การประกันคุณภาพการศึกษา เป็นกระบวนการดำเนินงานตามภารกิจของสถานศึกษา เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับนักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนและสังคมโดยรวมว่าการดำเนินงานของสถานศึกษาจะมีประสิทธิภาพและทำให้ผู้เรียนมีคุณภาพ หรือคุณลักษณะพึงประสงค์ตามมาตรฐานการศึกษาที่ได้กำหนดไว้องค์ประกอบของระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ประกอบด้วยการพัฒนาคุณภาพการศึกษา การติดตามตรวจสอบเพื่อควบคุมคุณภาพการศึกษาการประเมินคุณภาพการศึกษาซึ่งรวมถึงการใช้ผลประเมินเป็นฐานเพื่อการพัฒนาคุณภาพในวงจรการพัฒนาใหม่ต่อเนื่อง

หลังจากสถานศึกษาดำเนินการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษาโดยบุคลากรภายในสถานศึกษาที่มีหน้าที่กำกับดูแลสถานศึกษานั้น และนำผลการประเมินคุณภาพภายในดังกล ่าวมาใช้เป็นฐานในการวางแผนพัฒนามาตรฐานหรือพัฒนาเป้าหมาย และปรับเปลี่ยนแนวทางการดำเนินงานปกติของสถานศึกษา คือ กระบวนการบริหารและการจัดการ และกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนแล้วดำเนินงานตามแผนที่วางไว้ควบคู ่ไปกับการติดตามตรวจสอบกระบวนการดำเนินงานระหว่างการปฏิบัติและประเมินคุณภาพเปรียบเทียบกับเป้าหมายที่กำหนดพร้อมกับใช้ผลการประเมินเป็นฐานการยกระดับคุณภาพการศึกษา ในวงจรการพัฒนาให้คุณภาพสถานศึกษาสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตามลำดับ 

ทั้งนี้ทุกสถานศึกษาต้องพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาให้เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารจัดการศึกษาปกติของสถานศึกษา โดยคำนึงถึงหลักการและกระบวนการสำคัญ ได้แก่ 

1) หลักการมีส่วนร่วมแบบร่วมแรงร่วมใจในการปรับปรุงคุณภาพการศึกษาของทุกคนในสถานศึกษา 

2) หลักการร่วมรับผิดรับชอบในผลการจัดการศึกษาอย่างตรวจสอบได้คือมีร่องรอยสารสนเทศสำหรับอธิบายคุณภาพต่อสาธารณชนที่สามารถตรวจสอบได้

3) หลักการประกันคุณภาพเป็นหน้าที่ของทุกคนในสถานศึกษาที่ต้องรับผิดชอบและร่วมลงมือดำเนินการทุกขั้นตอนของการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 

ทั้งนี้โดยอาศัยกระบวนการดำเนินการพัฒนาคุณภาพด้วยวงจรคุณภาพแบบ PDCA คือ 

• มีกระบวนการวางแผนกำหนดเป้าหมายคุณภาพ (Plan)

• ดำเนินการตามแผนควบคู่กับการติดตามตรวจสอบและประเมินคุณภาพระหว่างดำเนินงาน (Do & Check) 

• กระบวนการนำผลการประเมินมาเป็นฐานการตัดสินใจพัฒนาหรือยกระดับคุณภาพให้สูงขึ้นต่อเนื่องตามลำดับ (Act)

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย มีการพัฒนาคุณภาพด้านกระบวนการบริหารและการจัดการอย่างเป็นระบบ เนื่องจากเป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน บริหารจัดการในลักษณะกลุ่มโรงเรียน ภายใต้การกำกับของสำนักบริหารความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ศึกษา (สบว.) มีการกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายและอุดมการณ์ในการพัฒนาผู้เรียนไว้ร่วมกันอย่างชัดเจน มีคณะกรรมการบริหารกลุ่มโรงเรียนและคณะทำงานตามโครงสร้างการบริหารงานที่เป็นระบบ มีการจัดทำแผนกลยุทธ์ระยะ 3-5 ปีของกลุ่มโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัยร่วมกันโรงเรียนได้กำหนดโครงสร้างการบริหารงานออกเป็น 4 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มบริหารวิชาการกลุ่มบริหารงบประมาณ กลุ่มบริหารกิจการนักเรียน กลุ่มบริหารทั่วไป ขับเคลื่อนแผนงาน โครงการและกลยุทธ์ ในการพัฒนาสถานศึกษาทั้งด้านคุณภาพหลักสูตร คุณภาพครู และคุณภาพผู้เรียน โดยใช้ PCDEE Model 

P: Planning การวางแผน วิเคราะห์ปัญหา วางแนวทางการดำเนินงาน สร้างความเข้าใจร่วมกัน กำหนดแนวทางดำเนินงานแนวทางใหม่เพื่อนำไปสู่ความเป็นเลิศ จัดเตรียมทรัพยากรโดยคำนึงถึงหลัก 4 M (Man Material Management Money) แต่งตั้งคนให้เหมาะสม
กับงาน (Put the right man into the right job) การวางแผนการพัฒนาองค์กรสู่ความเป็นเลิศ

C: Communication การสื่อสาร สื่อสาร ถ่ายทอดแนวทางการดำเนินงานเพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันที่ชัดเจน เพื่อให้ทุกคนปฏิบัตินำไปสู่ความเป็นเลิศในสถานศึกษา

D: Do ดำเนินการปฏิบัติงาน ใช้หลักทั้งนิติธรรมและคุณธรรมนำไปสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษา นำแนวคิด แนวทางที่กำหนดไว้ลงสู่การดำเนินงาน ด้วยการมีส่วนร่วม ความร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาองค์กรสู่ความเป็นเลิศ

E: Evaluation การประเมินผล ตรวจสอบความสำเร็จ ทั้งระหว่างและหลังจากดำเนินงาน เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล
รวมถึงการตอบสนองต่อความต้องการ สร้างความเชื่อมั่นไว้วางใจแก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

E: Empowerment การเสริมแรง ใช้หลักนิติธรรมและความเสมอภาค ไม่เลือกปฏิบัติ เสริมแรงสร้างขวัญกำลังใจแก่ครูและบุคลากรทางการศึกษา ธำรงรักษาให้การดำเนินงานนั้นยั่งยืน 

กระบวนการจัดระบบประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา