ข้อมูลทั่วไปของผู้จัดทำข้อตกลงในการพัฒนางาน

งานปฏิบัติตามมาตรฐานตำแหน่ง ครู
ระดับการปฏิบัติ  "ริเริ่ม พัฒนา"
(Originate & Improve)  

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568

ประเด็นท้าทาย

        การริเริ่มพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน โดยการสร้างชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในรายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนแม่จันวิทยาคม

1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้ และปัญหาของผู้เรียน 

          ในสภาวการณ์ปัจจุบัน มีการพัฒนาสื่อต่าง ๆ ออกมาอย่างแพร่หลาย ซึ่งมีทั้งที่เป็นประโยชน์และไม่เป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนในยุคปัจจุบันที่สามารถเข้าถึงสื่อต่าง ๆ นั้นได้โดยง่าย หากผู้เรียนขาดทักษะในการคิด  อย่างมีวิจารณญาณ อาจหลงเชื่อข้อมูลจากสื่อที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ได้ ซึ่งพบเห็นปัญหาดังกล่าวได้โดยทั่วไป ซึ่งการเรียนการสอนที่เน้นพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ในปัจจุบันนั้น จะเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้

          ผู้จัดทำข้อตกลงเป็นครูผู้สอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยจึงได้ศึกษาข้อมูล วิเคราะห์และสังเคราะห์ปัญหาที่พบในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาภาษาไทย ท21102 จากผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในปีการศึกษา 2565 - 2566 แล้วทั้งในระดับชั้นเรียน ระดับรายวิชา ระดับกลุ่มสาระการเรียนรู้ ระดับสถานศึกษาและระดับชาติ พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉพาะตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณภาพรวมอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าเกณฑ์ ซึ่งสอดคล้องกับประเด็นปัญหาจากสภาวการณ์ทั่วไปในปัจจุบันข้างต้นนั้น

          เพื่อให้การเรียนการสอนภาษาไทย ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีคุณภาพตรงตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และหลักสูตรสถานศึกษา เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและส่งผลต่อการพัฒนาผู้เรียนทั้งในด้านความรู้ ทักษะ และเจตคติหรือคุณลักษณะอันพึงประสงค์รวมถึงสมรรถนะการคิดและสมรรถนะในการใช้ทักษะชีวิตของผู้เรียน ผู้จัดทำข้อตกลง จึงขอเสนอประเด็นท้าทายในการแก้ไขปัญหาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน โดยการสร้างชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในรายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เพื่อให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทั้งในด้านความรู้ ทักษะ และเจตคติหรือคุณลักษณะอันพึงประสงค์ รวมถึงสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนดังที่กล่าวมาเพิ่มสูงขึ้น และผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างแท้จริง

2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

          2.1 วิเคราะห์ตัวชี้วัดช่วงชั้นตามสาระที่เกี่ยวข้อง สาระการเรียนรู้แกนกลาง มาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนแม่จันวิทยาคม ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2566 ในขอบเขตของเนื้อหารายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

          2.2 ออกแบบกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (ACTIVE LEARNING) ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ แล้วจัดทำ 1) หน่วยการเรียนรู้บูรณาการ 2) แผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักการที่จะพัฒนาผู้เรียน 3) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในรายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนแม่จันวิทยาคม และรวมถึงสื่อการเรียนรู้และเครื่องมือที่จะใช้ในการวัด ทดสอบ และสำรวจความพึงพอใจที่มีต่อการเรียน

          2.3 จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยการสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เพื่อร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องเชิงเนื้อหาและจุดประสงค์การเรียนรู้ที่เป็นเป้าหมายการพัฒนาด้านเนื้อหา ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ ด้านสื่อการเรียนรู้ที่เป็นนวัตกรรม และเครื่องมือการวัดและประเมินผล พร้อมทั้งรับข้อเสนอแนะจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นำมาพัฒนาและปรับปรุงให้เกิดความสมบูรณ์แล้วนำไปทดลองใช้ จากนั้นนำผลการทดลองใช้ดังกล่าวมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อศึกษาผลการใช้ ผลกระทบ จุดเด่น และจุดด้อย จากนั้นจึงปรับปรุงและนำไปใช้จริง

          2.4 จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามที่วางแผนไว้ กับผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใน 5 รูปแบบ On line, On Site, On Air, On Hand และ On School Line แล้วแต่กรณี โดยปรับกิจกรรมให้เหมาะสมกับบริบทของห้องเรียนตามสถานการณ์ปัจจุบัน เน้นฝึกให้นักเรียนปฏิบัติตามกระบวนการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาทักษะการคิดให้เกิดเป็นระบบสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเองและนำไปใช้ประโยชน์ได้

          2.5 บันทึกผลการเรียนรู้ สรุปผลการวัดและประเมินการเรียนรู้ของผู้เรียน จัดทำสารสนเทศข้อมูลดังกล่าว แล้วแจ้งให้ผู้เรียนทราบ เพื่อดำเนินการต่อไป กรณีผู้เรียนไม่ผ่าน จะมีการดำเนินการพัฒนาหรือซ่อมเสริมในส่วนที่ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินให้ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 100

          2.6 ประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยผู้เรียน และสอบถามความพึงพอใจของนักเรียน ผู้ปกครอง หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแล้วแต่กรณี เพื่อนำผลที่ได้นั้นมาพัฒนา ปรับปรุง หรือแก้ไข การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนหรือสื่อการเรียนการสอนให้สมบูรณ์และมีคุณภาพสูงมากขึ้น

          2.7 เขียนรายงานสรุปองค์ความรู้ด้วยกระบวนการจัดการความรู้เสนอผู้อำนวยการสถานศึกษาและเผยแพร่สู่สาธารณะเป็นการบริการวิชาการความรู้สู่ชุมชน 

