ဇွန်လ ၂၂ရက် ၂၀၂၀ခုနှစ် | Hanns Seidel Foundation
၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ ဆုံးဖြတ်ချက် အမှတ် ၃၉/၄၆ အရ အတည်ပြုခြင်း၊ ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း၊ အပြီးသတ် အတည်ပြုခြင်းနှင့် နောက်မှ ပါဝင်ချုပ်ဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဤစာချုပ်အပိုဒ် ၂၇(၁)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၆)ရက်နေ့၌ တရားဝင်အတည် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နိဒါန်း
ဤစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံများသည်
• ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာချုပ်ပါ မူကြီးများနှင့်အညီ လူသား မိသားစုဝင်အားလုံး၏ တန်းတူရည်တူရှိမှုနှင့် ထာဝရခံစားလျက်ရှိသော အခွင့်အရေးများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင်ရှိသည့် လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတို့၏ အခြေခံဖြစ်သည်ကို အသိအမှတ်ပြုသည်ဟူသော အချက်ကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းလျက်လည်းကောင်း၊
• အဆိုပါ အခွင့်အရေးများသည် လူသားတို့၏ မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာမှ ဆင်းသက်ရရှိလာသည်ဟူသော အချက်ကို အသိအမှတ်ပြုသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊
• လူ့အခွင့်အရေးများနှင့် အခြေခံကျသော လွတ်လပ်မှုများကို တစ်ကမ္ဘာလုံးအလေးထားမှုနှင့် လိုက်နာကျင့်သုံးမှုတို့ကို အားပေးရမည်ဟူသော ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာချုပ်၊ အထူးသဖြင့် ယင်းစာချုပ်၏ အပိုဒ် ၅၅ ပါ နိုင်ငံအားလုံးလိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည့် တာဝန်ကို သုံးသပ် ဆင်ခြင်၍လည်းကောင်း၊
• ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းအပိုဒ် ၅ နှင့် နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်၏ အပိုဒ်(၇)တို့တွင်ပါရှိသည့် မည်သူ့ကိုမျှ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ၊ လူသားမဆန်စွာ (သို့မဟုတ်) လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ညှိုးနွမ်းစေသည့် ပြုမူဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုများမပြုရ ဟူသောပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍လည်းကောင်း၊
• ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၉)ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံကပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် လူသားအားလုံးကို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် အခြားသောရက်စက်စွာ၊ လူသားမဆန်စွာ (သို့မဟုတ်) လူ့သိက္ခာကို ညှိုးနွမ်းစေသည့်ပြုမူဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုတို့မှ ကာကွယ်ပေးရမည်ဟူသောကြေညာချက်ကိုလည်း အလေးအနက်မှတ်ယူ၍ လည်းကောင်း၊
• ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင်ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသော ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် အခြားရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော၊ လူသားမဆန်သော (သို့မဟုတ်) လူ့ဂုဏ် သိက္ခာကိုညှိုးနွမ်းစေသော ပြုမူ ဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုများကိုဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပို၍ အကျိုးသက်ရောက်စေလိုသော အာသီသရှိသဖြင့်လည်းကောင်း၊ အောက်ပါအချက်များကို သဘောတူကြသည် -
၁။ ဤသဘောတူစာချုပ်အလို့ငှာ"ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း"ဟူသော စကားရပ်၏အဓိပ္ပါယ်မှာ လူတစ်ဦး တစ်ယောက်ထံမှ ထိုသူ၏အကြောင်း (သို့မဟုတ်) အခြားသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ အကြောင်း၊ သတင်းအချက်အလက်များနှင့်ဝန်ခံချက်များ ရယူစေရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ထိုသူ (သို့မဟုတ်) အခြားသူတစ်ဦးတစ်ယောက်က ကျူးလွန်ခဲ့သော (သို့မဟုတ်) ကျူးလွန်သည်ဟုသံသယရှိသော အပြုအမူ (သို့မဟုတ်) ထိုသူအား (သို့မဟုတ်) အခြားသူတစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကြောက်လန့်စေခြင်း (သို့မဟုတ်) အနိုင့်အထက်ပြုခြင်း(သို့မဟုတ်) ခွဲခြားဖိနှိပ်မှု တစ်မျိုးမျိုးအပေါ်အခြေခံသည့် အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာနှင့် ပတ်သက်၍ လည်းကောင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်အားရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် စိတ်ပိုင်း (သို့မဟုတ်) ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလွန်အမင်း နာကျင်စေခြင်း (သို့မဟုတ်) ခံစားရစေခြင်း စသော အပြုအမူမှန်သမျှကိုဆိုလိုပြီး ထိုသို့နာကျင်မှုခံစားရခြင်းကို ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း (သို့မဟုတ်) ရာထူး အဆင့်အတန်းကို တာဝန်ယူထားရသူ၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် (သို့မဟုတ်) မသိကျိုးကျွံပြုလျက်ဖြင့် ကျူးလွန်စေခြင်း (သို့မဟုတ်) ကျူးလွန်စေရန် အားပေးခြင်းမြောက်ရမည်။ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းဟူသော စကားရပ်တွင် ဥပဒေနှင့်အညီ ချမှတ်သည့်အမိန့်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရာ၌ တွဲလျက် ပါရှိသည့် (သို့မဟုတ်) အမှတ်မထင်ပေါ်ပေါက်သည့် နာကျင်မှု (သို့မဟုတ်) ခံစားမှုတို့သည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းဟူသော စကားရပ်တွင် အကျုံးမဝင်။
၂။ ဤအပိုဒ်ပါ ပြဌာန်းချက်သည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးဝင်သည့် ပြဌာန်းချက်များ ပါဝင်သည့် (သို့မဟုတ်) ပါဝင်နိုင်သည့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ်သို့မဟုတ် ပြည်တွင်း ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ကို ထိခိုက်ခြင်းမရှိစေရ။
၁။ ဤစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံတိုင်းသည် ၎င်းစီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိ မည်သည့်ပိုင်နက်နယ်မြေအတွင်းတွင်မဆို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အလို့ငှာထိရောက်မှုရှိသည့် ဥပဒေပြဌာန်းခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ တရားစီရင်ခြင်း(သို့မဟုတ်) အခြားနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ရမည်။
၂။ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခြင်း (သို့မဟုတ်) စစ်ရေးခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ်ရပ် ကြေညာခြင်းစသည့် မည်သို့သော အခြေအနေတို့ကြောင့်မျှ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည်တရားဥပဒေနှင့် ညီညွတ်သည်ဟူ၍ မှတ်ယူခြင်း မရှိစေရ။
၃။ အထက်အရာရှိတစ်ဦး၏ (သို့မဟုတ်) အခွင့်အာဏာရှိသူတစ်ဦးဦး၏ အမိန့်တစ်ရပ်ရပ်ကြောင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည် တရားဥပဒေနှင့် ညီညွတ်သည်ဟူ၍မှတ်ယူခြင်း မပြုရ။
၁။ ဤစာချုပ်ဝင် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းခံရမည့် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်လောက်သည့် ခိုင်မာသောအကြောင်းရင်းခံများရှိသည့် အခြားနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာသွားစေရန်၎င်းအားအမိန့်ပေးခြင်း၊ ပြန်လည်စေလွှတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းကျူးလွန်ရာ မူရင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်း မပြုရ။
၂။ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းခံရမည့် အခြေအနေအများ ရှိ/မရှိ ဆုံးဖြတ်ရာတွင်ဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည့် အာဏာပိုင်များသည် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံအတွင်းကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဆိုးရွား၍ ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးလွန်သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် လူ့အခွင့်အရေး ကျူးလွန်မှုများကို ဖြစ်နိုင်သမျှ လေ့လာထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ပြစ်မှုများအဖြစ် ဆိုင်ရာဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းပေးရမည်။ အလားတူပင် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုပြုရန် အားထုတ်ခြင်းနှင့် တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ညှင်းပန်းချက်သည် နှိပ်စက်မှုတွင် ကြံရာပါခြင်း(သို့မဟုတ်) ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်လျှင် ယင်းတို့ကိုလည်း ပြစ်မှုအဖြစ် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းပေးရမည်။
၂။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် အဆိုပါပြစ်မှုများကို ၎င်းတို့၏ အတိမ် အနက်ပေါ်မူတည်၍ သင့်လျော်သည့် ပြစ်ဒဏ်များပေးနိုင်သည့် ပြစ်မှုများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍အပိုဒ်(၄)တွင် ပါရှိသည့် ပြစ်မှုများအပေါ် စီရင်ပိုင်ခွင့်ပြဋ္ဌာန်းရန် လိုအပ်သည်များကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
(က) နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိ ပိုင်နက်နယ်မြေတွင် ပြစ်မှုများကျူးလွန်သည့်အခါ (သို့မဟုတ်) ထိုနိုင်ငံတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသည့်သင်္ဘော (သို့မဟုတ်) လေယာဉ်ပေါ်တွင် ပြစ်မှုများကျူးလွန်သည့်အခါ။
(ခ) စွပ်စွဲခံရသည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူသည် ထိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်သည့်အခါ။
(ဂ) ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသူသည် ထိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်သည်ဟု ယင်းနိုင်ငံက ယူဆသည့်အခါ။
၂။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် စွပ်စွဲခံရသူ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူက ၎င်း၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်း ရောက်ရှိနေပြီး အပိုဒ်(၈)အရ ၎င်းအား ဤအပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၁)တွင်ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးပို့ခြင်း မပြုသည့်အခါ ၎င်း၏စီရင်ပိုင်ခွင့် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သည်များကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
၃။ ဤသဘောတူစာချုပ်သည် ပြည်တွင်းဥပဒေနှင့်အညီ ကျင့်သုံးသည့် မည်သည့်ပြစ်မှုဆိုင်ရာ စီရင်ပိုင်ခွင့်ကိုမျှ ချန်လှပ်ခြင်းမပြု။
၁။ ရရှိနိုင်သမျှသော သတင်းအချက်အလက်များကို စိစစ်ပြီးနောက် အကြောင်းခိုင်လုံသည်ဟု ယူဆပြီး ကျေနပ်မှုရှိလျှင် မည်သည့်စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံမဆို ၎င်း၏နယ်မြေပိုင်နက်အတွင်း အပိုဒ်(၄)ပါ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို စွပ်စွဲခံရသူကကျူးလွန်ရန် အကြောင်းရှိကြောင်း တင်ပြလာပါက ၎င်းအား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူခြင်းဖြင့် ထိုသူကိုလက်ဝယ်ထားနေကြောင်း ထင်ရှားစေရမည်။ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဥပဒေအရ အရေးယူခြင်းတို့သည် ထိုနိုင်ငံ၏ ဥပဒေနှင့်အညီ ဖြစ်စေရမည်။ သို့ရာတွင် ပြစ်မှုဆိုင်ရာဆောင်ရွက်ချက်များ (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုကျူးလွန်ရာ မူလနိုင်ငံသို့ပြန်ပို့ရန် ဆောင်ရွက်ချက်များကို စတင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အမှတ်တကယ်လိုအပ်သော အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိသာလျှင် ထိုသူအား ဆက်လက်အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
၂။ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်သည့်နိုင်ငံသည် ရရှိသည့် အချက်အလက်များအပေါ်ကနဦးစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ချက်ချင်းဆောင်ရွက်ရမည်။
၃။ ဤအပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၁)နှင့်အညီ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအား၎င်းနိုင်ငံသားဖြစ်သော နိုင်ငံ၏အနီးစပ်ဆုံး သင့်လျော်သည့်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အကူအညီပေးရမည်။ သို့တည်း မဟုတ် ၎င်းသည် နိုင်ငံမဲ့တစ်ယောက်ဖြစ်ပါက၎င်းအခြေချနေထိုင်လေ့ရှိသည့်နိုင်ငံ၏ကိုယ်စားလှယ်နှင့်ချက်ချင်းဆက်သွယ်နိုင်ရန် အကူအညီပေးရမည်။
၄။ ဤအပိုဒ်အရ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးအား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည်အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်အား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း၊ ထိုသို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် အကြောင်းခိုင်လုံကြောင်းကို အပိုဒ်(၅) စာပိုဒ်(၁)ပါ နိုင်ငံများသို့ အကြောင်းကြားရမည်။ ဤအပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၂) အရ ကနဦးစုံစမ်းမှုပြုလုပ်သောနိုင်ငံသည် ၎င်း၏တွေ့ရှိချက်များကို အဆိုပါ နိုင်ငံများသို့ကောင်းမွန်စွာ အစီရင်ခံတင်ပြပြီး စီရင်ပိုင်ခွင့်ကို မည်သို့ကျင့်သုံးရန် ကြံရွယ်သည်ကို ဖော်ပြရမည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ၎င်း၏စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိ ပိုင်နက်နယ်မြေအတွင်းစွပ်စွဲခံရသူတစ်ဦးက အပိုဒ်(၄)ပါ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို အပိုဒ်(၅)ပါ အခြေအနေများ၌ ပြစ်မှုကျူးလွန်ဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပြီး ၎င်းအား မူရင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခြင်းမပြုလျှင် တရားစွဲဆိုနိုင်ရန် အခွင့်ရှိသော အာဏာပိုင်များထံသို့ တရားစွဲဆိုနိုင်ရန် အမှုတွဲတင်သွင်းရမည်။
၂။ အဆိုပါ အာဏာပိုင်များသည် ယင်းအမှုကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် ထိုနိုင်ငံ၏ဥပဒေအရ စဉ်းစားချင့်ချိန်ရန်လိုအပ်သည့် သာမန်ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်အပေါ် စဉ်းစားဆုံးဖြတ်သည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ အပိုဒ်(၅)၊စာပိုဒ်(၂)ပါ ရည်ညွှန်းထားသော အမှုများကို အရေးယူဆောင် ရွက် ရာတွင် ပြစ်မှုကြောင်းအရတရားစွဲဆိုရန်နှင့် ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းတို့အတွက် သက်သေအထောက်အထားသည် စံချိန်မီရန် လိုအပ်ပြီး အပိုဒ်(၅)၊ စာပိုဒ်(၁)ပါ အမှုများတွင် ကျင့်သုံးသည့်စံချိန်စံညွှန်းများထက် မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ တင်းကြပ်မှု မနည်းစေရ။
၃။ အပိုဒ်(၄)ပါ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ တရားစွဲဆိုထားခြင်းခံရသူမည်သူမဆိုအား တရားစွဲဆိုသည့် အဆင့်အားလုံးတွင် တရားမျှတ သည့်အရေးယူဆောင်ရွက်မှုရှိစေရန် အာမခံချက်ပေးရမည်။
၁။ အပိုဒ်(၄)ပါ ပြစ်မှုများကို ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းကျူးလွန်ရာ နိုင်ငံသို့ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရမည့် ပြစ်မှုများအဖြစ် မှတ်ယူ၍ စာချုပ်ဝင် နှစ်နိုင်ငံအကြားချုပ်ဆိုထားသည့် တည်ဆဲနိုင်ငံခြားတွင်ရောက်ရှိနေသော ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား၎င်းကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ မည်သည့်သဘောတူစာချုပ်တွင်မဆို ထည့်သွင်းရမည်။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် အဆိုပါပြစ်မှုများကိုပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည့်ပြစ်မှုများအဖြစ် နိုင်ငံများအကြား ချုပ်ဆိုသောပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး သဘောတူစာချုပ်အသီးသီးတွင် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းရန် တာဝန်ယူရမည်။
