កម្មវិធីសិក្សាជាតិ (National Curriculum) អាចប្រៀបបានទៅនឹង ខួរក្បាល និងជា ផែនទីបង្ហាញផ្លូវ នៃប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ វាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកំណត់ស្តង់ដារ ទិសដៅ គោលបំណង និងខ្លឹមសារ នៃការអប់រំ ដើម្បីធានាបានថាពលរដ្ឋគ្រប់រូបទទួលបានចំណេះដឹង និងជំនាញដែលចាំបាច់។
ធាតុសំខាន់ៗនៃកម្មវិធីសិក្សាជាតិ៖
១. ធានាគុណភាព និងសមធម៌នៃការអប់រំ (Standardization & Equity)
ស្តង់ដារតែមួយ៖ កម្មវិធីសិក្សាជាតិធានាបានថា សិស្សទាំងអស់មិនថានៅទីក្រុង ឬជនបទ ទទួលបានការអប់រំដែលមានស្តង់ដារ និងគុណភាពដូចគ្នា។
សិទ្ធិស្មើគ្នា៖ ផ្តល់ឱកាសឱ្យអ្នកសិក្សាគ្រប់រូបទទួលបានចំណេះដឹងមូលដ្ឋានដូចគ្នា ដែលជាគ្រឹះសម្រាប់បន្តការសិក្សា ឬប្រកបការងារនៅថ្ងៃអនាគត។
២. ការកសាងអត្តសញ្ញាណជាតិ និងសាមគ្គីភាព (National Identity & Unity)
តម្លៃវប្បធម៌៖ តាមរយៈការដាក់បញ្ចូលមុខវិជ្ជាដូចជា ប្រវត្តិវិទ្យា អក្សរសាស្ត្រ និងសីលធម៌ពលរដ្ឋ កម្មវិធីសិក្សាជួយបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់ជាតិ និងយល់ដឹងពីវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ខ្លួន។
ការយល់ដឹងរួម៖ ជួយបង្កើតមូលដ្ឋាននៃការគិត និងមានស្មារតីរួបរួមគ្នាក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ ដែលធ្វើឱ្យមានសាមគ្គីភាព និងស្ថិរភាពសង្គម។
៣. ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សឆ្លើយតបទីផ្សារការងារ (Human Resource Development)
ជំនាញសតវត្សរ៍ទី ២១៖ កម្មវិធីសិក្សាជាតិបានរៀបចំឡើងដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញដែលជាកត្តាជម្រុញសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច (ដូចជា បច្ចេកវិទ្យា, STEAM, និងភាសាបរទេស)។
ទិសដៅសេដ្ឋកិច្ច៖ រដ្ឋាភិបាលធ្វើកម្មវិធីសិក្សាដើម្បីតម្រង់ទិសក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សឱ្យស្របតាមផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ (ឧទាហរណ៍៖ ការផ្លាស់ប្តូរទៅជាសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល)។
៤. ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់វាស់វែង និងវាយតម្លៃ (Basis for Assessment)
ការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ៖ ជាស្តង់ដារតែមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រឡងដើម្បីវាស់វែងសមត្ថភាពសិស្សទូទាំងប្រទេស
ឧទាហរណ៍៖ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប)។
ការត្រួតពិនិត្យគុណភាព៖ ក្រសួងអប់រំអាចប្រើប្រាស់លទ្ធផលដើម្បីវាយតម្លៃថា តើការអនុវត្តការរៀន និងបង្រៀនរបស់សាលានីមួយៗបានល្អកម្រិតណា?
៥. ជាមគ្គុទ្ទេសក៍សម្រាប់គ្រូបង្រៀន (Guide for Teachers)
ភាពច្បាស់លាស់៖ ជួយគ្រូបង្រៀនឱ្យដឹងច្បាស់ថា៖
ត្រូវបង្រៀនអ្វី មានខ្លឹមសារ ការអនុវត្តទ្រឹស្តី
បង្រៀនកម្រិតណា ដើម្បីសម្រេចលទ្ធផលរំពឹងទុក
បង្រៀនដោយរបៀបណា ប្រើបាស់វិធីបង្រៀនទៅតាមភាពជាក់ស្តែង។
ការរៀបចំផែនការ៖ ជួយឱ្យគ្រូអាចរៀបចំកិច្ចតែងការបង្រៀនបានត្រឹមត្រូវតាមលំដាប់លំដោយ។
សរុបសេចក្តី
កម្មវិធីសិក្សាជាតិមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ជីមេរៀននោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជា ខួរក្បាល និងជា ផែនទីបង្ហាញផ្លូវ នៃប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេស ក្នុងការកសាងជាតិ ធានាអនាគតយុវជន និងជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមប្រកបដោយចីរភាព។