Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Strophariaceae - Pholiota - Pholiota squarrosa
(Vahl) P. Kumm., Der Führer in die Pilzkunde: 84 (1871)
De Schubbige bundelzwam (Pholiota squarrosa) is een paddenstoel in de familie Strophariaceae. Het is vaak een opportunistische parasiet en heeft een breed scala aan gastheren onder loofbomen, maar kan ook coniferen kan infecteren. Na het afsterven van de gastheer kan hij ook nog een tijd saprotroof verder leven. De paddenstoel groeit meestal in bundels aan de voet van bomen en stronken. Zowel de hoed als de steel zijn bedekt met kleine, puntige schubben die naar beneden en naar achteren wijzen. De dicht opelkaar staande lamellen zijn geelachtig, later roestbruin. De paddenstoel heeft een geur die, afhankelijk van de auteur, is beschreven als lijkend op knoflook, citroen, radijs, ui of stinkdier. Net als andere Pholiota-paddenstoelen heeft P. squarrosa een schubbige hoed en steel. De hoed heeft een diameter van 3 tot 12 cm en kan, afhankelijk van de leeftijd, in vorm variëren van klokvormig tot convex tot enigszins afgeplat. De kleur van de hoed is geelbruin tot oranje bruinachtig bij oudere exemplaren. De schubben op de hoed zijn geelachtig tot geelbruin en teruggebogen. De steel is 4-12 cm lang en 0,5-1,5 cm dik en ongeveer overal even breed. De gedeeltelijke sluier die de jonge lamellen bedekt, vormt een dikke, wollige ring op het bovenste deel van de steel. Boven de ring is de steel kaal, terwijl eronder geschubd is zoals de hoed. De jonge lamellen hebben een groenbruine kleur; volwassen zijn ze roestbruin. Ze zitten dicht op elkaar en zijn breed met een tandje aangehecht aan de steel. De sporenprint is kaneel- tot roestbruin. Smaakt naar radijs. Geurt naar stro. In Peel en Maas gevonden aan de voetvan Fijnspar (Gruize epper) en Sequoia (Bernardstraat Panningen, deze zijn inmiddels gekapt).
Foto's © Alina & Chris Billekens.
Agaricus squarrosus - Weigel - Observationes botanicae: 40 (1772)
Agaricus floccosus - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 27, t. 61 (1774)
Agaricus squarrosus - Vahl - Flora Danica 3 (9): tab. 491 (1770)
Agaricus squarrosus - Batsch - Elenchus fungorum: 85, t. 8:31 (1783)
Amanita filamentosa - Lamarck - Encyclopédie Méthodique, Botanique 1-1: 112 (1783)
Agaricus squamosus - Bulliard - Herbier de la France 6: t. 266 (1786)
Agaricus squarrosus - Bulliard - Herbier de la France 12: t. 535:3 (1792)
Agaricus reflexus - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 311 (1801)
Agaricus squarrosus var. terrestris - Albertini & Schweinitz - Conspectus Fungorum in Lusatiae superioris: 148 (1805)
Agaricus squarrosus var. truncigenus - Albertini & Schweinitz - Conspectus Fungorum in Lusatiae superioris: 148 (1805)
Lepiota squarrosa - (Vahl) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 602 (1821)
Gymnopus reflexus - (Persoon) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 604 (1821)
Agaricus squarrosus var. reflexus - (Persoon) Fries - Systema Mycologicum 1: 243 (1821)
Agaricus squarrosus var. muelleri - Fries - Systema Mycologicum 1: 243 (1821)
Agaricus inquilinus var. squarrosulus - Fries - Elenchus Fungorum 1: 39 (1828)
Agaricus verruculosus - Lasch - Linnaea 3: 408 (1828)
Agaricus squarrosus var. verruculosus - (Lasch) Fries - Epicrisis Systematis Mycologici: 166 (1838)
Pholiota squarrosa - (Vahl) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 84 (1871)
Pholiota squarrosa f. squarrosa - (Vahl) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 84 (1871)
Pholiota muelleri - (Fries) P. Karsten - Bidrag till Kännedom av Finlands Natur och Folk 32: 298 (1879)
Dryophila squarrosa - (Vahl) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 68 (1886)
Pholiota squarrosa var. verruculosa - (Lasch) Saccardo - Sylloge Fungorum 5: 749 (1887)
Pholiota squarrosa var. muelleri - (Fries) Saccardo - Sylloge Fungorum 5: 749 (1887)
Fungus squarrosus - (Vahl) Kuntze - Revisio generum plantarum 3 (3): 479 (1898)
Stropharia squarrosa - (Vahl) Morgan - Journal of Mycology 14 (2): 73 (1908)
Hypodendrum floccosum - (Schaeffer) Overholts - North American Flora 10 (5): 280 (1932)
Dryophila muelleri - (Fries) Kühner & Romagnesi - Flore Analytique des Champignons Supérieurs: 328 (1953)
Pholiota squarrosa f. annulosa - Wichanský - C.C.H. 41: 46 (1964)
Jacobsson, S. (2008) - Pholiota. In: Knudsen, H. & Vesterholt, J. (eds.): Funga Nordica, 837-844
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 20a Parken, begraafplaatsen, boomgaarden, erven en tuinen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 2: 452 (met illustratie)
Kops, J. & J.E. van der Trappen (1849) - Agaricus floccosus - Veelschubbige Paddestoel Flora Batava 10: 743-743
Noordeloos, M.E. (2004) - Notities over Pholiota naar aanleiding van de Europese monografie van Jan Holec. Coolia 47-2: 99-105
Smith, A.H. & Hesler, L.R. (1968) - The North American Species of Pholiota. Hafner Publishing Company: New York, NY. 402 p. + 90 pl
Flora Agaricina Neerlandica 4 (Bas, Kuyper, Noordeloos & Vellinga 1999): 83
Fungi Temperate Europe, 1 (Læssøe & Petersen 2019): 608 (foto)
Guide Champignons France Europe (Eyssartier & Roux 2013): 688
Paddenstoelengids onderweg (Gerhardt 1999): 332
Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten (Dam & Kuyper 2013): 333
Pholiota squarrosa op internet:
Guía de Setas y Hongos de Navarra
Fungipedia