Kỳ thi Olympic Ngôn ngữ học Tính toán Quốc tế đầu tiên dành cho học sinh trung học được tổ chức vào năm 1965 tại Mátxcơva theo sáng kiến ​​của Alfred Zhurinsky (1938-1991), là một nhà ngữ văn học nổi tiếng nhưng khi đó mới chỉ là sinh viên năm thứ năm ngành ngôn ngữ học, và dưới sự hướng dẫn của nhà toán học Vladimir Uspensky. Olympic, được gọi là Truyền thống kể từ khi mới thành lập, thường xuyên được tổ chức tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Matxcova từ năm 1965 đến năm 1982. Năm 1988, Olympic được tiếp tục tại Viện Lịch sử và Lưu trữ Quốc gia Matxcova (nay là Đại học Nhân văn Nhà nước Nga), và kể từ năm 1989, nó đã được tổ chức bởi hai viện. Kể từ năm 1996, một gương phản chiếu của cuộc thi Olympic Truyền thống về Ngôn ngữ học Tính toán của Mátxcơva đã được Đại học Bang St Petersburg tổ chức tại thủ đô phía bắc của Nga.

Các cuộc thi về ngôn ngữ học tính toán cũng được tổ chức thường xuyên ở Bun-ga-ri kể từ năm 1982, do Liên minh các nhà Toán học Bun-ga-ri và Bộ Giáo dục tổ chức. Trong những năm gần đây, các sự kiện tương tự đã được đưa ra ở Oregon (Mỹ) và Hà Lan. Đồng thời, các đội đoạt giải của Olympic Ngôn ngữ học Tính Toán Moscow đã thi đấu thành công tại Bun-ga-ri và ngược lại, điều này cho thấy tiềm năng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Do đó, đã sinh ra ý tưởng về IOL.

Năm 2003, IOL chính thức được công nhận là một trong 13 kỳ thi Olympic quốc tế trên thế giới, đối tượng tham gia dành cho học sinh trung học phổ thông. Mỗi năm, các đội gồm các nhà ngôn ngữ học tính toán trẻ tuổi từ khắp nơi trên thế giới tập hợp và kiểm tra trí óc của họ trước những câu đố hóc búa nhất thế giới về ngôn ngữ học tính toán. Không cần kiến thức trước về ngôn ngữ nói chung hay ngôn ngữ tính toán nói riêng: ngay cả những vấn đề khó khăn nhất cũng chỉ cần bạn có khả năng logic, sự kiên nhẫn làm việc và sẵn sàng suy nghĩ về mọi góc độ.

Các cột mốc đáng nhớ của kỳ thi IOL trong các năm gần đây:

-        Năm 2019: IOL lần đầu tiên tổ chức dưới hình thức trực tuyến do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

-        Năm 2022: IOL trở lại hình thức trực tiếp, tổ chức tại Isle of Man - Vương quốc Anh.

-        Năm 2023: Kỷ niệm 20 năm thành lập, kỳ thi trở lại Bulgaria - nơi tổ chức kỳ IOL đầu tiên. Kỳ thi được tổ chức tại thị trấn Bansko.

-        Năm 2024: IOL được tổ chức tại Brasília - thủ đô Brazil.

-        Năm 2025: IOL sẽ diễn ra tại Đài Bắc (Taipei), Đài Loan, từ 21-26/7/2025 tại Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU).

----------------------------------------

Sau nhiều năm tham gia ấn tượng tại kỳ thi IOL, Đài Loan - hòn đảo xinh đẹp với bề dày văn hóa và học thuật - giờ đây chính thức trở thành nước chủ nhà của một trong những sự kiện học thuật quốc tế được mong đợi nhất năm 2025. Đặt tại thủ phủ sôi động Đài Bắc, kỳ thi không chỉ mang đến những màn tranh tài gay cấn, mà còn là cơ hội để thí sinh trải nghiệm sự giao thoa đặc sắc giữa văn hóa truyền thống, đổi mới hiện đại và lòng hiếu khách nồng hậu của Đài Loan.

