5 มกราคม 2569
"เปิดหน้า" ให้ชัดไปเลย! ถึงเวลา "เลือกข้าง" เมื่อ "ความเป็นกลาง" ไม่มีจริง
"สวัสดีปีใหม่" พ.ศ. 2569
ในโอกาสนี้ ขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลก โปรดดลบันดาลให้ทุกท่านประสบความสุขความเจริญที่พึงมี ตลอดปีและตลอดไปครับ
ทักทายและอวยพร... ก่อนจะ "เข้าประเด็น" หนัก ๆ ตามสไตล์วีรภัทร!
เหตุที่ผมอยากเขียนเรื่องตามที่พาดหัวไว้นี้รับปีใหม่ เพราะว่าต้นเดือนหน้า (กุมภาพันธ์ 2569) ก็จะมีการเลือกตั้งทั่วไป หลังนายกฯ ประกาศยุบสภาเมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา... นี่ประการหนึ่ง
อีกประการหนึ่ง... เป็น "ความอึดอัด" ส่วนตัวของผมเอง
ก็เลยอยากเขียนอะไรในเชิง "ท้าทาย" วงการสื่อไทยซะหน่อย
โดยส่วนตัว ผมเชื่อว่าความเห็นต่อไปนี้ มันไม่น่าจะสุดโต่งเกินไปหรอก เพียงแต่ต้องทำความเข้าใจกันนิดหนึ่ง
ความจริงแล้ว เรื่องที่ว่าสื่อควรจะ "เป็นกลาง" หรือ "เลือกข้าง" ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับประเทศไทย โดยเฉพาะ "สื่อสิ่งพิมพ์" ที่ตีพิมพ์ "บทบรรณาธิการ" แสดงจุดยืนต่อเรื่องต่าง ๆ "ในนามองค์กร" กันอยู่ทุกวัน
สื่อบางค่าย เช่น "เครือผู้จัดการ" ของคุณ "สนธิ ลิ้มทองกุล" ก็ถือหลักว่า "สื่อต้องเลือกข้าง" มาไม่ต่ำกว่า 20 ปี ล่าสุดคุณสนธิก็เสนอความเห็นว่า ในการเลือกตั้งคราวนี้ คนที่ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าจะเลือกใคร (ซึ่ง ณ ไตรมาสที่ 4 พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา มีประมาณร้อยละ 40 ของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง จากการสำรวจของ NIDA Poll) น่าจะ "Vote No" (กาบัตรในช่องไม่ประสงค์ลงคะแนน) เพื่อเป็นการสั่งสอนนักการเมืองไปเลย
หรือ "Top News" ที่เลือกข้างชัดเจนมาตั้งแต่ต้นอยู่แล้ว ก็มี Spot ในเชิง News Alert ความยาวประมาณ 2 - 3 นาที ชวนคนดู "จับตา" ประเด็นต่าง ๆ เป็นระยะ ซึ่งก็สะท้อนจุดยืนของกองบรรณาธิการต่อประเด็นนั้น ๆ
และยิ่งไม่ต้องพูดถึงในสหรัฐอเมริกา ที่หนังสือพิมพ์แต่ละฉบับจะเขียนบทบรรณาธิการ "สนับสนุน" หรือ "ไม่สนับสนุน" ผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนใดคนหนึ่ง (เรียกว่า News Media Endorsement) ทำกันมานับร้อยปีแล้ว! (แต่บางฉบับไม่ทำแบบนี้ในบางครั้งก็มีครับ)
ถึงกระนั้น ผมก็อยากจะเขียนเรื่องนี้อยู่ดี
เพราะเห็นว่าสื่อบางค่ายในไทย คุณก็แสดงออกว่า "เลือกข้าง" อยู่แล้ว แต่ไม่พูดให้มันชัด ๆ โดยเฉพาะสื่อที่สนับสนุน "พรรคส้ม" นั่นแหละ!