၂။ စာချုပ်တစ်ရပ်ချုပ်ဆိုရာတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ၎င်းကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ပြန်လည်လွှဲပြောင်းရေးကို ချွင်းချက်ပြုထားသည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက၎င်းနှင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းပြစ်မှုကျူးလွန်ရာ နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းရေးစာချုပ် ချုပ်ဆိုထားခြင်းမရှိသော နိုင်ငံထံမှ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကိုပန်လည်လွှဲပြောင်းပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံချက်ရရှိသည့်အခါ အဆိုပါပြစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ပြစ်မှုကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းရေးတွင်ယခုစာချုပ်ကိုဥပဒေအခြေခံအဖြစ်ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။
၃။ စာချုပ်တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုရာတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ၎င်းကျူးလွန်ရာ နိုင်ငံသို့ပြန်လည်လွှဲပြောင်းရေးကို ချွင်းချက်ပြုထားခြင်းမရှိသော စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံသည်မေတ္တာရပ်ခံသည့်နိုင်ငံ၏ဥပဒေပါသတ်မှတ်ချက်စည်းကမ်းများအပေါ်မူတည်၍ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းနိုင်သည့်ပြစ်မှုများအဖြစ် ၎င်းနိုင်ငံများအကြား အသိအမှတ်ပြုရမည်။
၄။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးရေးကိုစာချုပ်ဝင်နှစ်နိုင်ငံအကြား စဉ်းစားရာတွင် ယင်းပြစ်မှု ကျူးလွန်ရာနေရာတွင်ဖြစ်ပွားသကဲ့သို့ အပိုဒ်(၅) စာပိုဒ်(၁)နှင့်အညီ နိုင်ငံများက ၎င်းတို့၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်ပြဋ္ဌာန်းရန် လိုအပ်သည့် ပိုင်နက်နယ်မြေများတွင်လည်း ဖြစ်ပွားသကဲ့သို့သဘောထားရမည်။
၁။ အပိုဒ်(၄)တွင် ရည်ညွှန်းထားသည့် ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုရာတွင် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ အစွမ်းကုန် အကူအညီပေးရမည်။ ယင်းသို့ အကူအညီပေးရာတွင် တရားစွဲဆိုရာတွင် အသုံးဝင်မည့်သက်သေခံ အထောက်အထားအားလုံး ပေးအပ်ရေးလည်း ပါဝင်သည်။
၂။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)ပါ ကတိကဝတ်များကိုနှစ်နိုင်ငံအကြား ရှိနေနိုင်သည့် အပြန်အလှန် တရားရေးဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေး စာချုပ်တစ်ရပ်ရပ်နှင့်အညီ ပြီးမြောက်အောင်ဆောင်ရွက်ရမည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို တားမြစ်ဆန့်ကျင်သည့်ပညာပေးရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များကို ဥပဒေစိုးမိုးရေးဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များ၊ မြို့ပြနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များ၊ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း ဆောင်ရွက်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအား လေ့ကျင့်ပေးရာတွင် ထည့်သွင်းရမည် (သို့မဟုတ်)ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ထောင်ချခြင်းတို့ကို ပုံစံတစ်မျိုးမျိုးဖြင့်ဆောင်ရွက်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မှုများတွင် ထည့်သွင်းလေ့ကျင့်ပေးရမည်။
၂။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံစီသည် ဖော်ပြပါ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦး၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း (သို့မဟုတ်)ညွှန်ကြားချက်များတွင် ယင်းတားမြစ်မှုကို ပါဝင်စေရမည်။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများ တားဆီးရန်အလို့ငှာ စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များ၊ နည်းလမ်းနှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုများအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှု စီစဉ်ခြင်းများကို အမြဲမပြတ် စနစ်တကျပြန်လည်သုံးသပ်နေရမည့်အပြင် ၎င်း၏စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိ နယ်မြေပိုင်နက် တစ်နေရာရာတွင် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ထောင်ချခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ပြုမူဆက်ဆံရေးကိုလည်း အစဉ်မပြတ် စနစ်တကျလေ့လာသုံးသပ်နေရမည်။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ၎င်း၏ စီရင်ပိုင်ခွင့် နယ်မြေပိုင်နက်တစ်ခုခုအတွင်းတွင်ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုတစ်ရပ်ရပ် ကျူးလွန်သည်ဟု ယုံကြည်ရန်အကြောင်း လုံလောက်စွာရှိသည့်အခါတိုင်း၌ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသော အာဏာပိုင်များက ပြည့်စုံလုံလောက်ပြီး ဘက်လိုက်မှုကင်းသည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို စတင်လုပ်ဆောင်စေရမည်။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ယင်းနိုင်ငံ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့် နယ်မြေပိုင်နက် တစ်နေရာရာတွင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ၎င်းသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုခံရရန်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုလာလျှင် အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်၌ တိုင်တန်းနိုင်သည့် အခွင့်အရေးရှိပြီး ၎င်း၏အမှုကိုဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသော အာဏာပိုင်က ဘက်လိုက်မှု ကင်းကင်းနှင့် ကောင်းမွန်စွာစုံစမ်းစစ်ဆေးစေရမည်။ တရားလိုနှင့် သက်သေများသည် ၎င်းတို့၏ တိုင်တန်းချက်(သို့မဟုတ်) သက်သေခံချက်တစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ဆိုခြင်းကြောင့် မညှာမတာပြုခံရခြင်း(သို့မဟုတ်) ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆောင်ရွက်ဖွယ်ရာများကိုအဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ထားရမည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် မိမိ၏တရားရေးစနစ်တွင် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုကြောင့်နစ်နာသူက လျော်ကြေးရရှိရေးနှင့် ၎င်းအနေဖြင့် ဖြစ်နိုင်သမျှ အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရေး နည်းလမ်းများအပါအဝင် မျှတပြီး လုံလောက်သည့်လျော်ကြေးကို ဥပဒေနှင့်အညီ ရရှိခံစားပိုင်ခွင့်တို့ ပါရှိစေရမည်။
၂။ ဤအပိုဒ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် တစ်စုံတစ်ရာသည် ပြည်တွင်းဥပဒေတွင် ဖော်ပြပါရှိသည့် နစ်နာသူ (သို့မဟုတ်) အခြားပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ရပိုင်ခွင့်တစ်ရပ်ရပ်ကိုထိခိုက်ခြင်း မရှိစေရ။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု၏ ရလာဒ်အဖြစ် သက်သေပြသည့်မည်သည့် ထွက်ဆိုချက်ကိုမျှ တရားစွဲဆိုခြင်းများတွင် သက်သေခံမဝင်စေရ။ သို့ရာတွင်ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုပါသည်ဟု စွပ်စွဲခြင်းခံရသောပုဂ္ဂိုလ်အားစွပ်စွဲသည့် ထွက်ဆိုချက်ကိုမူသက်သေခံဝင်စေရမည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည် ၎င်း၏စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိ ပိုင်နက်နယ်မြေတစ်ခုခုတွင် အပိုဒ်(၁)၌ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားသော ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုပမာဏမျှလောက်မရှိသည့် ရက်စက်သော၊ လူသားမဆန်သော (သို့မဟုတ်)လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ညှိုးနွမ်းစေသည့် ပြုမူဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုဆိုင်ရာ အခြားသော အပြုအမူများကို ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း (သို့မဟုတ်)ထိုရာထူးအဆင့်အတန်းကို တာဝန်ယူထားရသူက ၎င်း၏သဘောတူညီချက်ဖြင့်(သို့မဟုတ်) မသိကျိုးကျွံပြုလျက်ဖြင့် ကျူးလွန်စေခြင်း (သို့မဟုတ်)ကျူးလွန်ရန်အားပေးခြင်းတို့ မပေါ်ပေါက်စေရန်တားဆီးရမည်။ အထူးသဖြင့်အပိုဒ်(၁၀)၊ (၁၁)၊ (၁၂)နှင့် (၁၃)ပါ တာဝန်ရှိမှုများသည် ရည်ညွှန်းမှုများအားအစားထိုးခြင်းမှသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းမှုများထိ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ရက်စက်သော၊ လူသားမဆန်သော၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွမ်းစေသောအပြုအမူ (သို့မဟုတ်) ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် အခြားသောနည်းလမ်းများနှင့် သက်ဆိုင်စေရမည်။
