กศน.ตำบลโคกล่าม
ตั้งอยู่ในเทศบาลตำบลโคกล่าม หมู่ที่ 2 บ้านโคกล่าม อ.จตุรพักตรพิมาน จ.ร้อยเอ็ด 45180
ข้อมูลทั่วไปของตำบลโคกล่าม
กศน.ตำบลโคกล่าม สถานที่ตั้ง เลขที่ - หมู่ที่ ๒ ตำบลโคกล่าม อำเภอจตุรพักตรพิมาน
จังหวัดร้อยเอ็ด รหัสไปรษณีย์ 45180
สังกัด ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอจตุรพักตรพิมาน สำนักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดร้อยเอ็ด สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สำนักปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ
ประวัติความเป็นมา
ตำบลโคกล่าม เดิมบ้านโคกล่ามได้แยกมาจากบ้านเมืองหงส์ ตำบลเมืองหงส์ โดยการนำของพ่อใหญ่หลวงศรี ได้อพยพจากบ้านเปลือยเก่า ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอจตุรพักตรพิมาน เหตุที่ต้องย้ายอพยพมา เนื่องจากเก็ดโรคระบาดทำให้ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก พ่อใหญ่หลวงศรี จึงได้นำผู้คนมาตั้งบ้านเรือนอยู่ ณ บ้านโคกล่าม ซึ่งเรียนตามภูมิประเทศที่เป็นโคกสูงลาดลงทุกทางว่า “โคกล่าม” และเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์ทั้งทรัพยากรป่าไม้ อาหารการกิน จึงมีผู้อพยพมาอยู่รวมกันเรื่อยๆ ผู้คนมากมายบ้านเรือนหนาแน่น จึงได้ไปตั้งบ้านใหม่ออกไปเป็นบ้านโคกล่าม หมู่ที่ 1 และต่อมามีจำนวนบ้านเรือนและประชากรมากขึ้น จึงได้แยกหมู่บ้านออกไปเป็นบ้านโคกล่าม หมู่ที่ ๒ และจวบจนปัจจุบันมีจำนวนหมู่บ้านทั้งสิ้น 16 หมู่บ้าน
ที่ตั้งและอาณาเขต ตำบลโคกล่าม อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอจตุรพักตรพิมาน ห่างจากอำเภอ ประมาณ 6.๕ กิโลเมตร และห่างจากตัวจังหวัดร้อยเอ็ด ๒๒ กิโลเมตร องค์การบริหารส่วนตำบล เมืองทอง อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด ๒๒ กิโลเมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อดังนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวงควง อำเภอศรีสมเด็จ และ
- ทิศใต้ ติดต่อกับเทศบาลตำบลหัวช้าง และเทศบาลหนองผือ
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำใส อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับเทศบาลตำบลเมืองหงส์ อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ้ด
สภาพทางสังคม – ประชากร
ภูมิประเทศ/เขตการปกครอง สภาพภูมิประเภทโดยทั่วไปของตำบลโคกล่าม เป็นพื้นที่ราบ ลักษณะดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วนปนดินทราย
จำนวนหมู่บ้าน หมู่บ้านในเขตตำบลโคกล่าม มีทั้งหมด 16 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 – 16
ประชากร ประชากรทั้งสิ้น 6,072 คน แยกเป็น ชาย 2,988 คน หญิง 3,084 คน มีจำนวนครัวเรือน 1,567 ครัวเรือน
ประชากร ประชากรทั้งสิ้น 4,419 คน แยกเป็น 2,178 ชาย คน หญิง 2,241 คน มีความหนาแน่น 164 คน / ตารางกิโลเมตร มีจำนวนครัวเรือน 1,293 ครัวเรือน * ข้อมูล เดือนกันยายน พ.ศ. 25560*
สถาบันและองค์กรทางศาสนา
ในตำบลโคกล่ามศาสนาเป็นเรื่อละเอียดอ่อนที่เกิดจากความรู้สึกนึกคิด ความศรัทธาเลื่อมใสในสิ่งที่ตนเชื่อถือและยึดถือปฏิบัติ พุทธศาสนาจึงเป็นศาสนาที่ชาวตำบลโคกล่ามนับถือสืบถอดมาเป็นเวลาช้านาน เพราะศาสนาพุทธเป็นศาสนาที่ชาวบ้านตำบลโคกล่ามนับถือเป็นพุทธศาสนาแบบชาวบ้านซึ่งแนวปฏิบัติมุ่งหวังให้รู้ถึง บาป บุญ นรก สวรรค์ การเวียนว่ายตายเกิดในชาตินี้และชาติหน้า ตำบลโคกล่าม มีวัดที่เป็นศูนย์กลางของตำบลที่ตั้งมาช้านานหลายร้อยปี คือราชวารี,วัดพันธุวาสนา,วัดสวรรค์คงคา,วัดบ้านหนองผือน้อย
ประเพณีที่ชาวบ้านตำบลโคกล่ามที่ทำกันทุกปี
1. ประเพณีวันขึ้นปีใหม่ จะจัดทำขั้นตอนเช้ามีการทำบุญตักบาตร และตอนกลางคืนอาจจะมีการจัดเลี้ยงสังสรรค์กันตามคุ้มต่างๆ
2. ประเพณีทอดผ้าป่า จะมีการบริจาคผ้าตามบ้านต่างๆ แล้วนำมาประดับเป็นดอกผ้าแล้วจะนำไปทำบุญที่วัด
3. ประเพณีสงกรานต์ เป็นประเพณีที่สำคัญมากของตำบลโคกล่าม จะมีการแห่พระพุทธรูปพระสงฆ์ให้นั่งรถแล้วแห่รอบหมู่บ้าน และให้ประชาชนได้สรงน้ำพระพุทธรูป พระสงฆ์ และชาวบ้านร่วมเดินไปในขบวนด้วย จะรดน้ำดำหัวไปจนรอบหมู่บ้าน มีทั้งหนุ่มสาว และผู้เฒ่า ผู้แก่ ซึ่งเป็นประเพณีที่สนุกสนาน
4. ประเพณีบุ้งบั้งไฟ จะมีการทำบั้งไฟแข่งขันกัน ถ้าบั้งไฟใครแพ้ก็จะถูกจับลงใส่โคลน ถ้าใครชนะก็ได้รางวัลเป็นประเพณีที่มีความสนุกสนานอีกประเพณีหนึ่ง
5. ประเพณีวันออกพรรษา เป็นพระเพณีที่มีความสำคัญทางศาสนา ในตอนเช้าจะมีการทำบุญตักบาตรที่วัด เรียกการตักบาตรนี้ว่า ตักบาตรเทโว ชาวบ้านจะมารวมตัวกันที่ลานวัด ที่ทางวัดจัดเตรียมไว้แล้ว พระสงฆ์จะเดินเป็นวงกลมรอบวัดและให้ชาวบ้านร่วมกันตักบาตรเทโว
ความเชื่อเกี่ยวกับการประกอบอาชีพ
ก่อนที่จะมาทำการเกษตร ชาวบ้านจะมีการบรวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว จะมีการเอาอาหารไปไว้ตามที่วัดต่างๆ พอเสร็จพิธีจะเอาอาหารใบตองที่เหลือไปทิ้งตามทุ่งนา
พอหลังจากเก็บเกี่ยวพืชผลสำเร็จ จะเอาข้าวไปไว้บนเล้า ( ยุ้งข้าว ) จะเอาก้านต้นตูมและต้นไม้มงคลที่ชาวบ้านนับถือไปไว้หน้ายุ้งข้าว เพื่อให้มีข้าวเยอะๆ
ความเชื่อเกี่ยวกับวิถีชีวิตและชุมชน
ในหมู่บ้านถ้ามีใครเจ็บไข้ได้ป่วย ที่อาการหนักไปหาหมอไม่หายก็จะไปหาผีฟ้า ในที่นี้ หมายถึง คนทรงเจ้า ส่วนมากเป็นหญิงแก่ หรืออาจเป็นวัย 40 – 60 ปี จะเป็นคนทรงเจ้าและจะมาทำพิธีที่ด้านของผู้ป่วยซึ่งเรียกว่า รำผีฟ้า
- วัด 6 แห่ง
- สำนักสงฆ์ 2 แห่ง
- ศาลเจ้า - แห่ง
- โบสถ์ 3 แห่ง
การศึกษา
การศึกษาในตำบลโคกล่าม เดิมวัดเป็นสถานที่ศึกษาที่สำคัญ และมีบทบาทสำคัญต่อสังคมทางด้านการให้ความรู้ คอยอบรมสั่งสอนให้ลูกหลาน ประชาชนในตำบลโคกล่ามมีความรู้ มีศีลธรรม ประพฤติตัวอยู่ในกรอบ และบรรทัดฐานของสังคม นอกจากนี้วัดยังเป็นศูนย์รวมกิจกรรมทั้งปวงของหมู่บ้านด้วยในระยะต่อมาเมื่อระบบการศึกษาจากส่วนกลางได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้น วัดจึงเริ่มลดบทบาททางด้านการจัดการศึกษาลง จนกระทั่ง สมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้ทรงพระราชบัญญัติประถมศึกษาขึ้น ในปี พ.ศ. 2464 มีการจัดตั้งโรงเรียนประจำท้องถิ่นต่างๆ โดยระยะแรกได้อาศัยศาลาวัดเป็นสถานที่เรียนไปก่อน ต่อมาเมื่อรัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณในการสร้างอาคารเรียน อาคารประกอบ การเรียนการสอน จึงแยกออกเป็นเอกเทศ เป็นระบบโรงเรียนในปัจจุบัน
ในตำบลโคกล่าม ปัจจุบันมีโรงเรียนที่ทางราชการเปิดสอนในระดับประถมศึกษา ๔ โรงเรียน คือ
1. โรงเรียนบ้านโคกล่าม
2. โรงเรียนบ้านหนองคูบอน
3. โรงเรียนบ้านหนองผือน้อย
4. โรงเรียนบ้านเหล่ายูง
5. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน ๓ แห่ง
1. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน บ้านโคกล่าม
2. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน บ้านหนองคูบอน
๓. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน บ้านเหล่ายูง
6. โรงเรียนมัธยม 1 แห่ง
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จำนวน 1 แห่ง คือ
1. กศน.ตำบลโคกล่าม
สภาพทางเศรษฐกิจ
โครงสร้างฐานอาชีพของชุมชน รายได้เฉลี่ยของประชากร
อาชีพ ประชาชนในเขตพื้นที่ตำบลโคกล่าม ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรกรรม ได้แก่ ทำนา ทำไร่หลังฤดูเก็บเกี่ยว ได้ผลิตสินค้า หนึ่งผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบลคือฝ้ายผูกแขน การทำไม้กวาด เพื่อนำไปจำหน่ายในต่างจังหวัด จากนั้นก็ได้ปลูกพืชผักสวนครัวเพื่อจำหน่ายรวมทั้งเลี้ยงสัตว์เพื่อใช้ในการบริโภคในครัวเรือน และเป็นผลผลิตเพื่อจำหน่ายเพิ่มรายได้ ให้กับครอบครัว สัตว์ที่นิยมเลี้ยง ได้แก่ โค กระบือ เป็ด ไก่ สุกร และปลา เป็นต้น