ขับเคลื่อนบูรณาการส่งเสริมอนุรักษ์จ้ดการรทรัพยกรน้ำชุมชน

โครงสร้างพื้นฐาน บ้านไทรงามบ้านไทรงามบ้านไทรงาบ้านไทรงามบ้านไทรงามบ้านไทรงามบ้านไทรงาบ้านไทรงาม

ชื่อโครงการ:

(เป็นแนวทางจัดทำเป็น แผนพัฒนาแม่บท2561-2566 เพื่อเชื่อมโยงทุกโครงการโดยต้องการแสดงเห็นเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน สามารถสัมผ้สใช้ประโยชน์ร่วมกัน และรวมก้นรักษาร่วทได้ทุกภาคส่วนทั้งในภาคปฏิบัติและภาคทฤษฎีหรือโครงสร้างเอกสารทั้งในระบบ compicter onlein)

ขัยเคลื่อนบูรณาการส่งเสริมอนุรักษ์บริหารจัดการทรัพย์พยากรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม

ชื่อ นายธนัฐชา เฉลยจรรยา

ชื่อหน่วยงานรับผิดชอบโครงการ : คณะกรรมการหมู่ เครือข่ายกองทุนเครือข่ายกองทุนกลุ่มอเครือข่ายกองทุนเครือข่ายกองทุนกลุ่มอองค์กรองค์กร

บ้านไทรงาม

หมู่ที่7 ชื่อถนน 5061 ตำบลระเริง อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา 30150

ภาพรวม

บทคัดย่อ

แผนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของ หมู่บ้านไทรงาม เป็นการ บูรณาการร่วมของคณะกรรมการ ทุกๆกลุ่ม, องค์กร,กองทุน และคณะกรรมการหมู่บ้านไทรงาม โดยใช้กองทุนที่จดทะเบียน ขึ้นเป็นนิติบุคคล แล้ว เป็นแกนหลักในการบูรณาการร่วมของคณะกรรมการ มี้งหมด7กองทุนหลัก ประกอบด้วยแผนพัฒนาหมู่บ้าน 2561-2564 ได้บรรจุใส่ใว้ในแผนพัฒนาหมู่บ้านนะดับโครงสร้างพื้นฐานฝห้เป็นกานพัฒนาต่อเนื่องและเชื่อมโยงเป็นฐานรากของหมู่บ้าน ในลำดับ ความต้องการชุมชน โดยอันดับแรก เพื่อพัฒนาให้เป็นพื้นฐานอันมั่นคงภายในระยะเวลา5 ปี2559. - 2564 ซึ่งหน่วยงานราชการตามภารกิจในด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ ซึ่งได้รับการวางแผนมาแล้ว ส่วนแผนพัฒนาระดับชุมชน บ้านไทรงาม เป็นแผนที่เสนอมาจากความต้องการของชุมชนในท้องถิ่น บทความนี้แสดงการจัดทำแผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของ บ้านไทรงามหมู่ที่7 ตำบลระเริง อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา โดยคณะกรรมการหมู่บ้าน ได้ตระหนักและเน้นการจัดทำแผนระดับชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมประชาคมขอมติของประชาชนในพื้นที่ และเมื่อได้แผนโครงการเป็นความต้องการของท้องถิ่น แล้วจึงนำมาพิจารณาร่วมกันในเดือนกุมภาพีนธุ์ ปี พ.ศ.2558

ปัญหาแหล่งน้ำ บ้านไทรงามเป็นหมู่บ้านต้นน้ำแต่ไม่มีที่เก็บกักน้ำใว้เนื่ิองจากปัญหาที่ดินไม่ใช่เอกสารสิทธิ์ ซึ่งหน่วยราชการใดจะกระทำโดยมิชอบมิได้ ต้องให้หน่วยที่รับผิดชอบบริหารจัดการเอง

เพื่อจัดทำเป็นแผนบริหารจัดการทรัพยากร สิ่งแวดล้อมแหล่งอนุรักษ์แหล่งน้ำ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ภัยแล้ง นำข้อมูลสภาพแวดล้อม ด้านทรัพยากร มาวิเคราะห์จุดอ่อนจุดแข็ง รวมกับข้อมูลแผนพัฒนาพื้นฐานเพื่อสู่เศรษฐกิจ สังคม ชุมชน นโยบาย ต้องไม่กระทบสิ่งแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติ และ มี องค์ประกอบด้วย แผนดำเนินโครงการ