၂။ ဤစာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် ရက်စက်သော၊ လူသားမဆန်သောသို့မဟုတ်) လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ ညှိုးနွမ်းစေသော ပြုမူဆက်ဆံမှု (သို့မဟုတ်)ပြစ်ဒဏ်ပေးမှု (သို့မဟုတ်) ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအား ၎င်းပြစ်မှုကျူးလွန်ရာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးမှု (သို့မဟုတ်) နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်မှုတို့ကိုတားမြစ်သည့် အခြားသော နိုင်ငံတကာဥပဒေတစ်ရပ်ရပ် (သို့မဟုတ်)ပြည်တွင်းဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထိခိုက်မှုမရှိစေရ။
၁။ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု ဆန့်ကျင်ရေးကော်မတီ (နောင်တွင် ကော်မတီဟူ၍ သုံးနှုန်းမည်) တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းရမည်။ အဆိုပါကော်မတီသည် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့်လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရမည်။ အဆိုပါကော်မတီတွင် ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာမြင့်မားပြီး လူ့အခွင့်အရေးနယ်ပယ်တွင် စွမ်းဆောင်ရည်ရှိကြောင်းအသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည့် ကျွမ်းကျင်သူ ပုဂ္ဂိုလ် (၁၀)ဦး ပါဝင်ရမည်။ အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်များသည် ၎င်းတို့၏ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အနေအထားနှင့်အညီ ထမ်းဆောင်ရမည်။ အဆိုပါကျွမ်းကျင်သူများကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများက ရွေးချယ်ရာတွင်ပထဝီအနေအထားအရ အညီအမျှ သတ်မှတ်ထားသော အရေအတွက်ကို လည်းကောင်း၊ ဥပဒေရေးရာ ကျွမ်းကျင်မှုရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ပါဝင်မှုသည် လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်ရာတွင် အကျိုးရှိသည်ဟူသောအချက်ကိုလည်းကောင်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။
၂။ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများက တင်သွင်းသည့် အမည်စာရင်းပါပုဂ္ဂိုလ်များက လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးချယ်ရမည်။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတိုင်းသည်မိမိ၏နိုင်ငံသားထဲမှ တစ်ဦးကို အမည်စာရင်းတင်သွင်းရမည်။
၃။ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များ ရွေးကောက်ပွဲကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်က ခေါ်ယူကျင်းပသော စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးများတွင်ကျင်းပရမည်။ အဆိုပါ အစည်းအဝေးများတွင် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ အနည်းဆုံး၃ပုံ ၂ပုံ တက်ရောက်ပါက အစည်းအဝေး အထမြောက်သည်။ ဆန္ဒမဲအများဆုံး ရရှိပြီး အစည်း အဝေးတက်ရောက် ဆန္ဒမဲပေးသည့်စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ကိုယ်စား လှယ်ထက်ဝက်ကျော် ဆန္ဒမဲရရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အရွေးချယ်ခံရသည့် ကော်မတီဝင်များဖြစ်သည်။
၄။ ပထမဦးဆုံးသော ကော်မတီဝင်ရွေးကောက်ပွဲကို ဤစာချုပ် တရားဝင်အတည်ဖြစ်သည့်နေ့ နောက်ပိုင်း (၆)လထက် မကြာသောကာလအတွင်း ကျင်းပရမည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသည့်ရက် မတိုင်မီ အနည်းဆုံး(၄)လတွင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် သုံးလအတွင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းရန် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသို့ ဖိတ်ခေါ်စာပေးပို့ရမည်။ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခံရသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များကို အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စာရင်းတစ်ခု ပြုစုထားရမည်။ ယင်းစာရင်းတွင် အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ်များအား အမည်စာရင်းတင်သွင်းသည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများကို ဖော်ပြပြီး ယင်းစာရင်းကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသို့ ပေးပို့ရမည်။
၅။ ကော်မတီဝင်များကို (၄)နှစ်တာ သက်တမ်းအတွက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရမည်။ ၎င်းတို့သည် အမည်စာရင်း ပြန်လည်တင်သွင်းခြင်းခံရပါက ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ မည်သို့ဆိုစေ ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပွဲတွင်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည့် အဖွဲ့ဝင် (၅)ဦး၏ သက်တမ်းသည် နှစ်နှစ်ကြာသည့်အခါ သက်တမ်းကုန်သည်။ ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပွဲပြီးလျှင်ပြီးချင်း အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်(၅)ဦး၏အမည်ကို ဤအပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၃)နှင့်အညီ ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးသဘာပတိက မဲဖြင့်ရွေးချယ်ရမည်။
၆။ ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ကွယ်လွန်လျှင် (သို့မဟုတ်) နှုတ်ထွက်လျှင် (သို့မဟုတ်)တစ်စုံတစ်ရာသော အကြောင်းကြောင့် ၎င်းထမ်းဆောင်ရမည့် ကော်မတီတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခြင်းမပြုနိုင်လျှင် ၎င်းအား အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့သောစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏နိုင်ငံသားများထဲမှ ကျွမ်းကျင်သူနောက်တစ်ဦးအားကျန်ကာလအတွက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ခန့်ထားရမည်။ ယင်းသို့ ခန့်ထားခြင်းသည် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအများစုက အတည်ပြုမှသာလျှင် အတည်ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်က ပေးပို့သည့် ခန့်ထားလိုကြောင်း အဆိုပြုချက်ကိုသိရှိပြီး ရက်သတ္တ(၆)ပတ်အတွင်း စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအရေအတွက် တစ်ဝက်(သို့မဟုတ်) တစ်ဝက်ထက်ပိုသော အရေအတွက်ရှိသည့် နိုင်ငံများက မလိုလားကြောင်း ပြန်ကြားခြင်းမပြုလျှင် ယင်းအဆိုပြုချက်ကို လေ့လာသုံးသပ်အတည်ပြုရမည်။
၇။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် ကော်မတီ၏ တာဝန်အသီးသီးကို ထမ်းဆောင်သောကော်မတီအဖွဲ့ ဝင်များ၏ ကုန်ကျစရိတ်များကို တာဝန်ယူရမည်။
၁။ ကော်မတီသည် ၎င်း၏အရာရှိများကို သက်တမ်း(၂)နှစ်အတွက်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရမည်။ ၎င်းအရာရှိများသည် ပြန်လည်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။
၂။ ကော်မတီသည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စည်းကမ်းများကို ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းရမည်။ သို့သော် အဆိုပါစည်းကမ်းများတွင် အခြားစည်းကမ်းများနှင့်အတူ အောက်ပါပြဋ္ဌာန်းချက်များ ပါဝင်ရမည်။
(က) အစည်းအဝေးထမြောက်ရန် အနည်းဆုံးလိုအပ်သည့်အဖွဲ့ဝင်ဦးရေသည်(၆)ဦး ဖြစ်ရမည်။
(ခ) အစည်းအဝေးတက်ရောက်သူအများစု၏ ဆန္ဒမဲဖြင့် ကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရမည်။
၃။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ဤစာချုပ်အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကော်မတီက၎င်း၏လုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လိုအပ်သည့် ဝန်ထမ်းများနှင့် လိုအပ်မည့် အထောက်အပံ့ပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ရမည်။
၄။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ကော်မတီ၏ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကိုခေါ်ယူကျင်းပပေးရမည်။ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေး ပြီးသည့်နောက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အစည်းအဝေးများကို အခါအားလျော်စွာကျင်းပရမည်။
၅။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ အစည်းအဝေးများနှင့် ကော်မတီ အစည်း အဝေးများကျင်းပရာတွင် ကုန်ကျငွေများကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများက တာဝန်ရှိသည်။ ယင်းကုန်ကျစရိတ်များတွင် ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၃)အရ ကုလသမဂ္ဂက စိုက်ထုတ်ပေးချေခဲ့သည့် ဝန်ထမ်းနှင့် လိုအပ်သည့် အထောက်အပံ့ပစ္စည်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ်ကဲ့သို့သော ကုန်ကျစရိတ်များကို ကုလသမဂ္ဂသို့ ပြန်လည်ပေးချေခြင်းများပါဝင်သည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအသီးသီးသည် ဤစာချုပ်အရ မိမိတို့တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်ကိစ္စရပ်များ၏ ထိရောက်မှုနှင့်ပတ်သက်သည့် အစီရင်ခံစာများကို သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက ဤစာချုပ်ကို အတည်ပြုပြီး တစ်နှစ်အတွင်း ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်မှတစ်ဆင့် ကော်မတီသို့ တင်သွင်းရမည်။ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် မိမိတို့၏ ဆောင်ရွက်ချက် အသစ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် (၄)နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် နောက်ဆက်တွဲအစီရင်ခံစာများအဖြစ် တင်သွင်းရမည့်အပြင် ကော်မတီက မေတ္တာရပ်ခံ လာသည့် အခြားသော အစီရင်ခံစာများ ကိုလည်း တင်သွင်းရမည်။
၂။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆိုပါအစီရင်ခံစာများကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေရမည်။
၃။ ကော်မတီသည် အစီရင်ခံစာ တစ်စောင်ချင်းကို လေ့လာသုံးသပ်ပြီး အထွေထွေသဘောထားမှတ်ချက် ပေးနိုင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံသို့ ယင်းသဘောထားမှတ်ချက်ကို အသိပေးနိုင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံကလည်း ယင်း၏ သဘောထားကို ပြန်လည် အကြောင်းကြားနိုင်သည်။
၄။ ကော်မတီသည် ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၃)နှင့်အညီ ချမှတ်ထားသည့် မည်သည့်သဘောထား မှတ်ချက်ကိုမဆို စာချုပ်သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံထံမှ လက်ခံရရှိသည့်လေ့လာတွေ့ရှိချက်များနှင့်အတူ အပိုဒ်(၂၄)အရ ပြုစုထားသည့် ၎င်း၏နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာတွင် ထည့်သွင်းရန် မိမိ၏လုပ်ပိုင်ခွင့်အရ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)နှင့်အညီ တင်ပြထားသည့် အစီရင်ခံစာ မိတ္တူတစ်စောင်ကို တင်သွင်းပေးပါရန် သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက မေတ္တာရပ်ခံလာလျှင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်နယ်မြေအတွင်းတွင် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုကိုစနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အခြေအမြစ်ရှိသည့် အရိပ်လက္ခဏာများ ပါရှိသော ခိုင်လုံကိုးကားလောက်သည့် သတင်းအချက်အလက်များ လက်ခံရရှိလျှင်ကော်မတီသည် အဆိုပါနိုင်ငံအား သတင်းအချက်အလက်များ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပါရန်နှင့် ထိုသို့စုံစမ်း စစ်ဆေးရာမှ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကိုတင်ပြပါရန် ဖိတ်ကြားရမည်။
၂။ သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက တင်သွင်းလာသည့် လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကိုလည်းကောင်း၊ ယင်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ရရှိနိုင်သမျှသော ဆက်စပ်သည့် သတင်းအချက်အလက်များကိုလည်းကောင်း၊ ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ယင်းအချက်အလက်များသည် ခိုင်လုံသည်ဟု ကော်မတီ က ဆုံးဖြတ်လျှင် ကော်မတီသည် ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်များထဲမှ တစ်ဦး (သို့မဟုတ်) တစ်ဦးထက်ပိုမိုသော အဖွဲ့ဝင်များကိုတာဝန်ပေး၍ လျှို့ဝှက် စုံစမ်းမှု တစ်ရပ်ကို ဆောင်ရွက်စေပြီး ကော်မတီသို့ ဆောလျင်စွာ အစီရင်ခံစာတင်သွင်းစေရမည်။
၃။ ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၂)နှင့်အညီ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်လျှင် ကော်မတီသည် သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရရှိရန်ဆောင်ရွက်ရမည်။ အဆိုပါစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံ၏ သဘောတူညီချက်အရ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ပြုလုပ်ရာတွင် အဆိုပါ နိုင်ငံ၏ပိုင်နက်နယ်မြေသို့ သွားရောက်ခြင်းကိုထည့်သွင်းနိုင်သည်။
၄။ ဤစာပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၂)နှင့်အညီ တင်သွင်းလာသည့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့ဝင်များ၏ တွေ့ရှိချက်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးနောက် ကော်မတီသည် ယင်းတွေ့ရှိချက်များကို အခြေ အနေနှင့် လိုက်လျော ညီထွေရှိမည့် သဘောထားမှတ်ချက်များ (သို့မဟုတ်) အကြံပြုချက်များနှင့်အတူ သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံသို့ ပေးပို့ရမည်။
၅။ ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)မှ(၄)အထိတို့နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်သည့် ကော်မတီ၏ဆောင်ရွက်ချက်များကို လျို့ဝှက်ထားရမည်။ ဆောင်ရွက်ချက် အဆင့်တိုင်းတွင်စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရယူရမည်။ စာပိုဒ်(၂)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ထားသည့် စုံစမ်းမှုနှင် စပ်လျဉ်းသည့် ဆောင်ရွက်ချက်များ ပြီးပြည့်စုံသည့်အခါ ကော်မတီသည် သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပြီးနောက် အပိုဒ်(၂၄)အရ ထင်မြင်ယူဆချက်အကျဉ်းချုပ်ကို ပြုစုထားနိုင်သည်။ ၎င်း၏နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတွင် လုပ်ဆောင်ချက်များ၏ရလဒ်အကျဉ်းချုပ်ကို ထည့်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက အခြားစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ဤစာချုပ်အရထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်များကို ကျေပွန်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိဟု သဘောသက်ရောက်သည့် ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားလာမှုများကို ကော်မတီက လက်ခံသုံးသပ်နိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသည်ဟု ဤစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကဤအပိုဒ်အရ အချိန်မရွေးကြေညာနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားလာမှုများကို ကော်မတီက လက်ခံသုံးသပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ၎င်းကိုယ်တိုင်အသိအမှတ်ပြု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ထားသည့် နိုင်ငံက တင်ပြလာခြင်းကိုသာကော်မတီက ဤအပိုဒ်တွင် ချမှတ်ထားသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ လက်ခံသုံးသပ်နိုင်သည်။ အဆိုပါကြေညာချက်မျိုး ထုတ်ပြန်ခြင်းမပြုသည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားလာမှုကို ကော်မတီကဤအပိုဒ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရ။ ဤအပိုဒ်အရ လက်ခံရရှိသည့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ချက်များကို ဖော်ပြပါ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီဆောင်ရွက်ရမည်။
