In het woord aardbeving zit al verstopt wat het eigenlijk betekent: de aarde gaat beven. Maar hoe zit dat nou precies? Waarom doet de aarde dat dan en hoe kunnen we dat meten?
TRILLINGEN
Een aardbeving vindt altijd plaats op een specifiek punt in de aardkorst. Dat punt noem je het epicentrum. Maar de trillingen die daarbij ontstaan verspreiden zich door de aardkorst. Het lijkt een beetje op een steentje dat midden in de vijver wordt gegooid: de kracht waarmee het steentje in het water terechtkomt, veroorzaakt een golfpatroon dat zich steeds verder van het punt van inslag verspreidt.
Een aardbeving vindt niet altijd aan de oppervlakte van de aardkorst plaats. Soms is het punt waar de beving ontstaat vele kilometers diep onder de grond.
PLATEN
De meeste aardbevingen komen voor in smalle gebieden langs de grenzen van tektonische platen. Tektonische platen zijn delen van de aardkorst die los zijn van elkaar maar wel langs elkaar en tegen elkaar schuiven. Vooral waar deze platen tegen elkaar schuiven en langs elkaar schuiven komen aardbevingen voor. Bekijk het filmpje "Hoe ontstaat een aardbeving?".
TSUNAMI'S
Een gevolg van een aardbeving in zee kan een tsunami zijn. Een tsunami is een ander woord voor vloedgolf. Dit houdt in dat er een metershoge golf ontstaat door de aardbeving. Deze golf kan ook bij het land komen en daar aanspoelen. Als dat gebeurt stroomt heel veel land onder water en kan dat grote schade toebrengen.
Zoals in 2004 in de Indische Oceaan. Deze tsunami is één van de ergste natuurrampen van de laatste tijd. Er vielen maar liefst 230 000 doden en nog veel meer mensen zijn getroffen omdat ze geen huis meer hadden.
Bekijk het filmpje "Hoe ontstaat een tsunami?".
SEISMOLOGIE
Seismologie is een moeilijk woord. Het betekent zoiets als: de wetenschap die zich bezighoudt met trillingen in de aarde (bij aardbevingen). Mensen die dit onderzoeken heten dan ook seismologen. Een apparaat wat deze trillingen meet is een seismograaf.
DE SCHAAL VAN RICHTER
De Amerikaanse seismoloog Richter is bekend geworden omdat hij in 1835 een schaal heeft bedacht om de kracht van een aardbeving aan te geven. Bij de aller lichtste trilling staat op de schaal van Richter het getal 0. Als de trilling 10 keer zo zwaar is, krijgt deze het getal 1. En als hij weer 10 keer zo zwaar is, het getal 2. Dat gaat op die manier door tot het getal 12. De waarden 0, 1 en 2 op de schaal van Richter zijn zo licht dat ze alleen door een seismograaf opgemerkt worden. Pas bij de kracht van 3 beginnen de bewoners ook iets te voelen.
Bekijk het filmpje "Schaal van Richter" om vraag 3 op je werkblad te kunnen beantwoorden.
NEDERLAND
België en ook Nederland kent geen aardbevingen met verwoestende gevolgen. Dat komt omdat ze niet bij de rand van een tektonische plaat liggen. Toch veroorzaakte de beving met een kracht van 5,4 op de schaal van Richter op 13 april 1992 bij Roermond (Nederland) een aanzienlijke schade. Ook bij ons was die aardbeving voelbaar, zij het dan héél licht.
Enkele filmpjes ...
Een aardbeving in Nepal met een sterkte van 7.9 op de schaal van Richter.
Zware aardbeving in Turkije en Syrië met heel veel schade en jammer genoeg ook veel slachtoffers.