พันธุ์กิจ-วิสัยทัศน์

“ทรัพยากรน้ำยั่งยืน ชุมชนเป็นศูนย์กลาง บูรณาการข้อมูล สนับสนุนองค์ความรู้”

และกรอบความคิดตามวิสัยทัศน์ กำหนด

กลยุทธ์ ที่มุ่งเน้นใน

โครงการขับเคลื่อนการพัฒนาตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ ฐานรากชถมชน

ให้มีการพัฒนาบริหารทรัพยากรน้ำที่ยั่งยืน มีการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งมีการป้องกันความเสี่ยงอันเนื่องมาจากน้ำ โดยยึดชุมชนเป็นศูนย์กลาง มีส่วนร่วมให้ข้อมูล วางแผน และแก้ปัญหา พร้อมทั้งมีการบูรณาการข้อมูล มีความร่วมมือกับทุกภาคส่วน ภายใต้การสนับสนุนองค์ความรู้ผ่านระบบฐานข้อมูลสารสนเทศ

คำสำคัญ : แผนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ, กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน, ชุมชนเป็นศูนย์กลาง และแผนระดับชุมชน

ความเป็นมา

ได้กำหนดให้มีแผนรวมการอนุรักษ์พัฒนาทรัพยากรน้ำ โดยคณะกรรมการ หมู่บ้าน เป็นผู้ดำเนินโครงการโดยกระบวนการมีส่วนร่วมจัดทำแผนในระดับหมู่บ้าน สู่การจัดทำแผนการอนุรักษ์พัฒนาทรัพยากรน้ำในระดับตำบล และไปสู่การจัดทำแผนในระดับอำเภอ ก่อนจะนำมาสังเคราะห์เป็นแผนพัฒนาทรัพยากรน้ำ ที่มีการต่อเนื่องเชื่อมโยง โดยพิจารณาทั้งกรณีเป็นพื้นที่ ป่า แหล่งน้ำและพื้นที่ในเขตการปกครอง ที่มีเขตินุรักและรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่มีประสิทธิภาพ และบรรลุผลที่ต้องการยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวบ้านไทรงาม รวมถึงให้มีการสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้สังคมได้ใช้ประโยชน์จากน้ำร่วมกันอย่างยั่งยืน

เป้าหมาย

1.1 วัตถุประสงค์

โครงการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำจังหวัดเชียงใหม่ โดยพิจารณาทั้งกรณีเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำและพื้นที่เขตการปกครอง กำหนดวัตถุประสงค์ไว้ ดังนี้

จัดทำแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน สำหรับเป็นแนวทางในการบริหารจัดการและกำหนดทิศทางของการพัฒนาทรัพยากรน้ำของหมู่บ้านไทรงาม โดยมีข้อมูลในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และบูรณาการสู่แผนการอนุรักษ์บริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน ของบ้านไทรงาม

สร้างเครือข่ายการบริหารจัดการน้ำร่วมกันในระดับพื้นที่ ไกล้เคียง โดยกระดับเชื่อมโยงการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ตั้งแต่ระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ

พัฒนาระบบฐานข้อมูลทรัพยากรน้ำชุมชน ของบ้านไทรงาม เพื่อรองรับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน และสนองตอบความต้องการทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ

ข้อกำหนด ข้อตกลงร่วมกัน

1.2 ขอบเขตของงานและกิจกรรม

กำหนดพื้นที่ศึกษาโครงการครอบคลุม ตามเขตการปกครอง เขตอนุรักษ์รักษพันธุ์สัตว์ป่า ตำบล อำเภอ และครอบคลุมพื้นที่ โดยลักษณะของโครงการจำแนกเป็น 3 กิจกรรมหลักดังนี้

กิจกรรมที่ 1 การพัฒนาเครือข่ายการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนบ้านไทรงาม ในพื้นที่ จัดประชุมบูรณาการร่วม 1 ครั้งและระดับหมู่บ้านเป็นประจำทุก ครั้ง ฝนการประชุมประจำเดือนของหมู่บ้าน เพื่อชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน วัตถุประสงค์และเป้าหมาย รับฟังข้อเสนอแนะ รวมทั้งการประสานงานในการทำแผน

กิจกรรมที่ 2 การจัดทำแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนบ้านไทรงาม จัดทำแผนที่มีข้อมูลเชิงลึกผ่านกระบวนการที่มีส่วนร่วมในทุกระดับเขต พื้นที่ การปกครอง ตั้งแต่แผนระดับหมู่บ้าน และนำมารวบรวมเป็นแผนระดับตำบล ที่มีการตรวจสอบความซ้ำซ้อนและการทำประชาคม และรวมเป็นแผน แนวคิดสร้างพัฒนาหมู่ไทรงาม นำเสนอโครงการ ส่งเสริมการอนุรักษ์พัฒนาทรัพยกรน้ำชุมชน สู่ระดับอำเภอ ก่อนนำมาประชุมร่วมกันเพื่อ วิเคราะห์ศักยภาพและความเหมาะสมของโครงการเป็นแผนบริหารจัดการส่งเสริมการอนุรักษ์พัฒนาทรัพยกรน้ำชุมชน ระดับความสำคุญ

กิจกรรมที่ 3 การพัฒนาระบบฐานข้อมูลทรัพยากรน้ำชุมชน รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน นำมาจัดเก็บข้อมูลด้วยโปรแกรมด้านสารสนเทศภูมิศาสตร์ เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลต่างๆ โดยเป็นระบบที่สามารถรองรับข้อมูลเพิ่มเติมในอนาคต และสามารถนำไปปรับปรุงใช้งานผ่านระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต เพจ เว็บไซร์ ของหมู่บ้านไทรงาม ระบบดิทัล ได้ในภายหลัง

2. สถานการณ์และปัญหา

เกี่ยวกับ แผนและ โครงการ ส่งเสริมอนุรักษ์พัฒนาจ้ดการทรัพยกรน้ำชุมชน จากการลงพื้นที่สำรวจข้อมูล และการระดมความคิดเห็นจากชุมชน สามารถสรุปภาพรวมปัญหาด้าน น้ำ ได้ว่า ประชาชน ก็ยังขาดประสบกับปัญหาจากการใช้น้ำหลายประการ ทั้งการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค และการเกษตร แหล่งน้ำตื้นเขินชำรุด น้ำท่วม น้ำไม่มีคุณภาพ รวมถึงปัญหาน้ำเน่าเสียในเขตชุมชน ซึ่งสรุปปัญหาแต่ละด้านได้ดังนี้

พื้นที่เกษตรขยายตัวไปจนเกิน ศักยภาพของทรัพยากรน้ำชุมชน ในพื้นที่ โดยเฉพาะมีการเพาะปลูกที่มีการใช้น้ำในฤดูแล้งเพิ่มขึ้นเป็นปริมาณมาก

ปัญหาการขาดแคลนน้ำสะอาดเพื่ออุปโภคบริโภค โดยเฉพาะในพื้นที่ระดับหมู่บ้าน โดยมีการใช้ระบบประปาหมู่บ้านเพื่อการอุปโภคบริโภคยังไม่ครบถ้วนทุกหลังคาเรือนและได้มาตฐาน ซี่ง ระบบที่มีอยู่ยังมีปัญหาด้านคุณภาพของน้ำประปา

การขาดแคลนน้ำเพื่ออุปโภคหรือการเกษตรในฤดูแล้ง ทั้งพื้นที่การเกษตรนอกเขตและในเขตพื้นที่ ทั้งนี้เนื่องจากมีการใช้น้ำเป็นปริมาณมากในภาคการเกษตร การใช้น้ำอุปโภคในพื้นที่มีประสิทธิภาพต่ำ ขาดแหล่งเก็บกักน้ำ ที่สามารถ เก็บกักน้ำ ได้ตามความต้องการของประชาชน ช่วงส่วนเกินในฤดูฝน และขาดระบบการจัดสรรน้ำในกิจกรรมต่างๆ

สภาพน้ำใต้ดินส่วนใหญ่อยู่ในสภาพดี และบางพื้นที่ต้องมีมาตรการควบคุมการนำน้ำ ไปใช้เพื่อการเกษตรเกินจำนวนและศักยภาพน้ำในชุมชน มาตการควบคุมการประมง ในแหล่งเก็บกักน้ำ ของหมู่บ้าน

ปัญหา

ด้านคุณภาพน้ำในลำน้ำธรรมชาติ มีปัญหามากในเขตพื้นที่เ และไกล้เคียง

การบุกรุกลำน้ำธรรมชาติ ทางเดินของน้ำ ซึ่งเป็นสายน้ำหลัก ลำน้ำ หนอง บึง ตื้นเขินและแห้งแล้ง ทำให้เกิดปัญหากีดขวางการไหลของน้ำ ก่อให้เกิดปัญหาต่อเนื่องด้านน้ำและอื่นๆ เช่น ไหลออกนอกสายทางเดินของน้ำ ทำให้เกิดน้ำท่วม การกัดเซาะและการพังทลายของดิน และเป็นการทำลายพื้นที่ชุ่มน้ำ

. การมีส่วนร่วมพัฒนาเครือข่ายและจัดทำแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม

วิสัยทัศน์ของแผนพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำชุมชม บ้านไทรงาม หมู่ที่7 ตำบลระเริง อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา กำหนดให้ “อ่างเก็บน้ำป่าชุมขนบ้านไทรงาม เป็นทรัพย์กรน้ำชุมชน ที่ยั่งยืน เป็นศูนย์กลาง บูรณาการข้อมูล สนับสนุนองค์ความรู้” โดยมุ่งเน้นให้ ประชาชน ในชุมชนมีส่วนร่วมในการรักษา ให้ข้อมูล วางแผนและแก้ไขปัญหา การดำเนินการจึงกำหนดให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วม

4. ผลการวิเคราะห์สภาวะแวดล้อมและแนวทางของแผน

การจัดทำแผนพัฒนาและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำจังหวัดเชียงใหม่ ได้มุ่งเน้นที่กลยุทธ์การมีส่วนร่วมของชุมชนทุกหมู่บ้านของจังหวัดเป็นกลยุทธ์หลัก โดยมีการรวบรวมปัญหาความต้องการด้านทรัพยากรน้ำและแผนโครงการที่เสนอโดยชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นำข้อมูลมาวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้านทรัพยากรน้ำของจังหวัด ประกอบกับศึกษาข้อมูลแผนพัฒนาเศรษฐกิจสังคมแห่งชาติ นโยบายทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และพันธกิจจังหวัดเชียงใหม่ มาจัดทำเป็นวิสัยทัศน์และกรอบกลยุทธ์ของแผนที่จัดทำขึ้น

4.1 การวิเคราะห์สภาวะแวดล้อม

การวิเคราะห์สภาวะแวดล้อมด้านทรัพยากรน้ำของ บ้านไทรงามหมู่ที่7 ตำบลระเริง อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา ในภาพรวม มีดังนี้

จุดแข็ง (Strengths)

4.2 วิสัยทัศน์และพันธกิจของ โครงการ ส่งเสริมอนุรักษ์พัฒนาจ้ดการทรัพยกรน้ำชุมชน

การพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน

จุดแข็งของการจัดทำแผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนบ้านไทรงาม คือไม่เพียงวิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงข้อมูลและนโยบายจากบนลงล่าง แต่มาจากภาคส่วนประชาชนและองค์กรท้องถิ่นจากล่างขึ้นบนด้วย ที่ได้มีการจัดกิจกรรมเครือข่ายและการประชุมประชาคมจัดทำแผนในทุกระดับ รวมทั้งจากข้อมูลสถานการณ์ปัญหาทรัพยากรน้ำด้านต่างๆ ได้นำมาจัดทำเป็นวิสัยทัศน์ และพันธกิจ เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้สอดคล้องกับความต้องการ ดังนี้

วิสัยทัศน์

ของ โครงการ ส่งเสริมอนุรักษ์พัฒนาจ้ดการทรัพยกรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม

“ภายใน 5 ปี มีการบริหารทรัพยากรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม ที่ยั่งยืนขึ้น โดยมีการอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งมีการป้องกันความเสี่ยงอันเนื่องมาจากน้ำ โดยที่ยึดชุมชนเป็นศูนย์กลาง มีส่วนร่วมให้ข้อมูล วางแผน และแก้ปัญหา พร้อมทั้ง มีการบูรณาการข้อมูล มีความร่วมมือกับทุกภาคส่วน ภายใต้การสนับสนุนองค์ความรู้ โดยพัฒนาและใช้ระบบฐานข้อมูล”