(က) စာချုပ်ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ဤစာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုဟု စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက ယူဆလျှင် ထိုယူဆသည့်နိုင်ငံက ယူဆခြင်းခံရသည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံ သိရှိစေရန် စာဖြင့်ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားနိုင်သည်။ အကြောင်းကြားချက် လက်ခံရရှိသောနိုင်ငံသည်ယင်းအကြောင်းကြားချက် လက်ခံရရှိပြီးနောက် (၃)လအတွင်း ၎င်းထံအကြောင်းကြားချက် ပေးပို့သည့်နိုင်ငံသို့ အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းစိမ့်သောငှာ ဖြေရှင်းချက် (သို့မဟုတ်) ကြေညာချက်တစ်ရပ်ရပ်ကို ပေးပို့ရမည်။ အဆိုပါဖြေရှင်းချက် (သို့မဟုတ်) ကြေညာချက်တွင် ယင်းကိစ္စနှင့် ပြည်တွင်းလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းကိုးကားချက်များ၊ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် သက်သာခွင့်များ၊ လတ်တလောဆောင်ရွက်ရန် မလိုသေးသည့် ဆိုင်းငံ့ထားသောနည်းလမ်းများ (သို့မဟုတ်) ခံစားနိုင်ခွင့် ရှိသည့် သက်သာခွင့်များစသည်များကို အဆက်အစပ်ရှိရှိ ကျယ်ပြန့်နိုင် သမျှ ကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်စေရမည်။
(ခ) ကနဦးအကြောင်းကြားချက်ကို လက်ခံရရှိသည့်နိုင်ငံက ယင်းအကြောင်းကြားချက် လက်ခံရရှိပြီးနောက်(၆)လအတွင်း စာချုပ်ဝင်နှစ်နိုင်ငံအကြားယင်းကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ကျေနပ်ဖွယ်ညှိနှိုင်းနိုင်ခြင်းမရှိပါက တစ်နိုင်ငံကယင်းကိစ္စကို ကော်မတီသို့လည်းကောင်း၊ အခြားနိုင်ငံသို့လည်းကောင်းအကြောင်းကြားစာပေးပို့ရန် အခွင့်အရေးရှိသည်။
(ဂ) ကိစ္စရပ်တစ်ခုဆောင်ရွက်ရာတွင် ပြည်တွင်းတွင်ရနိုင်သမျှ နည်းလမ်းများကိုကုန်စင်အောင်ဆောင်ရွက်ပြီးကြောင်း သေချာစွာ လေ့လာစုံစမ်းပြီးမှသာလျှင်ဤအပိုဒ်အရ ကော်မတီသို့ တင်ပြလာသော အဆိုပါကိစ္စရပ်ကို ကော်မတီသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပါ ယေဘုယျ အသိအမှတ်ပြုထားသောမူများနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ရမည်။ နည်းလမ်းများဆောင်ရွက်ရာတွင်ကျိုးကြောင်းမညီညွတ်ဘဲ အချိန်ဆွဲနေ (သို့မဟုတ်) နည်းလမ်းများကိုအသုံးပြုရာတွင် ဤစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းကြောင့် နစ်နာသူ ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ကျေနပ်ဖွယ်ဖြေရှင်းနည်းအရ အလားအလာ မရှိခြင်းသည် နစ်နာသူအား သက်သာရာရစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည့် စည်းမျဉ်းမဟုတ်။
(ဃ) ကော်မတီသည် ဤအပိုဒ်အရ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ချက်များအား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပရမည်။
(င) အပိုဒ်ခွဲ(ဂ)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ကော်မတီသည် ဤစာချုပ်ပါတာဝန်များကို လေးစားလိုက်နာမှုအပေါ် အခြေခံလျက် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများက လက်ခံနိုင်သည့် အဖြေတစ်ရပ်ရရှိစေရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများအား ကူညီနိုင်သမျှ ကူညီရမည်။ ထိုသို့ ကူညီနိုင်ရန် အတွက် ကော်မတီသည် သင့်တော်သည်ဟု ယူဆပါက အရေးပေါ်ဖျန်ဖြေရေး ကော်မရှင်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
(စ) ဤအပိုဒ်အရ ကော်မတီသို့ တင်ပြလာသည့်ကိစ္စရပ်တွင် ကော်မတီသည်အပိုဒ်ခွဲ (ဂ) ပါကိစ္စရပ်မျိုးတွင် လိုအပ်သည့် သတင်းအချက် အလက်များထောက်ပံ့ပါရန်သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများအားမေတ္တာရပ်ခံနိုင်သည်။
(ဆ) စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် အပိုဒ်ခွဲ(ခ)ပါ ကိစ္စရပ်မျိုးကို ကော်မတီကလေ့လာသုံးသပ်နေစဉ်အတွင်း ကိုယ်စားလှယ်လွှဲအပ်ဆောင်ရွက်ခွင့်နှင့်နှုတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ စာဖြင့်ရေးသား၍လည်းကောင်း တင်ပြမှုများပြုနိုင်ခွင့်ရှိသည်။
(ဇ) ကော်မတီသည် အပိုဒ်ခွဲ(ခ)အရ ပေးပို့သော အကြောင်းကြားချက်ကိုလက်ခံရရှိပြီး နောက် တစ်ဆယ့်နှစ်လအတွင်း အစီရင်ခံစာတင်သွင်းရမည်။
(၁) အပိုဒ်ခွဲ(င)ပါ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း အဖြေရရှိပါက ကော်မတီသည်၎င်း၏အစီရင်ခံစာကို အချက်အလက်များနှင့် အဖြေပါရှိသည့်တင်ပြချက် အကျဉ်းချုပ်အဖြစ် ပြုစုရမည်။
(၂) စာပိုဒ်ခွဲ(င)ပါ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း အဖြေမရရှိလျှင် ကော်မတီသည် ၎င်း၏အစီရင်ခံစာကို အချက်အလက်များပါရှိသည့် တင်ပြချက်အကျဉ်းချုပ်အဖြစ်ပြုစုပြီး သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများကပြုစုထားသည့်စာဖြင့် ရေးသားထားသည့် တင်ပြချက်များနှင့် နှုတ်ဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် တင်ပြချက်များကို အဆိုပါအစီရင်ခံစာတွင် ပူးတွဲထားရမည်။ ကိစ္စရပ်တိုင်းတွင် အစီရင်ခံစာကို သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံများထံသို့ ပေးပို့ရမည်။
၂။ ဤစာချုပ်ဝင် နိုင်ငံငါးနိုင်ငံက ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)အရ ကြေငြာချက်များထုတ်ပြန်သည့်အခါ ဤအပိုဒ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် စတင်အာဏာသက်ရောက်ရမည်။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် ထိုကဲ့သို့သော ကြေညာချက်များကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အပ်နှံရမည်။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည်အဆိုပါစာချုပ်မိတ္တူများကို အခြားသော စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများထံ ပေးပို့ရမည်။
အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ အကြောင်းကြားစာ ပေးပို့၍ ကြေညာချက်တစ်ရပ်ကိုအချိန်မရွေးရုတ်သိမ်းနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ရုတ်သိမ်းခြင်းသည် ဤအပိုဒ်အရ ပေးပို့ပြီးဖြစ်သည့် အကြောင်းကိစ္စ တစ်ရပ်ရပ်အပေါ် စဉ်းစားသုံးသပ်မှုကိုထိခိုက်ခြင်းမရှိစေရ။ သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက ကြေညာချက် အသစ်တစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီးမဖြစ်လျှင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ကရုတ်သိမ်းကြောင်း ကြေညာချက်ကိုလက်ခံပြီး နောင်တွင် မည်သည့်နိုင်ငံ၏ ထပ်မံဆက်သွယ်အကြောင်း ကြားချက်ကိုမျှ ဤအပိုဒ်အရ လက်ခံခြင်း မပြုရ။
၁။ စာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်သဖြင့်မိမိတို့သည် နစ်နာသူများဖြစ်ကြောင်း စာချုပ်ပါနိုင်ငံ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းမှီခိုနေထိုင်သူများက အခိုင်အမာပြောဆိုလျက် ၎င်းတို့တစ်ဦးချင်းအနေဖြင့်ဖြစ်စေ (သို့မဟုတ်) ၎င်းတို့က ကိုယ်စားလှယ်လွှဲအပ်သူအနေဖြင့်ဖြစ်စေဆက်သွယ်မှုများပေးပို့လာလျှင် ကော်မတီသည် ယင်းဆက်သွယ်မှုများကို လက်ခံသုံးသပ်ခွင့်ရှိသည်။
ဤစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံသည် ဤအပိုဒ်အရ မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသော စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်မှုတစ်ရပ်တို့ ဆက်စပ်နေလျှင် ထိုဆက်သွယ်မှုကို ကော်မတီက လက်ခံဆောင်ရွက်ပေးခြင်း မပြုရ။
၂။ ကော်မတီသည် ပေါ်လွင်ထင်ရှားမှုမရှိသည့် ဆက်သွယ်ချက်များ (သို့မဟုတ်) ကော်မတီက ထိုကဲ့သို့သော ဆက်သွယ်ချက်များသည် အမှုတင်သွင်းခွင့်ကိုအလွဲသုံးစားပြုသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဆက်သွယ်ချက်များ (သို့မဟုတ်) ဤစာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် များနှင့် လိုက်လျော ညီထွေမရှိသည့် ဆက်သွယ်ချက်များသည် ဤအပိုဒ်အရ စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် ခွင့်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဆက်သွယ်ချက်များ ဖြစ်ရမည်။
၃။ စာပိုဒ်(၂)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ကော်မတီသည် ဤအပိုဒ်အရ မိမိထံတင်သွင်းထားသည့် ဆက်သွယ်ချက်များကို စာပိုဒ်(၁)အရ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပြီး စာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် များကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်သည်ဟုစွပ်စွဲခံရသည့် ဤစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံသို့ ပေးပို့ရမည်။ လက်ခံရရှိသော နိုင်ငံသည် လက်ခံရရှိပြီး ခြောက်လအတွင်း စာဖြင့်ရေးသားထားသော ဖြေရှင်းချက်များ (သို့မဟုတ်) ထုတ်ပြန်ချက်များကို ကော်မတီသို့ တင်သွင်းရှင်းလင်းရမည်ဖြစ်ကာ အဆိုပါစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက ဖြေရှင်းပေးခဲ့လျှင် ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြရမည်။
၄။ ကော်မတီသည် ဤအပိုဒ်အရ ရရှိသော ဆက်သွယ်ချက်များကို သုံးသပ်ရာတွင်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး တစ်ယောက် သို့မဟုတ် ၄င်းကိုယ်စားပေးပို့သည့် ရနိုင်သမျှသော သတင်းအချက်အလက်များနှင့် သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက ပေးပို့သော ရနိုင်သမျှသော သတင်းအချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။
၅။ ကော်မတီသည် အောက်ပါ အချက်တို့မသေချာလျှင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ထံမှ ပေးပို့သည့် မည်သည့်ဆက်သွယ်ချက်ကိုမဆို ဤအပိုဒ်အရ စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်းမပြုရ။
(က) နိုင်ငံတကာစုံစမ်းစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် ဖြေရှင်းမှုဆိုင်ရာ အခြားသောလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် ၎င်းကိစ္စရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုမနေခြင်း
( ခ ) တိုင်တန်းသူသည် ပြည်တွင်းတွင် ရနိုင်သမျှ နည်းလမ်းများကို ဆောင်ရွက်ပြီးခြင်း၊ နည်းလမ်းများ အသုံးပြုရာတွင် ကျိုးကြောင်းမညီညွတ်ဘဲအချိန်ဆွဲ ဆောင်ရွက် ခြင်း (သို့မဟုတ်) နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုရာတွင်ဤစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းကြောင့် နစ်နာမှုခံစားရသူပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်ထိရောက်သည့် သက်သာမှုရရှိရန် အလားအလာမရှိခြင်းသည် နစ်နာသူများအား သက်သာရာရစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည့် စည်းမျဉ်းမဟုတ်၊ ၆။ ဤအပိုဒ်အရ ကော်မတီသည် ဆက်သွယ်ချက်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရာတွင် တံခါးပိတ် အစည်းအဝေးများ ကျင်းပရမည်။
၇။ ကော်မတီသည် ၄င်း၏ ထင်မြင်ချက်များကို သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံနှင့်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းထံ ပေးပို့ရမည်။
၈။ ဤစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံငါးနိုင်ငံက ဤစာပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၁)အရ၊ ကြေငြာချက်များထုတ်ပြန်သည့်အခါ ဤအပိုဒ်ပါပြဋ္ဌာန်းချက်များ၊ တရားဝင်အတည်ဖြစ်ရမည်။
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသည် အဆိုပါကြေညာချက်များကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အပ်နှံရမည်။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆိုပါ ကြေညာချက်မိတ္တူများကို အခြားသောစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများထံသို့ ဖြန့်ဝေပေးပို့ရမည်။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ အကြောင်းကြားချက်ပေးပို့၍ ကြေညာချက်ကိုမည်သည့်အချိန်တွင်မဆို ရုတ်သိမ်းနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ရုတ်သိမ်းခြင်းသည်စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသို့ ပေးပို့ခဲ့ပြီးဖြစ်သော ဆက်သွယ်မှု အကြောင်းကိစ္စရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ သုံးသပ်မှုကို ထိခိုက်ခြင်းမရှိစေရ။ သက်ဆိုင်ရာ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံကကြေညာချက် အသစ်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခြင်းမပြုပါက ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်က ကြေညာချက် ရုတ်သိမ်းကြောင်း အကြောင်း ကြားချက်ကို လက်ခံပြီးနောက်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ထပ်မံပေးပို့သည့် (သို့မဟုတ်) ၎င်းကိုယ်စား ထပ်မံပေးပို့သည့်ဆက်သွယ်ချက်များကို ဤအပိုဒ်အရ လက်ခံခြင်းမပြုရ။
ကော်မတီဝင်များနှင့် အပိုဒ်(၂၁)၊ အပိုဒ်၁(င)အရ ခန့်ထားနိုင်သည့် အရေးပေါ်ဖျန်ဖြေရေး ကော်မရှင်များ၏ အဖွဲ့ဝင်များသည် ကုလသမဂ္ဂ အထူးအခွင့်အရေးများနှင့်ကင်းလွတ်ခွင့်များဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်၏ သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍများတွင် ချမှတ်ထားသော ကုလသမဂ္ဂမစ်ရှင်များရှိ ကျွမ်းကျင်သူများ ခံစားခွင့်ရှိသည့် ခံစားခွင့်များ၊ အထူးအခွင့်အရေးများနှင့် ကင်းလွတ်ခွင့်များ ခံစားခွင့်ရှိသည်။
ကော်မတီသည် ဤစာချုပ်အရ ဆောင်ရွက်သည့် ၎င်း၏ဆောင်ရွက်ချက်များဆိုင်ရာ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများသို့လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံသို့ လည်း ကောင်း တင်သွင်းရမည်။
၁။ ဤစာချုပ်ကို နိုင်ငံအားလုံးက ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်သည်။
၂။ ဤစာချုပ်သည် အတည်ပြုမှသာလျှင် တရားဝင်သည်။ အတည်ပြု စာချုပ်စာတမ်းကို ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံတွင် အပ်နှံထားရမည်။
ဤစာချုပ်ကို အတည်ပြုပြီးနောက်မှ နိုင်ငံအားလုံး ပါဝင်နိုင်သည်။ စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာရန် ယင်းစာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင် နိုင်ငံဖြစ်လာခြင်းဆိုင်ရာ စာချုပ် စာတမ်းကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံအပ်နှံရမည်။
၁။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ (၂၀)ကြိမ်မြောက် အတည်ပြု စာချုပ်စာတမ်း (သို့မဟုတ်) စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခြင်းဆိုင်ရာ စာချုပ်စာတမ်းကို အပ်နှံသည့်နေ့မှ (၃၀)ရက်မြောက်သောနေ့တွင်ဤစာချုပ် စတင်အာဏာသက်ရောက်မည်။
၂။ ဤစာချုပ်ကို အတည်ပြုသည့် နိုင်ငံ(သို့မဟုတ်) (၂၀)ကြိမ်မြောက် အတည်ပြုစာချုပ်စာတမ်းကို အပ်နှံပြီးနောက်မှ ဝင်ရောက်လာသည့်နိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာခြင်းဆိုင်ရာ စာချုပ်စာတမ်းကိုအပ်နှံသည့်နိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အတည်ပြုစာချုပ်စာတမ်း (သို့မဟုတ်) စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာသည့် စာချုပ်စာတမ်းကို အပ်နှံသည့်နေ့မှ (၃၀)ရက်မြောက်သောနေ့တွင် ဤစာချုပ် စတင်အာဏာသက်ရောက်မည်။
