, co dobrze wróży i ma przynieść powodzenie.