Programma

Duivelse trappen

De punten (0,0) en (1,1) in het vlak kunnen met elkaar worden verbonden via de lijn y = x. Tot zover niets bijzonders. Maar door middel van een eenvoudig recept kunnen we een horizontale "traptrede" maken. Door herhaling krijgen we steeds meer van zulke traptreden. De limiet van dit proces heeft een bijzondere eigenschap: de functie heeft bijna overal afgeleide nul, maar is toch (niet-strikt) stijgend! In deze voordracht zullen we deze functie en varianten daarvan nader bekijken.

Alef Sterk studeerde wiskunde in Groningen van 2001 tot 2006 en promoveerde aldaar in 2010. Na tijdelijke posities aan de University of Exeter en de Universiteit Twente keerde hij eind 2013 terug naar de RUG als universitair docent en sinds december 2022 is hij opleidingsdirecteur voor het bacheloronderwijs in de (toegepaste) wiskunde.

Op naar nieuw wiskundeonderwijs: de conceptexamenprogramma’s wiskunde maatschappij (CM en EM) en wiskunde natuur (NG en NT)

Wat verandert er aan de vakkenstructuur van wiskunde? Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten ten opzichte van de huidige examenprogramma’s? Wat is de rol voor het schoolexamen? Wat is de rol van het centraal examen? Hoe ziet de inzet van digitaal wiskundig gereedschap eruit?

Op deze vragen zal Jos Tolboom, curriculumontwikkelaar wiskunde en computing bij SLO, tijdens deze lezing antwoord geven. En hij is nieuwsgierig naar de vragen die wiskundedocenten hierover willen stellen.

Domein B Wiskundige activiteiten en domein C Wiskundige oriëntatie

Naast het domein A Wiskundige concepten kennen de conceptexamenprogramma’s wiskunde (maatschappij CM-EM/ natuur NG-NT) ook het domein B Wiskundige activiteiten en het domein C Wiskundige oriëntatie. Wat kan een wiskundedocent hiermee in de klas? Aan de hand van enkele concrete voorbeelden gaan we in deze werkgroep met elkaar in gesprek over hoe dat in de klas vorm kan krijgen.

AI het wiskundeonderwijs: kansen en valkuilen

AI is niet weg te slaan uit het nieuws, maar hoort het ook thuis in de klas? Aan de hand van stellingen gaan we in gesprek over wat verschillende AI systemen zijn en kunnen, over de positieve en nadelige effecten op leerlingen, en over kansen voor productief gebruik door de docent.

Jelle Aalbers was natuurkundeleraar en is nu universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als Jelle geen college geeft probeert hij onbekende deeltjes in het universum te vangen met ondergrondse detectoren en moderne analysetechnieken.

Aansluiting VWO-WO

Veel studenten hebben moeite met de overgang van de middelbare school naar de universiteit. Het tempo ligt hoger, de stof is moeilijker, de voertaal is Engels, etc.. Voor studenten wiskunde is de moeilijkheid vaak het wennen aan nieuwe soorten (abstracte) wiskunde, waar in het VWO-curriculum geen plaats is, zoals (lineaire) algebra, differentiaalvergelijkingen, grafentheorie, etc..Voor andere studenten is meestal het gebrek aan parate kennis en (algebraïsche) vaardigheden een probleem. Deze studenten hebben bijvoorbeeld moeite met periodieke functies, logaritmes, of het oplossen van (kwadratische) vergelijkingen.
Tijdens de workshop proberen we oorzaken te vinden voor deze problemen, en proberen we tot oplossingen te komen. Vraagt de universiteit misschien te veel voorkennis? Of blijven er op de middelbare scholen onderwerpen liggen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat studenten beter door hun studie heen komen?

Roel Luppes studeerde technische mechanica (nu: toegepaste wiskunde) aan de RUG (1986-1993), en promoveerde aan de TUE in de Werktuigbouwkunde (2000). Na diverse tijdelijke posities, o.a. als leraar wiskunde op een middelbare school (HAVO/VWO), werd hij docent/onderzoeker aan de RUG. Hier geeft hij vooral veel basis wiskunde vakken, bij verschillende Bachelor opleidingen van de Faculteit Science en Engineering, maar ook binnen de Master opleiding Toegepaste Wiskunde. Verder is hij als outreach-coördinator actief bij open dagen, wiskunde olympiade trainingen, en vele andere evenementen voor (met name) middelbare scholieren.

Honderd jaar probleemoplossen: Op de schouders van reuzen

Wiskunde en probleemoplossen zijn sterk aan elkaar verbonden. In de loop van de afgelopen 100 jaar hebben veel grote denkers, wiskundigen en wiskundedidactici nagedacht en geschreven over dit onderwerp. Als je het over probleemoplossen hebt kom je bijvoorbeeld vaak de naam Polya tegen. Maar naast Polya zijn er nog andere ‘reuzen’ op het gebied van probleemoplossen bij wiskunde te noemen.

Na mijn lerarenopleiding wiskunde, met als vakdidacticus Anne van Streun, had ik in elk geval van het begrip ‘heuristiek’ gehoord. Maar het thema probleemoplossen ging sterk voor mij leven toen ik kennismaakte met Teaching Through Problemsolving (TTP, zie www.ttpwiskunde.nl).

In de workshop bespreek ik enerzijds  ideeën van  enkele ‘reuzen’ over dit onderwerp en zal dat verbinden met mijn ervaringen met en ideeën over TTP. Daarbij wordt een verbinding gelegd naar mogelijkheden in je eigen wiskundelessen. Deze workshop is gebaseerd op een eerdere workshop tijdens de november-studiedag 2024 van de NVvW.

Gerrit Roorda is docent wiskundedidactiek bij de eerstegraads lerarenopleidingen van de Universiteit Groningen en NHL-Stenden Hogeschool.

AI het wiskundeonderwijs: kansen en valkuilen

AI is niet weg te slaan uit het nieuws, maar hoort het ook thuis in de klas? Aan de hand van stellingen gaan we in gesprek over wat verschillende AI systemen zijn en kunnen, over de positieve en nadelige effecten op leerlingen, en over kansen voor productief gebruik door de docent.

Jelle Aalbers was natuurkundeleraar en is nu universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als Jelle geen college geeft probeert hij onbekende deeltjes in het universum te vangen met ondergrondse detectoren en moderne analysetechnieken.

Activerende Wiskunde

"Jullie kunnen nu zelf aan de slag met opgave 11 en 12…" — en nog geen minuut later is de aandacht weg en hebben leerlingen meer oog voor hun buurman of -vrouw dan voor de wiskunde.

Als docent heb ik in de loop der jaren veel geëxperimenteerd met verschillende werkvormen. Sommige bleken verrassend effectief, andere minder. Maar juist door dat experimenteren heb ik een schat aan ervaring én materiaal opgebouwd. Dat deel ik graag met collega’s. Tijdens deze workshop maak je kennis met praktische, activerende werkvormen die zorgen voor:

• meer betrokkenheid bij leerlingen

• hogere productiviteit in de klas

• en… meer plezier in het lesgeven!

Geen ingewikkelde theorieën, maar werkvormen die je morgen al kunt inzetten. Je gaat ze zelf ervaren, zodat je direct voelt wat het met je doet.

Alle materialen heb ik verzameld op activerendewiskunde.nl. Hopelijk bruis je na de workshop van de ideeën om je eigen lessen nog levendiger en effectiever te maken.

Frederieke van Perlo is docent wiskunde op het Gymnasium Celeanum in Zwolle