Đài Loan nổi bật với sự đa dạng ngôn ngữ, chịu ảnh hưởng từ các ngôn ngữ bản địa, các phương ngữ Trung Hoa, và sự giao lưu toàn cầu. Việc đăng cai tổ chức IOL tại Đài Loan nhấn mạnh vai trò của ngôn ngữ như một công cụ kết nối và thấu hiểu giữa các nền văn hóa. Đây cũng là dịp để Đài Loan thể hiện cam kết của mình trong việc thúc đẩy đối thoại toàn cầu và nuôi dưỡng xuất sắc học thuật.

Ngoài việc các thí sinh đối mặt với những bài toán ngôn ngữ tính toán đầy thử thách, đồng thời các thí sinh cũng sẽ được đắm mình trong đời sống văn hóa địa phương - từ việc dạo bước trong các khu chợ đêm sôi động, thưởng thức ẩm thực đặc sắc, cho đến chiêm ngưỡng tòa nhà biểu tượng Taipei 101. IOL 2025 hứa hẹn sẽ là một hành trình khó quên - nơi trí tuệ gặp gỡ khám phá văn hóa.

Với cơ sở vật chất hiện đại tại Đại học Quốc gia Đài Loan (NTU) và uy tín học thuật quốc tế, Đài Loan hoàn toàn sẵn sàng đăng cai kỳ thi danh giá này. IOL 2025 sẽ là một lễ hội của sự hợp tác toàn cầu, tư duy phản biện, và trên hết - là vẻ đẹp của ngôn ngữ.

Đài Loan hân hoan chào đón những tài năng ngôn ngữ học tính toán hàng đầu thế giới!

----------------------------------------

Ban Tổ chức tại Việt Nam:

• Viện Nghiên cứu Đổi mới Sáng tạo & Kiểm định chất lượng (RIVA) đã được Ban Tổ chức IOL Quốc tế tin tưởng và chính thức chỉ định là đơn vị đại diện tổ chức Vòng Quốc gia để tuyển chọn các thành viên đại diện Việt Nam tham dự Vòng Quốc tế Kỳ thi Olympic Ngôn ngữ học Quốc tế (IOL) 2025 tại Đài Loan.

• Trước khi được Ban Tổ chức Olympic Ngôn ngữ học Quốc tế (IOL) chính thức chỉ định là đại diện tổ chức kỳ thi tại Việt Nam, Viện Nghiên cứu Đổi mới Sáng tạo & Kiểm định chất lượng (RIVA) đã thành công tổ chức tuyển chọn đội tuyển tham dự Kỳ thi Olympic Trí tuệ Nhân tạo Quốc tế (IOAI) - một trong những kỳ thi uy tín và có tầm ảnh hưởng toàn cầu dành cho học sinh yêu thích trí tuệ nhân tạo (AI).

• Thành tích nổi bật của đoàn học sinh Việt Nam tại IOAI 2024:

-        Kỳ thi IOAI lần đầu tiên được tổ chức tại thành phố Burgas, Bulgaria với sự tham dự của hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ từ khắp các châu lục.

-        Đội tuyển Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của RIVA, gồm 8 học sinh đã xuất sắc giành: 1 Huy chương Bạc (Vòng Khoa học) - Đội Việt Nam 2, 1 Huy chương Đồng (Vòng Khoa học) - Đội Việt Nam 1, 2 Huy chương Đồng (Vòng Thực hành) - cho cả hai đội

• Thành công tại IOAI 2024 đã khẳng định năng lực tổ chức, uy tín chuyên môn và khả năng kết nối quốc tế của RIVA, đồng thời tạo tiền đề vững chắc để triển khai kỳ thi IOL tại Việt Nam với quy mô và chất lượng quốc tế.