พันธกิจ

ของโครงการ ส่งเสริมอนุรักษ์พัฒนาจ้ดการทรัพยกรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม

พัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำอย่างบูรณา การตามเขตการปกครอง โดยที่ยึดชุมชนเป็นศูนย์กลาง มีส่วนร่วมให้ข้อมูล วางแผน และแก้ปัญหา โดยสนับสนุนองค์ความรู้และข้อมูลต่อชุมชน เพื่อนำมาซึ่ง ทรัพยากรน้ำที่ยังยืนและการอยู่ดีมีสุขของประชาชน”

มาตการควบคุม กรอบแนวทางการบริหารจัดการ

การวางแผนบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ ได้มีการจัดทำแผนรวมการบริหารจัดการน้ำโดยหน่วยงานตามภารกิจ อาทิ โครงการบรรเทาอุทกภัยและการขาดส่วนโครงการปรับปรุงจะแยกเป็นประเภทแคลนน้ำในพื้นที่ื โครงการจัดทำแผนรวมการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ โครงการศึกษาวางระบบและติดตั้งระบบโทรมาตร เพื่อการพยากรณ์น้ำและเตือนภัย เป็นต้น โดยการวิเคราะห์สถานการณ์น้ำในระบบลุ่มน้ำและศึกษาสมดุลน้ำในโครงการข้างต้น จึงเป็นการศึกษาจากลุ่มน้ำสาขาหลัก โดยโครงการที่ใช้ในการพิจารณาสมดุลน้ำจะเป็นโครงการขนาดกลางและใหญ่ ผลลัพธ์ที่ได้จึงเป็นการแสดงเป็นภาพรวมของสถานการณ์น้ำ ได้แก่ ความต้องการน้ำและการขาดแคลนของพื้นที่.ซึ่งเป็นประโยชน์ในการวางแผนการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่หลักอย่างเป็นภาพรวม

ส่วนการพิจารณาการบริหารจัดการน้ำในระดับชุมชนหรือท้องถิ่น โดยใช้ผลลัพธ์จากการประเมินสถานการณ์น้ำ บนพื้นฐานความต้องการและการขาดแคลนน้ำโดยภาพรวมเป็นรายลุ่มน้ำสาขาหลักดังกล่าวข้างต้นนั้น ไม่สามารถสะท้อนความเป็นจริงในพื้นที่ชุมชนได้ครบถ้วน เนื่องจากชุมชนที่อยู่ในพื้นที่และไกล้เคียง อาจไม่ได้รับประโยชน์กับปริมาณน้ำต้นทุนที่มีในภาพรวม ยกตัวอย่างเช่น การประเมินสถานการณ์น้ำ พบว่าในภาพรวมไม่มีการขาดแคลนน้ำ และยังมีปริมาณน้ำเหลือเกินความต้องการ ยังสามารถผันน้ำไปให้ลุ่มน้ำกวงได้อีกด้วย แต่ในสภาพเป็นจริงในพื้นที่บางหมู่บ้านของตำบลระเริง อำเภอพวังน้ำเขียว ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่9 กลับประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำ เนื่องจากยังไม่มีการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ ได้ดีพอ ทำให้การแก้ปัญหาดังกล่าวจำเป็นต้องมีการบริหารจัดการน้ำ พิจารณาเป็นแต่ละรายที่อยู่ในหมู่บ้าน ตำบลนั้น เพราะตามธรรมชาติน้ำที่เหลือจากช่วงดูฝน ในที่เก็บกักน้ำใว้ ก็ไม่สามารถนำมาเติมให้กับพื้นที่ข้างเคียงได้

การบริหารจัดการน้ำในระดับชุมชน โดยทำการแยกพื้นที่มรัพยกรน้ำจากธรรมชาติที่มีอิทธิพลในพื้นที่หมู่บ้านหรือตำบลนั้น จะทำให้ชุมชนสามารถวางแผนโครงการพัฒนาแหล่งน้ำที่ตอบสนองและแก้ไขปัญหาของชุมชนได้อย่างทั่วถึง การวางแผนด้านงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะมีเป้าหมายชัดเจนในการพัฒนาอย่างเป็นระบบมากขึ้น โดยใช้ข้อมูลเชิงพื้นที่ขององค์ความรู้และการมีส่วนร่วมของชุมชน เป็นฐานในการพิจารณาวางแผนพัฒนาจัดการทรัพยากรน้ำ

