Research Gate

Writer || ปิยะทิพย์ สงสว่าง, Editor || กวินธร เสถียร

May 31, 2018

แม้จะรู้กันว่าความแก่ชรา...เป็นสิ่งที่ใครๆ ก็ไม่อยากเผชิญหน้า หนทางประวิงเวลา จึงถูกค้นคว้ามาอย่างต่อเนื่อง งานวิจัยชิ้นใหม่ [1] เสนอว่า การออกกำลังกายในภาวะผู้สูงวัยช่วยให้เซลล์ยังดูอ่อนไวกว่าคนวัยรุ่น

“หากการออกกำลังกายเป็นยา ทุกคนก็จะรับประทานมัน ซึ่งให้ประโยชน์ในหลายด้านทั้งร่างกาย จิตใจ กล้ามเนื้อ และระบบภูมิคุ้มกัน“

คำกล่าวข้างต้นโดย นอร์แมน ลาซารัส (Norman Lazarus) ในวัย 82 ปี ศาสตราจารย์ จากมหาวิทยาลัยคิงส์คอลเลจ (King College London) ประเทศอังกฤษ หนึ่งในผู้เข้าร่วมโครงการวิจัย และเป็นผู้ร่วมงานวิจัยเรื่อง “ปัจจัยสำคัญของระบบภูมิคุ้มกันเซลล์ที่เสื่อมถอย (immunesenescence) การลดลงของการทำงานต่อมไทมัส ซึ่งกระเตื้องขึ้นด้วยการออกกำลังกายในกลุ่มผู้สูงวัย“ ติดตามข้อมูลสุขภาพนักปั่นจักรยานทางไกล 125 คน (55-79 ปี) นักวิจัยพบว่า ผู้มีอายุ 80 ปี มีระบบภูมิคุ้มกันที่ทำงานได้ดีเทียบเท่ากับคนอายุ 20 ปี งานวิจัยนี้เผยแพร่ในฐานข้อมูลสาธารณะ Aging Cell [2]

เจเนท ลอร์ด (Janet Lord) จากมหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม (University of Birmingham) ผู้เขียนร่วมระบุว่า “ระบบภูมิคุ้มกันจะเสื่อมลงประมาณร้อยละ 2-3 ต่อปี หากอายุเลยวัย 20 ปี ไปแล้ว ซึ่งเป็นสาเหตุที่ผู้สูงอายุมีโอกาสสูงในการติดเชื้อ มีอาการอย่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และมีโอกาสเป็นมะเร็งได้“ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนักปั่นจักรยานมีระบบภูมิคุ้มกันเท่ากับวัยรุ่น 20 ปี แทนที่จะเป็นเหมือนคนในวัย 70 หรือ 80 ปี ย่อมหมายความว่าพวกเขาป้องกันปัญหาเหล่านั้นได้

 || เหนื่อยเพียงเล็กน้อยก็พอ'  

ทีมนักวิจัยศึกษาเลือดของกลุ่มตัวอย่างเพื่อหาที-เซลล์ (T-cells) ที่เป็นตัวช่วยระบบภูมิคุ้มกันตอบโต้การติดเชื้อ ที-เซลล์จะผลิตโดยต่อมไทมัสซึ่งอยู่บริเวณหน้าอก มักมีขนาดเล็กลง ซึ่งในผู้ใหญ่ร่างกายของนักปั่นจักรยานทางไกลสามารถผลิตที-เซลล์ได้ในระดับเดียวกับคนในช่วงอายุ 20 ปี ขณะที่กลุ่มตัวอย่างผู้ใหญ่ซึ่งไม่ออกกำลังกายสามารถผลิตได้น้อยมาก นักวิจัยเชื่อว่า การออกกำลังกายเมื่ออายุมากขึ้น จะช่วยให้ร่างกายตอบสนองต่อวัคซีนได้ดี ส่งผลให้สามารถต้านทานการติดเชื้ออย่าง ไข้หวัด ได้

สตีฟ ฮาร์ริดจ์ (Steve Harridge) กล่าวว่า “การไม่ขยับร่างกายนั้นขัดต่อวิวัฒนาการ เนื่องจากมนุษย์วิวัฒน์มาให้ขยับร่างกายอยู่เสมอ“ คุณไม่ต้องเป็นถึงนักกีฬาที่ลงแข่งขัน หรือเป็นนักปั่นจักรยานทางไกล เพื่อให้ได้ประโยชน์ด้านสุขภาพ แต่อะไรก็ตามที่ทำให้คุณได้ขยับร่างกาย แม้เหนื่อยเพียงเล็กน้อยก็ช่วยได้“