၁။ နိုင်ငံတိုင်းသည် စာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးချိန် (သို့မဟုတ်) ဤစာချုပ်အားအတည်ပြုချိန် (သို့မဟုတ်) စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်ဖြစ်လာချိန်တို့၌ အပိုဒ်(၂၀)တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ကော်မတီ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ၎င်းနိုင်ငံကအသိအမှတ်မပြုကြောင်း ကြေညာနိုင်သည်။
၂။ မည်သည့်စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံမဆို ဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)နှင့်အညီ ချွင်းချက်တစ်ရပ်ထားရှိပြီးဖြစ်လျှင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ အကြောင်းကြားစာပေးပို့၍ အချိန်မရွေး ယင်းချွင်းချက်ကို ရုတ်သိမ်းနိုင်သည်။
၁။ ဤစာချုပ်ဝင်မည်သည့်နိုင်ငံမဆို ပြင်ဆင်ချက်တစ်ရပ်ပြုလုပ်ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ အဆိုပြုနိုင်သည်။ အတွင်း ရေးမှူးချုပ်သည် ယင်းအဆိုပြုပြင်ဆင်ချက်ကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများထံ ချက်ချင်းပေးပို့ရမည်။ ထိုသို့ပေးပို့သည့်အခါ အဆိုပါအဆိုပြုချက်နှင့် ပတ်သက်၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ရန်နှင့် ဆန္ဒမဲပေးရန်အတွက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ပါဝင်သည့် အစည်းအဝေးကြီးတစ်ရပ် ကျင်းပရန်ဆန္ဒ ရှိ/မရှိ ၎င်းထံပြန်ကြားပေးပါရန်မေတ္တာရပ်ခံချက်ပါရှိရမည်။ ထိုသို့ ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားသည့်နေ့မှ လေးလအတွင်း စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ အနည်းဆုံး သုံးပုံတစ်ပုံက အစည်းဝေးကျင်းပရန် သဘောတူလျှင် အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည်ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီး၏ ကမကထပြုမှုဖြင့် ယင်းအစည်းအဝေးကို ကျင်းပရမည်။
အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးသည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအများစုက ယင်းပြင်ဆင်ချက်ကို သဘောတူလက်ခံပြီးသည့်အခါ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအားလုံးက လက်ခံနိုင်ရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ထိုသဘောတူပြီး ဖြစ်သည့် ပြင်ဆင်ချက်ကို စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများထံ တင်ပြရမည်။
၂။ ဤစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံက မိမိတို့၏သက်ဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့်အညီ အဆိုပါပြင်ဆင်ချက်ကို လက်ခံပြီးဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ အကြောင်းကြားသည့်အခါဤအပိုဒ်၏ စာပိုဒ်(၁)နှင့်အညီ အစည်းအဝေးက သဘောတူထားသည့် ပြင်ဆင်ချက်သည် စတင်အာဏာသက်ရောက်သည်။
၃။ ပြင်ဆင်ချက်များအာဏာသက်ရောက်လာသည့်အခါ၎င်းပြင်ဆင်ချက်များသည်ပြင်ဆင်ချက်များ လက်ခံပြီးဖြစ်သည့် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများအပေါ် စည်းနှောင်သည့် အခြားသော စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများကို ဤစာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ၎င်းတို့ယခင်အစောပိုင်းက လက်ခံပြီးဖြစ်သည့် ပြင်ဆင်ချက်များက စည်းနှောင်ထားဆဲဖြစ်သည်။
၁။ ဤစာချုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ အနက်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း (သို့မဟုတ်) အသုံးပြုခြင်းတို့တွင် စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) နှစ်နိုင်ငံထက်ပိုသော နိုင်ငံများအကြား အငြင်းပွားမှု တစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိုအငြင်းပွားမှုကို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် ပြေလည်မှု မရနိုင်သည့်အခါ အဆိုပါအငြင်းပွားသည့် နိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံ၏မေတ္တာရပ်ခံချက်ဖြင့် ထိုအငြင်းပွားမှုကို ခုံသမာဓိဖြင့် စီရင်ဆုံးဖြတ်ရန် တင်သွင်း ရမည်။ ခုံသမာဓိဖြင့် စီရင်ဆုံးဖြတ်ရန်မေတ္တာရပ်ခံသည့်နေ့မှခြောက်လအတွင်းခုံသမာဓိအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်းအပေါ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက သဘောတူညီမှု မရနိုင်ခဲ့လျှင် အငြင်းပွားမှုတွင် ပါဝင်သည့် နိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံက အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးသို့ ပေးပို့၍ ယင်း၏ဥပဒေနှင့်အညီဖြေရှင်းပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံနိုင်သည်။
၂။ နိုင်ငံတိုင်းသည် လက်မှတ်ရေးထိုးချိန် (သို့မဟုတ်) ဤစာချုပ်အတည်ပြုချိန်(သို့မဟုတ်) စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်ဖြစ်လာချိန်တွင် မိမိတို့နိုင်ငံသည် ဤစာပိုဒ်၏ အပိုဒ်(၁)အရ စည်းနှောင်မှုရှိသည်ဟု မယူဆကြောင်းကြေညာနိုင်သည်။ ယင်းသို့ချွင်းချက်ထားရှိသော အခြားနိုင်ငံများအပေါ်တွင်လည်း စာပိုဒ်က စည်းနှောင်မှု မရှိစေရ။
၃။ အထက်ဖော်ပြပါ စာပိုဒ်(၂)နှင့်အညီ ချွင်းချက်ထားရှိပြီးသော မည်သည့်နိုင်ငံမဆိုကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အကြောင်းကြားစာပေးပို့၍ မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို အဆိုပါချွင်းချက်ကို ရုတ်သိမ်းနိုင်သည်။
၁။ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ဤစာချုပ်တွင် ပါဝင်လိုခြင်းမရှိတော့ကြောင်းကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ စာဖြင့်ရေးသား အကြောင်း ကြားနိုင်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်က အဆိုပါ အကြောင်း ကြားစာ လက်ခံရရှိပြီးတစ်နှစ်ပြည့်မြောက်သည့်အခါ အဆိုပါနိုင်ငံသည် ဤစာချုပ်မှ နှုတ်ထွက်ပြီးဖြစ်သည်။
၂။ ဤစာချုပ်မှ နှုတ်ထွက်မှုမြောက်သည့်နေ့ မတိုင်မီ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုခု (သို့မဟုတ်) ပျက်ကွက်မှုတစ်ခုခုတို့နှင့် ပတ်သက်သောစာချုပ်ပါ တာဝန်ရှိသူများမှ အဆိုပါစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံအား ကင်းလွတ်မှု မရှိစေရ။
၃။ နှုတ်ထွက်ခြင်း အကျိုးသက်ရောက်သည့်နေ့ နောက်ပိုင်းတွင် ကော်မတီသည်၎င်းနိုင်ငံ၏ အသစ်စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း မလုပ်ရ။
ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများနှင့်ဤစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးဖြစ်သော နိုင်ငံများအားလုံးနှင့် စာချုပ်အတည်ဖြစ်ပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာသော နိုင်ငံများအားလုံးသည် အောက်ပါအချက်များကိုအကြောင်းကြားရမည်။
(က) အပိုဒ်(၂၅)နှင့်(၂၆)အရ စာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းများ၊ အတည် ပြုခြင်းများနှင့် စာချုပ်အတည်ပြုပြီးနောက်မှ စာချုပ်ဝင်ဖြစ်လာခြင်းများ
(ခ) အပိုဒ်(၂၇) အရ ဤစာချုပ်စတင်အာဏာသက်ရောက်သည့်နေ့၌ အပိုဒ်(၂၉) အရ ပြင်ဆင်ချက်တစ်ရပ်ရပ် စတင် အာဏာသက်ရောက် သည့်နေ့
(ဂ) အပိုဒ်(၃)အရ ဤစာချုပ်မှ နှုတ်ထွက်ခြင်းများ
၁။ ဤစာချုပ်၏ အာရဗီဘာသာမူ၊ တရုတ်ဘာသာမူ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာမူ၊ ပြင်သစ်ဘာသာမူ၊ ရုရှဘာသာမူနှင့် စပိန်ဘာသာမူများသည် တူညီသောမူမှန်များဖြစ်ကြသည်။ ဤစာချုပ်ကို ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အပ်နှံရမည်။
၂။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် မှန်ကန်ကြောင်း နည်းလမ်းတကျ သက်သေခံလက်မှတ်ရေးထိုးထားသော ဤစာချုပ်၏ မိတ္တူများကို နိုင်ငံအားလုံးသို့ ပေးပို့ရမည်။
[Hanns Seidel Foundation မှ ဘာသာပြန်ဆိုပုံနှိပ်ပြီး၊ "မြန်မာနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန" မှထုတ်ဝေသော ဤစာအုပ်အား ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြသည်။]
ရယူရန် - https://tinyurl.com/y993p3js
Tag: Article, Law, UN