XELA ARIAS

Xela Arias Castaño ,Sarria, Lugo 4 de marzo de 1962. Foi unha escritora, poeta e traductora española en varios idiomas ademais de editora e profesora de galego. A Real Academia Galega acordó dedicarlle o Dia Das Letras Galegas 2021.

Xela Arias Castaño, naceu en Lugo en 1962 con nome de María de los Ángeles, aunque o cronista Xaime Félix López Arias dixo que inscriberon o seu nacemento en Sarria (Lugo).Filla de Amparo Castaño López e de Valentin Arias Lopez, tamen escritor e traductor. En 1984 María de los Ángeles pasou a ser María dos Anxos e desde os seis anos a chamaron Xela. Finalmente, en 1995 o xuez Alejandro Roa Nonide autorizou o cambio de nome por o de Xela.

Hasta os 7 anos estudiou en Granga de Barreiros dentro de un proxecto pedagógico creado por o filántropo e empresario Antonio Fernández López con unha orientación agraria e de integración da cultura galega con os ciclos da natureza.

A quinta muller homenaxeada polo 17 de maio nacera en Sarria unha vila do interior de Galicia- aínda que desde os sete anos residiu e traballou en Vigo. Alí morreu dun ataque ao corazón en 2003. Desa cidade fixo medio ambiente da súa escrita, nocturna e cun aire a Manuel Antonio sobre todo na súa estrea, Denuncia do equilibrio (1986). “pois hai cousas das que só a noite entende / verbos consagrados á ignorancia do control”, consignaba. “No inicio, os seus poemas trenzan imaxes case surrealistas, urbanas, que logo vai depurando”, explica Montse Pena Presas (Sada, 1981), autora de Intempestiva (Galaxia, 2021), unha biografía literaria da poeta.

Cando se celebra: Lunes, 17 de mayo

Porque se celebra:O evento, que e festivo en Galicia, celebrase o 17 de mayo porque coincide con a fecha de publicación en 1863 de “Cantares galegos” de Rosalía de Castro, o que marcou o inicio do chamado “Rexurdimento” ou Renacemento cultural galego.

O Día das Letras Galegas e unha celebración instituida en 1893 por a Real Academia Galega para homenaxear a aquelas personas que destacasen por a su creación literaria en idioma galego o por a su defensa de dita lingua. Cada ano se dedica a unha personalidade diferente, escllida por a Real Academia Galega, tendo en conta que se exigen al menos dez anos desde o su falecemento. Desde a instauración de esta celebración francesa, solamente en 1998 houbo unha dedicación conxunta a os poetas medievais Martin codax, Xohan de cangas e Mendinho, famosos por as sus cantigas.

Nacemento: 4 de marzo de 1962, Lugo

Falecemento: 1 de noviembre de 2003, Vigo

Cónyuge: Xulio Gil Rodríguez (m. 1992–2002)

Pais: Valentín Arias

Educación: Universidade de Vigo

Libros: Darío a diario, Tigres coma cabalos, MÁS