ภูมิปัญญาท้องถิ่น

พูดถึงการเผาพลอยทับทิม มีความเสี่ยงที่จะไม่ได้ผลตามความต้องการ ไม่ใช่เพราะสูตรการเผาเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ยังมีอีกหลายปัจจัยและต้องผ่านการคัดเกรด ว่าจะเข้าเตาต่อหรือส่งให้ช่างทำงานกันได้เลย ถ้าเจ้าของพลอยคิดว่าเผาซ้ำอีกแล้วจะงามขึ้นก็เอาเข้าเตาต่ออีก แต่ถ้าคิดว่าความงามจะไม่มากไปกว่านี้แล้วก็คัดแยกออกเป็นส่วนๆ ให้ช่างทำงานกันต่อไป

ทั้งสามกระบวนการ ราคาช่างนั้นก็แตกต่างกันไป และจำนวนช่างทำพลอยที่ใช้ในแต่ละขั้นตอนก็ไม่เท่ากัน นั่นคือช่างโกลนพลอยใช้จำนวนคนน้อยที่สุด เพราะทำงานออกมาต่อคนต่อวันได้มากที่สุดในบรรดาสามช่าง รองมาก็ช่างแต่งพลอย และที่ต้องมีเยอะที่สุดคือช่างจี้พลอย ทั้งสามกระบวนการนี้ย่อมมีพลอยที่เสียหายในแต่ละขั้นตอนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ขึ้นอยู่กับเจ้าของพลอยหรือเถ้าแก่ว่าจะนำมาแก้ไขอย่างไรต่อไป ที่บรรยายถึงกระบวนการทำงานกว่าจะได้พลอยสวยๆ ให้เหล่านักสะสมนิยมพลอยแท้ได้รู้ถึงคุณค่าและราคาคู่ควรแก่การครอบครอง