เอ่ยชื่อไปเลย ก็อย่างเช่น "ช่อง 3" ที่คุณ "สรยุทธ สุทัศนะจินดา" ดูจะเชียร์ส้มเหลือเกิน สังเกตได้จากการเชิญนักการเมืองไปให้สัมภาษณ์ มาจากพรรคส้มก็หลายคน (ผมเคยคุยกับเพื่อนคนหนึ่งที่เชียร์ส้ม เขาก็ยอมรับแบบแฟร์ ๆ เลยว่าคุณสรยุทธไม่เป็นกลาง คือเชียร์ส้มชัดเจน) แถมยังเคยมีกรณีคุณ "ปิยณี เทียมอัมพร" ที่ปากแจ๋วไปโพสต์แขวะ Top News จนโดนคุณสนธิอัดซะไม่เหลือดีอีกต่างหาก
หรือ "Thai PBS" มีอย่างรายการของคุณ "สุทธิชัย หยุ่น" ที่จัดรายการกับอาจารย์ "วีระ ธีรภัทร" นั่นก็ดูจะเอียงไปทางพรรคส้ม แม้แต่คุณ "เทพชัย หย่อง" (น้องชายคุณสุทธิชัย) ซึ่งดูเรื่องข่าวภาคภาษาอังกฤษในนั้น ก็ดูจะชอบพรรคส้ม สังเกตโพสต์ต่าง ๆ ใน Facebook ของคุณเทพชัยก็ได้...
...นี่ยังไม่นับคุณ "อดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ" หนึ่งในผู้บริหาร Thai PBS (เคยอยู่ "เครือเนชั่น" กับคุณสุทธิชัยและคุณเทพชัย) ที่มีประวัติเคยโพสต์ในเชิงให้ท้ายแกนนำ "ม็อบล้มเจ้า" ซึ่งแสดงว่าเชียร์ส้มชัดเจน! (อย่างที่ผมเคยบอกครับ เรา "ตราหน้า" ไอ้ม็อบพวกนี้ได้เลย เพราะศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยไว้แล้ว)
ประเด็นก็คือ คุณจะเลือกข้างใคร "เต็มที่" เลยครับ ผมไม่ขัดข้อง...
...แต่ขอความกรุณา "เปิดหน้า" โดยการเขียน "บทบรรณาธิการ" (หรือจะเรียกว่า "ประกาศจุดยืน" หรืออะไรก็แล้วแต่) ทำในนามองค์กรให้ชัด ๆ กันไปเลย!
เช่น ช่วงนี้ใกล้เลือกตั้งใหญ่แล้ว ก็แสดงออกไปเลยว่า...
"สถานีโทรทัศน์/วิทยุ/หนังสือพิมพ์/สำนักข่าว.........(ชื่อองค์กร)......... ขอสนับสนุนพรรค.........(ชื่อพรรคการเมือง)......... และสนับสนุนให้.........(นายกฯ ในบัญชีรายชื่อพรรค)......... ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เนื่องจาก.........(เหตุผล)........."
...ทำแบบที่หนังสือพิมพ์ในสหรัฐฯ ทำกันสิครับ!
สำหรับผม นี่เป็นไม่กี่โอกาสที่สื่อไทยจะได้แสดงความ "ซื่อสัตย์-ตรงไปตรงมา" ต่อสาธารณชน แถม "ได้ใจ" ผมด้วย...
...ไม่ใช่ทำสื่อกันแบบ "อีแอบ" ไม่แสดงจุดยืนให้มันชัด ๆ อย่างที่ผมเห็นอยู่!
ผมคงไม่ไปคาดคั้นอะไรกับสื่ออีกหลายสำนัก ซึ่งเข้าใจว่าแต่ละคนในองค์กรก็คงมีจุดยืนที่ "หลากหลาย" (ไม่ได้หมายความว่าเป็นกลาง) จนอาจหาจุดยืนร่วมกันในนามองค์กรไม่ได้ (ถ้าให้เดาก็อย่างเช่น ช่อง 7, MCOT หรือ TNN) หรือจะด้วยเหตุอะไรก็สุดจะเดา... อันนี้เข้าใจได้
แต่อย่าง 2 ค่ายนั้นที่หลายคนเชียร์ส้มอยู่เนือง ๆ บทบรรณาธิการแบบที่ผมเสนอไปนั่น "ทำสิครับ" ทำเลย!
ผมขอยกตัวอย่างสมัยที่คุณเทพชัยเป็นผู้บริหารฝ่ายข่าว ITV ตอนเริ่มออกอากาศใหม่ ๆ เมื่อ 30 ปีก่อน ก็เคยออกบทบรรณาธิการ "สนับสนุนร่างรัฐธรรมนูญ 2540" มาแล้ว
เชื่อว่าคุณเทพชัยน่าจะยังจำสิ่งที่เคยเขียนไว้ในหนังสือ "บทสุดท้ายทีวีเสรี" บทที่ 17 "จุดยืนกลางอากาศ" ได้ดี