ฮาร์ริดจ์ และ ลาซารัส เชื่อว่า ผู้สูงวัยที่ออกกำลังกายเป็นประจำ เป็นกลุ่มตัวอย่างที่เหมาะสำหรับวิเคราะห์ผลกระทบที่แท้จริงจากการที่เข้าสู่วัยสูงอายุในแง่ชีววิทยา งานศึกษาอีกชิ้นใน Aging CelL รายงานว่า นักปั่นจักรยานไม่ได้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อหรือความแข็งแรง และไม่พบว่าไขมันในร่างกายเพิ่มขึ้นแต่อย่างใด ทั้งที่ลักษณะเหล่านี้พบได้ในผู้สูงวัยทั่วไป [3]

 || เหตุใดจึงเข้าร่วมกลุ่มนักปั่นจักรยานทางไกล  

เฟอร์กัส วอล์ช (Fergus Walsh) [1] ผู้สื่อข่าวของ BBC ได้พบกับกลุ่มนักปั่นจักรยานที่มีชื่อว่า “โอแด็กซ์“ (Audax) ซึ่งรวมตัวกันในช่วงเช้าวันอาทิตย์ที่เซอร์เรย์ (Surrey) (เมืองทางใต้ของอังกฤษ) แม้ว่าอากาศจะหนาวแต่พวกเขายังคงร่าเริง และชินกับการปั่นจักรยานในทุกสภาพอากาศ กลุ่มโอแด็กซ์จะปั่นจักยานทางไกลเป็นประจำในระยะทาง 100- 300 กม. (เทียบได้กับการปั่นจากกรุงเทพฯ-นครสวรรค์ ราว 240 กม.) หรือลดระยะทางเหลือเพียง 100 กม. หากอยู่ในช่วงวัย 80 ปี

ไบรอัน แมทกินส์ (Brian Matkins) วัย 82 ปี กล่าวว่า “ผลการศึกษาประการแรกที่พวกเขาบอกกับผมคือ ไขมันในร่างกายของผมเทียบเท่ากับคนอายุ 19 เลยทีเดียว“

แพม โจนส์ (Pam Jones) วัย 79 ปี กล่าวว่า “ฉันทำเพื่อสุขภาพตัวเอง เพื่อการเข้าสังคม และฉันก็รู้สึกถึงอิสระเมื่อได้ปั่นจักรยาน“

ส่วน จิม วูดส์ (Jim Woods) วัย 64 ปี ซึ่งเพิ่งเข้าสู่ช่วงสูงวัยเล่าว่า “ผมปั่นจักรยานเฉลี่ย 160 กม./สัปดาห์ และไกลกว่านั้นในฤดูร้อน การปั่นจักรยานทำให้ผมมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และยังได้ชมทิวทัศน์แถบชนบทที่สวยงามอีกด้วย“

การปั่นจักรยานราว 90 กม.หรือมากกว่านั้น คงไม่ใช่เรื่องสนุกสำหรับบางคนแน่ๆ แต่ในกลุ่มคนเหล่านี้ พวกเขาพอใจและมีความสุข และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมการปั่นจักรยานยังคงดำเนินต่อไปแม้วัยจะสูงขึ้น

คนที่อยู่ในช่วงอายุ 60 - 70 ปี หากคนหนึ่งออกกำลังกายสม่ำเสมอ ส่วนอีกคนไม่ออกกำลังกาย เมื่อมายืนเทียบกันจะเห็นได้ชัดว่า คนที่ออกกำลังกายจะดูหนุ่มกว่าอย่างน้อยถึง 5 ปีทีเดียว [6]

ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เชื่อว่า (1) เมื่ออายุมากขึ้นควรจะพักผ่อนให้มาก (2) ไม่ควรเคลื่อนไหวหรือออกกำลังกาย (3) การที่ร่างกายเคลื่อนไหวน้อยลงเป็นธรรมชาติของผู้สูงอายุ แต่ความเป็นจริงการออกกำลังกายสม่ำเสมอช่วยป้องกันโรคต่างๆ ได้ และก็ควรทำอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วัน ต่อเนื่องวันละ 20-30 นาที อาจเป็นการเดิน วิ่ง ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ...อย่างไรก็ตาม สุขภาพร่างกายที่ดียังขึ้นอยู่กับปัจจัยอีกหลายประการ ทั้งการรับประทานอาหารที่มีคุณภาพ (ปราศจากสารเคมี สิ่งปรุงแต่งมากเกินไป) ให้ครบ 5 หมู่

หากคุณอยู่ในกลุ่มผู้สูงวัย หรืออาจยังไม่ใช่แต่ก็จะเป็นไปในวันข้างหน้า “การออกกำลังกาย“ คือสุดยอดการรักษาของเวชศาสตร์การชะลอวัย (anti-aging medicine) โดยไม่ต้องพึ่งหยูกพึ่งยา เพียงแต่ว่าต้อง "พึ่งตนเอง"

อ้างอิง

[1] Fergus Walsh (March 8, 2018). How exercise in old age prevents the immune system from declining. BBC News.

[2] Duggal NA, Pollock RD, Lazarus NR, Harridge S, Lord JM. (2018). Major features of immunesenescence, including reduced thymic output, are ameliorated by high levels of physical activity in adulthood. Aging Cell.

[3] Pollock RD, O'Brien KA, Daniels LJ, et al. (2018). Properties of the vastus lateralis muscle in relation to age and physiological function in master cyclists aged 55–79 years. Aging Cell.

[4] ASTV. (8 ตุลาคม 2557). (เกือบ) 70 ยังแจ๋ว! : สุเชาว์ พงษ์วิไล.

[5] เริงชัย คงเมือง. (15 กันยายน 2556). ชาวไทยร่วมปั่นจักรยานรณรงค์พร้อมกันทั่วโลก...

[6] ศูนย์ข้อมูล สสส. (4 มิถุนายน 2558). การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ.