Sranan
Vertel me van de man, die je vroeger was.
O, dat is een lang verhaal.
Dat maakt niets uit, ik heb de tijd.
De man die ik vroeger was, was een gewone man. Hij heeft helemaal niets bijzonders gedaan, tenminste niet iets dat de moeite waard is om over te vertellen.
Je praat over hem, alsof het iemand anders is. Ja, en zo wil ik het ook het liefst houden. Waarom wil je niet over jezelf praten?
Dat is nooit goed.
Waarom niet?
Als iemand iets over zichzelf zegt, dat voor hem niet gunstig is, dan ziet men dat als een schuldbekentenis, zegt hij iets dat gunstig is voor hemzelf, dan wordt dat gezien als verdediging. Ook al zou hij zichzelf objectief en eerlijk beschrijven, het zal altijd worden gezien als subjectief en niet oprecht. Daar valt niet aan te ontkomen. Daarom is het niet goed om over jezelf te praten.
Is het dan eerlijk en oprecht om over jezelf te praten, alsof je iemand anders bent?
Ja, dat is de enige manier om tot een eerlijke beoordeling van jezelf te komen. Als je in plaats van over mij praat over hem, kun je afstand nemen en al naar gelang wat de man verdient een goeie of slechte beoordeling van hem geven.
Mijn nieuwe huis is heel mooi. Het is een oud vakwerkhuis, met een poort en een binnenplaats. Van binnen modern ingericht. Je wou graag weten hoe het met mijn burgerlijke staat gesteld is. Wees gerust. Ik ben niet getrouwd en woon niet samen.
Het was met nieuwjaar. Het sneeuwde. Spring maar achterop, zei ik. Jobin zat achter op de fiets, haar armen om mijn middel geklemd. Een glorieus moment. Ze schaterlachte. Samen fietsen in de sneeuw.
Ik remde af bij een café aan de Tudderenderweg. Jobin wilde van de fiets springen, ze dacht misschien, dat ik naar het café wilde om er lekker een wijntje of een kopje koffie te gaan drinken, maar ik begon ineens hevig op de pedalen te trappen. Ik riep: Goed vasthouden. Jobin klemde haar armen nog steviger dan ze al deed om mijn middel. Het gekke was, dat de fiets niet naar voren schoot, maar zijn voorwiel ophief, als een steigerend paard, daarna kwam ook zijn achterwiel los van de aarde. De fiets steeg op.
Door een mens aangedreven vliegende fiets. Sneeuwvogel. Je denkt misschien: dat heb ik al eens gehoord; ja, een door een mens aangedreven vliegtuig, dat wel; daarvan zijn veel variaties met succes gebouwd en gevlogen. Deze vliegtuigen werden alle aangedreven door middel van een propeller. Het unieke van deze fiets was echter, dat hij voortstuwing verkreeg door middel van het klapwieken van de vleugels, zoals een vogel dat doet. De overbrenging van de trapbeweging van de fietser naar klapwiekende vleugels. Dit vliegtuig kon zelfstandig starten, hoogte winnen en vooral luchtwaardig zijn. Als je luchtwaardig bent kan je immers de thermiek op gaan zoeken zoals iedere vogel dat doet. Luchtfietserij.
Ik heb Jobin iets meer dan twintig jaar geleden ontmoet. Het was een heftige relatie, die mijn hele leven omver heeft gegooid. Het is eigenlijk ook nooit overgegaan. Toch is het nooit tot een vereniging gekomen, omdat zij gebonden was aan haar eigen man. Ik was toen zelf ook bezig met afscheid nemen van mijn eigen vrouw, een moeizaam proces. Soms zag ik Jobin terug, en dan bleek telkens weer dat de oude wond niet genezen was. Het verlangen was er nog steeds, ook bij mij, maar de belemmeringen waren ook niet weg. Dus er veranderde niets. Tot zij me zo'n twintig jaar later onverwacht op een zondagmiddag opzocht en me in verleiding bracht. Ik liet me ook verleiden, tot mijn eigen verbazing, want ik was toen eigenlijk al zo'n zes jaar alleen. Na Jobin had ik nog twee relaties gehad, met de tweede was ik zelfs hertrouwd, en na het mislukken van beide was ik een beetje moe geworden van mijn liefdesleven. Ik dacht: dit hoeft niet meer. Jobin bleef die zondag tot drie uur 's nachts bij me. Ik weet nog dat ze zei: Hier heb ik twintig jaar op gewacht. Ik kon dat bijna niet geloven. Ik kon haar de kroon op het verlangen niet geven. Ik voelde ineens weer dat de toestand nog net zo was als twintig jaar geleden. Zij was nog steeds gebonden. Ik begon daarover te praten, maar ze wilde het niet horen en ging kwaad weg.
Jobin kwam vroeger wel eens op bezoek in het huis waar ik met Elena woonde. Toen we eens na een van die bezoeken over Jobin aan het praten waren, zei ze plotseling: Dat is je ware vrouw. Ik heb vaak aan die uitspraak gedacht. Als het waar is, wat ze zei, dan heb
ik eigenlijk een tragisch leven. Ik heb dan wel de ware vrouw gevonden, maar mijn leven niet met haar gedeeld.
Mijn herinneringen aan de periode vanaf '82 zijn misschien wat anders gekleurd dan die van Jobin. Als ik aan Jobin denk, denk ik vooral aan '84 en de tijd daarna. Ik heb me afgevraagd wat nou het eerste is geweest, dat ik me van Jobin herinner. Ik denk dat het dit was. We stonden voor café Limbourg op de markt te praten. Ik weet niet meer waar dat gesprek over ging. Ik denk dat ik toen voor het eerst Jobin ben gaan zien met nieuwe ogen. Dit is misschien in '82 gebeurd.
Ik ben in die tijd begonnen met het schrijven van een boek. Het bestond uit versjes, die voor een groot deel betrekking hadden op mijn ervaringen met Jobin. Ik heb van dat boek nooit een goed geheel kunnen maken. Toch zijn die ervaringen, hoe kortstondig ze ook waren, bepalend geworden voor de rest van mijn leven. Het waren ervaringen van hartstocht.
De tijd tussen '82 en '84 staat niet zo helder in mijn geheugen, tenminste wat Jobin betreft. Ik herinner me wel bepaalde voorvallen, maar ik herinner me niet zo goed wat er toen gebeurd is.
Ik herinner me heel duidelijk het moment, dat Jobin op een papiertje schreef: Mi feni wan lobi na baanti ini. Ze zette haar naam eronder en streepte die vervolgens door. Ik weet niet meer zo goed wanneer dat gebeurd is, ik denk in '84.
Op 29 maart hadden we een gesprek buiten voor het gebouw van wat toen de Katholieke Leergangen heette. Ze zei toen: Een groot kruis. Ze doelde op het leven dat ze toen had. Ik antwoordde: Niet is niet nooit. Het was een soort afwijzing, maar ik hield de deur toch op een kier. Ik voelde me daarna rot. Diezelfde dag was Mieke jarig. Doordat ik zo lang met Jobin had staan praten, kwam ik te laat op het feest. Mieke was kwaad. In de dagen die daarop volgden raakte ik steeds verder van haar vervreemd.
Waarom maakt het geloof dat je je schuldig voelt? Ik heb dit nooit zo goed begrepen. Die echtscheiding zat er al lang aan te komen, al voordat ik jou kende. Het had niks met jou te maken. Bovendien was de scheiding goed, omdat het een slecht huwelijk was. De scheiding bracht tenminste mij terug bij de waarheid (waarachtigheid).
Misschien hebben de paden van Job en Jobin elkaar op het verkeerde moment gekruist. Ze waren beiden bezig met hun eigen leven. Job heeft daarna verschillende keren geprobeerd zich bij een ander aan te sluiten, steeds vergeefs. Ook is hij vaak alleen geweest. Het leven van Jobin verliep heel anders. Even leek het alsof ze voor elkaar bestemd waren, maar dat kwam niet uit.
Ik heb dit jaar iets meegemaakt, dat dit weer in mij wakker heeft gemaakt, een gevoel van hartstocht voor Netza, een zeer jonge vrouw. Ik weet hoe Jobin reageert, als ze merkt dat er iemand anders in mijn leven is, dus ik heb haar dit tot nu toe niet verteld. Ik wil nu niet te veel over die jonge vrouw schrijven, behalve dit: ik wil dat je dit weet. Ik houd van de waarheid, en ik voelde dat ik als dit zou verzwijgen, niet waarachtig zou
zijn. Ik wil er niet zo veel over vertellen. Het is allemaal heel erg vers en ik weet niet of het lang blijft. Misschien kom ik er later nog eens op terug.
Ik heb over Netza verteld, omdat ik waarachtig wil zijn. Maar er is meer. Misschien is wat Job met Netza heeft meegemaakt een voorbijgaande geschiedenis, een les waarvan hij iets kan leren. Het is een soort les over wat hij heeft meegemaakt met Jobin (een liefdesverhaal waarin de liefde het aflegt tegen andere overwegingen). Wat is waarachtigheid? Het is liefde tonen, haar niet onder de toonbank leggen.
Heel zijn leven is Job op zoek geweest naar zijn vrouw. Hij wist niet wie het was. Hij dacht, dat het Jobin was, en hij heeft die gedachte nog steeds, maar nee, zo is het niet, ze is andermans vrouw. En dat heeft hij nu weer meegemaakt met Netza. Niet dat hij ernaar op zoek is geweest. Het overkwam hem en voordat hij het wist raakte hij erin verstrikt. Niemand weet hoe dit zal eindigen.
Wat is een goed moment? Precies het goeie moment. Misschien komt dit moment. Volgens Jobin: nog in dit leven.
Een goed slaapwaakritme is heel belangrijk voor een mens. Ik slaap zelf meestal goed, maar soms niet. Voorzover ik heb kunnen nagaan, zijn de belangrijkste oorzaken van slapeloosheid: onopgeloste zaken en onbevredigde lusten. De eenvoudigste oplossing zou zijn: direct oplossen en bevredigen, maar helaas, dat gaat niet altijd. Een manier om onopgeloste zaken van je af te zetten, is de volgende redenering. Ik heb dit vaker met succes toegepast. Ik bedenk dan dat ik vanwege het late uur toch niets meer kan doen aan het probleem waar ik dan mee zit (meestal iets dat me geraakt of gekwetst heeft). De halve wereld slaapt en de andere helft ligt wakker om een soortgelijke reden als ikzelf. Dus dan is het maar het beste het probleem zo te laten zoals het is (net zoals je een vuil overhemd niet altijd meteen kunt wassen, het ligt een tijd in de wasmand). Die problemen die ons wakker kunnen houden zijn inderdaad als vuile overhemden. Je kunt niet voortdurend bezig zijn die dingen te wassen. Het is natuurlijk wel goed, als je iemand hebt die je op ongeschikte tijden kan opbellen of op een andere manier kan benaderen. Ik heb dit geluk wel eens gehad. Een luisterend oor van die persoon was soms al genoeg om de scherpte van het probleem af te halen, en een beetje gerustgesteld in te slapen. De persoon hoefde het probleem niet op te lossen.
Wat eerlijkheid en waarachtigheid betreft, daarvoor geldt eigenlijk hetzelfde. Dit is niet altijd en tegenover iedereen op te brengen. De waarheid niet zeggen tegen je vijand is niet zo verkeerd als tegen je vriend liegen. Met andere woorden: hoe meer liefde, hoe meer waarheid (waarachtigheid). Helaas is het in de praktijk vaak net andersom.
Je zegt dat je de deur nu op een kiertje hebt gezet wat eerlijkheid betreft. Ik heb dit gemerkt. Ik vind je erg openhartig. Ik ga daardoor heel nieuwe kanten zien aan de dingen die vroeger gebeurd zijn. Ik ben hier erg blij mee.
Het heeft me altijd verbaasd, dat Jobin zo bezig was met de vrouwen die Job op zijn weg tegenkwam. Nu is dat weer zo, nu ik Netza ter sprake heb gebracht. Ik begrijp het wel. Hoewel Jobin niet leeft in de wereld van Job, houdt ze er toch een oogje op, misschien voor als ze in die wereld zou zijn, al of niet in de fantasie. Job heeft niet Jobin een familie om zich heen. Ook mist hij de daarbij behorende drukte. Hij leeft, ondanks het feit dat ook hij een familie heeft, als een vrijgezel. Hij was, zelfs als hij leefde met een vrouw, een eenling. Jobin kon hem in zijn wereld ontmoeten, maar het omgekeerde gebeurde niet. Hij kwam niet in haar wereld.
Misschien heeft Job door Netza iets geleerd, dat hij zich onvoldoende bewust was. Wanneer een vrouw zich eenmaal in een eigen wereld heeft genesteld, zal zij dat niet meer zo gemakkelijk opgeven. Zelfs als dit een wereld is, waarin zij zich niet gelukkig voelt, zal zij toch geneigd zijn daarin te blijven. In die wereld voelt zij zich geborgen. Geen enkele passie of hartstocht is sterk genoeg om haar daaruit weg te halen.
Ik kan Jobin ook wel begrijpen, vooral door wat ik met Netza heb meegemaakt. Ik kan echter niet zo goed begrijpen, waarom het hart in deze situatie de klos is. De hartstocht wordt onderdrukt. Deze kan zich niet uiten. Ik zie, dat Jobin steun zoekt in het geloof. Dit kan helpen, maar ik wil haar toch eens op het volgende wijzen:
Uiteindelijk zal er een oordeel over ons leven geveld worden. Dan zal niet worden gevraagd: Ben je hem altijd trouw gebleven? Maar: Van wie heb je het meeste gehouden? Hoeveel heb je daarvoor over gehad? Maar nee, zo eenvoudig is het niet. Het gaat niet alleen om die man, maar om de hele familie, de kinderen van Jobin en haar man. Voor Job is dit het moeilijkst. Hij staat er een beetje buiten. Hij heeft zelf zo'n geschiedenis meegemaakt. Zijn verdere leven laat zien wat er dan gebeurt. Hij is niet het midden van een familie en hij is nog steeds op zoek naar zijn vrouw. Daar staat tegenover, dat hij wel in waarheid kan leven.
Toen Jobin vorig jaar op bezoek kwam, was Job totaal verrast. Je zou kunnen zeggen, dat bezoek kwam precies op tijd, want Job voelde zich die dag wat eenzaam. Hij was nu al zo'n zes jaar alleen. Dat wilde hij toen zelf zo. Hij weerde het contact met vrouwen, als dit te intiem dreigde te worden, af. Die vrouwen begrepen dan niet waarom hij hen zo dichtbij had laten komen.
Maar die dag voelde hij zich anders. Zo alsof hij tot elk contact bereid was. En uitgerekend die dag belde Jobin aan bij de poort. Hij ging naar beneden om open te doen en zei toen hij haar zag: Dit had ik nou totaal niet verwacht. Het was zo'n drie uur in de middag. Ik kom nu, voordat een ander er met jou vandoor gaat, zei ze. Jobin bleef die dag tot de klok rond was gegaan. Ze begonnen na enige tijd met elkaar te vrijen, zo hevig en vurig als ze het nog nooit hadden gedaan. Job had dit al zo lang niet meer gedaan, dat hij eraan twijfelde of hij het nog wel kon. Hij was totaal niet voorbereid op dit moment. Ook kwamen oude gevoelens die hem vroeger in de weg gezeten hadden weer terug. Jobin was nog steeds bij haar man. Dit was weer zo'n bezoek dat volgens haar wil was gepland. Het moest geheim blijven en haar gewone leven niet verstoren. Door deze gedachten kwam Job weer uit zijn aanvankelijke trance terug. Hij begon erover te praten. Daardoor werd Jobin kwaad. Ik denk dat ze vooral kwaad was omdat hij een onvoldoende erectie kreeg, wat voor haar een duidelijk bewijs was dat hij niet door haar opgewonden werd. Ze zei: als ik weer eens kom, laat ik je de vier hoeken van de kamer zien. Job had eigenlijk het idee, dat hij die al gezien had, zo onstuimig was ze te werk gegaan. Ze weet helemaal niet hoe ze met mij moet omgaan, dacht hij. Ze gaat te voortvarend te werk. Ik raak helemaal onder haar verpletterd. Jobin vertrok vroeg in de morgen. En bel maar niet op, zei ze. Dat deed Job toch al bijna nooit, dus dat was een beetje vreemd.
Daarna werd Job een paar dagen een beetje verliefd op Jobin. Ze was voortdurend in zijn gedachten. Hij schreef in zijn dagboek: Jobin is back. Toch was hij ook teleurgesteld, dat het niet goed afgelopen was.
Een tijd later zag hij haar op straat voorbijkomen. Ze had een nieuw kapsel, aan de bovenkant kort als het haar van een Afrikaanse vrouw, maar aan de zijkant modern opgeknipt. Ze leek zo wel een beetje op Grace Jones. Zo is het precies goed, zei hij. Als ze dat kapsel heeft, is ze rebels, dacht hij later. Ze zei, dat ze nog op bezoek zou komen, maar hij wist niet of hij dat moest geloven.
Ik heb je verhaal (in 4 delen) over hoe Jobin de relatie met Job ziet pas nu na twaalf uur gelezen, omdat ik uit ben geweest. Ik wil er nu nog niet te veel op reageren. Ik vind het interessant hoe Jobin dit heeft gezien en ziet. Sommige dingen herken ik, andere zijn nieuw voor me. Jobin is heel duidelijk bezig haar wereld met de wereld van Job te vergelijken. En begrijp ik het goed? Ze is bezig zich een wereld zonder haar man voor te stellen. Ik wil het allemaal nog eens goed tot me laten doordringen en morgen er misschien op reageren. Misschien wil ik ook wel wat meer over de wereld van Job vertellen.
Wat zouden de verwachtingen van Job zijn met betrekking tot een ongestoorde relatie met Jobin? Ik denk dat Job in elk geval niet zo'n probleem heeft als Jobin: Hoe ziet het leven zonder puntje, puntje eruit? Bij puntje, puntje kan Job nu niet iemand invullen. Hij woont alleen in zijn huis. Er is ook geen familie om hem heen, althans niet in de mate waarin dit bij Jobin het geval is. Er zijn verschillen in cultuur, taalgebruik, muziek, en dergelijke. Job ziet nu helderder dan twintig jaar geleden, dat hij door een relatie met Jobin (in welke vorm dan ook) aan te gaan, haar pijn zal kunnen doen. Het zou breuken kunnen veroorzaken in wat nu nog heel is. Bovendien vraagt Job zich af of ze de moed zal hebben om zo'n grote stap te zetten.
Ik zou die relatie zo willen opbouwen dat de verloren jaren of verloren is het niet echt een bekroning krijgt die oneindig is, bericht Jobin. Deze zin is me erg goed bevallen. Ik denk dat het altijd de intentie van Job is geweest, dat hun relatie oneindig zou zijn. Hij heeft altijd gedacht, dat het zo'n relatie was. En dat is ook wat hij altijd heeft gewild.
Heel belangrijk is voor Jobin het moment dat ze aanduidt als de eerste keer. Ik begrijp wat ze bedoelt. Ze wil dit moment zo lang mogelijk uitstellen. Er hangt veel af van wat er op dat moment gebeurt (bijvoorbeeld samen gaan wonen of niet). Zo bouwt ze een bepaalde spanning op rondom dat moment. Hier weet ik eigenlijk niet zo veel over te zeggen. Ik weet dat die spanning niet zo goed op Job inwerkt. Hij heeft een onbewaakt moment nodig. En dan gaat dat vanzelf.
Ik vind het heel goed van Jobin, dat ze niet gaat scheiden vanwege een andere man. Job heeft zelf ook nooit zoiets gedaan. Hij heeft toch al wat ervaring met scheiden.
Dus als ik jou goed begrepen heb, gaat Jobin scheiden in haar 47ste jaar.
Ik heb in '84 eens een horoscoop laten maken. Daarin stond op 47 graden van mijn geboortejaar Venus (in het teken van de Vissen). Ik dacht daarom, dat in dat jaar iets belangrijks zou gebeuren in verband met een toekomstige vrouw. Dat is ook gebeurd. Ik ben in dat jaar getrouwd met mijn tweede vrouw. Het had ook iets met schoonheid te maken. In de uitleg, die bij de horoscoop werd gegeven, stond dat ik in dat jaar totale schoonheid zou tegenkomen.
Ik wou je nog wat vertellen wat betreft scheiding. Job heeft zoals je weet daar ervaring in. Het is een ernstige gebeurtenis, maar niet altijd zo ernstig dat er nooit wat te lachen valt. Toen Job voor de tweede keer ging scheiden van een vrouw, voelde hij zich daarna een beetje zo, wat lacherig. Hij had het nu voor het eerst in zijn leven over zijn ex-vrouw, dat deed hij vroeger nooit, hij had zich aangeleerd die vrouw bij haar voornaam te blijven noemen, nu vond hij dat begrip ex-vrouw dus wel goed, maar de moeilijkheid was natuurlijk, welke ex-vrouw, de eerste of de tweede?
Voor Job kwam de scheiding in beide gevallen min of meer onverwacht, niet zozeer de gedachte eraan, die was natuurlijk wel aanwezig, maar het moment waarop dit zou gaan gebeuren. Het was ook helemaal niet zo duidelijk wie het initiatief nam. Nu eens werkte de een dan weer de ander daaraan mee. De medewerking was bijna nooit vrijwillig. Bijna elke stap die in die richting werd gezet veroorzaakte verdriet. Scheiden is sterven. En rouwen. Na de scheiding kwam de herinnering aan de goeie dingen die gebeurd waren weer naar boven. Bovendien bleef het oorspronkelijke gevoel, de reden waarom ze naar elkaar toe getrokken werden, op de een of andere manier bestaan. De binding verdween door de scheiding niet, hoe groot de tegenzin tegen die binding ook was geworden.
Misschien heeft Job door de loop van zijn leven aan zijn moeder enkele vrouwen toegevoegd, die net zoals zijn moeder in zijn ziel wonen en op hem zijn blijven inwerken, ook lang nadat hij die vrouwen achter zich gelaten had.
Om een voorbeeld te noemen: Job gebruikt nu nog steeds baby-olie, omdat Sila ooit tegen hem heeft gezegd: wat goed is voor een baby is ook goed voor mij. Babyolie doet hem aan die vrouw denken. Het is inderdaad goeie olie, ik kan 'm je aanraden.
In Boxtel heb ik eens kokosnootolie gevraagd in een Surinaamse winkel. Ze hadden hem niet, maar de eigenares wilde wel wat olie voor me maken, uit echte kokosnoten. Ik ben er een paar keer voor moeten terugkomen, want iedere keer bleek weer dat de olie niet klaar was. Ik vond het niet erg, want ik ken de Surinaamse gemakkelijkheid, maar tenslotte was het dan toch gelukt.
Sila beweerde dat kokosolie goed was voor mannen om er hun eikel mee in te smeren. Ze had dit van een Antilliaanse man gehoord. Ik heb dit gecontroleerd. Het klopt. De olie blijft er langer op zitten dan bijvoorbeeld babyolie. Die man had misschien ook het probleem van veel mannen dat de eikel heel gevoelig is, als hij te droog is. Je kunt er ook spuug op doen, dat werkt heel goed, maar het droogt ook weer tamelijk snel op.
Ik wou je nog wat vertellen over enkele dromen (eigenlijk waakdromen, ingevingen bij het wakker worden) die ik heb gehad. Dat begon met het volgende: Eerste huwelijk, tweede huwelijk, derde huwelijk.
Zomaar een ingeving in de vroege morgen, opgeschreven en weer vergeten. Het had iets ongeloofwaardigs. Later toen ik de dromen in de computer ging schrijven kwam ik het weer tegen, en van toen af heb ik vaker hierover gedroomd. Gisteren kwam dit weer terug. Ik hoorde die stem die dan in me spreekt zeggen: Het derde huwelijk wordt gesloten in een put.
Het was zo'n gekke uitspraak, dat ik me afvroeg of ik hem wel moest opschrijven. Maar ik heb de ervaring dat je dat bij gekke uitspraken juist wel moet doen. Ik kreeg er ook een soort uitleg bij: Hier staat het (als je zegt: in de put). Ik voel dit huwelijk dus aan als bij het vorige huwelijk. Toch zul jij nog eens trouwen. Op twee manieren uitgelegd. Dus als je heel diep zit, ga je trouwen.
Je kunt dit dus op twee manieren uitleggen: in de put zitten (depressief zijn) en heel diep zitten (hierbij denk ik aan liefde).
Ik vond het vreemd, dat je de vriendschap met Job platonisch noemde. Volgens mij heeft Job dat nooit zo gezien of gevoeld. In feite heeft hij Jobin toen afgewezen, juist omdat zijn gevoelens niet platonisch waren.
Het was alleen onder die omstandigheden (Jobin was niet vrij) niet mogelijk voor hem om met die gevoelens iets te doen. Die gevoelens zijn trouwens altijd hetzelfde gebleven. Ze liggen als lava verborgen in een vulkaan. En als die omstandigheden zo blijven, zullen ze daar blijven liggen.
Heel vaak maken mannen en vrouwen door hun sexuele ontrouw kennis met aspecten van vriendschap. Hun sexuele escapades zijn niet zo oppervlakkig als ze soms lijken. Ze leren nieuwe gevoelens kennen, die ze in hun huwelijk misten. (Lang niet alle getrouwde mensen zijn elkaars vrienden).
Misschien zijn er vier waarden van liefde: de eerste is hartstocht en de drie andere zijn sex, zorg en vruchtbaarheid. Hartstocht is hiervan de grootste. Ik bedoel hier niet de hartstocht voor iets, dat bestaat ook, maar de hartstocht voor iemand. Het gekke is dat de hartstocht vaak niet samengaat met de andere drie. Dat is ook de reden waarom de hartstocht wordt gewantrouwd. Hartstocht ontregelt het bestaan van degene die eraan lijdt.
Job heeft dit twee keer in zijn leven meegemaakt, met Jobin en met Netza.
Een kenmerk van de hartstochtelijke liefde is oneindigheid. Er komt nooit een einde aan. Heel vaak was het moeilijk, zoals in het geval van Job, om die liefde in het openbaar te beleven. (Er waren andere mannen in het spel. Het was voor die vrouwen moeilijk dat andere leven los te laten, enzovoort). Er ontstonden geen vaste verbindingen op het terrein van sex, zorg of vruchtbaarheid, maar er was een band geschapen, die ondanks het gebrek aan die vastigheid niet meer kapot te krijgen was, zelfs niet als hij zelf die hartstochtelijke gevoelens verwaarloosde of trachtte te vergeten. Ze kwamen altijd weer terug.
Wat jouw rare droom betreft: je hebt in jouw leven, dat blijkt uit je verhaal over vriendschap en ook uit deze droom, vriendschap van vrouwen meegemaakt, die later mededingsters bleken te zijn.
Ik heb wel vaker gehoord, dat vrouwen die de een of andere band met dezelfde man hebben ook onderling contact hebben (en dat dit vaak sterke banden zijn). Ik heb dit eigenlijk nooit gehoord over mannen. Ik ken het zelf ook niet. Ik denk bij de zwarte vrouw aan een vrouw die 's morgens vroeg door de Putstraat liep op weg naar een man in een rode jas. Ik denk dat de vrouw in gedachten is. Ze denkt misschien aan een land dat ze achter zich heeft gelaten. Ze is gekleed alsof ze een koningin is. Ze is heel trots. In die kledij doet ze me ook denken aan haar voorouders van een ander continent (Afrika). Ze heeft die herinneringen aan een lang vervlogen tijd op de een of andere manier nog bij zich. De man waar ze naar toe gaat, heeft zich in een bepaalde periode van zijn leven zeer diep met deze vrouw bezig gehouden. Bij hem overheerste toen de rode kleur. De kleur van hartstocht en pijn. Hun levens hebben elkaar toen gekruist en sindsdien hebben ze elkaar niet echt uit het oog verloren, ook al kwamen ze niet tot vereniging.
Ik vind het fijn dat je een beetje sranan met me spreekt. Vroeger heb ik het willen leren, maar dit heeft zich niet verder ontwikkeld. Kibrie lobiewan vind ik mooi, en fayalobie ook. Slaap lekker. Ik heb geen slaapliedje, maar wel dit: bigie brasa.
Ik heb de Surinaamse woorden die je voor me hebt opgeschreven eens achter elkaar gezet. Oema, kankan-oema, kibrie lobiewang, tang boeng fayalobie, sa joe e doe? Het klinkt bijna al als een versje. Misschien er nog wat woordjes tussen zetten, en het is klaar.
Die bloem die vurige liefde heet, hoe ziet die eruit?
Hoe is dat geweest met Job en Jobin? Hoe is dat nu? De eerste vraag is nu misschien beantwoord. Ik zoek het antwoord op de tweede vraag.
Trouwens, ik geloof dat je je al aardig op je gemak begint te voelen, dat je me scheetje noemt.
Het was geloof ik in september '85 dat de moeder van Jobin op bezoek kwam. Ik zag Jobin met haar op het marktplein in Sittard. Ik ging naar een bloemenzaak en kocht een mooie witte roos om te laten bezorgen. Ik deed er ook een kaart bij:
Mevrouw, U bent hier op bezoek. Mag ik U deze roos aanbieden namens het Nederlandse volk?
Waarom een witte roos? Misschien kwam het doordat dit het eerste contact was dat hij met Jobin had, nadat hij haar een lange brief geschreven had, waarin hij op een omslachtige manier afscheid van haar had genomen. Later vertelde Jobin, dat net toen de brief arriveerde een glazen bol brak, die Job haar met Kerstmis had gegeven.
Bij dit nieuwe contact (op afstand, want hij zag haar alleen voorbijgaan) werd hij zich weer pijnlijk bewust van dat afscheid, en kwam het verlangen weer naar boven. Voor de moeder zou de witte roos een aangename maar onbegrijpelijke verrassing zijn. De boodschap was eigenlijk bedoeld voor de dochter.
Ik vond de uitleg die ik van de droom heb gegeven, zelf ook nogal confronterend. Het heeft ook een hele tijd geduurd voordat ik deze uitleg ontdekte. Ik weet dat Job vroeger toen hij met dat fameuze boek bezig was, Jobin als bruid zag, en als niets minder, en dat hij enorm teleurgesteld was, dat dit in de gedachte van Jobin niet bestond. Dit heeft toen uiteindelijk geleid tot het breken van dat glas.
Daarom was ik over die droom zo verbaasd. Uit die droom zou je kunnen afleiden, dat Jobin zich als zijn echtgenote ziet, tenminste zo is het in de denkwijze van Job. Ik bedoel hier niet zozeer, dat zij dat is, maar dat ze dat gevoel heeft. Het gevoel dat ze zijn echtgenote is, uit zich als het gevoel dat zij alleen recht op hem heeft. Ze gaan echter op een niet fysieke manier met elkaar om.
Volgens jou is, zoals je het zegt, een anderssoortige relatie tussen Job en Jobin niet mogelijk. Hoe kan een niet fysieke manier van met elkaar omgaan bij Jobin een gevoel van vreemdgaan opwekken, als bijvoorbeeld Job interesse toont voor een ander? Je zegt trouwens dat dit gevoel wederzijds bestaat.
Ik zie Jobin eigenlijk zo: ze heeft al die jaren die hartstocht gevoeld als het ware aan de rand van haar wereld. Dat is ook precies de plaats waar ze Job heeft neergezet: aan de rand van haar wereld. Ik denk dat Jobin bang is voor wat ze zou tegenkomen als ze ineens midden in de wereld van Job zou staan (niet even voor een dag en een nacht bijvoorbeeld op bezoek komen, maar blijven). Ik heb ook wel eens gedacht, dat Jobin alleen als ze in grote ellende zou verkeren, zo'n grote stap zou durven zetten. Job is dan wel al die jaren een favoriet van Jobin geweest, maar ze heeft niet zoveel van hem gehouden, dat ze die stap heeft gezet.
Vroeger, toen Job nog iets jonger was dan Jobin nu is, had hij een probleem met respect. De vrouw met wie hij toen getrouwd was, had tamelijk snel achter elkaar kortdurende contacten met vier mannen. Ze hield dat niet geheim. Ze praatte er met hem over. Hij gaf haar soms zelfs raad. Tenslotte in '84 leek het tot een breuk te komen. Job weigerde sexueel contact met haar. Volgens mij achteraf gezien de enige juiste daad. Hierdoor liet hij haar merken, dat er een grens was. Daarna probeerde zij de relatie te lijmen, onder andere met behulp van een vriendin en suggesties om professionele hulpverlening te zoeken. Job had het gevoel, dat zij de lieve vrede wilde bewaren. Hij had niet het gevoel, dat ze dat om hem deed. Hij kreeg het gevoel, dat hij, als hij zou toegeven, in zijn verdere leven een onwaarachtige relatie zou hebben. Dat was de voornaamste reden waarom hij de scheiding toestond en zelfs wenste. Door zo te handelen, kreeg hij het respect terug, dat hij in die relatie verloren had. Daarom geloof ik, dat er geen liefde kan zijn, als er niet eerst respect is. Liefde zonder hoogachting is waardeloos. Dat inzicht heb ik door de manier waarop dat huwelijk is afgelopen verworven.
Waarachtigheid is niet gemakkelijk, maar maakt wel gelukkig. Waarachtigheid is niet gemakkelijk: waarachtigheid kan voor Jobin kwetsend zijn, vooral als ze kwetsbaar is. Er is een oude wijsheid, dat het in zo’n geval beter is te zwijgen. Toch maakt Job het zichzelf lastig, door dat niet te doen. Hij heeft Jobin altijd de waarheid gezegd en zal dit blijven doen.
Waarachtigheid maakt gelukkig: natuurlijk maakt waarachtigheid Job gelukkig, want hierdoor kan hij in overeenstemming met zichzelf leven. Deze waarachtigheid, ook al kan ze Jobin pijn doen, maakt ook haar gelukkig, want hierdoor kan zij in overeenstemming met hem leven. Zonder waarachtigheid is deze overeenstemming er niet.
Naar mijn mening is een leugen erger dan een moord. Een moordenaar doodt alleen een ander mens, een leugenaar doodt de werkelijkheid.
Waarachtigheid is de rode draad in het leven van Job, de oorzaak van zijn mislukking en succes. Hij heeft zich nooit zo ongelukkig gevoeld als op die momenten dat hij niet waarachtig is geweest.
Er is een verandering in het leven van Job gekomen, waarover ik je eerder nog niet kon berichten. Job woont nu samen met Netza. Dit wou ik je nu dus wel berichten.
Ik heb jouw bericht over integriteit begrepen en zal doen wat je van me vraagt. Ik haal alles wat ik in de computer heb opgeslagen ervan afhalen en opslaan op een diskette die ik op een veilige plaats zal bewaren.
Overigens, jouw laatste berichten klinken alsof er geen tot weerziens meer is. Ik hoop dat niet. De dingen die wij met elkaar hebben gedeeld zijn er te waardevol voor.
Ik ken jou wel een beetje. Je wenste me de voorlaatste keer proficiat en gaf me ook nog een goeie raad: ga er nu wel echt voor hoor. En je voegde eraan toe: Je hebt wel recht op een beetje geluk. Daarna stuurde je me nog een bericht, waarin je me vroeg om zorgvuldig om te gaan met jouw mailtjes.
Het was alsof je een conclusie getrokken had. Job woont nu samen met een jonge vrouw en Jobin trekt zich op haar vertrouwde plekje terug. Overigens: Job woont nu weer alleen.
Ik ken jou goed, dus ik begrijp jouw reactie op mijn berichten over de jonge vrouw goed.
Ik wou je ook nog iets anders vertellen: mannen zijn niet allemaal hetzelfde. Vooral deze man niet. Ik probeer steeds eerlijk te zijn tegenover jou. Dus ik vertel jou over belangrijke veranderingen in mijn leven. Ook als de veranderingen zo snel komen als in de afgelopen tijd. Als je mij wispelturigheid zou verwijten, zou ik dat okee vinden.
Dit was voor mij een spannend voorjaar. Het is nog nooit zo spannend geweest. Wat de toekomst betreft, daar heb ik weinig zicht op.
Ik ben heel vereerd dat je mij een echte vriend en maatje noemt, maar doe het niet in de verleden tijd. Ik hoop dat ik dit voor jou kan blijven.
Wat Job betreft, ik wou eigenlijk niet meer te veel over hem zeggen, daarom heb ik ook een tijd gewacht met antwoord te geven op jouw laatste bericht. Ik vind jouw reactie overigens goed. Het gevoel dat alle deuren door dat bericht over dat samenwonen voor jou gesloten waren, was misschien terecht. Niet alle deuren weliswaar, en zeker ook geen enkele deur helemaal gesloten. De deur staat op een kier.
Overigens, zou je nog steeds willen, dat ik een fayalobi voor je schilder? Ik kan me herinneren dat je het daar over hebt gehad. Ik weet niet hoe de bloem er in het echt precies uitziet. Dat zou je me eens moeten laten zien. Ik zou dat sowieso graag willen weten, want ik zou dit thema ook voor mezelf wel willen schilderen.
Eerlijk zijn is soms een dankbaar werk. Ik had vandaag bij Victor in Heerlen tubes verf en een kwast gehaald, maar ontdekte bij thuiskomst dat ik nog drie andere tubes in mijn tas had. Ik had er niet meteen zin in om terug te gaan omdat het een beetje regende. Toen het droog was heb ik de tubes teruggebracht. Het zien van die blije gezichten vanwege de terugkomst van die totaal niet waardevolle tubes deed me goed. Bedankt voor de eerlijkheid, zei de man die me geholpen had.
Dat Job niet romantisch is, heeft niets te doen met zijn leeftijd, maar met de verhouding die hij met jou heeft. Dit is al heel lang zo, namelijk sinds Jobin haar leven als getrouwde vrouw heeft hervat. In de afgelopen tijd is Job opnieuw met haar in contact gekomen, maar de situatie is niet echt veranderd. Dus Job laat ook nu zijn hart niet zien.
Ik heb sinds je laatste (een beetje boze) bericht van 31 augustus geen bericht meer gestuurd. Ik kan er alleen maar dit op zeggen: Getrouwde vrouw is geen smoes van Job, maar de waarheid.
5 oktober 1981 is voor mij geen dag, die ik me speciaal herinner, maar voor mij begon ongeveer in die tijd het verhaal van Job en Jobin.
Ik ben blij, dat we weer contact hebben. Het was mijn schuld dat dit in augustus werd verbroken. Dat wil niet zeggen dat ik dat wou. Ik stel dit contact heel erg op prijs. Ik hoop, dat we het van nu af aan niet meer zullen kwijtraken.
Ik wil je het voorbeeld geven van Dante, de dichter van De goddelijke comedie. Hij was heel zijn leven verliefd op een enkele vrouw, Beatrice, maar op die liefde heeft hij nooit een antwoord gekregen, voorzover ik weet. Hij kon dus niets verwachten, en toch kende hij voortdurend het verlangen naar die ene vrouw. Ik weet heel zeker, dat hij zonder dat verlangen nooit dat meesterlijke werk had kunnen schrijven.
Ik wil je nog iets vertellen over Michelangelo's Schepping van Adam in de Sixtijnse kapel te Rome. Michelangelo heeft de god afgebeeld als een grijsaard, de oude van dagen zoals die voorkomt in het boek van de profeet Daniël. Er is op die afbeelding echter meer te zien. Adam strekt zijn linkerhand uit om de vinger van de god te ontmoeten. Of, juist andersom, de uitgestrekte vinger van de rechterhand van de god ontmoet bijna de meer passieve vinger van Adams linkerhand. Een gebruikelijke interpretatie van de scène is dat Adam niet fysiek wordt geschapen, maar iets ontvangt uit de hand van de god. Of, als je er toch iets van schepping in wil brengen, door de uitgestrekte handen vloeit de scheppende kracht van de god naar een mens. De Italiaanse meester overtrad het tweede gebod van Mozes tegen het portretteren van de god door de god te portretteren als een krachtige maar oudere man met een wapperende grijze baard, in mijn ogen als de god, de blanke vader, tot wie ik in mijn jeugd geleerd heb dagelijks te bidden. In de jaren '80 begon ik met deze voorstelling te experimenteren. Hierbij ging ik uit van een onware veronderstelling. Ik vroeg me af: wat zou het gevolg zou zijn als de god als een ander zou worden voorgesteld dan zoals bijvoorbeeld Michelangelo hem heeft voorgesteld? Ik draaide alles precies om en verving de blanke vader door een zwart meisje, dat ik niet in de hemel maar in mijn dromen zag, een kind, dat ik mijn dochter noemde.
Ik probeerde een idee, dat bestond van kindsbeen af, in verband te brengen met datgene, wat om mij heen gebeurde. Volgens mijn kinderlijke verklaring van de wereld moest de god een vrouw zijn. Het was een rechtstreeks gevolg van het feit, dat ik een man was.
Ik zag haar als een dochter van Jobin, natuurlijk niet het kind zelf, maar het beeld dat ik van haar maakte in mezelf.
En dat beeld kwam in de plaats van de god, tot wie ik vroeger bad.
Ja, zo was het, en ik begon tot deze dochter te bidden, ongeveer zoals ik het vroeger als kind had leren doen tot de vader.
Ik bid tot mijn vader, als ware hij mijn dochter, als had ik haar voortgebracht. Ik bid tot mijn dochter, die mij niet heeft geschapen, maar die ik heb voortgebracht. Ik bid, dat zij mij geve haar die ik me heb toegewenst, maar niet mijn, haar wil geschiede. Ik geloof, dat de god opnieuw van de hemel is neergedaald en in het vlees is gekomen. Zij is van overzee gekomen in het zwarte kleed. Haar huid is zachter dan het zachtste fluweel. Mijn lieve dochter, mijn god, ik wil geen nieuwe godsdienst. Je moet een kind blijven. Dit is een andere relatie, die een lange tijd nodig heeft om groot te kunnen worden. Je komt naar mij in dromen, zoals je vroeger hebt gedaan en tot vandaag in Guyana.
Ik probeerde deze voorstelling van een zwart meisje zichtbaar te maken in een geschilderd portret. Het ging me niet zo goed af. Ik dacht: het is fout om de god in een menselijke gestalte (welke dan ook) af te beelden. Het mag alleen in een abstracte voorstelling.
Ik had een moeilijke nacht. Ik ben opgestaan en heb iets opgeschreven. Hier, kijk maar: Wie heeft er nou eigenlijk een liefje in de brandnetels gevonden?
Een onverwacht heerlijke dag. Vierendertig rozen voor het nieuwe jaar en een ontbijt onder de parasol. Van het tuincentrum: een bokaal voor de rozen, een vlinder aan een draad (ligt nog in de auto) en een poesje voor een goeie vriend. Praten over vriendschapsringen en reizen naar Florence, Parijs of Londen. Verdwalen in Belgische Maasdorpen: Leut, Meeswijk en Stokkem. Vrijen, eten en versmelten bij de rivier. Met het veer oversteken naar Berg. Een milkshake drinken op een boom (door een storm geveld, maar nog steeds levend) in het stadspark van Sittard.
Ik was vergeten wat er op het papierrolletje stond, dat verstopt was in de fles, die we in het Berger bos begraven hadden. Ik ging kijken. Dat stukje van het bos was uitgeroepen tot strooiveld. De boom kon ik gemakkelijk vinden. De fles was er nog. Ik nam hem mee en sloeg hem tegen een paal stuk.
Flos meae vitae, stond erop. Bloem van mijn leven.
Mijn auto was bescheten door de vogels. Ik kreeg het er niet af, maar later begon het te regenen en toen haalde ik het er met wat regenwater en een doek af.
Wat de Franse dichter schreef: Il pleure dans mon coeur comme il pleut sur la ville. Precies! Het huilt in mijn hart, zoals het regent in de stad.
Ik ging rijden over smalle wegen tussen hoge maïsvelden in de omgeving van Sint Odiliënberg. Via Tuddern kwam ik weer terug in Sittard waar ik ging tanken aan de Tuddernderweg. Op de binnenkant van de benzinedop stond: No unleaded fuel. Laatst vroeg ik me af, wat benzine in het Engels is. Het is dus fuel. Had ik niet gedacht.
Toen ik thuis kwam dacht ik: Waar is een grafplaats eigenlijk voor nodig? Is een strooiveld niet genoeg?
Ik werd rond een uur of vijf wakker. Netza belde op. En toen ik. En toen zij weer.
Ik moet alles vragen, zei ze. Je doet niks uit jezelf.
Ik vertelde dat ik de fles had stukgeslagen. Ze vond het jammer. Ze vond het erg. Ik zei, dat het beter zou zijn als we elkaar eens met rust zouden laten.
Jij laat mij met rust en ik jou, zei ik.
Als jij dat zo wil, zei ze toen.
Ik had al een hele tijd het gevoel, dat er een tijd zou komen, dat we elkaar niet zouden zien. Misschien zou dat wel de rest van mijn leven zo blijven. Netza zou een ander leven gaan leiden, niet samen met mij. Als dit zo was, dan zou ze ook echt uit mijn leven verdwenen zijn.
Laat het zo zijn, maar dan zou ze in elk geval ooit, als ik er niet meer zou zijn, veel later, zich weer bij mij voegen, op die grafplaats in het bos.
Nee, misschien zou dit wel ooit gebeuren, maar niet op die manier. In een graf liggen dooien of levensresten. Het leven huist daar niet.
Flos meae vitae. Dat betekent: bloeitijd van mijn leven. Bloem betekent bloeitijd.
Een plant vormt een bloem wanneer ze volwassen geworden is, nog voordat de rijpingstijd begint. De bloem vormt een zaad, dat bedoeld is om de plant zich te doen voortplanten. Uiteindelijk valt het zaad van de plant in de grond en vormt daar de kiem voor een nieuwe plant. Maar de tijd van rijpen en zaaien is nog niet gekomen. Een bloeitijd komt eraan en dan gaat het over jong leven dat op het punt staat volwassen te worden. Een roos wordt geplukt in de bloeitijd van de rozenstruik, vlak voordat de bloei begint. Zij symboliseert zodoende de overgang van jeugd naar volwassenheid. Een roos in de knop, een uitbloeiende of een uitgebloeide roos worden weggeworpen. Waarom eigenlijk? Het is eigenlijk veel mooier om een vaas te vullen met rozen in alle mogelijke stadia van wording, zoals het ook in het leven van een mens gaat. Er is een tijd van in de knop zijn, van bloeien, uitbloeien en uitgebloeid zijn. Het hoort er allemaal bij.
Aan de Maas, bij Stein, waar de brug de rivier oversteekt, heeft iemand op de brug geschreven: Ich haw van dich. Misschien zijn deze twee geliefden allang niet meer bij elkaar of misschien was het een onbeantwoorde liefde en zijn ze nooit bij elkaar geweest, maar het staat er nog steeds: Ich haw van dich. Door deze ene kreet is die liefde vereeuwigd, hoe kortstondig ze misschien ook was.
Voordat ik Netza kende, wist ik niet, dat ik een oudere man was.
Een dorre populier bot uit aan de wortel. Een oudere man krijgt een jonge vrouw. Alles is bevorderlijk, volgens de I Tjing. De situatie is niet hopeloos maar wel buitengewoon. De situatie is als een overstroming, waarbij het meer over de bomen gaat. Het buitengewone is dat de oudere man en de jonge vrouw samenkomen. Ik wist niet dat ik een oudere man was. Ik had nog steeds de eerste ogen waarmee ik de dingen zag. Mijn ogen waren nog steeds die van het kind dat ik ooit was. Ik zag alles wat ik zag als voor het eerst. Ik verveelde me nooit. Ik hoefde niets te doen om geboeid te worden. Het ging vanzelf. Net als een kind kon ik duizend keer hetzelfde zien zonder het moe te worden. Het was niet hetzelfde. Het was iedere keer anders, nooit hetzelfde.