5. สาระสำคัญ

และผลของแผนโครงการ. ส่งเสริมอนุรักษ์พัฒนาจ้ดการทรัพยกรน้ำชุมชน บ้านไทรงาม พัฒนาทรัพยากรน้ำ แผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนบ้านไทรงาม เป็นการรวบรวมแผนพัฒนาทรัพยากรน้ำในระดับตำบลของหน่วยงานตามภารกิจ เช่น ของมูลหมู่บ้าน ท้องถิ่น องค์การบริหารตำบล เป็นต้น และแผนพัฒนาทรัพยากรน้ำชุมชนในระดับท้องถิ่นที่ได้จากการรวบรวมโครงการจากความต้องการของชุมชน โดยนำมาวิเคราะห์สมดุลน้ำและศักยภาพของโครงการพร้อมทั้งการจัดลำดับหรือเรียงความสำคัญของโครงการที่ผ่านการพิจารณาศักยภาพ ซึ่งใช้เกณฑ์คือ ความเหมาะสมของที่ตั้ง ความครบถ้วนชัดเจนของข้อมูล จำนวนครัวเรือนที่ได้รับประโยชน์ความสอดคล้องกับเป้าหมายของท้องถิ่นและความซ้ำซ้อนในการใช้ประโยชน์โครงการในพื้นที่

แผนโครงการในระดับของหน่วยงานภารกิจ ส่วนใหญ่เป็นแผนโครงการที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนในเขตพื้นที่โดยรวมเป็นโครงการขนาดกลางและขนาดเล็ก รวมถึงเป็นโครงการร่วมกันระหว่างฝ่ายบริหารและฝ่ายปกครอง เช่นโครงการที่ผ่านมา เป็นต้น ทั้งนี้พื้นที่ที่อยู่นอกเขตพื้นที่ ( ในเขตอนุรักษฯ)ที่ไม่ได้รับประโยชน์จากโครงการ จากองค์การบริหารส่่วนท้องถิ่น อบ.ต. หรือ ปกครอง ยังต้องอาศัยแผนโครงการขนาดเล็กที่ใช้บรรเทาแก้ไขปัญหาระดับหมู่บ้านหรือตำบล มาใช้แก้ปัญหาทรัพยากรน้ำของชุมชน โดยโครงการที่ท้องถิ่นเสนอมาแบ่งเป็นโครงการก่อสร้างและโครงการปรับปรุง โดยแผนโครงการก่อสร้างจะแยกประเภทเป็น อ่างเก็บน้ำ ฝายน้ำล้น ฝายต้นน้ำ ฝาย โครงการสูบน้ำ สระเก็บน้ำ บ่อบาดาล บ่อน้ำตื้น ประปาและอื่นๆ ส่วนโครงการปรับปรุงจะแยกเป็นประเภท ฟื้นฟู ขุดลอก ป้องกันการกัดเซาะ และป้องกัน ซึ่งแผนโครงการทั้งสองประเภทนำมาจัดกลุ่มเป็นโครงการ โครงการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร เช่น อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก ฝายน้ำล้น สระเก็บน้ำ และโครงการสูบน้ำพลังไฟฟ้า เป็นต้น

โครงการที่ใช้แก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค เช่น การเจาะบ่อบาดาล บ่อน้ำตื้น การพัฒนาระบบประปา เป็นต้น

โครงการแก้ไขปัญหาน้ำ เช่น การขุดลอกลำน้ำ การสร้างพนังกั้นน้ำ เป็นต้น

โครงการเพื่อปรับปรุงแหล่งน้ำและระบบส่งและกระจายน้ำ เช่นโครงการ ฝาย คอนกรีตคลอง น้ำ สร้างและปรับปรุง ฝาย เป็นต้น

โครงการแก้ไขปัญหาอื่นๆ เช่น การบำบัดน้ำเสีย การฟื้นฟูสภาพป่าไม้ เป็นต้น