การดับเพลิงที่เกิดจาก พลาสติก ในสถานประกอบการจัดอยู่ในประเภทที่ซับซ้อน เนื่องจากพลาสติกหลายชนิดเป็นเชื้อเพลิงประเภทของแข็ง (Class A) แต่เมื่อหลอมละลายจะกลายเป็นของเหลวที่ติดไฟได้ (Class B) และมักเกิดควันหนาแน่นมาก
🔥 การดับเพลิงพลาสติก (Class A & B Risk)
พลาสติกส่วนใหญ่จัดอยู่ใน เพลิงประเภท A (Class A) คือไฟที่เกิดจากวัสดุที่เป็นของแข็งทั่วไป เช่น ไม้ กระดาษ ผ้า อย่างไรก็ตาม วัสดุพลาสติกมีคุณสมบัติพิเศษที่ต้องระวัง:
1. ลักษณะเฉพาะของไฟพลาสติก
หลอมละลายและไหล (Melting and Flowing): พลาสติกหลายชนิด (เช่น โพลีเอทิลีน, โพลีโพรพิลีน) จะหลอมละลายเมื่อได้รับความร้อนและไหลออกไปได้ ทำให้ไฟลุกลามเหมือนไฟประเภท B (ของเหลวไวไฟ)
ควันและก๊าซพิษ (Smoke and Toxic Fumes): การเผาไหม้ของพลาสติกมักจะทำให้เกิดควันสีดำหนาแน่นและก๊าซพิษที่เป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจอย่างร้ายแรง ทำให้การอพยพและการเข้าถึงจุดเกิดเหตุเป็นไปได้ยาก
ความร้อนสูง: พลาสติกบางชนิด โดยเฉพาะที่ใช้ในอุตสาหกรรม มีค่าความร้อนสูงมาก ทำให้ไฟรุนแรงและดับยาก
2. สารดับเพลิงที่เหมาะสมและการประยุกต์ใช้
การเลือกใช้ถังดับเพลิงควรพิจารณาตามขนาดของไฟและคุณสมบัติของพลาสติก:
สถานการณ์
สารดับเพลิงที่เหมาะสม
หลักการทำงาน
ไฟขั้นต้น (Class A) (ยังไม่ลุกลาม/ไม่หลอมละลายมาก)
น้ำ (Water), สารดับเพลิงชนิดโฟม AFFF Foam, AR-FFF หรือ ผงเคมีแห้ง (ABC Dry Chemical) ทำความเย็น (Cooling) เพื่อลดอุณหภูมิของเชื้อเพลิงที่เป็นของแข็งให้ต่ำกว่าจุดติดไฟ
ไฟที่เริ่มหลอมละลาย/คลังขนาดใหญ่ (Class B Risk)
สารดับเพลิงชนิดโฟม (Foam Extinguishers)
การตัดออกซิเจน (Smothering) โฟมจะสร้างชั้นปกคลุมผิวหน้าของพลาสติกที่หลอมเหลว ป้องกันไม่ให้ออกซิเจนเข้าไปทำปฏิกิริยา
ข้อควรระวังในการใช้น้ำ:
ถ้าไฟเกิดในกองพลาสติกสูง ๆ และมีการหลอมละลาย การใช้น้ำฉีดในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำให้พลาสติกที่หลอมร้อนไหลออกมาตามน้ำ และกระจายไฟไปยังพื้นที่อื่นได้ (Fire Spread).
ควรใช้น้ำในรูปแบบ ละอองฝอย (Mist) หรือ ฉีดส่าย เพื่อทำความเย็นอย่างต่อเนื่องแทนการฉีดแรงอัดใส่โดยตรง
3. ข้อปฏิบัติเพิ่มเติมในพื้นที่เก็บพลาสติก
การระบายอากาศ: ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าพื้นที่จัดเก็บมีระบบระบายอากาศที่ดี เพื่อลดการสะสมความร้อนและก๊าซที่ติดไฟได้
การจัดเก็บ: ควรจัดเก็บพลาสติกโดยมีการ แยกกอง (Stack Separation) และ จัดเรียงตามความสูง ที่เหมาะสม เพื่อจำกัดปริมาณเชื้อเพลิง และป้องกันไฟลามอย่างรวดเร็ว
PPE สำหรับทีมดับเพลิง: บุคลากรที่รับผิดชอบการดับเพลิงต้องสวมใส่ เครื่องช่วยหายใจ (SCBA) และอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลครบชุดเสมอเมื่อต้องเข้าพื้นที่ที่มีการเผาไหม้พลาสติก เพื่อป้องกันการสูดดมควันและก๊าซพิษ
ระบบ Sprinkler: คลังสินค้าที่เก็บพลาสติกควรติดตั้ง ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ (Sprinkler System) ที่มีความหนาแน่นและแรงดันเหมาะสมกับระดับอันตรายของพลาสติกที่จัดเก็บ