คู่มือสหกิจศึกษาสำหรับสถานประกอบการ
(Co-Op Training Handbook for Corporates)
Last update: 13 กุมภาพันธ์ 2568
Last update: 13 กุมภาพันธ์ 2568
สหกิจศึกษา (Cooperative Education) เป็นระบบการศึกษาที่ผสมผสานการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัยกับการฝึกปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการ โดยมีความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทำให้เกิด "การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์การทำงานจริง" หรือที่เรียกว่า Cooperative and Work Integrated Education (CWIE) ซึ่งช่วยให้นักศึกษาได้พัฒนาทักษะการทำงาน ตลอดจนทักษะเฉพาะทางที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพของตนก่อนสำเร็จการศึกษา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาความสามารถในการปรับตัว การแก้ปัญหาภายในองค์กร และการเตรียมความพร้อมสำหรับตลาดแรงงาน
สหกิจศึกษาแตกต่างจากการฝึกงานทั่วไป ตรงที่เป็นระบบที่มีโครงสร้างชัดเจน มีเป้าหมายเพื่อให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์การทำงานอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ในขณะที่การฝึกงานทั่วไปมักเป็นระยะสั้นและเน้นการสังเกตการณ์หรือเป็นผู้ช่วยในการทำงานเท่านั้น
นอกเหนือจากนักศึกษาซึ่งได้รับประโยชน์จากสหกิจศึกษาแล้ว สถานประกอบการ และ สถาบันการศึกษา ก็ได้รับประโยชน์จากสหกิจศึกษาเช่นกัน โดยสถานประกอบการสามารถมีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตร ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับองค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการทำงาน รวมถึงใช้โอกาสนี้ในการค้นพบและพัฒนาทรัพยากรบุคคลรุ่นใหม่ที่มีคุณภาพ ซึ่งอาจกลายเป็นส่วนสำคัญขององค์กรในอนาคต ในขณะที่สถาบันการศึกษาได้รับข้อมูลเชิงลึกเพื่อปรับปรุงการเรียนการสอนให้ทันต่อความต้องการของตลาดแรงงานด้วย
สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ดำเนินการปรับปรุงหลักสูตรระดับปริญญาตรีอย่างต่อเนื่อง และได้บรรจุ วิชาสหกิจศึกษา ไว้ในหลักสูตรตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 เป็นต้นมา โดยยังคงเป็นส่วนสำคัญของ หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2561
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ เป็นหลักสูตรที่ใช้ระยะเวลาเรียน 3.5 - 4 ปี โดยมุ่งผลิตบัณฑิตที่มีความรู้ทางทฤษฎีและทักษะปฏิบัติในสาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพื่อตอบสนองความต้องการของ เศรษฐกิจดิจิทัลและอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ไม่ว่าจะเป็น การพัฒนาซอฟต์แวร์ การประมวลผลบนระบบคลาวด์ และวิทยาศาสตร์ข้อมูล ทั้งยังมุ่งเน้นการสร้างนวัตกรรม เสริมสร้างความคิดสร้างสรรค์ พัฒนาจริยธรรม และปลูกฝังความเป็นพลเมืองโลกให้แก่นักศึกษา
เพื่อให้การดำเนินงานแผนสหกิจศึกษา เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ คณะฯ ได้แต่งตั้ง คณะกรรมการบริหารสหกิจศึกษาของหลักสูตรฯ เพื่อทำหน้าที่ประสานงานและอำนวยความสะดวกให้แก่ สถานประกอบการ อาจารย์ที่ปรึกษา และนักศึกษาสหกิจศึกษา ตลอดจนทำหน้าที่เชื่อมโยงกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาหลักสูตรและแนวทางการดำเนินงาน ทั้งนี้ คณะกรรมการดำเนินงานสหกิจศึกษาจะดูแลและกำกับการดำเนินงานภายใต้กรอบแนวทางที่กำหนด เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่นักศึกษา สถานประกอบการ และหลักสูตรต้นสังกัด
“บูรณาการความรู้คอมพิวเตอร์ สร้างนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน สู่มาตรฐานสากล”
เนื้อหาครอบคลุมศาสตร์สำคัญ เช่น การพัฒนาซอฟต์แวร์ ปัญญาประดิษฐ์ เทคโนโลยีคลาวด์ และวิทยาศาสตร์ข้อมูล
มีความเชี่ยวชาญให้เลือกเรียน 2 สาขา ได้แก่
