ศิลปะประจำชาติ

มนุษย์มีวิถีชีวิตแตกต่างจากสรรพสัตว์ สามารถสร้างแบบแผนในการดำเนินชีวิต การประกอบอาชีพ การสร้างที่อยู่อาศัย สร้างสิ่งประดิษฐ์ เคารพกฎแห่งการอยู่ร่วมกันในสังคม สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้คือ วัฒนธรรม “ศิลปะ” เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมเกิดขึ้นจากประสบการณ์ การสั่งสมสืบทอด มีการคลี่คลาย เปลี่ยนแปลง ดำรงอยู่ เจริญงอกงาม และเสื่อม ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นล้วนเป็นผลจากการกระทำของมนุษย์

แวดวงศิลปะในประเทศไทยประดิษฐ์ถ้อยคำมีความหมายใกล้เคียงกับคำว่า “ศิลปะไทย” (Thai Art) อย่างแตกต่างและหลากหลาย ตัวอย่างเช่น คำว่า “ศิลปกรรมไทย” “ศิลปกรรมไทยประเพณี” “ศิลปกรรมแนวประเพณี” “ศิลปกรรมไทยร่วมสมัย” บรรดาคำเหล่านี้สะท้อนถึงความพยายามของผู้คนในแวดวงศิลปะจำแนกผลงานตามรูปแบบเป็นหมวดหมู่ด้วยเหตุปัจจัยหลายประการ เช่น เพื่อบ่งบอกยุคสมัยทางสังคม วัฒนธรรม บ่งบอกแบบแผนการสร้างผลงาน ประโยชน์ในการประกวดแข่งขัน การมอบทุน ให้รางวัลสนับสนุน หาพื้นที่ทางสังคมให้ตนเองยืนหยัดอยู่ได้โดยใช้วาทกรรม “ความมีลักษณะเฉพาะตัว” และเพื่อให้เกิดมูลค่าภายใต้ตรรกของการแลกเปลี่ยนในสังคมบริโภคนิยมเป็นต้น อย่างไรก็ตามการทำความเข้าใจความหมายคำว่า “ศิลปะไทย” ให้ใกล้เคียงกับข้อเท็จจริงตามแนวคิดของผู้นิยามต้องเข้าใจคำว่า “ศิลปะ” (Arts) และ “ไทย” (Thai)

ลายรดน้ำ เป็นงานประณีตศิลป์ของไทยชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในงานจิตรกรรมประเภทสีเอกรงค์ สันนิษฐานว่ามีมาตั้งแต่กรุงสุโขทัยเป็นราชธานี จากหลักฐานในจดหมายเหตุกรุงสยามและกรุงจีน ซึ่งบรรยายถึง พ่อขุนรามคำแหงทรงเจริญพระอักษรแต่งตั้งราชทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีกับจีนโดยการเขียนพระราชสาส์นเป็นลายรดน้ำลายรดน้ำ เป็นลวดลายหรือภาพ รวมไปถึงภาพประกอบลายต่าง ๆ ที่ปิดด้วยทองคำเปลวบนพื้นรัก โดยขั้นตอนการทำสุดท้ายคือการเอาน้ำรด ให้ปรากฏเป็นลวดลาย จึงกล่าวได้ว่า “ลายรดน้ำ” คือ ลายทองที่ล้างด้วยน้ำ งานเขียนลายรดน้ำส่วนใหญ่จะเขียนประดับตามสถานที่ต่าง ๆ เช่นประตู หน้าตา ฝาผนัง รวมถึงเครื่องไม้ใช้สอยต่าง ๆ ด้วย