3. ผลลัพธ์ในการพัฒนาที่คาดหวัง

       ในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน ผู้จัดทำข้อตกลงมีความคาดหวังต่อผลลัพธ์การพัฒนาทั้งด้านความรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณลักษณะของผู้เรียนที่เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีหรือมีพัฒนาการมากขึ้น เมื่อผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติผ่านกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในรายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนแม่จันวิทยาคม ซึ่งถูกออกแบบมาให้เกิดกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (ACTIVE LEARNING) ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 

         4.1 ผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2/2566 (ห้องเรียน 2, 4, 5 , และ 6) และ ปีการศึกษา 1/2567 (ห้องเรียน 2, 4, 6, 8, และ 10) ร้อยละ 100 ที่เรียนรายวิชาภาษาไทย ผ่านเกณฑ์การวัดและประเมินผลความรู้ด้านทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

         4.2 ผู้เรียน ร้อยละ 60 ได้รับการแก้ปัญหาด้านทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยผู้เรียนที่ไม่ผ่านเกณฑ์ได้รับการซ่อมเสริมและปรับปรุงให้ดีขึ้นไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 ของผู้เรียนที่ไม่ผ่านเกณฑ์ 

         4.3 ผู้เรียน ร้อยละ 60 สามารถนำทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณไปใช้ในการแก้ปัญหาสถานการณ์ที่กำหนดได้

         4.4 ผู้เรียน ร้อยละ 60 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในตัวชี้วัดตามหลักสูตรด้านทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในระดับดีเลิศ

         4.5 ผู้เรียน ร้อยละ 60 มีผลการประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนตามหลักสูตร (ความสามารถในการคิด/ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต) ในระดับดีเลิศ และสามารถประยุกต์ทักษะการเขียนไปใช้ในการสื่อสารให้ถูกต้องตามหลักการใช้ภาษาไทยและเชื่อมโยงองค์ความรู้ในการพัฒนาทักษะทางภาษาได้ในชีวิตประจำวัน 

   ด้านที่ 1 ด้านการจัดการเรียนรู้

      1) ผู้เรียนเกิดการพัฒนาทักษะการเขียน การวิเคราะห์ และสามารถนำทักษะการเขียนไปใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวันได้ อาจสังเกตได้จากการที่ผู้เรียนฝึกการเขียนจดหมายถึงเพื่อน ชวนให้เพื่อนมาเที่ยวที่จังหวัดเชียงราย โดยพรรณนาถึงความสวยงามของแหล่งท่องเที่ยว รวมถึง ผู้เรียนรู้จักการตีความหมายจากการเล่นเกม แสดงออกด้านความสามารถของตนเองผ่านใบงาน (การระบายสี) หรือจากใบงานที่นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมในวิชา ซึ่งจากการเรียนรู้ในรูปแบบ Active Learning จากการเล่นเกม ที่ครูให้คละกลุ่มกัน ทำให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์การเรียนรู้ร่วมกันในห้องมากยิ่งขึ้น ผู้เรียนมีความสนุกสนานในการทำกิจกรรมร่วมกัน 

         2) ผู้เรียนได้รับการแก้ปัญหาการขาดทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน โดยการสร้างชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์ด้วย "เกมเศรษฐี"

ด้านที่ 2 ด้านการส่งเสริมเเละสนับสนุนการจัดการเรียนรู้

1) ผู้เรียนได้รับการวิเคราะห์ผู้เรียนเป็นรายบุคคล ครูผู้สอนวิเคราะห์ผู้เรียนรายบุคคลจากใบงานที่ครูให้ และภายในชั้นเรียนมีการจัดกิจกรรมในห้องเรียนด้วย คือ การแข่งขันระบายสีภาพการ์ตูน เนื่องในวันสุนทรภู่ ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวได้รับความสนใจจากผู้เรียนมาก และเป็นการเกริ่นนำเข้าสู่บทเรียนวรรณคดี เรื่อง นิราศภูเขาทอง ด้วย ซึ่งเป็นการสร้างความอยากรู้อยากเห็นให้ผู้เรียนอยากทราบต่อไปว่าบุคคลท่านนี้ มีผลงานด้านใดบ้าง 

        2) ผู้เรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรมกลุ่มร่วมกัน (Active Learning) โดยแบ่งกลุ่ม เล่นเกมร่วมกัน ผู้เรียนมีความพยายามช่วยกันคิดช่วยกันตอบคำถาม ตลอดจนการแบ่งหน้าที่กันในการทำงานกลุ่ม ช่วยกันระดมความคิด เขียนใบงาน และนำเสนองานหน้าชั้นเรียน เป็นการสนับสนุนให้ผู้เรียนมีความกล้าแสดงออก และมีทักษะในการสื่อสารมากยิ่งขึ้น

ด้านที่ 3 ด้านการพัฒนาตนเองเเละวิชาชีพ

1) ผู้เรียนได้รับการแก้ไขปัญหาการขาดทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน โดยการสร้างชุดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิสัมพันธ์ด้วย "เกมเศรษฐี" ตามที่ครูออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้
        2) ครูผู้สอนเข้าร่วมการพัฒนาตนเอง และการเข้าร่วมชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ การแก้ปัญหาของผู้เรียน โดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพมาเเลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อช่วยในการแก้ปัญหาของผู้เรียน

• การมีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษา และงานที่ได้รับมอบหมายจากผู้บังคับบัญชา

• การประเมินการปฏิบัติตนในการรักษาวินัย คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ 

นางกมลรัตน์ คำโมนะ 
ครูชำนาญการพิเศษ
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย