Το ερώτημα «Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην επιτυχία;» παραμένει επίκαιρο και ενδιαφέρον. Υπάρχουν αρκετά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, πέραν της νοημοσύνης, τα οποία μοιάζουν να έχουν θετική συσχέτιση με την επιτυχία, όπως η ευσυνειδησία, ο αυτοέλεγχος, η συναισθηματική νοημοσύνη, καθώς και άλλα όπως η δημιουργικότητα, η φαντασία, το σθένος, η αυτοπεποίθηση και το ταλέντο.
Αξίζει να σημειωθεί μία προκατάληψη που φαίνεται να υπάρχει στη λαϊκή κουλτούρα, σύμφωνα με την οποία η επιτυχία αποδίδεται στο ταλέντο πολύ περισσότερο απ’ ότι σε άλλους παράγοντες (όπως η προσπάθεια). Δύο φραστικά παραδείγματα που χρησιμοποιούνται στην καθομιλουμένη είναι: «Αυτός;! Αυτός είναι γεννημένος για…» ή «Μα έχει φυσικό ταλέντο!». Αυτό μοιάζει να έγκειται στη δυσκολία παραδοχής ότι η επιτυχία μπορεί να οφείλεται περισσότερο στην κοπιαστική προσπάθεια, παρά στο ταλέντο. Φαίνεται να είναι προτιμότερη η απόδοση της αποτυχίας στην απουσία ταλέντου από ότι στη μειωμένη προσπάθεια.
Ωστόσο, υπάρχουν επιστημονικά ευρήματα που υποστηρίζουν ότι η προσπάθεια είναι περισσότερο, αν όχι εξίσου σημαντική με το ταλέντο. Ο Galton μελέτησε εξέχουσες προσωπικότητες στην πολιτική, τον αθλητισμό, την τέχνη και την επιστήμη, καταλήγοντας στο ότι η επιτυχία βασίζεται σε ένα τρίπτυχο: «ικανότητα, που συνδυάζεται με ζήλο και σκληρή δουλειά».
Η εργατικότητα με ζήλο και επιμονή ("grit" στα αγγλικά) έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας της Angela Duckworth, η οποία προσπάθησε να ανιχνεύσει ποιοι είναι οι παράγοντες που επιτρέπουν σε ορισμένους ανθρώπους να θριαμβεύουν, την ίδια στιγμή που άλλοι άνθρωποι, αντίστοιχης νοημοσύνης ή αντίστοιχου ταλέντου, δεν καταφέρνουν να διαπρέψουν στους τομείς που δραστηριοποιούνται.
Συγκεκριμένα, η Duckworth μελέτησε την ακαδημαϊκή επιτυχία, την επιτυχία σε διεθνείς διαγωνισμούς συλλαβισμού και την επιτυχία ανθρώπων που κατάφεραν να ολοκληρώσουν μία ιδιαίτερα απαιτητική και σκληρή στρατιωτική εκπαίδευση. Η Duckworth κατέληξε στο συμπέρασμα πως η εργατικότητα με ζήλο και επιμονή, σχετίζεται θετικά με την επιτυχία, πολύ περισσότερο από ότι άλλοι προβλεπτικοί παράγοντές της.
Οι άνθρωποι που έχουν ανεπτυγμένη εργατικότητα/επιμονή τείνουν να επιτυγχάνουν μακροπρόθεσμους στόχους, διατηρώντας το ενδιαφέρον τους αμείωτο μέσα στο πέρασμα των χρόνων, υπερβαίνοντας αντιξοότητες που ενδέχεται να προκύψουν εν τω μεταξύ. Εμπόδια και δυσκολίες που θα απέτρεπαν άλλους ανθρώπους από το να συνεχίσουν να προσπαθούν για την επίτευξη ενός μακροπρόθεσμου στόχου, αποτελούν πρόκληση για έναν άνθρωπο με αυξημένη εργατικότητα και επιμονή, ο οποίος συνεχίζει να προσπαθεί για την επίτευξη του στόχου χωρίς να χάνει το ενδιαφέρον του και να αλλάζει προσανατολισμό.
Οι τέσσερις άξονες γύρω από τους οποίους οικοδομείται η εργατικότητα/ επιμονή είναι η διατήρηση του ενδιαφέροντος, η ικανότητα για εξάσκηση, η ύπαρξη νοήματος και η ύπαρξη ελπίδας.
Η Duckworth εστιάζει στη σημαντικότητα προαγωγής ενός τρόπου σκέψης που να αφήνει περιθώριο για αλλαγή και ανάπτυξη (growth mindset), σε αντίθεση με έναν τρόπο σκέψης πιο άκαμπτο και αυτο-περιοριστικό (fixed mindset). Θεωρεί πως οι άνθρωποι που, κατά την πορεία τους για την κατάκτηση ενός σημαντικού στόχου, επιτρέπουν στον εαυτό τους να πειραματιστούν, να κάνουν λάθη, να μάθουν από αυτά και να εξελιχθούν, είναι πιθανότερο να αναπτύξουν μεγαλύτερη εργατικότητα/επιμονή από εκείνους που αυτοπεριορίζονται από στάσεις και πεποιθήσεις όπως: «Δεν είμαι αρκετά καλός σε αυτό» ή «Δεν αξίζει την προσπάθεια» ή «Βαριέμαι εύκολα».
«Μπορώ να σας πω 10.000 τρόπους με τους οποίους δεν ανάβει μία λάμπα»
Thomas Edison, εφευρέτης του ηλεκτρικού λαμπτήρα