LÊ NGỌC HOÀN - Thạc sĩ, Kỹ sư Chỉnh hình
Chứng chỉ hành nghề quốc tế và khu vực
Prosthetist, Orthotist & Pedorthist
(MSc. & BSc. in P&O, CPO - ISPO CAT I)
Nơi công tác:
Trung tâm Phục hồi chức năng - Bệnh viện Bạch mai
Số 78, Đường giải phóng, Đống đa, Hà nội.
E-mail: ngochoan1978@yahoo.com
Mobile: (+84) 0985211888
Găng tay giả thẩm mỹ
Cosmetic Glove for prosthetic hand
Hình ảnh chân tay giả - nẹp chỉnh hình
Cơ chế hoạt động nắm mở của bàn tay chức năng điện sinh học
Tay giả điện sinh học sử dụng các điện cực nhằm mục đích nhận sóng điện cơ từ phần mỏm cụt còn lại để tạo ra cử động cho tay giả, cho phép tay giả hoạt động như ý muốn như nắm, mở bàn tay tương tự như thao tác nắm mở dùng để cầm nắm các vật dụng trong sinh hoạt hàng ngày bằng chính các cơ còn lại ở mỏm cụt.
Bệnh nhân nữ, mỏm cụt dài
Lần đầu tập sử dụng tay giả chức năng điện sinh học
BN hai tay trên khuỷu sử dụng một tay điện (trái) và một tay cơ (phải) lần đầu tiên thử sử dụng
Video tổng hợp và minh họa một số loại dụng cụ chỉnh hình phổ thông như: Chân giả, tay giả và các loại nẹp chỉnh hình...
Chân Giả Thể Thao
Chân giả dùng cho người tập luyện thể thao, cho phép chạy nhảy và chơi các môn thể thao cả chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp, hoặc dùng cho mục đích tập luyện tăng cường thể lực và tham gia chơi các môn chạy thể thao hàng ngày.
Chân giả trên gối hai bên
Với người bị mất hai chân trên gối thì việc đi lại đòi hỏi tiêu hao năng lượng rất lớn, cần có quy trình tập luyện bài bản và đòi hỏi các yếu tố cơ bản để lấy thăng bằng khi đứng, đi lại được an toàn và tự nhiên như:
- Thiết kế ổ mỏm cụt phù hợp là yếu tố then chốt, quyết định người bệnh có thể kiểm soát chân giả hiệu quả
- Bán thành phẩm được chỉ định đúng và phù hợp
- Quy trình tập luyện bài bản với các bài tập cụ thể phù hợp
Người mất hai chi trên cần được tập luyện bài bản để có thể kiểm soát chân giả tốt, đi lại được sớm, có dáng đi an toàn và tự nhiên
Chân Giả
- Người bệnh sẽ được khám, đánh giá và phân loại theo mức độ tàn tật (chức năng còn lại - Functional level for amputee) để có chỉ định phù hợp như thiết kế ổ mỏm cụt (socket), bán thành phẩm và loại chân giả.
- Chân giả với nhiều loại khớp khác nhau phù hợp cho từng người bệnh với các mức độ cắt cụt cũng như mức độ chức năng khác nhau như:
Chân giả tháo khớp hông: Dùng cho các trường hợp bệnh nhân sau phẫu thuật tháo khớp hông, cắt một phần hay tháo toàn bộ xương cánh chậu
Chân giả trên gối: Dùng cho các trường hợp sau phẫu cắt ngang xương đùi.
Chân giả tháo khớp gối: Dùng cho các trường hợp sau phẫu tháo khớp gối (cắt cụt qua khe khớp gối)
Chân giả dưới gối: Dùng cho các trường hợp sau phẫu thuật cắt cụt ngang xương chày.
Chân giả tháo khớp cổ chân: Dùng cho các trường hợp sau phẫu thuật tháo khớp cổ chân, cắt bỏ hoàn toàn phần bàn chân
Những loại khớp cơ học phổ biến: Khớp với cơ chế hỗ trợ gấp, duỗi bằng lò xo, khí lực, thủy lực hoặc có sự hỗ trợ kết hợp cùng cơ chế điều khiển điện tử. Mỗi loại đều có những ưu và nhược điểm nhất định. Chúng cho phép người dùng phát huy tối đa khả năng còn lại hoặc trên mức độ chức năng còn lại tùy thuộc vào từng loại khớp, bán thành phẩm đi kèm khác và tình trạng thực tế của mỏm cụt cũng như sức khỏe người cụt chi.
Khớp cơ học có hỗ trợ lò xo
Khớp với cơ chế hỗ trợ lò xo thông thường cho độ bền cao, giá thành hợp lý nhưng ngược lại cũng hỗ trợ quá trình đi lại và vận động ở mức độ cơ bản nhất, với những loại khớp này mong muốn đạt được mức độ chức năng ở mức cao hoặc trên mức độ chức năng còn lại là không thể. Thường được chỉ định và cung cấp cho người cao tuổi hoặc người có mức độ chức năng trung bình hoặc thấp và khi yếu tố an toàn được đặt lên mức ưu tiên hàng đầu.
2. Khớp cơ học có hỗ trợ khí lực hoặc thủy lực
Khớp với cơ chế hỗ trợ khí lực hoặc thủy lực cho phép điều chỉnh nhiều mức độ hỗ trợ khác nhau khi di chuyển như: tốc độ, mức độ linh hoạt, độ an toàn và độ bền khá cao, mức độ chức năng có thể đạt được ở mức cao thậm chí trên mức độ chức năng còn lại của cơ thể. Rất phù hợp với người trẻ, năng động, hoạt động nhiều, chơi các môn thể thao chạy, nhảy... và người có mức độ chức năng cao.
3. Khớp cơ học với cơ cấu hỗ trợ khí lực hoặc thủy lực kết hợp kiểm soát bởi chíp vi xử lý điện tử
Khớp với cơ chế cơ học cùng sự hỗ trợ khí lực hoặc thủy lực và sự kết hợp công nghệ điều khiển điện tử nhằm tối ưu hóa và nâng mức độ chức năng của người dùng nên mức cao hơn khả năng còn lại thực tế của cơ thể, hoạt động ở mức độ, cường độ cao hơn, giúp tăng và kéo dài khả năng hoạt động nhờ khả năng tích và sử dụng năng lượng hiệu quả, cho dáng đi nhẹ nhàng, tự nhiên. Rất phù hợp với người trẻ, năng động, thích vận động và người có mức độ chức năng cao hoặc rất cao như cho phép người dùng chơi các môn thể thao như chạy, nhảy... Khớp có nhiều chế độ hỗ trợ điện tử, tùy chỉnh hoặc tự động chọn chế độ phù hợp trọng quá trình vận động và đi lại.
CHÂN GIẢ
Với người bị mất hai chi dưới thì việc thiết kế chân giả và chỉ định bán thành phẩm cho phù hợp với mỗi chân giả để họ có thể đi lại bình thường mà không cần thêm sự hỗ trợ khác (nạng, gậy chống, ba toong...) là không đơn giản, đặc biệt đối với người bị cắt cụt trên gối, dưới đây là một ví dụ điển hình, một trường hợp bệnh nhân 23 tuổi với một bên chân trái bị cắt cụt ngang xương đùi (mỏm cụt trên gối) và một bên chân phải cắt cụt ngang xương chày (mỏm cụt dưới gối). Từ kiểu thiết kế ổ mỏm cụt (socket) cho đến các bán thành phẩm đi kèm như: Bàn chân, ống nối, cụm chỉnh, khớp gối và khớp cổ chân... Phải được tính toán hợp lí để phát huy tối đa khả năng cũng như mức độ chức năng còn lại của người bệnh, giúp họ đi lại dễ dàng với chân giả mà không phụ thuộc vào dụng cụ trợ giúp khác.
Phía bên trái là chân giả trên gối (cắt cụt ngang xương đùi) dùng khớp gối có hệ thống trợ giúp an toàn trong thì đứng và hệ thống kiểm soát tốc độ tại thì lăng. Khi di chuyển hệ thống kiểm soát an toàn thì đứng sẽ tự động phanh để chống lại xu hướng khuỵu gối vì bất cứ lí do nào, giúp người bệnh đi lại một cách an toàn. Hệ thống hỗ trợ thì lăng giúp kiểm soát tốc độ lăng của chân theo cả hai hướng gấp và duỗi, giúp tiếp xúc mặt sàn và nhấc khỏi mặt sàn theo đúng nhịp và đúng thời điểm, giúp bệnh nhân có bước đi đều, đẹp và chính xác như mong muốn.
Phía bên phải là chân giả dưới gối (cắt cụt ngang xương chày). Do bị mất hai bên chân như đã nêu, nên phía bên chân giả dưới gối (còn khớp gối) đóng vai trò rất lớn trong việc kiểm soát trong quá trình đi lại như: lấy thăng bằng, quay sang bên, lên xuống dốc cũng như lên xuống cầu thang... nhờ sự chủ động hoàn toàn của khớp gối bên phải. Vì vậy một thiết kế ổ mỏm cụt (socket) phù hợp và chính xác tạo sự êm ái, tận dụng tối đa lực sinh ra từ mỏm cụt là yếu tố đặc biệt quan trọng, nó quyết định trực tiếp đến khả năng đi lại của bệnh nhân.
Khớp gối khí lực một trục có hỗ trợ kiểm soát thì đứng và thì lăng, Bàn chân carbon
Bệnh nhân với hai chân giả
một chân trên gối và một chân dưới gối
Sau một năm Bệnh nhân đến tái khám và làm lại ổ mỏm cụt (socket) do mỏm cụt ngót dẫn đến lỏng socket. Mỏm cụt sau một năm đi chân bề mặt da vẫn trắng đều do được tiếp xúc tốt và êm ái với socket, điều đó cho thấy thiết kế kiểu socket là hoàn toàn phù hợp và tốt với bệnh nhân
Video Bệnh nhân đi chân giả
Chân Giả Trên Gối Mỏm Cụt Ngắn Treo Ngắn Tự Thân Bằng Chân Không
Ổ mỏm cụt sử dụng van hơi một chiều - Treo ngắn tự thân trực tiếp giữa ổ mỏm cụt vào mỏm cụt mà không cần sự trợ giúp bằng dây đai hông cho phép cử động linh hoạt, dễ dàng, ngọn nhẹ và thẩm mỹ cao, tạo cho người sử dụng cảm giác thật hơn, an toàn hơn là nhờ sự tiếp xúc hoàn toàn diện tích bề mặt của mỏm cụt với ổ mỏm cụt chân giả và giúp duy trì tốt quá trình hoạt động liên tục trong ngày.
Thiết kế bám giữ và hút bằng chân không hiện đang là một trong những phương pháp thịnh hành nhất trên thế giới, cơ chế bám giữ chân không còn cho phép mỏm cụt tiếp xúc đều trên toàn bề mặt mỏm cụt, giúp giàn đều lực tỳ đè lên toàn mỏm cụt, làm tăng tuần hoàn trên bề mặt mỏm cụt và làm giảm quá trình teo ngót mỏm cụt, từ đó duy trì thể tích mỏm cụt, giúp ổn định mỏm cụt nhờ vậy đã kéo dài thời gian sử dụng chân giả lâu hơn.
Chân giả trên gối, sử dụng hệ thống bán thành phẩm module,khớp một trục, khí lực, có khóa gối tự động chống khuỵu gối khi mất kiểm soát hoặc xuống dốc. Mỏm cụt ngắn sử dụng bao silicone và khóa chốt. (BN 72 tuổi)
CHÂN GIẢ TRẺ EM (Bé 3 tuổi rưỡi)
Đi chân giả, lần đầu đến tái khám và kiểm tra lại thoe định kỳ trong ba tháng đầu
Chân giả tháo khớp hông hoặc tháo xương cánh chậu
BN sau phẫu thuật tháo hoàn toàn một bên xương cánh chậu
Chân giả tháo xương cánh chậu
Tháo xương cánh chậu là thủ thuật cắt bỏ hoàn toàn xương cánh chậu, vì vậy việc thiết kế một chân giả cho người bị tháo xương cánh chậu là rất khó khăn, khó do mức cắt cụt quá cao, không còn điểm chịu tải hiệu quả cho toàn cơ thể và do cắt cao nên việc kiểm soát và điều khiển chân giả là vấn đề nan giải.
Ngày nay với sự phát triển nhanh chóng trong lĩnh vực chỉnh hình (dụng cụ chỉnh hình), sự phát triển trong kỹ thuật thiết kế chân giả, công nghệ vật liệu và bán thành phẩm chân giả đã tạo thuận rất lớn và cơ hội đi lại dễ dàng cho người cụt chi nói chung và người bị tháo xương cánh chậu nói riêng.
Các bộ phận cơ bản cho chân giả tháo xương cánh chậu gồm:
* Bao hông
* Khớp hông
* Khớp gối
* Khớp cổ chân
* Bàn chân
Để có một chân giả phù hợp và đạt hiệu quả tối đa, hỗ trợ cho chức năng đi lại tốt thì việc đánh giá mức độ chức năng còn lại của bệnh nhân là hết sức quan trọng.
Bên cạnh đó việc chỉ định, cung cấp bán thành phẩm và kiểu thiết kế ổ mỏm cụt (socket) sao cho phù hợp với từng đối tượng khác nhau cũng rất khác nhau trên từng đối tượng cụ thể.
Chương trình tập phục hồi và tập luyện dáng đi để co một dáng đi tốt là cần thiết. Một quy trình tập luyện hợp lý, bài bản và hiệu quả sẽ cho dáng đi đẹp và an toàn mà không bị phụ thuộc vào các dụng cụ hỗ trợ khác như xe lăn, nạng nách, nạng khuỷu hay ba toong...
CHÂN GIẢ CHO MỎM CỤT CẮT NGANG XƯƠNG ĐÙI
(Chân giả trên gối)
Bệnh nhân với mỏm cụt cắt ngang xương đùi, tập đi chân giả ba ngày đầu
Chân giả hoàn thiện với vỏ bọc thẩm mỹ
Khớp gối thủy lực - ổ mỏm cụt treo gắn silicone
Treo gắn chắc chắn nhờ hệ thống silicone va khóa chốt
Nẹp Chỉnh Hình
Nẹp Hông - Gối - Cổ chân - Bàn chân
Nẹp có khớp hông, khớp gối, khớp cổ chân, Bàn chân (HKAFO)
Nẹp Gối - Cổ chân - Bàn chân
Nẹp khớp gối, khớp cổ chân, bàn chân (KAFO)
Cấu trúc và bán thanh phẩm đi kèm nẹp HKAFO
Nẹp Bàn Chân (FO)
"The clock is running. Make the most of today. Time waits for no man. Yesterday is history. Tomorrow is a mystery. Today is a gift. That's why it is called the present."