Drie jongens en een meisje speelden in het water van de Maas. Een kano met een familie, bestaande uit vader, moeder en twee kinderen, voer voorbij. Ik hield ervan om bij het water te zitten. Het water vertelde me, dat alles verandert. Zoals het water stroomt, zo blijft niets op zijn plaats. Dit is als eerste opgemerkt door Heraclitus die gezegd zou hebben: Panta rhei, wat betekent: alles stroomt.
T.C. Panta Rhei, dat is de naam van een tennisclub, die vlak naast kasteel Limbricht ligt. Ik was hier al zo vaak langs gereden en nu pas viel het me op.
Ik droomde, dat iemand een schilderij van mij had, maar ik had het ontvreemd en erop geschilderd. Ik vertelde alles over het schilderij. Ik ging er verder aan werken. Het doek ging er steeds slechter uitzien. Er kwam zelfs een scheur tevoorschijn. Ik zei dat ik het opnieuw ging schilderen en dat je er straks niets meer van zou zien. Er zat veel goudverf in het schilderij, die er nu uit verdwenen was. Daarna ging ik weg met het schilderij onder mijn armen. Toen ik wakker werd, dacht ik: het gaat vandaag gebeuren.
Ik voelde me neerslachtig net zoals in het Berger bos. Ik dacht aan het gedicht van Verlaine en schreef: Het regent in mijn hart. Net op dat moment kwamen haar berichten binnen. Ik was te verdrietig om meteen een antwoord te geven. Ik ging daarna schilderen. Ik kwam terug om wat te gaan eten. Niet lang daarna hoorde ik gestommel in de gang (ik kon me niet herinneren dat ik de sleutel had gehoord, misschien had ik de deur open). Netza kwam vier schilderijen afleveren, waarvan een die dag geschilderd. Een schilderij van mijzelf maakte ze kapot met een schilmes. Er zat precies zo’n scheur in als ik die morgen in mijn droom had gezien.
Ik vond het niet erg. Het was sowieso geen goed schilderij.
Netza deed er goed aan, om me de sleutel terug te geven. Nu waren we aan elkaar gelijk. Helaas, er was geen toegang. Ik putte hoop uit een Egyptisch spreekwoord: Als de god een deur sluit, opent hij een andere.
Jobin schreef:
Ik heb lang getwijfeld om mijn beleving over Job en Jobin .
Na het lezen van jouw gevoelens vind ik wel dat je mag weten hoe ik dit alles heb ervaren. De hartstocht en lust was bij mij ontstaan tijdens een les van jou, je maakte een sensuele gebaar met jouw linkerhand en jouw rechterhand in je elle boog (fuck you). Ik was op dat moment zo geil en dacht die pik wil ik in mij voelen. Na het gesprek op de markt raakte ik nog meer opgewonden en de kus bij jou thuis was ik ervan overtuigd dat mijn verlangen waarheid zou worden.
Ik had een ongelukkig huwelijk en vond dus dat ik recht had op een beetje geluk. Mijn huwelijk blijkt nu achteraf een drempel voor jou om het vuur in mij te doven. Ik bleef al die jaren smachten, niet dat er geen liefde van mijn kant was, maar ik had het gevoel dat mij een worst werd voorgehouden waarvan ik op 1 voorwaarde van kon genieten. Namelijk mijn huwelijk ontbinden.
Tijdens bezoeken werd er nooit over ons gesproken, jammer toen
Misschien, achteraf gezien had ik dat ook gedaan als mijn verlangen was beantwoord. Een scheiding was voor mij zonder die voorwaarde niet mogelijk omdat ik wist dat het een vechtscheiding zou worden in mijn nadeel.
Zoals je weet werd ik in 2005 aangesproken door mijn vriend.
Ik leefde al maanden gescheiden van bed en was geestelijk en lichamelijk al gescheiden. Ik was niet zoekende of hulpeloos toen mijn vriend mij aansprak.
Ik heb toen gekozen voor mijn vriend, de scheiding was een hel zoals ik verwacht had. Die hond had tijdens de scheiding een hypotheek genomen waarvoor ik ook verantwoordelijk was. Ik had ooit borg voor hem gestaan voor een lening waarvan ik nooit een cent van had gekregen, hij stopte met betaling, had achterstand van zijn schulden en de bank incasseerde dit alles bij mij, wettelijk mocht het. Ik was genoodzaakt om een schuldsanering aan te vragen. Gelukkig heeft mijn vriend mij bij gestaan tijdens deze hele periode.
Ik had je verteld dat ik gokte een jaar voor ik mijn vriend had leren kennen, jij hebt mij toen ook financieel geholpen, waarvoor mijn dank. Ik ben echt 5 jaren door een hel gegaan. Ik was gelukkig met mijn vriend, maar ik zocht je af en toe op in de hoop dat ik dat waar ik naar verlangde uit zou komen .Jij was altijd en zal altijd in mijn gedachten blijven, maar ik had bewust gewacht om jou uit te nodigen ongeveer een jaar na het overlijden van mijn vriend.
Ik had gehoopt dat jij mij zou mailen na jouw bezoek, maar jij hebt het boek gesloten. Ik moet eerlijk zeggen dat jij een speciaal plekje in mijn hart zal hebben, maar ik merk dat ik na het overlijden van mijn vriend nog niet of niet meer in staat ben om lief te hebben. De dood hoort bij het leven, is onvermijdelijk, maar dit wil ik nooit meer, Het verlangen is geblust, de pijn is er niet meer, ik zou gewoon goede vrienden blijven.
Job:
Je hebt gelijk je ziet het goed: al gauw bleek dat aan het contact dat wij in het begin hadden voorwaarden waren verbonden.
Dat gebeurde zowel van mijn kant (ik wilde niet als derde tussen jou en je man komen) als van jouw kant (je wilde dat eerst een verlangen beantwoord werd).
Ik begon toen in die wilde tijd al te begrijpen en het is me daarna steeds meer duidelijk geworden dat een mens veel relaties kan hebben, maar dat we pas van liefde spreken, als geen derde zich in een relatie mengt. Als een derde zich in een relatie van twee mengt, is het met de liefde gedaan.
Ik schaam me, dat ik dit soms heb gedaan, met anderen, en met jou stond ik op het punt hetzelfde te doen, maar ik ben er trots op, dat dit me niet is gelukt.
Ik begrijp heel goed, dat je na het overlijden van je vriend nog niet in staat bent om lief te hebben, maar ben niet gecharmeerd van wat je daaraan toevoegt, dat je misschien niet meer in staat bent om lief te hebben.
Ik wens jou toe, dat je nog eens en nog eens die liefde zult ervaren, want, dat is mijn overtuiging, liefde is altijd mogelijk
Ik wens jou nog veel liefde toe!