Dlaczego muzyka tak silnie na nas odziałuje?

Muzyka jest jednym z tych elementów codzienności, których obecności nawet nie kwestionujemy. Towarzyszy nam w drodze do szkoły, podczas nauki, pracy, spotkań ze znajomymi czy zwykłego odpoczynku. Włączamy słuchawki często zupełnie automatycznie, dopasowując muzykę do naszego aktualnego nastroju. Rzadko jednak zatrzymujemy się nad pytaniem, dlaczego właściwie konkretne utwory wywołują w nas określone emocje i skąd bierze się ich wpływ na nasze samopoczucie.

  Muzyka jest o tyle interesująca, że nie zawsze musi mieć konkretny przekaz, żeby coś w nas wywołać. Czasami wystarczy kilka pierwszych sekund utworu, abyśmy poczuli nostalgię, ekscytację albo nagle przypomnieli sobie osobę, z którą związane jest dane wspomnienie. W pewnym sensie muzyka może więc działać jak klucz do naszej pamięci.

Jednym z najciekawszych aspektów słuchania muzyki jest jej związek z emocjami. Zauważamy to szczególnie wtedy, kiedy nasz nastrój nie jest najlepszy. Możemy wtedy sięgnąć po spokojną playlistę, ale równie często wybieramy muzykę zupełnie przeciwną do tego, co aktualnie czujemy. Osoba zdenerwowana może włączyć głośny i energiczny utwór, a ktoś zmęczony całym dniem może szukać spokojniejszych dźwięków.Co ciekawe, słuchanie smutnej muzyki podczas gorszego nastroju wcale nie musi sprawiać, że czujemy się jeszcze gorzej. Czasami wręcz przeciwnie. Utwór, którego tekst lub atmosfera odpowiada temu, co aktualnie przeżywamy, może dawać poczucie zrozumienia. Nie rozwiązuje oczywiście naszego problemu, ale pozwala nam na chwilę skupić się na własnych emocjach i je uporządkować.

Być może właśnie dlatego niektóre piosenki stają się dla nas ważniejsze niż inne. Nie tylko ich słuchamy, ale zaczynamy kojarzyć je z określonym stanem emocjonalnym. Po pewnym czasie jeden utwór może wystarczyć, żeby przypomnieć sobie, jak czuliśmy się w danym momencie życia. Chyba każdy ma piosenkę, która natychmiast kojarzy mu się z konkretną osobą, miejscem albo okresem życia. Czasami wystarczy usłyszeć pierwsze kilka sekund utworu, którego nie słyszeliśmy od kilku lat, żeby nagle przypomnieć sobie wydarzenia, o których dawno nie myśleliśmy.

Muzyka może być bardzo silnie połączona z pamięcią, ponieważ podczas ważnych dla nas wydarzeń często towarzyszy nam konkretny utwór. Wtedy dźwięk zostaje połączony nie tylko z samym wydarzeniem, ale również z emocjami, ludźmi i miejscem, w którym się znajdowaliśmy.Dlatego jedna piosenka może mieć dla dwóch osób całkowicie inne znaczenie. Dla jednej będzie po prostu kolejnym utworem, natomiast dla drugiej może być związana z wakacjami, pierwszym koncertem, przyjaźnią albo zakończeniem jakiegoś etapu. To pokazuje, że znaczenie muzyki nie zawsze znajduje się w samym utworze. Często nadajemy mu je poprzez własne doświadczenia.

Kolejnym interesującym zjawiskiem jest tak zwane „uzależnienie” od jednej piosenki, kiedy przez kilka dni lub nawet tygodni słuchamy praktycznie tylko wybranego utworu. Oczywiście nie jest to uzależnienie w dosłownym znaczeniu tego słowa, jednak wydaje mi się, że trudno zaprzeczyć, że niektóre utwory wyjątkowo łatwo przyciągają naszą uwagę.Jednym z powodów może być przewidywalność muzyki. Kiedy znamy już melodię rytm czy moment, w którym pojawia się refren, nasz mózg jest w stanie przewidzieć, co nastąpi za chwilę. Jednocześnie dobrze skonstruowana piosenka potrafi nas czymś zaskoczyć. To połączenie znajomości i pewnego rodzaju niespodzianki sprawia, że chcemy wracać do utworu ponownie.Nie bez znaczenia są również media społecznościowe. Obecnie możemy usłyszeć fragment piosenki w filmie, na TikToku czy Instagramie, zanim w ogóle poznamy jej wykonawcę. Czasami kilkanaście sekund jednego fragmentu wystarczy, żeby utwór zaczął funkcjonować w naszej głowie przez cały dzień.

Muzyka może również być sposobem wyrażania siebie. To, czego słuchamy, często staje się częścią naszego stylu, zainteresowań, a czasami nawet sposobu, w jaki postrzegamy samych siebie. Nie chodzi tylko o poczucie przynależności do konkretnego gatunku muzycznego. Możemy przecież słuchać bardzo różnych artystów, a mimo to mieć kilka utworów, które wyjątkowo dobrze oddają nasze podejście do życia lub aktualny etap, w którym się znajdujemy.Muzyka pozwala też ludziom odnajdywać osoby o podobnych zainteresowaniach. Wspólny ulubiony artysta może być początkiem znajomości, a koncerty czy internetowe społeczności fanów tworzą miejsca, w których ludzie mogą dzielić się swoimi doświadczeniami i przeżyciami. Warto również zauważyć, że nasze muzyczne upodobania zmieniają się wraz z nami. Piosenka, której kiedyś słuchaliśmy codziennie po kilku latach, może przestać mieć dla nas jakiekolwiek znaczenie. Zdarza się jednak też odwrotnie, a utwór odkryty dawno temu nagle zaczyna przemawiać do nas zupełnie inaczej ponieważ sami jesteśmy już innymi osobami.

Podsumowując trudno określić jedną konkretną funkcję muzyki. Dla jednej osoby będzie przede wszystkim rozrywką dla drugiej sposobem na odpoczynek, a dla jeszcze innej ważnym elementem życia. Możemy słuchać jej, żeby poprawić sobie humor, skupić się na czymś, przeżyć trudniejsze emocje albo po prostu zagłuszyć ciszę.Myślę, że właśnie ta różnorodność sprawia, że muzyka jest tak interesująca. Ten sam utwór może być jednocześnie czymś, co poprawia nam humor, przypomina o przeszłości i pozwala oderwać się od codzienności.Być może dlatego muzyka jest czymś więcej niż tylko tłem. Towarzyszy nam w momentach, które później okazują się ważne, a następnie sama staje się ich częścią. Czasami nie pamiętamy dokładnie, co wydarzyło się danego dnia, ale pamiętamy piosenkę, której wtedy słuchaliśmy.

I chyba właśnie wtedy najlepiej widać jak dużą rolę muzyka może odgrywać w naszym życiu. Nie zawsze wiemy, dlaczego dany utwór tak bardzo na nas działa. Czasami po prostu słyszymy kilka dźwięków i nagle wracamy do konkretnego miejsca, osoby albo emocji. Muzyka potrafi powiedzieć coś, czego sami nie umielibyśmy do końca nazwać.