1. Tukuyin ang Layunin ng Pangangalap ng Impormasyon

Bago magsimula, mahalagang alamin kung ano ang layunin ng iyong pagsasaliksik. Ang isang malinaw na layunin ay makakatulong upang mapili ang tamang uri ng impormasyon na kinakailangan. Halimbawa, kung ikaw ay nagsusulat ng akademikong papel, dapat kang maghanap ng mga mapagkukunan mula sa mga pinagkakatiwalaang aklat, journal, at research papers.

2. Gumamit ng Mapagkakatiwalaang Pinagmulan

Sa dami ng impormasyon sa internet, hindi lahat ay kapani-paniwala. Mahalagang pumili ng mga mapagkukunan mula sa mga kagalang-galang na institusyon, tulad ng:

• Aklat at journal mula sa mga eksperto

• Opisyal na website ng mga organisasyon at ahensya ng gobyerno

• Artikulo mula sa mga lehitimong pahayagan at news agencies

• Pananaliksik mula sa mga akademikong institusyon

Iwasan ang mga hindi kumpirmadong blog, social media posts na walang batayan, at mga website na kilala sa pagpapakalat ng fake news.

3. Suriin ang Kredibilidad ng Impormasyon

Kapag may nahanap kang impormasyon, huwag itong agad paniwalaan. Mahalaga ang pagsusuri sa kredibilidad ng pinagkukunan. Narito ang ilang tanong na makakatulong sa pagsusuri:

• Sino ang may-akda o nagsulat ng impormasyon? May sapat ba siyang kaalaman sa paksa?

• Kailan inilathala ang impormasyon? Napapanahon pa ba ito?

• Ano ang layunin ng impormasyon? Obhetibo ba ito o may kinikilingan?

• May sapat bang ebidensya o sanggunian ang impormasyong ibinigay?

4. Ihambing ang Impormasyon sa Iba Pang Sanggunian

Ang isang epektibong paraan upang matiyak ang katotohanan ng impormasyon ay ang paghahambing nito sa iba pang pinagkukunan. Kung pare-pareho ang sinasabi ng iba’t ibang mapagkukunan, mas malaki ang posibilidad na totoo ito. Ngunit kung may malaking pagkakaiba, maaaring kailanganin pang magsaliksik nang mas malalim.

5. Maging Mapanuri sa Nilalaman at Wika

Ang tono at paraan ng pagpapahayag ng impormasyon ay maaaring magsabi kung ito ay mapagkakatiwalaan o hindi. Ang impormasyon na gumagamit ng matinding emosyon, pekeng pahayag, o sobrang panghihikayat ay maaaring may layuning manlinlang. Mahalaga ring bantayan ang pagkakaroon ng bias o pagkiling sa isang panig upang maiwasan ang maling interpretasyon ng impormasyon.

6. Itala at Isaayos ang Nakalap na Impormasyon

Kapag nakakuha na ng sapat na impormasyon, mainam na ito ay isaayos ayon sa kahalagahan at kaugnayan sa layunin ng pagsasaliksik. Maaaring gumamit ng notes, mind maps, o digital tools upang mas madaling maunawaan at maorganisa ang mga datos.

7. Beripikahin Bago Ibahagi

Sa huli, kung plano mong ipamahagi ang nakalap na impormasyon sa iba, siguraduhing ito ay totoo at walang halong maling detalye. Ang pagpapalaganap ng maling impormasyon ay maaaring magdulot ng kalituhan o panlilinlang, kaya mahalagang maging responsable sa anumang ating ibinabahagi.