คอมพิวเตอร์และวิทยาการสารสนเทศ (CIS) เน้นการสร้างรากฐานที่แข็งแกร่งในทฤษฎีและการประยุกต์ใช้ ทำให้สามารถเชื่อมโยงความรู้ในหลากหลายสาขาเพื่อการแก้ปัญหาซับซ้อนและการสร้างองค์ความรู้ใหม่ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ได้
วิชาเอกสำคัญ ได้แก่ Data Structures and Algorithms, Artificial Intelligence (AI), Operating Systems, Computer Network, Advanced Database Systems, Theory of Computation:
คอมพิวเตอร์ประยุกต์ (ACS) มุ่งพัฒนาทักษะปฏิบัติจริง เช่น การพัฒนาซอฟต์แวร์ การจัดการข้อมูล และการสร้างโซลูชันสำหรับองค์กร ด้วยการเรียนรู้จากกรณีศึกษาและโครงงานเชิงปฏิบัติ
วิชาเอกสำคัญ ได้แก่ Software Engineering, Cloud Computing and DevOps, Big Data Analytics, Internet of Things (IoT) Applications
ตอบโจทย์ความต้องการในตลาดแรงงาน มีการเตรียมพร้อมบัณฑิตสำหรับอาชีพ เช่น นักพัฒนาซอฟต์แวร์ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล นักวิเคราะห์ระบบ โดยเน้นการเรียนรู้ที่ใช้งานได้จริงผ่านโครงงานและสหกิจศึกษา รวมทั้งครอบคลุมเนื้อหาและทักษะที่เกี่ยวข้องกับการสอบรับรองมาตรฐานสากล เช่น AWS Cloud Practitioner, AWS Solutions Architect, และ Cisco Certified Network Associate (CCNA) เพื่อเพิ่มความสามารถและความได้เปรียบในการแข่งขันในสายงานเทคโนโลยี
มีการเปิดโอกาสให้นักศึกษาเลือก วิชาโท เพื่อเสริมสร้างทักษะเพิ่มเติมในสายงานที่สนใจ หรือเพื่อพัฒนาความรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้หลากหลายสาขา โดยมีตัวเลือกวิชาโทที่น่าสนใจดังนี้:
วิชาโทด้านวิทยาการข้อมูล (Data Science - DS): เน้นการเรียนรู้และวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) และการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรม
ตัวอย่างวิชา: Data Visualization, Applied Deep Learning, Practical Machine Learning, Big Data Applications and Analytics
วิชาโทด้านเดฟออปส์ (Dev-Ops): เน้นการเรียนรู้การพัฒนาซอฟต์แวร์แบบต่อเนื่อง (Continuous Integration/Continuous Deployment - CI/CD) การทำงานร่วมกันระหว่างทีมพัฒนาและปฏิบัติการ และการใช้เครื่องมืออัตโนมัติเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความเร็วในการส่งมอบซอฟต์แวร์
ตัวอย่างวิชา: Linux Administration and Performance Monitoring, Big Data Engineering, DevOps Pipelines and Processes, Microservices and Serverless Architectures, Cloud-Based Software Architecting, Virtualization Technology
วิชาโทด้านปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence - AI): เน้นการพัฒนาความรู้และทักษะในการสร้างระบบปัญญาประดิษฐ์
ตัวอย่างวิชา: Applied Deep Learning, Artificial Intelligence in Practice, Advanced Search Strategies, Natural Language Processing, Selected Topics in AI Systems, Machine Learning
วิชาโทด้านการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ดิจิทัล (Digital Product Design and Development - DPDD): เน้นการเรียนรู้กระบวนการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ดิจิทัล ตั้งแต่การวิเคราะห์ความต้องการของผู้ใช้ การสร้างต้นแบบ ไปจนถึงการพัฒนาและส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ตลาดและเทคโนโลยีปัจจุบัน
ตัวอย่างวิชา: Visual Design, Digital Marketing Technology and Analytics, Digital Strategy and Transformation, Human-Computer Interaction, Digital Product and Service Design Project
คณะกรรมการประเมินผลวิชาสหกิจศึกษาของหลักสูตรฯ
นิเทศการปฏิบัติงาน และให้คำแนะนำในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ แก่นักศึกษาในโครงการที่รับผิดชอบ
ประเมินผลการปฏิบัติงานและให้ค่าระดับคะแนนของนักศึกษา และส่งผลการประเมินให้คณะกรรมการดำเนินงานวิชาสหกิจศึกษาของหลักสูตรฯ
