Wat is stress?

Stress is een gezonde reactie op een ongezonde/bedreigende situatie. Je lichaam wordt in een staat gebracht waarin het kan vluchten, vechten of bevriezen, om zo de dreiging af te wenden. De zogenaamde 'fight'-'flight'-'freeze'.

Hoe herken je stress?

Stress gaat gepaard met een aantal lichamelijke reacties. Zo worden bepaalde delen in je reptielenbrein (de amygdala) geactiveerd bij een dreiging of gevaar. Daardoor komen stress-hormonen vrij (adrenaline, noradrenaline), die je lichaam in staat stellen om te vechten of te vluchten.

Je spieren spannen op, je hartritme versnelt, je ademhaling verhoogt, je begint te zweten. Als je bovendien langere tijd stress ervaart, komen daar nog andere klachten bij. Je kan je bijvoorbeeld moeilijk ontspannen, slaapt slechter (in/door), blijft hangen in bepaalde gedachten, kan je moeilijker concentreren, reageert emotioneler enz.

Wil je weten of jij stress-klachten hebt? Check de meest voorkomende spanningsklachten hier.

Wanneer wordt stress ongezond?

In deze tijd is stress vaak een reactie op een situatie die op zich niet levensbedreigend is, maar subtieler. Denken we maar aan de hoge eisen van onze maatschappij en de combinatie werk-gezin, met veel burnouts tot gevolg. Of nu, door de corona-crisis. Ook die veroorzaakt bij heel wat mensen stress, omdat we niet weten wat er op ons afkomt, en hoe lang dit nog zal duren. Bovendien hebben we geen controle op de situatie.

Je lichaam reageert ook op deze stress-factoren. Als dat te lang duurt, krijg je spanningsklachten die wegen op je dagelijks welzijn. Want als klachten te lang duren, en/of niet in verhouding staan tot de dreiging, gaan ze je lichaam én geest aantasten. Dan wordt stress contraproductief. En is het tijd om er iets aan te doen.

Je kan alvast zelf aan de slag met deze tools.

Stress heeft een natuurlijke functie om ons te beschermen tegen gevaar, en kan dus nuttig zijn. Een gezonde portie stress is ook helemaal niet zo erg. Maar we moeten natuurlijk niet overdrijven. Wanneer bereiken we onze stress-limiet dan? Elke Van Hoof, klinisch psycholoog, biedt je een antwoord in dit filmpje van de Universiteit van Vlaanderen.