Arbarain (Lezea - Araia)

Goierritik oso urrun ez dagoen Arabako Ilarduia herrixkara joan gara gaurkoan. Handik hurbil dago Lezea haitzuloa eta haren ondoko aparkalekutik ekin diogu gaurko etapari. Haitzuloraino hurbildu gara lehenbizi, ikusteko moduko leizea baita hura. Guk hamaika argazki atera dizkiogu, baina han beste zereginik gabe argazkiak ateratzen ari den gizaseme bat topatu dugu; antza denez, ur-zozoren bat ibiltzen omen da han atzera eta aurrera, eta hura kamerarekin noiz harrapatu zain dago. Ez du pazientzia makala.

Leize-zulotik berriro aparkalekura itzuli eta La Leze gaztandegi sonatuaren ondotik igaro ostean, Lezea inguruko malkarretan gora abiatu gara. Hasieran, tarte batean, kate batzuk daude goialdeko harkaitzetan loturik norbaitek haren beharrik izanda ere, eskura, erabiltzeko moduan. Tarte hura igarota, jarraian porlanez estalitako hodi lodi baten azpitik igaro behar izan dugu. Metro batzuk gorago, Agurain aldeko lautada eguzkiaz argiturik ikusi ahal izan dugu gure behealdean.

Arabako lautada behean dugula eta urrunean, besteak beste, Aratz mendia gailur aldean oraindik elur pixka bat duela ikusten dugula, Aitzandia edo Olano mendian gora goaz; aldapa pikoa da eta igoera honetan abiadura ez da handia izan. Lasai, ez dago presarik; baina poliki-poliki iritsi gara Aitzandia mendiko lepora. Handik ere ikusmira ederra dago; haitzarte batean, gero Lezeako haitzulotik irteten den Artzanegiko errekaren ura nondik abiatzen den ikusten aritu gara.

Goizeko freskurak uxatzeko ondo etorri da hasierako aldapa hau. Goizeko freskurak uxatzeko ondo etorri zaigu, halaber, goizean goizetik dugun eguzkia. Eta bidean hasierako zenbait jantzi erantzita inguratu gara Aitzandia mendiko tontorrera (1.083 m). Merezi du haraino igo arteko ahaleginak, handik ikusten den panorama mundiala baita. Iparralde nahiz hegoaldera, ekialdera nahiz mendebaldera begiratu, ikuspegia zoragarria da.

Eta hantxe, leku ikusgarri hartan egin dugu taldearen lehen argazkia (48 lagun). Gero handik apur bat jaitsi eta Olanoko Aiztxikira (1.058 m) igo gara. Hango ikuspegia ere ez da atzean gelditzen. Gure begiei gozatu bat eman diegu, tontor batean zein bestean. Inguruko baso eta pagadiak, Entzia mendilerroa, urrunean Aratz eta Aizkorri mendiak,… zer ez da ikusten goi hauetatik!

Olanoko Aiztxikitik Arbarain mendira (1.118 m) joan gara hurrena. Hemen dago Araba, Gipuzkoa eta Nafarroa arteko muga eta Euskal Mendi Federazioaren Ehun Urte Ehun Mendi ekitaldiaren barruan zegoen mendia ere bada. Guk ere, horiek denak ez bada, horietako batzuk igo nahi ditugunez, hau behintzat zerrendan sartuko dugu. Hemengo ikuspegia hain dotorea ez bada ere, hamaiketakoa hantxe egitea erabaki dugu, ibilaldiko bigarren zatiari ekin aurretik.

Indarrak berritu ondoren, eguneko baso gune handienean murgildu gara. Pagadi lerden eta dotoreen artean, ehizarako postu ugari topatu ditugu; batzuk berritu premia dutenak, baina ondo berritutakoak ere bai, eta garaiera handikoak asko. Pagadietan goroldio gune xarmantak ageri dira, hango harri eta harkaitzetara ondo itsatsiak. Zuhaitzak oraindik hostorik gabe ageri badira ere, gure botekin kraska-kraska zapaltzeko nahiko orbela badago zoruan.

Pagadi artean gabiltzala, azken mendi-tontorra igotzeari ekin diogu. Bidezidor argirik gabe, emeki-emeki igo gara Umandia mendiko gailurrera (1.225 m). Ibilaldiko gune gorenean gaude. Taldearen argazki berri bat egin ondoren, goitik beherako bideari heldu diogu. Pago eta haritzen artean, soilgune batera iritsi eta harkaitz baten erpinean XI. mendeko Marutegiko gaztelu zaharraren aztarnak ikusi ahal izan ditugu. Leku egokian dago, bai, han ingurutik igarotzen diren bideak zaintzeko.

Goitik beherako bidean jarraituz, Zirauntza errekaren iturburura edo iturburuaren ingurura iritsi gara. Presa moduko bat dago eta handik ura ubide batetik eramaten dute zentral hidroelektrikoraino. Presaren gainetik ere urak jauzi egiten du ibilguan behera jarraitzeko. Tarte batean ubide haren ondotik joan gara, erreka bera geroz eta beherago gelditzen dela. Garai honetan duen emariarekin, ikusgarria dago, tarteka-marteka osinak eta ur-jauzi txiki dotoreak eratuz.  

Zirauntza errekarekin batera gu ere inguratu gara Araia herrira. Herriraino iritsi aurretik, garai bateko Ajuria lantegiaren eta zentral hidroelektrikoaren ondotik igaro gara; azken honen inguruan, herriko zenbait gunetan bezala, orduko lantegietan erabiltzen zituzten makina eta tresna zaharrak ageri dira aire zabalean.

Gaur helmuga dugun Araia herrian zain dugu autobusa. Egin beharreko aldaketen ondoren, Bene tabernara hurbildu eta hantxe bazkaldu dugu harmonia paregabean. Araiako Goikoetxea kaleko 1. zenbakian dagoen tabernan, etxekoandreak modu ezin hobean artatu gaitu, Goierrira itzuli aurretik. A ze egun ederra gaurkoa ere!!!