แหล่งเรียนรู้

ปุ๋ยใบไม้

ความรู้

  • ข้อมูลเกี่ยวกับปุ๋ยหมักใบไม้แบบต่างๆ
  • วิธีการทำ / การดูแลรักษา
  • การนำมาใช้ประโยชน์

คุณธรรม

  • ความขยัน อดทน
  • ความเสียสละ มุ่งมั่น
  • ความรับผิดชอบ รอบคอบ

การทำปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่ต้องพลิกกลับกอง สามารถผลิตได้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพดีปริมาณมากครั้งละ 10 – 100 ตัน ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตได้มีค่าตามมาตรฐานปุ๋ยอินทรีย์ของกรมวิชาการเกษตร พ.ศ. 2551 ทำเสร็จภายในเวลาเพียง 60 วัน ที่ไม่ส่งผลกระทบใด ๆ ต่อสิ่งแวดล้อม ไม่มีกลิ่นและน้ำเสีย วัตถุดิบมีเพียงเศษพืชกับมูลสัตว์เพียง 2 อย่างเท่านั้น โดยใช้เศษใบไม้ ให้ใช้อัตราส่วน 3 ต่อ 1 โดยปริมาตร(ใบไม้ 3 ส่วน ขี้วัว 1 ส่วน)

วิธีการทำปุ๋ยหมักแบบกองแถวยาวไม่พลิกกลับ นำใบไม้ 3 เข่ง "วางหนา 10 ซม." บนพื้นดิน ฐานกว้าง 2.5 ม. โรยทับด้วยขี้วัว 1 เข่ง (เพื่อให้เป็นสัดส่วน 3 ต่อ 1 โดย) แล้วรดน้ำ ถ้าต้องการปุ๋ยหมัก 1 ตันก็ทำซ้ำข้างต้นจนมีความยาวกองปุ๋ยให้ได้ 4 เมตร อันนี้เป็นชั้นที่ 1ทำชั้นที่ 2 ซ้ำ แล้วรดน้ำ ทำชั้นสูงขึ้นไปเรื่อยๆ (ชั้นของใบไม้หนาเพียง 10 ซม.) โดยให้กองปุ๋ยเป็นรูปสามเหลี่ยม สูงรวม 1.5 ม. (ปกติก็จะมีจำนวน 15 - 20 ชั้น) การทำเป็นชั้นบาง ๆ ก็เพื่อให้จุลินทรีย์ในมูลสัตว์สามารถออกมาย่อยสลายเศษใบไม้ได้ทั่วถึง **ที่สำคัญห้ามเหยียบ

การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่ต้องพลิกกลับกอง ต้องมีความขยันอดทน เสียสละและรับผิดชอบ ตรงเวลาและละเอียดรอบคอบกองปุ๋ยยาว 4 เมตรจะใช้ขี้วัว 30 กระสอบ หรือ 360 กก. ถ้าขี้วัวกระสอบละ 25 บาทก็จะเป็นต้นทุนในการทำปุ๋ย 30 x 25 = 750 บาทต่อตัน แต่ถ้าไม่ทำเองแล้วไปซื้อของคนอื่นอาจต้องจ่ายถึง 5,000 - 7,000 บาทต่อตัน ภายในเวลา 2 เดือนให้ดูแลน้ำอย่างปราณีต ได้แก่ รดน้ำวันละครั้ง ในปริมาณที่ไม่ทำให้น้ำไหลนองออกมามากเกินไป แล้วทุก 10 วันก็ให้เอาไม้เจาะกองปุ๋ยถึงพื้นดิน ระยะห่างรู 40 ซม. รอบกอง กรอกน้ำลงไปในปริมาณที่ทำให้ภายในกองปุ๋ยชื้นพอดี ๆ ไม่มีน้ำไหลนองออกมามาก เสร็จแล้วปิดรู **สรุป : รดน้ำวันละครั้ง แล้วทุก 10 วันเจาะกองปุ๋ยเติมน้ำ ปิดรู (เจาะรวม 5 ครั้ง)

พอครบสองเดือน กองปุ๋ยก็จะยุบเหลือแค่ 1 เมตร กระบวนการก็จะยุติโดยไม่ต้องพลิกกองเลย แล้วทิ้งให้แห้งเพื่อให้จุลินทรีย์ในกองปุ๋ยสลายตัว ไม่เป็นอันตรายต่อพืช แห้งแล้วค่อยเอาไปใช้หรือเก็บใส่กระสอบ เก็บในที่ร่มได้นาน 3-4 ปี

การทำปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่ต้องพลิกกลับกอง เป็นกิจกรรมที่ทำเพื่อแก้ปัญหาขยะใบไม้มีจำนวนมาก และเมื่อนำมาทำปุ๋ยก็จะนำมาใช้ในโรงเรียนต่อไป นอกจากนี้ยังใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ได้อีกด้วย

การทำกิจกรรมต้องวางแผน แบ่งงานและหน้าที่รับผิดชอบ เพื่อให้ได้ปุ๋ยที่มีคุณภาพ และแก้ปัญหาสำเร็จ ต้องติดตามและประเมินผลสม่ำเสมอ ด้วยการพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันเมื่อผ่านไป 2 เดือนเราจะได้ปุ๋ยใบไม้ ปัญหาขยะใบไม้จะลดลง ได้ปุ๋ยใช้ในโรงเรียน ได้แหล่งเรียนรู้ ลดปัญหาขยะใบไม้ โดยการนำภูมิปัญญาการทำปุ๋ยหมักมาใช้ การให้พี่ได้สอนน้อง และเรียนรู้จากการปฏิบัติ

คู่มือแหล่งเรียนรู้

คู่มือแหล่งเรียนรู้ปุ๋ยใบไม้

เป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับการทำปุ๋ยใบไม้

  • ข้อมูลเกี่ยวกับปุ๋ยหมักใบไม้แบบต่างๆ
  • วิธีการทำ / การดูแลรักษา
  • การนำมาใช้ประโยชน์

ประโยชน์ที่ได้รับ

  • ช่วยปรับปรุงสมบัติต่างๆ ของดินให้เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช เป็นวัสดุที่มีคุณสมบัติในการปรับปรุงสภาพ หรือลักษณะของดินให้เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช
  • ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินในแง่ของการช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินปุ๋ยหมักเป็นแหล่งแร่ธาตุอาหารที่จะปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาให้แก่ต้นพืชอย่างช้าๆได้
  • ทำให้รากพืชเจริญเติบโตได้รวดเร็ว แข็งแรง แตกแขนงได้มาก มีระบบรากที่สมบูรณ์ จึงดูดซับแร่ธาตุอาหารหรือน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ช่วยลดการจับตัวเป็นแผ่นแข็งของหน้าดิน ทำให้การงอกของเมล็ด หรือการซึมของน้ำลงไปในดินสะดวกขึ้น ช่วยลดการไหลบ่าของน้ำเวลาฝนตก เป็นการลดการพัดพาหน้าดินที่อุดมสมบูรณ์ไป

ภาพกิจกรรม/ผลิตภัณฑ์