ประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ตามแผนสอนคิด เรื่องมารยาทไทยให้เกิดแก่นักเรียน เพื่อแก้ปัญหานักเรียนไม่รู้จักการอ่อนน้อมถ่อมตน การแสดงความเคารพต่อผู้อื่น ไม่มีระเบียบวินัยในตนเอง ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568

เนื่องด้วยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2568 ไม่รู้จักการอ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ค่อยมีระเบียบวินัย ขาดการแสดงความเคารพต่อผู้อื่น ขาดเอกลักษณ์ของความเป็นไทย มีข้อบกพร่องเรื่องมารยาทไทย ข้าพเจ้า นางสาวพรรณนิภา  นันทะใจ  ตำแหน่งครูวิทยฐานะชำนาญการ ครูผู้สอนรายวิชาสังคมศึกษา ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6  ในการจัดการเรียนรู้รายวิชาสังคมศึกษาจึงได้นำเรื่องมารยาทไทยมาสอนสอดแทรกเข้าไปในกระบวนการจัดการเรียนรู้ โดยเป็นการฝึกเรื่องมารยาทไทย การแสดงความเคารพต่อผู้อื่น การให้เกียรติผู้อื่นซึ่งเป็นพื้นฐานของการใช้ชีวิตในสังคม เป็นการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม ฝึกให้ผู้เรียนรู้จักมารยาทไทยในการใช้ชีวิต เพื่อในชีวิตประจำวันนักเรียนจะได้ปฏิบัติได้ถูกต้อง โดยนำมาสอดแทรกในคาบเรียนรายวิชาสังคมศึกษา ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568

1)  ศึกษาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานแกนกลาง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 

2) แลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนการเรียนการสอนแบบ Active learning  โดยใช้เทคนิคสอนคิด เพื่อแก้ปัญหาการไม่รู้จักการอ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ค่อยมีระเบียบวินัย ขาดการแสดงความเคารพต่อผู้อื่น ขาดเอกลักษณ์ของความเป็นไทย มีข้อบกพร่องเรื่องมารยาทไทย ในรายวิชาสังคมศึกษาเป็นการเพิ่มทักษะในการเรียนรู้ให้เกิดแก่ผู้เรียน

3) ออกแบบโครงสร้างรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ตามตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้ และจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ที่ใช้กระบวนการในการจัดกิจกรรมแบบ Active Learning ทั้งการการวางแผนออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ การสอนตามแผนจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคการสอนคิด การประเมินผลและนำผลการพัฒนาไปปรับประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และใช้เครื่องมือสอนคิดให้นักเรียนได้สรุปความรู้

4) นำแผนการการจัดการเรียนรู้ที่จัดทำขึ้นไปจัดกิจกรรมการเรียนรู้กับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6/4 โดยปรับกิจกรรมให้เหมาะสมกับบริบทที่สอน

5) บันทึกผลการเรียนรู้ของนักเรียน ที่เกิดขึ้นจากการกิจกรรมการเรียนรู้ และสะท้อนผลการเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ และนำข้อมูลที่ได้ไปพัฒนาผลการเรียนรู้ให้นักเรียนบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

6) เมื่อประสบความสำเร็จในการแก้ไขปัญหา นำไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาชีพแก่ครูผู้สอนโรงเรียนป่าไม้อุทิศ 4

กระบวนการเรียนการสอน มี 4 ขั้นตอนประกอบด้วย

ขั้นที่ 1 Do Now (D) เพื่อฝึกสมาธิของนักเรียน

ขั้นที่ 2 Purpose (P) /ขั้นที่ 1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)แจ้งจุดประสงค์ สร้างความกระจ่างทั้งต่อครูและนักเรียนในเรื่องที่จะเรียนรู้ ทิศทางการเลือกข้อมูล เนื้อหา และแบ่งกลุ่มผู้เรียน

ขั้นที่ 3 Work Mode (W) ปฏิบัติกิจกรรมนำเข้าสู่เนื้อหาในหลักสูตรด้วยเครื่องมือสอนคิด 5 เครื่องมือ Mind Map จะมีกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้(5E) โดยมีขั้นตอนดังนี้

       ขั้นที่ 2 สำรวจและค้นหา (Exploration)

       ขั้นที่ 3 อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

       ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration)

       ขั้นที่ 5 ประเมิน (Evaluation)

ขั้นที่ 4 Reflective Thinking (R) การคิดแบบสะท้อนกลับ เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจ

 บันทึกผลการเรียนรู้ของนักเรียนที่เกิดขึ้น จากการกิจกรรมการเรียนรู้ และสะท้อนผลการ

เรียนรู้ให้นักเรียนทราบเป็นระยะ หากมีนักเรียนที่ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินในเรื่องใด ให้ใช้กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อนและการสอนซ่อมเสริมด้วยคลิป วีดีทัศน์ที่ครูจัดทำขึ้นสำหรับใช้แก้ไขปัญหาการเรียนรู้ให้นักเรียนได้ศึกษา และทำการทดสอบใหม่ จนนักเรียนมีผลการเรียนผ่านเกณฑ์ที่กำหนด

      การจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบ Active learning โดยใช้การสอดแทรกเรื่องมารยาทไทยเข้าไปเสริมให้นักเรียนได้เรียนรู้เป็นการฝึกปฏิบัติให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติไปด้วย เพื่อที่จะได้เรียนรู้วัฒนธรรมของไทยเป็นการให้นักเรียนเกิดความอ่อนน้อมถ่อมตน มีมารยาทที่จะอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข โดยใช้เทคนิคสอนคิด สามารถประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนจากการสังเกตพฤติกรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น และทักษะที่เกิดขึ้นกับการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน จึงเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีทั้งข้อมูลเนื้อหาวิชาซึ่งเชื่อมโยงกับการเรียนรู้ทักษะชีวิต อันจะก่อให้เกิดความรู้และทักษะที่นำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ตามความมุ่งหมายทางการศึกษาอย่างแท้จริง