เจ้าหน้าที่ประสานงานสหกิจศึกษาของสาขาวิชาฯ
รับผิดชอบในการประสานงานและอำนวยความสะดวกแก่สถานประกอบการ อาจารย์ที่ปรึกษา และนักศึกษาสหกิจศึกษา และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับวิชาสหกิจศึกษา
ปฏิบัติหน้าที่งานธุรการที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาสหกิจศึกษา เช่น งานประชุม การจัดทำหนังสือขอความอนุเคราะห์จากสถานประกอบการและขอบคุณในโอกาสต่าง ๆ
อาจารย์ที่ปรึกษาสหกิจศึกษา
ชี้แจงสถานการณ์ที่นักศึกษาประสบในการปฏิบัติงาน และเสนอแนะวิธีการแก้ไขปัญหาในสถานประกอบการ
นิเทศและประเมินผลงานอย่างน้อย 2 ครั้งต่อนักศึกษา 1 คน
ร่วมให้คำปรึกษากับสถานประกอบการ เพื่อช่วยแก้ปัญหาในการปฏิบัติงานของนักศึกษาสหกิจศึกษา
พบผู้บริหารสถานประกอบการที่นักศึกษาสหกิจศึกษาปฏิบัติงาน เพื่อรับฟังความคิดเห็น และข้อเสนอแนะ
ฝ่ายบริหารสถานประกอบการ
กำหนดลักษณะงานและแผนการปฏิบัติงาน ลักษณะงานที่เหมาะสมกับการปฏิบัติงานสหกิจศึกษา ควรเป็นงานโครงการที่นักศึกษาสหกิจศึกษาสามารถปฏิบัติให้แล้วเสร็จได้ภายในระยะเวลาที่นักศึกษามาปฏิบัติงาน ไม่ควรเป็นงานที่ยากจนเกินความสามารถของนักศึกษาที่ยังขาดประสบการณ์ในการทำงานจริง อาจเป็นงานที่สถานประกอบการวางแผนไว้แล้วแต่ผู้ที่รับผิดชอบยังไม่มีเวลาลงมือปฏิบัติเนื่องจากมีงานอื่นที่มีความเร่งด่วนมากกว่า
กำหนดพนักงานที่ปรึกษา เพื่อทำหน้าที่ให้คำแนะนำ และรับผิดชอบดูแลการปฏิบัติงานของนักศึกษาตลอดระยะเวลา ทั้งนี้พนักงานที่ปรึกษาต้องมีเวลาเพียงพอสำหรับการให้คำปรึกษา สามารถวางแผนและกำหนดกรอบของงาน รวมถึงระยะเวลาการปฏิบัติงานให้นักศึกษาสามารถปฏิบัติงานได้ตามกำหนด และถือเป็นภาระงานที่สถานประกอบการมอบให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับภาระงานประจำ
พนักงานที่ปรึกษา (Supervisor)
เป็นผู้ให้คำแนะนำ เป็นที่ปรึกษาทางด้านการปฏิบัติงานตลอดระยะเวลาปฏิบัติงานสหกิจศึกษา 21 สัปดาห์ (6 เดือน) เปรียบเสมือนเป็นอาจารย์ของนักศึกษา
เป็นผู้ที่มีความสำคัญที่สุดที่จะทำให้การปฏิบัติงานสหกิจศึกษาของนักศึกษาสำเร็จตามวัตถุประสงค์ของโครงการ จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีเข้าร่วมประชุมกับทางหลักสูตรฯ ในวันและเวลาที่กำหนดเพื่อให้มีความเข้าใจที่ตรงกันในเรื่องต่าง ๆ ได้แก่ กระบวนการสหกิจศึกษา บทบาท ภาระ หน้าที่และความรับผิดชอบของพนักงานที่ปรึกษา การเตรียมโครงงานสำหรับนักศึกษาสหกิจศึกษา การประเมินผลการปฏิบัติงานร่วมกับอาจารย์นิเทศสหกิจศึกษา
ฝ่ายประสานงานสหกิจศึกษาที่สถานประกอบการมอบหมาย (หรือฝ่ายบุคคล)
รับรายงานตัวและปฐมนิเทศนักศึกษาสหกิจศึกษา โดยจะต้องแจ้งกำหนดวันเริ่มปฏิบัติงานของนักศึกษาสหกิจศึกษาให้เจ้าหน้าที่ประสานงานสหกิจศึกษาของหลักสูตรฯ ได้ทราบล่วงหน้า เมื่อนักศึกษาเข้ารายงานตัวแล้ว ควรจัดให้มีการปฐมนิเทศนักศึกษาสหกิจศึกษา โดยให้นักศึกษาได้รับฟังการบรรยายข้อมูลเกี่ยวกับสถานประกอบการ ตลอดจน กฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้องให้นักศึกษาทราบ และให้เข้าใจก่อนส่งตัวนักศึกษาไปยังฝ่ายที่นักศึกษาไปปฏิบัติงาน ทั้งนี้ฝ่ายที่รับผิดชอบการปฏิบัติงานอาจอบรมความรู้พื้นฐานที่จำเป็นในการปฏิบัติงานของฝ่ายให้แก่นักศึกษาเพิ่มเติมตามความจำเป็นก่อนที่จะเริ่มลงมือปฏิบัติงาน
ร่วมประชุมปรึกษาหารือกับคณาจารย์นิเทศและพนักงานที่ปรึกษา ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน พฤติกรรมการทำงาน จุดเด่น จุดด้อยของนักศึกษา ตลอดจนแจ้งเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานของนักศึกษา
สถานประกอบการที่ศึกษาคู่มือสหกิจศึกษาสำหรับสถานประกอบการนี้แล้วมีความสนใจจะเข้าร่วมโครงการฯ สามารถกรอกแบบฟอร์มแจ้งความประสงค์เข้าร่วมโครงการฯ ได้ที่แบบฟอร์มที่กำหนด
ตัวแทนสถานประกอบการจะได้รับการประสานงานจากหลักสูตรให้ส่งตัวแทนเข้าร่วมประชุมชี้แจงข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดการนักศึกษาและขั้นตอนการดำเนินงานต่อไป ซึ่งถือว่าสถานประกอบการได้เข้าร่วมอยู่ในทะเบียนสถานประกอบการสำหรับแผนสหกิจศึกษาแล้ว และสามารถเริ่มรับนักศึกษาสหกิจศึกษาจากหลักสูตรฯ ได้ทันที
หมายเหตุ: การขึ้นทะเบียนนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างความมั่นใจว่าสถานประกอบการมีความพร้อมในการรับนักศึกษาสหกิจศึกษาและร่วมพัฒนาคุณภาพนักศึกษากับทางหลักสูตรฯ และเพื่ออำนวยความสะดวกในการประสานงานระหว่างสถานประกอบการ มหาวิทยาลัย และนักศึกษาให้เป็นไปอย่างราบรื่นตลอดระยะเวลาสหกิจศึกษา
สถานประกอบการสามารถส่งประกาศตำแหน่งงานมายังหลักสูตรเพื่อช่วยประชาสัมพันธ์แก่นักศึกษา หรือประกาศผ่านช่องทางของตนเอง พร้อมแจ้งให้หลักสูตรช่วยเผยแพร่เพิ่มเติมเพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงนักศึกษาที่เหมาะสม
นักศึกษาสามารถสมัครตรงกับสถานประกอบการ โดยที่สถานประกอบการจะดำเนินการรับสมัครและคัดเลือกนักศึกษาโดยตรงตามกระบวนการขององค์กร เพื่อให้ได้บุคคลที่ตรงตามคุณสมบัติและเหมาะสมกับตำแหน่งงานมากที่สุด
หลังดำเนินการรับสมัครและคัดเลือกนักศึกษา สถานประกอบการแจ้งผลการตอบรับมายังหลักสูตร เพื่อให้สามารถประสานงานและดำเนินการในขั้นตอนต่อไป ในแบบฟอร์มที่กำหนด
เมื่อได้รับผลการรับสมัครจากสถานประกอบการแล้ว หลักสูตรจะดำเนินการจัดทำหนังสือส่งตัวนักศึกษา เพื่อให้นักศึกษานำไปยื่นแก่สถานประกอบการในการเริ่มปฏิบัติงาน
หมายเหตุ: หากนักศึกษาเริ่มปฏิบัติงานก่อนวันปฐมนิเทศสหกิจศึกษา ขอความร่วมมือจากสถานประกอบการอนุญาตให้นักศึกษาเข้าร่วมปฐมนิเทศ โดยไม่นับเป็นวันลา เพื่อให้นักศึกษาได้รับข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการปฏิบัติงานและแนวทางการดำเนินงานในโครงการ ซึ่งจะช่วยให้นักศึกษาสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กรของท่านด้วย
ขอความร่วมมือจากสถานประกอบการในการดำเนินการดังต่อไปนี้ เพื่อให้การปฏิบัติงานของนักศึกษาสหกิจศึกษาเป็นไปอย่างราบรื่นและบรรลุผลลัพธ์ที่ตั้งไว้
โปรดรับหนังสือส่งตัวจากนักศึกษา และแลกเปลี่ยนข้อมูลติดต่อโดยตรงกับอาจารย์ที่ปรึกษาของนักศึกษาสหกิจศึกษาภายใน 1 - 2 สัปดาห์หลังจากที่นักศึกษาเริ่มปฏิบัติงาน เพื่อสนับสนุนการให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ตัวนักศึกษา และสร้างช่องทางในการหารือร่วมกันสำหรับการแก้ไขปัญหาหรืออุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการปฏิบัติงาน
ขอความร่วมมือจากสถานประกอบการพิจารณาจัดปฐมนิเทศแก่นักศึกษาตามความเหมาะสมเมื่อเริ่มปฏิบัติงาน เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม ค่านิยม และแนวทางการดำเนินงานขององค์กร อันจะช่วยสร้างความเข้าใจและความพร้อมในการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปโดยราบรื่น
หลักสูตรมีความคาดหวังว่านักศึกษาสหกิจศึกษาจะได้รับการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพเมื่ออยู่ภายใต้การดูแลให้คำแนะนำของสถานประกอบการ ทั้งในด้านความรู้ ความสามารถ และทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในอนาคต ดังนั้นเพื่อให้การปฏิบัติสหกิจศึกษาเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ขอความกรุณาสถานประกอบการมอบหมายพนักงานที่ปรึกษาให้คำแนะนำแก่นักศึกษา โดยจำกัดจำนวนนักศึกษาต่อที่ปรึกษาไม่เกิน 5 คนต่อที่ปรึกษาหนึ่งคน ทั้งนี้เพื่อให้การดูแลนักศึกษาเป็นไปอย่างทั่วถึง อาจารย์ในหลักสูตรเองก็ดำเนินการในลักษณะเดียวกัน เพื่อให้สามารถให้คำแนะนำที่เหมาะสมและส่งเสริมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
พนักงานที่ปรึกษาควรพบนักศึกษาเป็นระยะ เพื่อให้ข้อเสนอแนะและคำแนะนำที่เป็นประโยชน์สำหรับการพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของนักศึกษา ตลอดจนสนับสนุนให้นักศึกษาสามารถบรรลุเป้าหมายการเรียนรู้ ผลลัพธ์การเรียนรู้ของรายวิชาคพ.303 สหกิจศึกษา 1 และการทำงานได้อย่างเหมาะสม
การพัฒนาทักษะด้าน Hard Skills:
ตั้งเป้าหมายในการเรียนรู้: ศึกษาและปฏิบัติงานตามบทบาทที่ได้รับมอบหมายด้วยความตั้งใจ ค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมที่เกี่ยวข้อง
กับงานที่ได้รับ
ใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีอย่างเชี่ยวชาญ: ฝึกฝนการใช้เครื่องมือหรือซอฟต์แวร์ที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงานอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
วิเคราะห์และแก้ปัญหา: ฝึกการคิดเชิงวิเคราะห์ เรียนรู้กระบวนการแก้ปัญหา และปรับตัวให้ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง
พัฒนาผลงาน: ส่งมอบงานคุณภาพให้ตรงตามเป้าหมายของสถานประกอบการ
การพัฒนาทักษะด้าน Soft Skills:
มีความรับผิดชอบ: เข้าปฏิบัติงานตรงเวลา ส่งงานตามกำหนด และรายงานผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ
สื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ: สื่อสารกับเจ้าหน้าที่ที่ปรึกษา หัวหน้างาน เพื่อนร่วมงาน และผู้เกี่ยวข้อง รวมทั้งอาจารย์ที่ปรึกษาอย่างสุภาพ มั่นใจ ชัดเจน และตรงประเด็น
ทำงานเป็นทีม: ให้ความร่วมมือกับทีมงาน มีทัศนคติเชิงบวก และพร้อมช่วยเหลือเพื่อนร่วมงาน
มีความอดทนและมุ่งมั่น: ทำงานด้วยความเพียรพยายาม รับมือกับความกดดัน และไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค
แสดงความสุภาพและความนอบน้อม: ปฏิบัติตนตามกฎระเบียบของสถานประกอบการ และรักษามารยาทในการทำงาน
เปิดใจรับฟังคำแนะนำและนำไปพัฒนาตนเอง: เปิดใจรับฟังคำแนะนำและข้อเสนอแนะจากอาจารย์และเจ้าหน้าที่ที่ปรึกษา และผู้อื่นที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งนำความคิดเห็นที่ได้รับไปปรับปรุงงานและพัฒนาตนเอง
กรณีที่เกิดปัญหาในการปฏิบัติสหกิจศึกษาของนักศึกษาในที่ปรึกษา ขอความกรุณาพนักงานที่ปรึกษาพูดคุยหารือกับนักศึกษาและอาจารย์ที่ปรึกษาอย่างสุภาพและสร้างสรรค์ เพื่อหาทางแก้ไขร่วมกัน และหากปัญหาดังกล่าวไม่สามารถแก้ไขได้ ขอให้พนักงานที่ปรึกษาติดต่อแจ้งเรื่องผ่านเจ้าหน้าที่ประสานงานสหกิจศึกษามายังคณะกรรมการบริหารสหกิจศึกษาเพื่อดำเนินการต่อไปค่ะ
พนักงานที่ปรึกษามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้คำแนะนำแก่นักศึกษา ร่วมกับอาจารย์ที่ปรึกษา ในการจัดทำรายงานความคืบหน้าของการปฏิบัติงานสหกิจศึกษา (นักศึกษาส่งภายในวันที่ 10 กรกฎาคม) รายงานนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปฏิบัติสหกิจศึกษาที่ทางหลักสูตรใช้ในการประเมินผลการเรียนรู้ของนักศึกษา อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้นักศึกษาฝึกฝนทักษะการสื่อสารและการนำเสนอข้อมูลในเชิงวิชาการ และช่วยสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างนักศึกษา พนักงานที่ปรึกษา และอาจารย์ที่ปรึกษาในเป้าหมายและผลลัพธ์ของปฏิบัติงานอีกด้วย
รายละเอียดการจัดทำรายงาน:
โครงร่างหัวข้อการปฏิบัติงาน: นักศึกษาควรอธิบายหัวข้อที่ปฏิบัติงานให้ชัดเจน ครอบคลุมถึงเนื้อหาและเป้าหมายของการทำงาน เช่น โครงการที่ได้รับมอบหมาย การวิเคราะห์ปัญหา หรือการพัฒนาโซลูชัน
แผนปฏิบัติสหกิจศึกษา: นักศึกษาควรนำเสนอแผนการทำงานที่เป็นระบบและสามารถวัดผลได้ เช่น ขั้นตอนการดำเนินงาน ช่วงเวลาที่ใช้ในแต่ละขั้นตอน และผลลัพธ์ที่คาดหวัง
ประสานงานกับอาจารย์ที่ปรึกษา และนักศึกษาในที่ปรึกษาในการนิเทศสหกิจศึกษาครั้งที่ 1 (ช่วงประมาณเดือนกรกฎาคม)
ขอความอนุเคราะห์จากสถานประกอบการในการจัดสรรเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้อาจารย์ที่ปรึกษาสามารถเข้าเยี่ยมนิเทศนักศึกษาสหกิจศึกษา ณ สถานที่ปฏิบัติงาน (Onsite) ได้อย่างเหมาะสม การนิเทศครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของนักศึกษา รวมถึงการพูดคุยและให้คำแนะนำร่วมกับพนักงานที่ปรึกษา เพื่อสนับสนุนการพัฒนานักศึกษาให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสถานประกอบการและตัวนักศึกษาเอง ทั้งนี้ ทางอาจารย์ที่ปรึกษาจะประสานงานล่วงหน้าเพื่อกำหนดวันและเวลาในการนิเทศให้เหมาะสมกับตารางการทำงานของสถานประกอบการให้มากที่สุดเท่าที่จะสามารถทำได้
พนักงานที่ปรึกษาให้คำแนะนำร่วมกับอาจารย์ที่ปรึกษาในการจัดเตรียมรายงานเค้าโครงการปฏิบัติสหกิจศึกษา ของนักศึกษาในที่ปรึกษา (นักศึกษาส่งประมาณต้นเดือนสิงหาคม)
เพื่อให้รายงานเค้าโครงมีความครบถ้วนและสามารถสะท้อนแผนการปฏิบัติงานได้อย่างชัดเจน ควรประกอบด้วยเนื้อหาดังต่อไปนี้:
1) หน้าปกและสารบัญ:
หน้าปก: ชื่อรายงาน, ชื่อนักศึกษา, รหัสนักศึกษา, ชื่อสถานประกอบการ, ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา, และวันที่ส่ง
สารบัญ: รายการหัวข้อและหมายเลขหน้าของแต่ละส่วน
2) บทนำ:
ความเป็นมาของโครงการหรือหัวข้อที่นักศึกษาจะปฏิบัติ
วัตถุประสงค์หลักของการปฏิบัติงาน
ขอบเขตของงาน: ระบุรายละเอียดของงานที่ต้องทำ รวมถึงขอบเขตที่ชัดเจน
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ: ประโยชน์ต่อสถานประกอบการ เช่น การแก้ปัญหาที่องค์กรเผชิญ และประโยชน์ต่อตัวนักศึกษา เช่น การพัฒนาความรู้และทักษะเฉพาะด้าน
3) การศึกษาพื้นฐานหรือทบทวนวรรณกรรม:
ทฤษฎี หลักการ หรือกรอบแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับงาน
ทบทวนงานวิจัยหรือโครงการที่คล้ายคลึงกับหัวข้อปฏิบัติงาน เปรียบเทียบความแตกต่างหรือสิ่งที่เพิ่มเติมในงานที่นักศึกษากำลังทำ
อธิบายเทคโนโลยีหรือเครื่องมือที่ใช้ เช่น โปรแกรม, ฮาร์ดแวร์, หรือแพลตฟอร์ม ระบุว่าทำไมเครื่องมือเหล่านี้จึงเหมาะสมกับงานที่ได้รับมอบหมาย
สรุปว่าความรู้ที่ได้จากการศึกษาพื้นฐานจะถูกนำไปใช้ในงานอย่างไร อธิบายถึงแนวทางหรือวิธีการที่นำไปสู่การพัฒนางาน
4) แผนการดำเนินงาน:
ขั้นตอนการดำเนินงาน โดยแบ่งออกเป็นระยะต่าง ๆ
ระยะเวลาและกำหนดการของแต่ละขั้นตอน
เครื่องมือหรือเทคโนโลยีที่ใช้: ระบุเครื่องมือ ซอฟต์แวร์ หรือเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติงาน และความเชี่ยวชาญที่นักศึกษาจำเป็นต้องพัฒนา
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง:
ผลลัพธ์เชิงปฏิบัติ เช่น ผลงานหรือโครงการที่เสร็จสมบูรณ์
ผลลัพธ์เชิงการเรียนรู้ เช่น ทักษะหรือความรู้ที่นักศึกษาจะได้รับ
การประเมินผลและติดตามความคืบหน้า:
วิธีการประเมินความสำเร็จของโครงการ
แนวทางการติดตามและปรับปรุงงานระหว่างการปฏิบัติ
5) ภาคผนวก (ถ้ามี) เอกสารหรือข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น ตัวอย่างผลงาน, แบบสอบถาม, ภาพถ่าย หรือข้อมูลเพิ่มเติม
6) การอ้างอิง อ้างอิงข้อมูล แหล่งความรู้ หรือเครื่องมือที่ใช้ตามหลักวิชาการ
รายงานผลการประเมินการปฏิบัติสหกิจศึกษา ให้แก่คณะกรรมการบริหารสหกิจศึกษาตามกำหนด
หมายเหตุ:
นักศึกษาที่สอบผ่านคพ.303 สหกิจศึกษา 1 เท่านั้นจึงจะสามารถลงทะเบียนวิชาคพ.304 ในภาคเรียนต่อไปได้ ทั้งนี้นักศึกษาที่ไม่เข้าเงื่อนไขด้วยสาเหตุใดก็แล้วแต่ สามารถลงทะเบียนวิชาคพ.403 โครงงานพิเศษ 1 ได้หากเป็นไปตามเงื่อนไขวิชาศึกษาก่อนของคพ.403
ขอความร่วมมือจากสถานประกอบการในการดำเนินการดังต่อไปนี้ เพื่อให้การปฏิบัติงานของนักศึกษาสหกิจศึกษาเป็นไปอย่างราบรื่นและบรรลุผลลัพธ์ที่ตั้งไว้
พนักงานที่ปรึกษาควรพบนักศึกษาเป็นระยะ เพื่อให้ข้อเสนอแนะและคำแนะนำที่เป็นประโยชน์สำหรับการพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของนักศึกษา ตลอดจนสนับสนุนให้นักศึกษาสามารถบรรลุเป้าหมายการเรียนรู้ ผลลัพธ์การเรียนรู้ของรายวิชาคพ.303 สหกิจศึกษา 1 และการทำงานได้อย่างเหมาะสม
การพัฒนาทักษะด้าน Hard Skills:
ตั้งเป้าหมายในการเรียนรู้: ศึกษาและปฏิบัติงานตามบทบาทที่ได้รับมอบหมายด้วยความตั้งใจ ค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมที่เกี่ยวข้อง
กับงานที่ได้รับ
ใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีอย่างเชี่ยวชาญ: ฝึกฝนการใช้เครื่องมือหรือซอฟต์แวร์ที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงานอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
วิเคราะห์และแก้ปัญหา: ฝึกการคิดเชิงวิเคราะห์ เรียนรู้กระบวนการแก้ปัญหา และปรับตัวให้ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง
พัฒนาผลงาน: ส่งมอบงานคุณภาพให้ตรงตามเป้าหมายของสถานประกอบการ
การพัฒนาทักษะด้าน Soft Skills:
มีความรับผิดชอบ: เข้าปฏิบัติงานตรงเวลา ส่งงานตามกำหนด และรายงานผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ
สื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ: สื่อสารกับเจ้าหน้าที่ที่ปรึกษา หัวหน้างาน เพื่อนร่วมงาน และผู้เกี่ยวข้อง รวมทั้งอาจารย์ที่ปรึกษาอย่างสุภาพ มั่นใจ ชัดเจน และตรงประเด็น
ทำงานเป็นทีม: ให้ความร่วมมือกับทีมงาน มีทัศนคติเชิงบวก และพร้อมช่วยเหลือเพื่อนร่วมงาน
มีความอดทนและมุ่งมั่น: ทำงานด้วยความเพียรพยายาม รับมือกับความกดดัน และไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค
แสดงความสุภาพและความนอบน้อม: ปฏิบัติตนตามกฎระเบียบของสถานประกอบการ และรักษามารยาทในการทำงาน
เปิดใจรับฟังคำแนะนำและนำไปพัฒนาตนเอง: เปิดใจรับฟังคำแนะนำและข้อเสนอแนะจากอาจารย์และเจ้าหน้าที่ที่ปรึกษา และผู้อื่นที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งนำความคิดเห็นที่ได้รับไปปรับปรุงงานและพัฒนาตนเอง
กรณีที่เกิดปัญหาในการปฏิบัติสหกิจศึกษาของนักศึกษาในที่ปรึกษา ขอความกรุณาพนักงานที่ปรึกษาพูดคุยหารือกับนักศึกษาและอาจารย์ที่ปรึกษาอย่างสุภาพและสร้างสรรค์ เพื่อหาทางแก้ไขร่วมกัน และหากปัญหาดังกล่าวไม่สามารถแก้ไขได้ ขอให้พนักงานที่ปรึกษาติดต่อแจ้งเรื่องผ่านเจ้าหน้าที่ประสานงานสหกิจศึกษามายังคณะกรรมการบริหารสหกิจศึกษาเพื่อดำเนินการต่อไปค่ะ
พนักงานที่ปรึกษามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้คำแนะนำแก่นักศึกษา ร่วมกับอาจารย์ที่ปรึกษา ในการจัดทำรายงานความคืบหน้าของการปฏิบัติงานสหกิจศึกษา (นักศึกษาส่งภายในวันที่ 10 ของทุกเดือน ตั้งแต่ กันยายน ถึงพฤศจิกายน) รายงานนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปฏิบัติสหกิจศึกษาที่ทางหลักสูตรใช้ในการประเมินผลการเรียนรู้ของนักศึกษา อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้นักศึกษาฝึกฝนทักษะการสื่อสารและการนำเสนอข้อมูลในเชิงวิชาการ และช่วยสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างนักศึกษา พนักงานที่ปรึกษา และอาจารย์ที่ปรึกษาในเป้าหมายและผลลัพธ์ของปฏิบัติงานอีกด้วย
รายงานความคืบหน้าควรเน้นความกระชับและสร้างประโยชน์สูงสุดในการติดตามและให้คำแนะนำนักศึกษา โดยควรประกอบด้วย:
ข้อมูลทั่วไป: ชื่อนักศึกษา, ชื่อสถานประกอบการ, วันที่ส่งรายงาน
สรุปงานที่ดำเนินการในช่วงที่ผ่านมา: ระบุงานหรือกิจกรรมที่ดำเนินการแล้วอย่างย่อ และผลลัพธ์ที่ได้ในแต่ละงาน
ปัญหาและอุปสรรคที่พบ: ระบุปัญหาหรือความท้าทายที่เกิดขึ้นระหว่างการทำงาน ความพยายามหรือวิธีที่ใช้แก้ไขปัญหา
แผนงานในช่วงถัดไป: รายละเอียดของงานที่วางแผนจะดำเนินการต่อ เป้าหมายที่ต้องการบรรลุในช่วงถัดไป
ข้อเสนอแนะหรือคำถาม: ข้อสงสัยหรือคำถามที่นักศึกษาต้องการคำแนะนำจากพนักงานที่ปรึกษาหรืออาจารย์ที่ปรึกษา
ผลสะท้อนจากนักศึกษา: ความรู้หรือทักษะใหม่ที่นักศึกษาได้เรียนรู้ ความคิดเห็นเกี่ยวกับการทำงานและการพัฒนาตนเอง
ประสานงานกับอาจารย์ที่ปรึกษา และนักศึกษาในที่ปรึกษาในการนิเทศสหกิจศึกษาครั้งที่ 2 (ช่วงประมาณเดือนพฤศจิกายนถึงต้นเดือนธันวาคม)
ขอความอนุเคราะห์จากสถานประกอบการในการจัดสรรเวลาที่เหมาะสม เพื่อให้อาจารย์ที่ปรึกษาสามารถเข้าเยี่ยมนิเทศนักศึกษาสหกิจศึกษา ณ สถานที่ปฏิบัติงาน (Onsite) ได้อย่างเหมาะสม การนิเทศครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของนักศึกษา รวมถึงการพูดคุยและให้คำแนะนำร่วมกับพนักงานที่ปรึกษา เพื่อสนับสนุนการพัฒนานักศึกษาให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสถานประกอบการและตัวนักศึกษาเอง ทั้งนี้ ทางอาจารย์ที่ปรึกษาจะประสานงานล่วงหน้าเพื่อกำหนดวันและเวลาในการนิเทศให้เหมาะสมกับตารางการทำงานของสถานประกอบการให้มากที่สุดเท่าที่จะสามารถทำได้
ให้คำแนะนำนักศึกษาในการจัดเตรียมไฟล์ poster, abstract, slides และรายงานการปฏิบัติงานสหกิจศึกษาฉบับสมบูรณ์ ของนักศึกษาสหกิจศึกษาในที่ปรึกษา (นักศึกษาต้องส่งประมาณต้นเดือนธันวาคม)
รายงานฉบับสมบูรณ์ควรมีความชัดเจน กระชับ และครอบคลุมเนื้อหาที่สะท้อนถึงการเรียนรู้และผลการปฏิบัติงานของนักศึกษา โดยควรประกอบด้วยส่วนสำคัญดังนี้:
1) หน้าปกและสารบัญ:
หน้าปก: ชื่อรายงาน, ชื่อนักศึกษา, รหัสนักศึกษา, ชื่อสถานประกอบการ, ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา, และวันที่ส่ง
สารบัญ: รายการหัวข้อและหมายเลขหน้าของแต่ละส่วน
2) บทนำ:
ความเป็นมาของโครงการหรือหัวข้อที่นักศึกษาจะปฏิบัติ
วัตถุประสงค์หลักของการปฏิบัติงาน
ขอบเขตของงานหรือโครงการที่นักศึกษาได้รับมอบหมาย ขอบเขตและความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้อง
3) การศึกษาพื้นฐานหรือทบทวนวรรณกรรม:
ทฤษฎี หลักการ หรือกรอบแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับงาน
ทบทวนงานวิจัยหรือโครงการที่คล้ายคลึงกับหัวข้อปฏิบัติงาน เปรียบเทียบความแตกต่างหรือสิ่งที่เพิ่มเติมในงานที่นักศึกษากำลังทำ
อธิบายเทคโนโลยีหรือเครื่องมือที่ใช้ เช่น โปรแกรม, ฮาร์ดแวร์, หรือแพลตฟอร์ม ระบุว่าทำไมเครื่องมือเหล่านี้จึงเหมาะสมกับงานที่ได้รับมอบหมาย
สรุปว่าความรู้ที่ได้จากการศึกษาพื้นฐานจะถูกนำไปใช้ในงานอย่างไร อธิบายถึงแนวทางหรือวิธีการที่นำไปสู่การพัฒนางาน
4) วิธีการดำเนินงาน:
ขั้นตอนการดำเนินงาน: อธิบายแต่ละขั้นตอนที่ปฏิบัติ
เครื่องมือและเทคโนโลยีที่ใช้: ซอฟต์แวร์, ฮาร์ดแวร์, หรือกระบวนการที่นำมาใช้
วิธีการแก้ไขปัญหา: วิธีการที่ใช้แก้ไขอุปสรรคหรือความท้าทายที่พบ
5) ผลลัพธ์ของการปฏิบัติงาน:
ผลงานที่สำเร็จ: รายละเอียดของงานที่เสร็จสมบูรณ์ เช่น ระบบที่พัฒนาขึ้น, รายงานวิเคราะห์, หรือโครงการที่ส่งมอบ
ผลกระทบต่อองค์กร: ประโยชน์ที่งานนี้สร้างให้กับสถานประกอบการ
6) การประเมินตนเอง
ทักษะหรือความรู้ใหม่ที่ได้รับจากการปฏิบัติงาน
การพัฒนาตนเองในด้าน Hard Skills และ Soft Skills
ความคิดเห็นเกี่ยวกับความสำเร็จและข้อควรปรับปรุง
7) สรุปและข้อเสนอแนะ
สรุปผลการปฏิบัติงาน: ประเด็นสำคัญที่ได้เรียนรู้หรือทำสำเร็จ
ข้อเสนอแนะ: ข้อคิดเห็นสำหรับการปรับปรุงในอนาคต ทั้งในมุมมองของตนเองและต่อสถานประกอบการ
8) ภาคผนวก (ถ้ามี) เอกสารหรือข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น ตัวอย่างผลงาน, แบบสอบถาม, ภาพถ่าย หรือข้อมูลเพิ่มเติม
9) การอ้างอิง อ้างอิงข้อมูล แหล่งความรู้ หรือเครื่องมือที่ใช้ตามหลักวิชาการ
รายงานผลการประเมินการปฏิบัติสหกิจศึกษาให้แก่คณะกรรมการบริหารสหกิจศึกษาตามกำหนด
CSTU_COOP-C01: แบบฟอร์มแจ้งความประสงค์รับนักศึกษาสหกิจศึกษา
CSTU_COOP-C02: แบบฟอร์มเสนองานสหกิจศึกษา
CSTU_COOP-C03: แบบฟอร์มยืนยันการตอบรับนักศึกษาสหกิจศึกษา
CSTU-COOP-C04: แบบฟอร์มแจ้งรายละเอียดงาน ตำแหน่งงาน พนักงานที่ปรึกษา
CSTU-COOP-C05: แบบฟอร์มประเมินผลการปฏิบัติสหกิจศึกษาสำหรับพนักงานที่ปรึกษา ครั้งที่ 1/2
CSTU-COOP-C06: แบบฟอร์มประเมินผลการปฏิบัติสหกิจศึกษาสำหรับพนักงานที่ปรึกษา (ครั้งที่ 2/2)