Κάθε Τετάρτη και Παρασκευή όλου του έτους, Νηστεία, εκτός αν μια γιορτή έχει «κατάλυση» (επιτρέπεται να τρώμε) τότε επιτρέπεται ότι ορίζουν οι Μηνιαίες Νηστείες.
Δηλαδή:
Αν είναι εορτή του Αγίου ή της Αγίας, επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Αν είναι εορτή στην Παναγία ή στον Τίμιο Πρόδρομο, επιτρέπεται Ψάρια.
Όλα τα Σάββατο και τις Κυριακές όλου του έτους επιτρέπονται Όλες τις Τροφές. Γενικά δεν επιτρέπεται ποτέ να έχει αυστηρή νηστεία, δηλαδή χωρίς λάδι.
Αν είναι να λάβετε την Θεία Κοινωνία, π.χ. την Κυριακή, τότε στη προηγούμενη ημέρα το Σάββατο, καλό είναι να τρώμε μόνο Λάδι & Κρασί, μέχρι το μεσημέρι.
Οι ημέρες: Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο και Κυριακή είναι ημέρες Καταλύσιμες, (δηλαδή τρώμε απ' όλα ό,τι θέλουμε).
Όλα τα Σάββατα και τις Κυριακές που είναι μέσα στις Νηστείες των 4 Σαρακοστών επιτρέπονται μόνο Λάδι & Κρασί.
Δηλαδή, οι Νηστείες των 4 Σαρακοστών είναι:
Νηστεία του Πάσχα,
Νηστεία των Αποστόλων Παύλου & Πέτρου,
Νηστεία της Παναγίας (15 Αυγούστου),
Νηστεία των Χριστουγέννων.
Οι 4 Αυστηρές Νηστείες όλου του έτους, της μιας ημέρας, είναι:
5η Ιανουαρίου, Παραμονή των Θεοφανείων.
Με αυτήν προετοιμαζόμαστε πνευματικά για να συμμετάσχουμε στον εορτασμό της μεγάλης Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων και του Μεγάλου Αγιασμού.
29η Αυγούστου, Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.
14η Σεπτεμβρίου, Ύψωσις του Τιμίου Σταύρου.
Η ήμερα έχει σταυρώσιμο χαρακτήρα και θεωρει οτι ισοδυναμει αυτό της Μεγάλης Παρασκευής.
24η Δεκεμβρίου, Παραμονή των Χριστουγέννων.
Αυτές τις μέρες, αν είναι Σάββατο ή Κυριακή τότε επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Μόνο το Μεγάλο Σάββατο είναι αυστηρή Αλάδωτη Νηστεία, λόγω της μεγάλης ιερότητας και πένθιμης ημέρας.
Αυτές τις 4 εβδομάδες, επιτρέπεται Όλες τις τροφές για ολόκληρη την εβδομάδα.
Την πρώτη εβδομάδα του Τριωδιου:
Από την Κυριακή του Τελώνου & Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή του Ασώτου.
Την Διακαινησιμή εβδομάδα του Πάσχα:
Από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή του Θώμα.
Την εβδομάδα του Αγίου Πνεύματος:
Από την Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος μέχρι την Κυριακή των Αγίων Πάντων.
Το Δωδεκαήμερο μετά τα Χριστουγέννα:
Αρχίζει την 25η Δεκεμβρίου μέχρι την 4η Ιανουαρίου.
Αυτές οι τρεις εβδομάδες πριν της Μεγάλης Τεσσαρακοστής λέγονται Τριώδιο.
Αυτές τις 3 εβδομάδες έχουμε μια ποικιλία διατάξεων, που είναι οι εξής:
Την πρώτη εβδομάδα:
Από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή του Ασώτου, ολόκληρη την εβδομάδα, επιτρέπεται Όλες τις Τροφές.
Την δεύτερη εβδομάδα, της Κρεοφάγου:
Από την Κυριακή του Ασώτου μέχρι την Κυριακή των Απόκρεω, ολόκληρη την εβδομάδα επιτρέπεται Όλες τις Τροφές, εκτός την Τετάρτη και την Παρασκευή που έχουμε ξηροφαγία, αλάδωτα.
Την τρίτη εβδομάδα, της Τυρινής:
Από τη Δευτέρα του Απόκρεω μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου, ολόκληρη την εβδομάδα επιτρέπεται όλα τα γαλακτικά είδη, εκτός κρέας
(δηλαδή τρώμε λαδερά φαγητά, ψάρια, γάλα, τυριά και αυγά).
Και μετά του Τριωδίου, ξεκινάει από την Καθαρή Δευτέρα και διαρκεί μέχρι την Κυριακή των Βαϊών.
Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου και μόνο Σάββατο και Κυριακή επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Τις Τετάρτες κι Παρασκευές, εάν έχει ακίνητη ή κινητή Εορτή, τότε επιτρέπεται Λάδι & Κρασί (δηλαδή ότι ορίζει στις Μηνιαίες Νηστείες).
Επίσης, ενδιάμεσα θα έχουμε:
Την 9η Μαρτίου (Αγίων 40 Μαρτύρων) επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Την 25η Μαρτίου (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) επιτρέπεται Ψάρια, όποια ημέρα αν πέφτει.*
Στην 26 Μαρτίου (εορτή Σύναξις των Αγίων Αγγέλων) επιτρέπεται Λάδι & Κρασί και
Την Κυριακή των Βαΐων, επιτρέπεται Ψάρια.
Αρχίζει από την Μεγάλη Δευτέρα μέχρι το Μεγάλο Σαββάτο βράδυ και είναι εβδομαδιαία Αλάδωτη Νηστεία.
Μονό το Μεγάλο Σαββάτο αυστηρή νηστεία (χωρίς λάδι) λόγω της μεγάλης ιερότητας και πένθιμης ημέρας.
Και αν μπορείτε χωρίς ξηροφαγία κι αλάδωτα φαγητά.
Την Διακαινησιμή εβδομάδα του Πάσχα:
Από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή του Θωμά, ολόκληρη την εβδομάδα επιτρέπεται Όλες τις Τροφές.
* Εκτός αν πέσει μέσα στην Καθαρή ή στη Μεγάλη Εβδομάδα (είναι σπάνια συγκυρία, αυτή η ημέρα) τότε επιτρέπεται Λάδι & Κρασί και όχι ψάρια. Αυτή η ήμερα αποτελεί μοναδική εξαίρεση.
** Επειδή λόγω της κινητής Σαρακοστής, στη διάρκεια της Καθαρής ή Μεγάλης Εβδομάδας,
αν οποιαδήποτε από τις ακίνητες Εορτές πέσει από τη Δευτέρα έως την Παρασκευή, να μην έχουμε υπόψιν τις καταλύσεις
των Μηνιαίων Νηστειών, αφού αυτές τις δύο χρονικές περιόδους νηστεύουμε πάντοτε χωρίς λάδι.
*** Είναι η παλιότερη από τις Μεγάλες Νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα, προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα. Έτσι σήμερα παρόλο που μιλάμε για Σαρακοστή, ωστόσο μετράμε 48 μέρες νηστείας.
Την περίοδο του Πεντηκοσταρίου: *
Από την Κυριακή του Θωμά μέχρι την Κυριακή της Πεντηκοστής, ολόκληρη την εβδομάδα επιτρέπεται Όλες τις Τροφές.
Όμως τις Τετάρτες και Παρασκευές επιτρέπεται μόνο Λάδι & Κρασί. Επιπλέον, επιτρέπεται Ψάρια στις:
την Τετάρτη της Μεσοπεντηκοστής και
την Τετάρτη της Αποδόσεως του Πάσχα
* Αυτήν την περίοδο του Πεντηκοσταρίου είναι η ελαφρύτερη νηστεία διότι τις Τετάρτες και Παρασκευές επιτρέπεται λαδερά φαγητά.
Την εβδομάδα του Αγίου Πνεύματος:
Μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, αρχίζει την Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος μέχρι την Κυριακή των Αγίων Πάντων, ολόκληρη την εβδομάδα επιτρέπεται Όλες τις Τροφές.
Μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων, αρχίζει από την Δευτέρα μέχρι την 28η Ιουνίου και είναι μεταβλητή.*
Αυτήν την περίοδο επιτρέπεται το Κρασί, Λάδι και Ψάρια, εκτός κρέας, γαλακτερά και αυγά.
Επιτρέπεται ψάρια ολόκληρη την εβδομάδα εκτός της Τετάρτης και της Παρασκευής που έχουμε νηστεία.
Και αν έχει εορτή Αγίου, τότε και πάλι ότι ορίζει οι Μηνιαίες Νηστείες.
Το ίδιο ισχύει (δηλαδή νηστεύουμε αυστηρά) και για την παραμονή της εορτής, εκτός αν συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή που επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Στην 24η Ιουνίου (εορτή του Γενεσίου του Τιμίου Προδρόμου) οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει επιτρέπεται Ψάρια.
Στην 29η Ιουνίου (εορτή των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου) αν πέσει ημέρα Τετάρτη ή Παρασκευή, επιτρέπεται μόνο Ψάρια.
* Η χρονική διάρκεια αυτής της νηστείας είναι μεταβλητή επειδή η έναρξή της εξαρτάται από την κινητή εορτή του Πάσχα:
Αν πέσει αρχές του Απριλίου, τότε η νηστεία διαρκεί έως 4 εβδομάδες, αλλά...
Αν πέσει αρχές του Μαΐου, τότε η νηστεία μπορεί να είναι μόνο 15 ή 8 ή 2 ημέρες και σπάνια να μην έχουμε καθόλου νηστεία.
Αρχίζει από την 1η Αυγούστου μέχρι την 15η Αυγούστου.
Είναι αυστηρή αλάδωτη νηστεία εκτός Σάββατο κι Κυριακή που επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Στην 6η Αυγούστου (εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος) επιτρέπεται Ψάρια, οποία ήμερα πέφτει.
Στην 15η Αυγούστου (εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου) τρώμε από όλα τα φαγητά.
Εκτός αν πέσει Τετάρτη ή Παρασκευή τότε επιτρέπεται μόνο Ψάρια.
* Αυτή η εορτή θεωρείται το Πάσχα της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Αρχίζει από τις 15η Νοεμβρίου μέχρι τις 24η Δεκεμβρίου.
Όλη την Σαρακοστή, τις Τετάρτες και Παρασκευές Νηστεία, εκτός αν μια γιορτή που ορίζουν οι Μηνιαίες Νηστείες, τότε επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
Από την 15η μέχρι 20η Νοεμβρίου, επιτρέπεται Λάδι & Κρασί. *
Από την 21η Νοεμβρίου μέχρι την 17η Δεκεμβρίου, επιτρέπεται Ψάρια.
Στην 21η Νοεμβρίου (Εισόδια της Παναγίας)
οποία ήμερα πέφτει, επιτρέπεται Ψάρια.
Από την 18η μέχρι 24η Δεκεμβρίου, επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.
* Εκτός αν θέλετε να νηστεψετε (χωρίς λάδι) για τα Εισόδια της Παναγίας και έπειτα κανονικά όπως ορίζει το πρόγραμμα.
** Αν θέλουμε να νηστεύουμε αλάδωτα την πρώτη ήμερα (15 Νοεμβρίου) και την παραμονή της εορτής (24 Δεκεμβρίου) χωρίς λάδι, έκτος αν πέσουν Σάββατο ή Κυριακή που επιτρέπεται Λάδι & Κρασί.