Sempozyumun Çerçevesi

SEMPOZYUMUN ÇERÇEVESİ

Küresel değerler sistemi, insanlık tarihinin en köklü ve süreklilik arz eden düşünce alanlarından biridir. İnsan doğasının, toplumsal düzenin ve medeniyet tasavvurunun merkezinde yer alan değerler, farklı tarihsel dönemlerde ve kültürel bağlamlarda çeşitli biçimlerde anlamlandırılmıştır. Günümüz dünyasında ise değerler meselesi, küreselleşme, kültürel etkileşim, göç, teknolojik dönüşüm ve ahlâkî belirsizlikler bağlamında daha da karmaşık ve çok boyutlu bir hâl almıştır.

Çağdaş değer tartışmaları, yalnızca değerlerin tanımıyla sınırlı kalmamakta; onların ontolojik ve epistemolojik temellerini, tarihsel sürekliliğini ve güncel toplumsal hayattaki işlevlerini de kapsamaktadır. Bu çerçevede evrensel değerler sistemi; onur, adalet, özgürlük, barış, sorumluluk ve çevre bilinci gibi temel insani ilkelerle doğrudan ilişkilidir. Ancak bu değerlerin hangi zeminde temellendirileceği, nasıl korunacağı ve günümüz dünyasında nasıl hayata geçirileceği meselesi, farklı medeniyet ve düşünce gelenekleri arasında önemli görüş ayrılıklarını da beraberinde getirmektedir.

İslâm düşüncesi ve medeniyeti, vahiy temelli yaklaşımıyla değerler sistemine bütüncül bir perspektif sunmuştur. Kur’an ve Sünnet merkezli bu yaklaşım, insanı hem ahlâkî hem de ontolojik bir varlık olarak ele almakta; birey, toplum ve medeniyet arasında dengeli bir değer ilişkisi kurmayı hedeflemektedir. Tarih boyunca Müslüman toplumlar bu değerler sistemini ilim, kültür, hukuk ve toplumsal hayatın çeşitli alanlarında somutlaştırmış; evrensel düzeyde etkili bir medeniyet tecrübesi ortaya koymuşlardır.

Bununla birlikte modern dönemde yaşanan fikrî kırılmalar, sömürgecilik süreçleri ve Batı merkezli değer anlayışının küresel ölçekte yaygınlaşması, İslâmî değer sisteminin kamusal ve entelektüel alandaki görünürlüğünü önemli ölçüde azaltmıştır. Günümüzde ise değer krizleri, ahlâkî belirsizlikler ve insan onurunu tehdit eden gelişmeler, bu değerlerin yeniden düşünülmesini ve çağdaş bağlamda yorumlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu sempozyum, evrensel değerler sistemini Kur’an, Sünnet ve çağdaş beşerî bilimler ışığında yeniden ele almayı; İslâmî ilimler ile felsefe, sosyoloji, psikoloji ve eğitim bilimleri gibi alanlar arasında disiplinlerarası bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamaktadır. Ayrıca sempozyum, farklı medeniyetlerin değer anlayışlarını karşılaştırmalı biçimde inceleyerek, insanlığın ortak değerler etrafında bir arada yaşama imkânlarını tartışmayı hedeflemektedir.

Bu çerçevede sempozyumun, hem teorik hem de pratik düzeyde evrensel değerler sisteminin mahiyetini, temellendirilmesini ve çağdaş dünyada hayata aktarılma imkânlarını ele alarak, medeniyet perspektifine dayalı yeni bir akademik katkı sunması beklenmektedir.